ការក្រោកពីដំណេក ការដួលសន្លប់ ការក្រឡេកមើលទៅក្រោយយូរហើយវិលមុខ ឬស្រាប់តែមានអារម្មណ៍ថាផ្ទះវិលជាដើម ទាំងអស់នេះគឺជាការវិលមុខ ដែលជាសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពរបស់អ្នកនៅពេលក្រោយ។ វាក៏មានគ្រោះថ្នាក់ផងដែរសម្រាប់មនុស្សចាស់ដែលអាចជួបឧបទ្ទវហេតុដូចជាការដួល លើកម្រាលឥដ្ឋ រឺក្នុងបន្ទប់ទឹក ការធ្លាក់ពីលើកៅអី ជណ្តើររហូតដល់របួស ពិការ ទៀតផង។

មូលហេតុនៃការវិលមុខ បណ្ឌិត សាមុត ចុងវិសាន សាស្ត្រាចារ្យនៅមហាវិទ្យាល័យវេជ្ជសាស្ត្រ Siriraj Hospital បាននិយាយថា “ការវិលមុខរបស់មនុស្សកើតចេញពីប្រព័ន្ធតុល្យភាពក្នុងរាងកាយដែលមិនមានតុល្យភាព។ ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងតុល្យភាពរាងកាយមាន ៤ ប្រព័ន្ធ៖ ប្រព័ន្ធតុល្យភាពត្រចៀកខាងក្នុង ប្រព័ន្ធមើលឃើញ ប្រព័ន្ធប្រសាទ និងសាច់ដុំរួម ហើយក៏មានប្រព័ន្ធសំខាន់ៗ ពោលគឺប្រព័ន្ធខួរក្បាល ដែលត្រូវតែដំណើរការដោយសុខដុមរមនា ប្រសិនបើប្រព័ន្ធណាមួយមិនសមតុល្យ អាចធ្វើឱ្យយើងវិលមុខ។ ការវិលមុខអាចបណ្តាលមកពីមូលហេតុមួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖
-សម្រាកមិនគ្រប់គ្រាន់
-កង្វះលំហាត់ប្រាណទៀងទាត់
-ភាពស្លេកស្លាំង
-មានជំងឺប្រចាំកាយ ដូចជា ទឹកនោមផ្អែម លើសឈាម ជំងឺបេះដូង ខ្លាញ់ក្នុងឈាមខ្ពស់ជាដើម
-អ្នកមានជំងឺ calcification នៅក្នុងត្រចៀកខាងក្នុង ឬវិលមុខពេលផ្លាស់ប្តូរទីតាំង
-ភាពមិនប្រក្រតីនៃត្រចៀកខាងក្នុង ឬសារធាតុរាវមិនស្មើគ្នានៅក្នុងត្រចៀក វិលមុខ ចង្អោរ និងងាយបាត់បង់តុល្យភាពនៃរាងកាយ។-ដុំសាច់នៃសរសៃប្រសាទតុល្យភាព ឬសរសៃប្រសាទ auditory អាចមានវិលមុខ ជាមួយនឹងសំលេងរំខាននៅក្នុងត្រចៀក
-រលាកត្រចៀកខាងក្នុង នឹងវិលមុខជាច្រើនថ្ងៃ ប្រសិនបើស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរ ការបាត់បង់ការស្តាប់អាចកើតឡើង។
-សរសៃប្រសាទ vestibular នៅក្នុងត្រចៀក បណ្តាលឱ្យវិលមុខអស់រយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃផងដែរ។
-ការផ្គត់ផ្គង់ឈាមមិនគ្រប់គ្រាន់ដល់ខួរក្បាល
វិធីកាត់បន្ថយការវិលមុខ
-គេងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់
-ធ្វើលំហាត់ប្រាណឱ្យបានទៀងទាត់
-ផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថយឺតៗ ដោយមិនងាក ក្រោកពីឥដ្ឋ ពីកៅអី ចេញពីគ្រែ បង្វែរក្បាលរបស់អ្នកយ៉ាងលឿន
-កាត់បន្ថយការជក់បារី និងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង រួមទាំងកាហ្វេផងដែរ
-ផឹកទឹកឱ្យបានច្រើន
-ព្យាយាមកាត់បន្ថយភាពតានតឹង និងការថប់បារម្ភរបស់អ្នក
-ក្នុងអំឡុងពេលនៃការវិលមុខញឹកញាប់ ជៀសវាងកន្លែងគ្រោះថ្នាក់ ដូចជាការបើកបរ ការឡើងកម្ពស់ជាដើម
ប្រសិនបើវិលមុខញឹកញាប់ ហើយមិនដឹងពីមូលហេតុពិតប្រាកដ គួរតែទៅជួបគ្រូពេទ្យដើម្បីពិនិត្យឱ្យបានហ្មត់ចត់៕

បរទេស៖ យោងតាមការស្ទង់មតិរបស់អ្នកជំនាញចំនួន ១៧៥ នាក់នៅក្នុងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍បង្ហាញថា ទីក្រុង Bologna នៃប្រទេសអ៊ីតាលី គឺជាគោលដៅទាក់ទាញបំផុត ប៉ុន្តែមានមនុស្សតិចណាស់ដែលចាប់អារម្មណ៍ទីក្រុងនេះ។
លោក Tom Marchant ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Black Tomato ដែលជាក្រុមហ៊ុនឯកទេសរៀបចំដំណើរទេសចរណ៍ប្រណិតៗ បានអត្ថាធិប្បាយថា Bologna “ហៀបនឹងក្លាយទៅជាទីក្រុងដែលត្រូវបានគេបំភ្លេចចោលក្នុងប្រទេសអ៊ីតាលី” ដោយមិនដឹងមូលហេតុ។

បច្ចុប្បន្នទីក្រុង Bologna មានកន្លែងទេសចរណ៍សំខាន់ៗជាច្រើនដូចជា អាហារប្រណិតៗ, ស្ថាបត្យកម្ម, ប្រវត្តិសាស្រ្ត, សិល្បៈ, តន្ត្រី, សណ្ឋាគារទំនើបៗ, និងទេសភាពប្លែកៗ…។ អ្នកទស្សនាអាចចំណាយពេលរុករកទីផ្សារបើកចំហរ ឬ pastifici (ហាងប៉ាស្តា) ដែលលាក់ខ្លួននៅតាមដងផ្លូវ។ ភ្ញៀវក៏គួរតែទៅទស្សនាភោជនីយដ្ឋានដែលបានបង្កើតមុខម្ហូបល្បីៗលើពិភពលោកដូចជា pasta Bolognese, Tortellini ជាដើម។

បើនិយាយពីស្ថាបត្យកម្ម និងប្រវត្តិសាស្ត្រទីក្រុង Bologna ត្រូវបាន UNESCO ទទួលស្គាល់ជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោកដែលមានច្រកចូលប្រហែល ៦១ គីឡូម៉ែត្រ នឹងជាប្រភេទផ្លូវដើរគ្របដណ្ដប់ដោយ verandas ដែលមានរូបរាងច្រើនក្នុងប្រទេសក្រិកបុរាណ។ លើសពីនេះទៀតទីក្រុង Bologna គឺជាគោលដៅ “ដែលអាចដើរបានពេញលេញ” ប្រកបដោយសុវត្ថិភាព ដែលជួយភ្ញៀវទេសចរសន្សំប្រាក់លើការជួលរថយន្ត។ ប្រជាជននៅ Bologna មានភាពរួសរាយរាក់ទាក់ណាស់។ កន្លែងស្នាក់នៅមានអត្រាបន្ទប់ជាមធ្យមតិចជាង ២០០ ដុល្លារក្នុងមួយយប់ នេះបើយោងតាមកម្មវិធីស្វែងរកការធ្វើដំណើរ Kayak ៕ ប្រភព៖vnexpress

ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ នៅឆ្នាំ២០៤៥ ឥណ្ឌូណេស៊ីនឹងបាត់បង់តំណែងជាប្រទេសមានពលរដ្ឋច្រើនលំដាប់ទី៤ នៅលើពិភពលោក ដោយសារអត្រាកំណើតក្នុងប្រទេសនេះបានធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ ។

តាមលទ្ធផលស្ទង់មតិកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ដែលធ្វើរួមគ្នារវាងក្រសួងផែនការអភិវឌ្ឍន៍ជាតិ និងការិយាល័យស្ថិតិជាតិរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីបញ្ជាក់ថា អត្រាកំណើនពលរដ្ឋឥណ្ឌូណេស៊ីនឹងធ្លាក់ចុះពី១,១៧% នៅឆ្នាំ២០២២ មកស្មើត្រឹម០,៤% នៅឆ្នាំ២០៤៥ ។ គេរំពឹងថា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីនឹងមានពលរដ្ឋស្មើត្រឹមតែ៣២៤លាននាក់ប៉ុណ្ណោះ ។

កាលពីឆ្នាំ២០២០ ឥណ្ឌូណេស៊ីធ្លាប់ជាប្រទេសដែលមានចំនួនពលរដ្ឋច្រើនស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី៤ នៅលើពិភពលោក ។ ទោះយ៉ាងណា នៅឆ្នាំ២០៤៥ គេរំពឹងថា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីនឹងស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី៦ ហើយលំដាប់ទី៤ និងទី៥ នឹងបានទៅប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា និងប៉ាគីស្ថាន ។

លោក Suharso Monoarfa រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងផែនការអភិវឌ្ឍន៍ជាតិលើកឡើងថា កំណើនពលរដ្ឋឥណ្ឌូណេស៊ីបានធ្លាក់ចុះជារៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយកំណើនជាមធ្យមក្នុង១ឆ្នាំ ស្មើត្រឹម០,៦៧% ចាប់ពីឆ្នាំ២០២០ ដល់ឆ្នាំ២០៥០ ។ នេះឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញពីការផ្លាស់ប្តូរនៃចំនួនពលរដ្ឋដ៏ច្រើនដែលកំពុងកើតឡើងនៅលើពិភពលោក ជាពិសេស នៅប្រទេសមានប្រាក់ចំណូលមធ្យម ហើយប្រាក់ចំណូលរបស់ពលរដ្ឋបានផ្លាស់ប្តូរ និងមានអត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះ ។

ក្រៅពីនេះ គេរំពឹងថា សមាមាត្រចំនួនពលរដ្ឋឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលមានអាយុច្រើនជាង៦៥ឆ្នាំ នឹងកើនឡើង១៤,៦% នៅឆ្នាំ២០៤៥ ពី៦,២% នៅឆ្នាំ២០២០ ។ ជាមួយគ្នានេះ សមាមាត្រចំនួនពលរដ្ឋវ័យធ្វើការ ដែលមានអាយុចាប់ពី១៥ឆ្នាំ ដល់៦៤ឆ្នាំ នឹងធ្លាក់ចុះមកស្មើ៦៥,៨% ពី៦៩,៣% ក្នុងរយៈពេលដូចគ្នា ៕ ប្រភព ៖ AEC connect

រដ្ឋធានីប៊្រីស្ទីណា (Pristina)៖ កងកម្លាំងរក្សាសន្ដិភាពរបស់អង្គការសន្ធិសញ្ញាអាត្លង់ទិកខាងជើង ហៅកាត់ ណាតូ ជាច្រើននាក់ បានរងរបួស នៅក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នា ជាមួយនឹងក្រុមអ្នកតវ៉ារបស់ជនជាតិស៊ែប នៅភាគខាងជើង ប្រទេសកូសូវ៉ូ។
សារព័ត៌មាន Al Jazeera បានចេញផ្សាយ កាលពីព្រឹក ថ្ងៃអង្គារ ទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ ថា កងទ័ពរក្សាសន្ដិភាពរបស់អ៊ីតាលី និង ហុងគ្រី នៃអង្គការណាតូ ចំនួន ២៥នាក់ បានរងរបួស ក្រោយមានការការប៉ះទង្គិចគ្នា ជាមួយនឹងក្រុមអ្នកតវ៉ាជនជាតិស៊ែប (Serb) កំពុងតែការពារសាលាក្រុងចំនួន៣ នៅភាគខាងជើង ប្រទេសកូសូវ៉ូ (Kosovo) ខណៈប្រធានាធិបតី ស៊ែប បានដាក់ពង្រាយកម្លាំងទាហាន ឲ្យស្ថិតក្នុងការប្រុងជើងការប្រយុទ្ធ នៅក្នុងកម្រិតដ៏ខ្ពស់បំផុត។

ការផ្ទុះអំពើហិង្សា កាលពីថ្ងៃចន្ទ បាននាំឲ្យមានការថ្កោលទោស ពីកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពកូសូវ៉ូ ដឹកនាំដោយអង្គការណាតូ ហៅកាត់ KFOR ក្រោយពេលអភិបាលក្រុង ជាជនជាតិភាគតិចអាល់បានី បានចូលកាន់តំណែង នៅតំបន់ភាគខាងជើងរបស់ប្រទេសកូសូវ៉ូ ដោយមានជនជាតិស៊ែប ភាគច្រើន រស់នៅ បន្ទាប់ពីពួកគេបានធ្វើពហិការបោះឆ្នោត។

កងកម្លាំងរក្សាសន្ដិភាពកូសូវ៉ូ នៃអង្គការណាតូ បានបញ្ជាក់ នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ ថា «ស្របមានការប្រឆាំងនឹងការប្រមូលផ្តុំគ្នាយ៉ាងសកម្មបំផុត នៃហ្វូងមនុស្សនោះ កងទ័ពជាច្រើននាក់របស់អ៊ីតាលី និង ហុងគ្រី នៃកងកម្លាំងថែរក្សាសន្ដិភាពកូសូវ៉ូរបស់អង្គការណាតូ បានក្លាយជាកម្មវត្ថុ នៃការវាយប្រហារ។ កងទ័ពរបស់អង្គការណាតូ ជាច្រើននាក់ បានរងរបួស ដោយខ្លះបានបាក់ឆ្អឹង និង ខ្លះទៀត រលាករលាត់ស្បែក ដោយសារតែការបំផ្ទុះនូវឧបករណ៍ដុតផ្សេងៗទៀត»។

លោកស្រី វីចូសា អូស្មានី (Vjosa Osmani) ប្រធានាធិបតីកូសូវ៉ូ បានចោទប្រកាន់ ទៅលើសមភាគីស៊ែប លោក អាឡិកសាន់ដា វូស៊ីក (Aleksandar Vucic) ជាអ្នកនៅពីក្រោយការបង្កអស្ថិរភាព នៅក្នុងប្រទេសរបស់លោកស្រី។

លោកប្រធានាធិបតីកូសូវ៉ូ បានសរសេរ នៅលើបណ្ដាញសង្គម ថា «រចនាសម្ព័ន្ធដោយខុសច្បាប់របស់ស៊ែប កំពុងតែប្រែក្លាយទៅជាក្រុមឧក្រិដ្ឋជន វាយប្រហារមកលើប៉ូលិសកូសូវ៉ូ មន្រ្តី KFOR និង អ្នកកាសែត។ អ្នកអនុវត្ដតាមបញ្ជារបស់ប្រធានាធិបតីស៊ែប លោក វូស៊ីក ចំពោះការបង្កអស្ថិរភាព នៅតំបន់ភាគខាងជើង នៃប្រទេសកូសូវ៉ូ ត្រូវតែប្រឈមមុខតាមផ្លូវច្បាប់»។

លោក អាឡិកសាន់ដា វូស៊ីក ប្រធានាធិបតីស៊ែប បានអះអាង ថា ជនជាតិស៊ែប ចំនួន៥២នាក់ បានរងរបួស នៅក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នានោះ ហើយក្នុងចំណោមពួកគេទាំងនោះ មានចំនួន៣នាក់ រងរបួសធ្ងន់។

លោក មីឡូស វូសេវិក (Milos Vucevic) រដ្ឋមន្រ្ដី ក្រសួងការពារជាតិស៊ែប បានថ្លែងទៅកាន់ក្រុមអ្នកកាសែត ថា លោកប្រធានាធិបតី វូស៊ីក ក៏ជាអគ្គមេបញ្ជាការ នៃកងកម្លាំងស៊ែប បានដាក់ពង្រាយកងទ័ព ឲ្យត្រៀមលក្ខណៈប្រយុទ្ធ នៅក្នុងកម្រិតខ្ពស់បំផុត។

សហព័ន្ធន៍យូហ្គោស្លាវី ជាសម្ពន្ធមិត្តដ៏ជិតស្និទ្ធបំផុតរបស់សហភាពសូវៀត ខណៈប្រទេសមហាអំណាចកំពូលខាងកុម្មុយនិស្ដមួយនេះ បានដួលរលំ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ហើយរដ្ឋជាចំណុះចំនួន១៥ ក៏បានប្រកាស អំពីឯករាជភាពរៀងៗខ្លួន។ ជាមួយគ្នានេះដែរ សហព័ន្ធន៍យូហ្គោស្លាវី ក៏បានដួលរលំទៅវិញ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩២ ហើយបណ្ដារដ្ឋជាចំណុះក៏បានប្រកាស អំពីឯករាជភាពរៀងៗខ្លួនផងដែរ រួមមាន បូស្នៀហ៊ើរហ្សេហ្គោវីណា (Bosnia and Herzegovina) ក្រូអាត ម៉ុងតេណេហ្គោ ម៉ាសេដូណាខាងជើង ស៊ែប៊ី ស្លូវេនី ហើយកូសូវ៉ូ ដែលបានប្រកាសឯករាជ្យ កាត់ផ្ដាច់ចេញពីប្រទេសស៊ែប៊ី នៅក្នុងឆ្នាំ២០០៨។

ដោយឡែក កងរក្សាសន្តិភាពរបស់អង្គការ NATO បានដាក់ពង្រាយ នៅក្នុងខេត្តកូសូវ៉ូ ក្រោយពេលបើកយុទ្ធនាការទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់អង្គការណាតូ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩ ដោយបានបណ្តេញយោធា និង ប៉ូលិសសន្តិសុខរបស់ប្រទេសស៊ែប៊ី ចេញពីកូសូវ៉ូ ហើយបានបញ្ចប់នូវយុទ្ធនាការដ៏ឃោរឃៅ ប្រឆាំងនឹងពួកឧទ្ទាមជនជាតិភាគតិចរបស់អាល់បានី៕