អ្នកធ្លាប់ប្រើប្រាស់កម្មវិធី Skype បានបង្ហាញការសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង ក្រោយពីក្រុមហ៊ុន Microsoft ប្រកាសថា នឹងបិទ Skype ជាផ្លូវការ នៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ពីព្រោះវាជាកម្មវិធីហៅចេញតាមអ៊ីនធើរណេតដ៏ពេញនិយមលើពិភពលោក កាលពីជាង១០ឆ្នាំមុន ។ Microsoft បានណែនាំឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ផ្ទេរទិន្នន័យទាំងអស់ទៅកាន់កម្មវិធី Microsoft Teams ឬដោនឡូតទិន្នន័យសំខាន់ៗទុក មុនពេលបិទ Skype រយៈពេល២ខែខាងមុខ ។

Skype គឺជាកម្មវិធីមួយក្នុងចំណោមកម្មវិធីពេញនិយមជាច្រើនទៀតនៅលើពិភពលោកនាពេលកន្លងមក ដែលបានបើកដំណើរការអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ហើយអ្នកប្រើប្រាស់អាចធ្វើការហៅចេញរកគ្នាតាមអ៊ីនធើរណេត (ឬ VoIP) ។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុន Microsoft នឹងផ្តោតសំខាន់ទៅលើកម្មវិធី Microsoft Teams ដោយអ្នកប្រើប្រាស់ Skype នឹងអាច Login ចូលកម្មវិធី Microsoft Teams បានភ្លាមៗ ។

ចំណែកទិន្នន័យរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ទាំងអស់ ដូចជា ៖ ការជជែកគ្នាក្នុងក្រុម និងបញ្ជីឈ្មោះមិត្តភក្តិ នឹងត្រូវផ្ទេរមកកាន់កម្មវិធី Microsoft Teams ដោយស្វ័យប្រវត្តិ ដោយពុំចាំបាច់បង្កើតគណនីថ្មី ។ បើពុំចង់ប្រើប្រាស់ Microsoft Teams ទេ អ្នកប្រើប្រាស់អាចលុបចោលទិន្នន័យរបស់ខ្លួនចេញពី Skype ។

Microsoft បានទិញ Skype មកគ្រប់គ្រងអស់រយៈពេលជិត១៤ឆ្នាំ ក្នុងទឹកប្រាក់៨,៥០០លានដុល្លារអាមេរិក ប៉ុន្តែក្រោយពី Microsoft ទិញមិនយូរប៉ុន្មាន Skype ក៏ជួបជាមួយគូប្រជែងជាច្រើន ស្របពេលបច្ចេកវិទ្យាលើពិភពលោក កាន់តែជឿនលឿន ដូចជា ៖ FaceTime, Messenger, WhatsApp និង Instagram ។ លើសពីនេះ ពេលជំងឺកូវីដ-១៩ ឆ្លងរាតត្បាត កម្មវិធី Skype ទទួលបានការពេញនិយមត្រឹមរយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះ ដោយសារការប្រើប្រាស់កម្មវិធី Zoom នាំមុខ ។

ដោយឡែក បុគ្គលិកដែលធ្វើការនៅ Skype នឹងត្រូវបញ្ជូនឱ្យទៅធ្វើការជាមួយ Microsoft Teams ដែល Microsoft បានដំណើរការកម្មវិធីនេះតាំងពីឆ្នាំ២០១៧ ។ ការដំណើរការកម្មវិធី Microsoft Teams នាពេលនោះបង្ហាញថា Skype នឹងពុំអាចដំណើរការបានយូរអង្វែង និងជិតដល់ពេលបិទការប្រើប្រាស់ រហូតមកដល់ឆ្នាំ២០២៥ Microsoft ក៏ប្រកាសបិទកម្មវិធីនេះជាផ្លូវការ ៕

ប្រទេសតួកគី ៖ វាបានធ្វើឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលពេញបណ្តាញសង្គមនៅប្រទេសតួកគី កាលពីចុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោយពីបុរសម្នាក់សម្រេចចិត្តមករស់នៅក្នុងរូងភ្នំជំនួសផ្ទះ ដោយសារបារម្ភពីគ្រោះរញ្ជួយដី ។ បុរសរូបនេះប្រាប់ថា ខ្លួនបានមករស់នៅទីនេះរយៈពេល២ឆ្នាំហើយ កាលពី២ឆ្នាំមុន គ្រោះរញ្ជួយដីបានបំផ្លា.ញ ផ្ទះអស់គ្មានសល់ ។ ការរស់នៅរូងភ្នំមានសុវត្ថិភាពជាងផ្ទះដែលសាងសង់ដោយមនុស្ស ហើយខ្លួននឹងពុំចាកចេញទៅណាទេ ។

កាលពីឆ្នាំ២០២៣ តំបន់ភាគខាងត្បូងរបស់ប្រទេសតួកគី មានគ្រោះរញ្ជួយដីកើតឡើងក្នុងកម្រិត៧.៨រិចទ័រ ដែលបានសម្លាប់ជីវិតមនុស្សអស់រាប់ម៉ឺននាក់ ខណៈលំនៅឋាន និងអគារជាច្រើនកន្លែងបាក់ខូចខាតនៅសល់តែគំនរថ្ម ។ រីឯផ្ទះរបស់បុរសរស់នៅក្នុងរូងភ្នំ ក៏បានខូចខាតដោយសាររញ្ជួយដីនេះដែរ ។

លោក អាលី បូសូក្លាន់ (Ali Bozoglan) មានកូន៣នាក់ រស់នៅខេត្តហាថេ ភាគខាងត្បូងប្រទេសតួកគី រៀបរាប់ថា បើទោះជាលោក និងគ្រួសារបានរួចជីវិតពីរញ្ជួយដីក្តី ប៉ុន្តែផ្ទះរបស់លោកខូចខាតអស់គ្មានសល់ ។ ហេតុការណ៍រញ្ជួយដីនេះធ្វើឱ្យលោកភ័យខ្លាច និងប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តយ៉ាងខ្លាំង រហូតដល់លែងហ៊ានរស់នៅក្នុងផ្ទះ ឬអគារដែលសាងសង់ដោយមនុស្ស ។

ក្រោយមក លោកក៏បានឃើញរូងភ្នំមួយកន្លែងនៅជាយក្រុង ដែលមានសភាពស្ងប់ស្ងាត់គួរឱ្យរស់នៅ ។ លោកមករស់នៅរូងភ្នំនេះតែម្នាក់ឯង ដោយសារប្រពន្ធ-កូនពុំព្រមមករស់នៅជាមួយ ។ តាំងពីឆ្នាំ២០២៣ រហូតដល់ឆ្នាំ២០២៥ លោករស់នៅក្នុងរូងភ្នំយ៉ាងមានសេចក្តីសុខ និងស្ងប់ស្ងាត់ ។

ក្រោយពីរឿងរ៉ាវរបស់លោកបានល្បីល្បាញក្នុងបណ្តាញសង្គម អភិបាលស្រុកក៏ស្នើឱ្យលោកទៅរស់នៅក្នុងទូរកុងទឺន័រដែលមានសម្ភារៈប្រើប្រាស់គ្រប់មុខ ប៉ុន្តែលោកបដិសេធ ដោយសារពុំចូលចិត្តរស់នៅក្នុងទីក្រុងដ៏សែនរញ៉េរញ៉ៃ ។

ក្នុងរូងភ្នំដែលលោក អាលី រស់នៅ គឺមានសម្ភារៈចាំបាច់មួយចំនួន ដូចជា ៖ ចានឆ្នាំងសម្រាប់ដាំស្ល, កន្លែងលាងចាន និងម៉ាស៊ីនបោកគក់ ។ លោករស់នៅជាមួយធម្មជាតិ ឆ្ងាយពីមនុស្សម្នា ហើយលោកពុំគិតច្រើនទេ ទោះជាអ្នកខ្លះថា លោករស់កន្លែងពុំសមរម្យក្តី ពីព្រោះពួកគេពុំស្គាល់លោកច្បាស់ ។

ប៉ុន្តែការរស់នៅក្នុងរូងភ្នំ ពុំល្អដូចការគិតទេ ដោយសារសម្បូរសត្វពស់ និងសត្វផ្សេងទៀត ប៉ុន្តែពេលនេះ លោក អាលី មានទម្លាប់នឹងការរស់នៅបែបនេះ ។ លោកចង់បានបន្ទប់ទឹក និងទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ ប៉ុន្តែពុំអាចធ្វើបាន ។ លោកនឹងដំឡើងបន្ទះសូឡាស្រូបពន្លឺព្រះអាទិត្យ សម្រាប់ប្រើប្រាស់ជាមួយម៉ាស៊ីនបោកគក់ និងទូរទឹកកក ៕

ប្រទេសថៃ ៖ លោក Volker Turk មន្ត្រីឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights-OHCHR) បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា រដ្ឋាភិបាលថៃបញ្ជូនជនជាតិអ៊ុយគូ ចំនួន៤០នាក់ដែលមកសុំសិទ្ធិជ្រកកោននៅថៃ ទៅឱ្យប្រទេសចិន គឺល្មើ.សនឹងច្បាប់សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិយ៉ាងខ្លាំង ហើយធ្វើឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិបារម្ភពីសុវត្ថិភាពរបស់ជនជាតិអ៊ុយគូ ពេលពួកគេធ្វើដំណើរដល់ចិន ។

ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ OHCHR បញ្ជាក់ថា ការបញ្ជូនជនជាតិអ៊ុយគូពីថៃទៅចិន គឺជាការល្មើសច្បាប់ និងរំលោភសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ ។ ទង្វើរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃ គឺល្មើសនឹងគោលការណ៍មិនបញ្ជូនត្រឡប់ (Non-Refoulement) ដែលសរសេរថា ហាមនិរទេសជនជាតិណាមួយត្រឡប់ទៅប្រទេសដើម ដែលប្រឈមនឹងការធ្វើទារុណកម្ម និងធ្វើបាបធ្ងន់ធ្ងរជាដាច់ខាត ។

កន្លងមក មន្ត្រី OHCHR បានអំពាវនាវជាច្រើនលើក សូមឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ និងសិទ្ធិជនជាតិអ៊ុយគូ (Uyghur) ដែលស្នាក់នៅថៃ ។ វាគួរឱ្យសោកស្តាយណាស់ ដែលថៃបង្ខំឱ្យពួកគេត្រឡប់ទៅចិន ។ មន្ត្រី OHCHR បានស្នើមកកាន់រដ្ឋាភិបាលថៃឱ្យធានាថា ថៃនឹងពុំបញ្ជូនជនជាតិអ៊ុយគូទៅចិនម្តងទៀត ដោយសារពួកគេបានភៀសខ្លួនពីចិន និងមកសុំសិទ្ធិជ្រកកោននៅថៃ ។ ពួកគេគួរតែទទួលបានការគ្រប់គ្រង និងថែទាំសុវត្ថិភាពយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ពីរដ្ឋាភិបាលថៃស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍បញ្ជាក់ទៀតថា ចិនគួរតែបង្ហាញពីកន្លែងរស់នៅរបស់ជនជាតិអ៊ុយគូដែលរដ្ឋាភិបាលថៃបញ្ជូនទៅឱ្យចិន ។ ចិនត្រូវធានាថា នឹងគោរពសិទ្ធិពួកគេតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ។

លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បាននិយាយមកកាន់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថា ជនជាតិអ៊ុយគូ ចំនួន៤០នាក់ ដែលថៃបញ្ជូនទៅឱ្យចិន កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ គឺពួកគេមានសុវត្ថិភាព និងរស់នៅជាមួយគ្រួសារ ។ រដ្ឋាភិបាលចិនសន្យាជាមួយថៃ ថា ជនជាតិអ៊ុយគូ គ្រប់រូបនឹងគ្មានគ្រោះថ្នាក់ពេលគេធ្វើដំណើរទៅដល់ចិន ទើបថៃសម្រេចបញ្ជូនពួកគេទៅចិន ដោយសារពួកគេបានមករស់នៅថៃខុសច្បាប់អស់ជាង១០ឆ្នាំ ។

អ៊ុយគូ គឺជាក្រុមជនជាតិភាគតិចតួកគី ដែលភាគច្រើនរស់នៅអាស៊ីកណ្តាល ជាពិសេស រស់នៅតំបន់ Xinjiang ភាគពាយ័ព្យប្រទេសចិន ហើយជនជាតិអ៊ុយគូស្ទើរតែទាំងអស់គោរពសាសនាឥស្លាម ។ តាមកំណត់ត្រាចិន គឺមានជនជាតិអ៊ុយគូ ១២លាននាក់ រស់នៅចិន ពួកគេមានជម្លោះផ្នែកនយោបាយ និងវប្បធម៌ ដោយសាររដ្ឋាភិបាលចិនព្យាយាមគ្រប់គ្រងតំបន់ដែលពួកគេរស់នៅ ហើយរដ្ឋាភិបាលចិនកំណត់គោលនយោបាយប៉ះពាល់ដល់សាសនា និងវប្បធម៌ពួកគេ ។

កាលពីឆ្នាំ២០១៨ អង្គការសហប្រជាជាតិចេញរបាយការណ៍ថា ជនជាតិអ៊ុយគូ ១លាននាក់ ត្រូវបានឃុំឃាំងនៅតំបន់ Xinjiang របស់ចិន ហើយជនជាតិអ៊ុយគូ ២លាននាក់ទៀត ត្រូវបង្ខំឱ្យទទួលការអប់រំពីនយោបាយ និងវប្បធម៌ក្នុងជំរំ ។ រដ្ឋាភិបាលចិនកំណត់វិធានការបង្ក្រាបពួកគេយ៉ាងតឹងតែង ដែលធ្វើឱ្យអាមេរិក និងអង់គ្លេស ថ្កោលទោសចិន ។ ហេតុនេះ ក្រោយពីរងសម្ពាធខ្លាំងក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមក ទើបធ្វើឱ្យជនជាតិអ៊ុយគូរត់ភៀសខ្លួនពីចិន ដើម្បីទៅរស់នៅប្រទេសផ្សេងៗ រួមទាំងថៃ ៕