ប្រទេសឥណ្ឌា ៖ North Sentinel Island គឺជាកោះមួយក្នុងចំណោមប្រជុំកោះ Andaman នៅឈូងសមុទ្របេងហ្គាល់ភាគខាងជើងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា និងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ប្រទេសឥណ្ឌា ។ កោះនេះមានឆ្នេរខ្សាច់ពណ៌ស និងហ៊ុព័ទ្ធដោយទឹកសមុទ្រពណ៌ខៀវថ្លា ដែលនៅបាតសមុទ្រមានផ្កាថ្ម និងសត្វសមុទ្រជាច្រើនប្រភេទ ។

ទេសភាពនៅជុំវិញកោះស្រស់ស្អាតយ៉ាងខ្លាំង និងប្រៀបដូចជាតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមសម្រាប់គូស្វាមី-ភរិយាទើបតែរៀបការថ្មីៗមក Honeymoon ។ ប៉ុន្តែកោះនេះបានក្លាយជាតំបន់គ្រោះថ្នាក់សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរ រហូតដល់មានបម្រាមហាមភ្ញៀវទេសចរចូលក្បែរកោះទៀតផង ដោយសារកោះនេះជាកន្លែងរស់នៅរបស់ជនជាតិ Sentinel ហើយគេបានដាក់ឈ្មោះជនជាតិនេះថា «ក្រុមកុលសម្ព័ន្ធគ្រោះថ្នាក់បំផុតលើពិភពលោក» ។

ក្រុមកុលសម្ព័ន្ធ Sentinel ស្ថិតក្នុងចំនួនក្រុមកុលសម្ព័ន្ធតិចតួចប៉ុណ្ណោះលើពិភពលោក ដែលគ្មានទំនាក់ទំនងជាមួយពិភពខាងក្រៅ ។ ពួកគេរស់នៅដោយឯកោបំផុត, បដិសេធទទួលយកការរីកចម្រើនពីពិភពខាងក្រៅ និងជាក្រុមកុលសម្ព័ន្ធមានគ្រោះថ្នាក់បំផុត ។ ពួកគេនិយាយភាសារបស់ខ្លួន ដែលមនុស្សផ្សេងស្តាប់មិនយល់ ទើបធ្វើឱ្យការស្រាវជ្រាវពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមកុលសម្ព័ន្ធនេះមានតែបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ ហើយគ្មានឯកសារបញ្ជាក់ថា តើក្រុមកុលសម្ព័ន្ធមានចំនួនប៉ុន្មាននាក់រស់នៅលើកោះ? តើពួកគេហៅខ្លួនឯងថាអ្វី?

ពួកកុលសម្ព័ន្ធទាំងនេះប្រុងប្រយ័ត្នខ្លួនជានិច្ចពេលឃើញភ្ញៀវទេសចរមកលេងកោះ ដោយសារពួកគេគ្មានទំនាក់ទំនងជាមួយពិភពខាងក្រៅសោះ ។ ភ្ញៀវទេសចរភាគច្រើនដឹងថា ពួកកុលសម្ព័ន្ធមិនចង់រាប់អាន ឬស្វាគមន៍មនុស្សប្លែកមុខទេ ពីព្រោះកន្លងមក ភ្ញៀវទេសចរ ឬអ្នករស់នៅក្រៅកោះបានព្យាយាមទំនាក់ទំនងជាមួយពួកគេជាច្រើនលើក ប៉ុន្តែទទួលឆ្លើយតបវិញគួរឱ្យភ័យខ្លាច ។

ហេតុនេះ ការមកកម្សាន្តនៅ North Sentinel ត្រូវបានចាត់ទុកថា ខុសច្បាប់ ហើយរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាបានហាមឃាត់ភ្ញៀវទេសចរ ឬអ្នកស្រាវជ្រាវធ្វើដំណើរមកជុំវិញកោះនេះប្រមាណ៩គីឡូម៉ែត្រ ដោយសារខ្លាចមានគ្រោះថ្នាក់ ។ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាបានព្យាយាមទាក់ទងចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយពួកគេតាំងពីឆ្នាំ១៩៦០ មកម៉្លេះ ប៉ុន្តែគ្មានការឆ្លើយតបឡើយ ទើបរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាបញ្ជូនផ្លែដូង, តុក្កតា និងភួយដណ្តប់ទៅឱ្យពួកគេ ដោយដាក់នៅលើឆ្នេរខ្សាច់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រុមកុលសម្ព័ន្ធរស់នៅលើកោះ North Sentinel បានធ្វើដំណើរមកពីទ្វីបអាហ្វ្រិក និងនាំគ្នាមករស់នៅកោះនេះអស់រយៈពេលជាង៦ម៉ឺនឆ្នាំ ។ រីឯចំនួនក្រុមកុលសម្ព័ន្ធគ្មានឯកសារបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ទេ ប៉ុន្តែគេសន្និដ្ឋានថា អាចមានចាប់ពី៣០០នាក់ ទៅ៥០០នាក់ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ យើងបានជ្រាបហើយថា ឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ ជាពិសេស ឧស្ម័នកាបូននឹងធ្វើឱ្យសីតុណ្ហភាពលើពិភពលោកកើនឡើងខ្ពស់ ។ អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ទើបតែប្រកាសថា បើប្រទេសនានានៅតែពុំដោះស្រាយបញ្ហាពិភពលោកក្តៅទេនោះ វានឹងធ្វើឱ្យសីតុណ្ហភាពជាមធ្យមលើពិភពលោក កើនឡើងរហូតដល់៣,១អង្សារសេ និងកើនឡើងលើសកម្រិតការរីកចម្រើនក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម ។

នៅពេលសីតុណ្ហភាពលើពិភពលោកកើនឡើងខ្ពស់នឹងធ្វើឱ្យប្រទេសនានារងគ្រោះដោយសារគ្រោះធម្មជាតិ ដូចជា ៖ ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងជាបន្តបន្ទាប់បណ្តាលឱ្យមានទឹកជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរ និងប៉ះពាល់ដល់ការបង្កបង្កើនផលដំណាំនៅគ្រប់តំបន់ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មាន CBS News រាយការណ៍ថា និស្សិតមកពី University of California, Berkeley នៅសហរដ្ឋអាមេរិក បានបង្កើតម្សៅពណ៌លឿងពិសេស ដែលអាចស្រូបយកឧស្ម័នកាបូនចេញពីខ្យល់បាន ។ អ្នកស្រាវជ្រាវបញ្ជាក់ថា វាអាចក្លាយជាកូនសោរដ៏សំខាន់ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សអាចតស៊ូជាមួយបញ្ហាពិភពលោកក្តៅ ។

លោក ជីវវ៉ូ ចូ (Zihou Zhou) ជានិស្សិតសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ឆ្នាំទី៤ ផ្នែកគីមីនៅ University of California, Berkeley សហរដ្ឋអាមេរិក បានបោះពុម្ពលទ្ធផលការស្រាវជ្រាវពីការកាត់បន្ថយកំដៅផែនដី ក្នុងទស្សនាវដ្តី Nature ដែលមានខ្លឹមសារថា ពេលខ្យល់ផ្ទុកឧស្ម័នកាបូនឆ្លងកាត់តម្រងមានម្សៅពណ៌លឿងនេះ នឹងធ្វើឱ្យកម្រិតឧស្ម័នកាបូនធ្លាក់ចុះមកស្មើសូន្យភ្លាមៗ ។

សារធាតុនៅក្នុងម្សៅពណ៌លឿងនេះ គឺជាសមាសធាតុគីមីមានឈ្មោះថា (Covalent Organic Framework / COF) ។ រីឯវិធីសាកល្បង គឺលោក ជីវវ៉ូ ចូ បានស្រូបយកឧស្ម័នផ្សេងៗចូលក្នុងតម្រង ដូចជា ៖ នីដ្រូជែន, អុកស៊ីសែន និងកាបូនឌីអុកស៊ីត បន្ទាប់មក ខ្យល់ដែលឆ្លងកាត់តម្រង វានឹងលេចឡើងនៅខាងក្រៅបន្ទប់ពិសោធន៍ ។ ខ្យល់ដែលភាយចេញទៅក្រៅនេះ ត្រូវបានស្រូបយកឧស្ម័នកាបូនរួចអស់ហើយ ។

ម្សៅពិសេសនេះអាចប្រើប្រាស់បានរាប់រយដងឯណោះ ហើយអ្នកស្រាវជ្រាវ ព្រមទាំងសាស្ត្រាចារ្យមានតួនាទីជាទីប្រឹក្សាមកពី University of California, Berkeley មានគម្រោងយកម្សៅពិសេសទៅប្រើប្រាស់ក្នុងផ្នែកឧស្សាហកម្ម ដូចជា ៖ រោងចក្រផ្សេងៗ ។ ពួកគេចាត់ទុកថា នេះជាគន្លឹះថ្មីមួយជួយឱ្យពិភពលោក អាចដោះស្រាយបញ្ហាការឡើងកំដៅដោយសន្សឹមៗ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក៖ ក្រុមហ៊ុន Tesla Optimus ដែលជាក្រុមហ៊ុនផលិតមនុស្សយន្តទំនើបបំផុតរបស់អាមេរិក កាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានរាយការណ៍ថា ខ្លួនគ្រោងបង្កើត Robot ដែលអាចផ្ទុកកូ.នមនុស្សនៅក្នុងពោះបានរយៈពេល ៩ ខែ ជាមួយគោលបំណងកាត់បន្ថយចំនួនមនុស្សស្រីដែលស្លា.ប់ក្នុងអំឡុងពេលឆ្លងទន្លេ។

ជាការពិតណាស់ នៅពេលដែលស្ត្រីសម្រាលកូនតែងតែប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់ជាច្រើនដែលមិននឹកស្មានដល់ ដូច្នេះដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យទាំងអស់នេះ Elon Musk មានគម្រោងបង្កើត Robot ដែលអាចផ្ទុកកូនរបស់មនុស្សបានរយៈពេល ៩ ខែ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យមនុស្សយើងអាចធ្វើការងារផ្សេងៗបានយ៉ាងស្រួល និងមិនចាំបាច់ខ្វល់ខ្វាយពីរឿងពពោះឡើយ។ អ្វីដែលត្រូវការជាពិសេសនោះ គឺមេជីវិត ដើម្បីឱ្យការបង្កកំណើត និងការលូតលាស់ កើតឡើងនៅខាងក្នុងពោះមនុស្សយន្តរយៈពេល ៩ ខែពេញលេញ។

ទោះជាយ៉ាងណាមនុស្សជាច្រើនបានសម្តែងការព្រួយបារម្ភថា កាលដែលផ្ទុកទារកពិតប្រាកដនៅក្នុងពោះមនុស្សយន្តអាចប្រឈមគ្រោះថ្នាក់នៅពេលសម្រាល ប៉ុន្តែលោក Musk បាននិយាយ រឿងនេះគឺមានសុវត្ថិភាព ១០០ ភាគរយសម្រាប់ទារក មិនអាចមានគ្រោះថ្នាក់នោះទេ ដោយសារមនុស្សយន្តរបស់យើងត្រូវបានពិនិត្យយ៉ាងដិតដល់បំផុត មុននឹងក្រុមហ៊ុនប្រកាសដាក់ដំណើរការ។ មនុស្សយន្តនេះអាចកាត់បន្ថយផលវិបាកនៃការមានផ្ទៃពោះ និងការបាត់បង់សោកនាដកម្ម ជាពិសេសទារកនៅក្នុងពោះមនុស្សយន្ត ក៏ត្រូវបានថែទាំពីវេជ្ជសាស្រ្តកំពូលៗផងដែរ។

Elon Musk ជឿជាក់ថាគម្រោងនេះនឹងដំណើរការផលិតដោយជោគជ័យនាពេលអនាគត។ ទោះជាយ៉ាងណាសម្រាប់តម្លៃត្រូវបានគេនិយាយថា មនុស្សយន្តមានផ្ទៃពោះអាចមានតម្លៃខ្ពស់បន្តិចប្រហែល ២ ទៅ ៣ ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះសម្រាប់តម្លៃនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាសមរម្យជាងរថយន្ត ខណៈរថយន្តនីមួយៗគឺមានតម្លៃរាប់សិបម៉ឺនដុល្លារឯណោះ៕

ប្រទេសនីមួយៗនៅលើពិភពលោកយើងនេះសុទ្ធតែមានពិធីបុណ្យប្រពៃណីជាតិរៀងៗខ្លួន និងខុសៗគ្នា ហើយខ្លះទៀតក៏មានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាផងដែរ ដោយសារតែការកាន់សាសនាដូចគ្នា។ ប៉ុន្តែក៏មានពិធីបុណ្យមួយចំនួនត្រូវបានគេចាត់ទុកថាប្លែកជាងគេផងដែរដូចជាពិធីបុណ្យ Day of the Dead របស់ប្រទេសម៉ិកស៊ិក, ពិធីបុណ្យត្រីបាឡែនរបស់ប្រទេសដាណឺម៉ាក និងពិធីបុណ្យគប់លាមកគោរបស់ប្រទេសឥណ្ឌា ដែលប្រទេសទាំងបីនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាមានពិធីបុណ្យប្រពៃណីចម្លែកជាងគេបំផុតក្នុងលោក។

ពិធីបុណ្យ Day of the Dead របស់ប្រទេសម៉ិកស៊ិកជាញឹកញាប់បកប្រែថា “ថ្ងៃនៃមរណៈ” គឺជាពិធីបុណ្យដែលរំលឹក និងគោរពដល់អ្នកស្លាប់។ ពិធីបុណ្យនេះធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី ១-២ ខែវិច្ឆិកាជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយតម្រូវឱ្យអ្នកចូលរួមស្លៀកពាក់ជាគ្រោងឆ្អឹង ឬជានិមិត្តសញ្ញាពីវប្បធម៌ប្រពៃណី ដើម្បីគោរពដល់អ្នកស្លាប់។ ពិធីបុណ្យនេះក៏រួមបញ្ចូលនូវសកម្មភាពវប្បធម៌ជាច្រើនដូចជាការរាំ និងតន្ត្រីផ្ទាល់ផងដែរ។ Day of the Dead ត្រូវបានអង្គការ UNESCO ទទួលស្គាល់ជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិក្នុងឆ្នាំ ២០០៨។

រីឯពិធីបុណ្យត្រីបាឡែនរបស់ប្រទេសដាណឺម៉ាកវិញក៏ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាចម្លែក និងប្លែកជាងគេបំផុតក្នុងលោកផងដែរ ដោយសារក្នុងអំឡុងពេលពិធីបុណ្យនេះ ត្រីបាឡែនជាច្រើនក្បាលត្រូវបានគេសម្លាប់ដើម្បីផ្តល់អាហារដល់ប្រជាជនក្នុងតំបន់។ ពិធីបុណ្យត្រីបាឡែន ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា “Grindadráp” ប្រារព្ធឡើងនៅកោះ Faroe តំបន់ស្វយ័តរបស់ប្រទេសដាណឺម៉ាក ដែលមានទីតាំងនៅមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកខាងជើង។ ពិធីបុណ្យនេះមានអាយុកាលរាប់រយឆ្នាំមកហើយ គឺជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ជនជាតិ Faroese។

ចំណែកឯ Gorehabba ដែលជាពិធីបុណ្យគប់លាមកគោមានតែមួយគត់ក្នុងលោកធ្វើឡើងនៅក្នុងភូមិ Gumatapura រដ្ឋ Karnataka ប្រទេសឥណ្ឌា ក៏ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាប្លែក និងចម្លែកជាងគេផងដែរ។ ពិធីបុណ្យនេះត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃទី ១០ ខែវិច្ឆិកាជារៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយទាក់ទាញការចូលរួមពីអ្នកស្រុក និងភ្ញៀវទេសចររាប់ពាន់នាក់។ Gorehabba មានដើមកំណើតពីពិធីគោរពព្រះដែលមនុស្សជឿថាការចោលលាមកគោឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក ជួយការពារវិញ្ញាណអាក្រក់ និងនាំមកនូវសំណាងល្អ ក៏ដូចជាការប្រមូលផលល្អជាដើម៕

ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ សារព័ត៌មានបរទេសបានរាយការណ៍ កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ ថា ឥណ្ឌូណេស៊ីបានហាមឃាត់ក្រុមហ៊ុន Apple លក់ទូរស័ព្ទ iPhone 16 ក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន ហើយចាត់ទុកថា គឺជាទង្វើខុ.សច្បាប់ ។ ប៉ុន្តែភ្ញៀវទេសចរបរទេសអាចប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទនេះនៅឥណ្ឌូណេស៊ីបាន ដោយសារវាជាទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួន ។

ក្រសួងឧស្សាហកម្មឥណ្ឌូណេស៊ីប្រកាសថា ភ្ញៀវទេសចរបរទេសដែលធ្វើដំណើរមកដល់ឥណ្ឌូណេស៊ី ពួកគេអាចយកទូរស័ព្ទ iPhone 16 មកឥណ្ឌូណេស៊ីបាន ដោយសារវាជាទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួន ហើយគ្មានបំណងយកទូរស័ព្ទនេះមកលក់ចែកចាយ ឬនាំចូលឥណ្ឌូណេស៊ីតាមប្រៃសណីយ៍ ។ ហេតុនេះ ភ្ញៀវទេសចរបរទេសអាចប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទ iPhone 16 នៅឥណ្ឌូណេស៊ីបាន ។

រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ីបានកំណត់ឱ្យពលរដ្ឋអាចយកទូរស័ព្ទ iPhone 16 មកឥណ្ឌូណេស៊ី ត្រឹមតែ២គ្រឿងប៉ុណ្ណោះក្នុងម្នាក់ ។ បើគិតចាប់ពីខែសីហា រហូតដល់ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ មានការនាំចូលទូរស័ព្ទ iPhone 16 ប្រមាណ៩.០០០គ្រឿងចូលប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី សម្រាប់ប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ខ្លួន និងបានបង់ពន្ធរួចរាល់ ។

រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ីនឹងចាត់ទុកថា វាជាទង្វើខុសច្បាប់ ប្រសិនបើពលរដ្ឋណាម្នាក់នាំចូលទូរស័ព្ទនេះជាច្រើនគ្រឿងមកលក់នៅឥណ្ឌូណេស៊ី ។ មូលហេតុដែលទូរស័ព្ទនេះខុសច្បាប់ ដោយសារក្រុមហ៊ុន Apple ពុំទាន់សម្រេចគោលដៅវិនិយោគនៅឥណ្ឌូណេស៊ី ឱ្យស្មើទឹកប្រាក់១.៧១លានលានរូពៀ ទើបមានសិទ្ធិលក់ទូរស័ព្ទនៅឥណ្ឌូណេស៊ីបាន ។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុនបានវិនិយោគទឹកប្រាក់ត្រឹមតែ១.៤៨លានលានរូពៀប៉ុណ្ណោះ ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្មឥណ្ឌូណេស៊ីបានថ្លែងនៅដើមខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ ថា ឥណ្ឌូណេស៊ីពុំអនុញ្ញាតឱ្យទូរស័ព្ទស៊េរីទំនើបចុងក្រោយរបស់ក្រុមហ៊ុន Apple គឺ iPhone 16 ចូលក្នុងទីផ្សារឥណ្ឌូណេស៊ីទេ ដោយសារក្រុមហ៊ុននេះពុំអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌកំណត់ការនាំចូល ។

ចំណែកក្រុមហ៊ុន Apple បានលើកឡើងកាលពីថ្ងៃទី១១ ខែតុលា កន្លងមកថា ក្រុមហ៊ុនប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំចំពោះប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ហើយក្រុមហ៊ុនមានអារម្មណ៍រំភើបក្នុងការយកទូរស័ព្ទស៊េរីទំនើបចុងក្រោយ រួមទាំងទូរស័ព្ទ iPhone 16 មកលក់ឱ្យអតិថិជនឥណ្ឌូណេស៊ីយ៉ាងឆាប់រហ័សបំផុត ៕