ប្រទេសចិន ៖ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា មានហេតុការណ៍ដីរអិលពីលើភ្នំបណ្តាលឱ្យសង្កត់លើផ្ទះ និងពលរដ្ឋរស់នៅភូមិមួយក្នុងខេត្តស៊ីឈួន ប្រទេសចិន ។ ភ្នាក់ងាររាប់រយនាក់បានជួយសង្គ្រោះមនុស្សចំនួន២នាក់ ប៉ុន្តែមនុស្សប្រមាណ ៣០នាក់ទៀតត្រូវបានដីសង្កត់បាត់ខ្លួនរកពុំឃើញ ។

ដីបានរអិលពីលើភ្នំក្បែរភូមិជិនផីង (Jinping) ខេត្តស៊ីឈួន (Sichuan) ស្ថិតនៅភាគនិរតីប្រទេសចិន កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ កន្លងមក និងសង្កត់ផ្ទះពលរដ្ឋជាច្រើនខ្នង និងមនុស្សជាច្រើននាក់ ។ ភ្នាក់សង្គ្រោះបន្ទាន់រាប់រយនាក់ត្រូវបានបញ្ជូនមកកាន់កន្លែងកើតហេតុដើម្បីស្វែងរកមនុស្សបាត់ខ្លួន ហើយរហូតមកដល់ពេលនេះ (ថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ) ពួកគេបានជួយសង្គ្រោះមនុស្ស២នាក់ (គឺម្នាក់របួសធ្ងន់ និងម្នាក់ទៀតរបួសស្រាល) ប៉ុន្តែមនុស្សប្រមាណ ៣០នាក់ទៀត រកពុំឃើញ ។

ក្រៅពីនេះ ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះបានជម្លៀសពលរដ្ឋរស់នៅក្បែរនោះចំនួន៩៥គ្រួសារ សរុប៣៦០នាក់ ទៅកាន់តំបន់មានសុវត្ថិភាព ព្រមទាំងបញ្ជូនរបស់របរប្រើប្រាស់ចាំបាច់ និងម្ហូបអាហារឱ្យពលរដ្ឋទាំងនេះ ។

ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង បានបញ្ជាឱ្យអាជ្ញាធរអនុវត្តគ្រប់វិធីដើម្បីស្វែងរក និងជួយសង្គ្រោះមនុស្សបាត់ខ្លួន ដោយកាត់បន្ថយការខូចខាតឱ្យបានច្រើនបំផុត ។ រដ្ឋាភិបាលចិនបានត្រៀមថវិកាចំនួន៥០លានយាន់ សម្រាប់ជួសជុលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងសេវាសាធារណៈ និងថវិកា៣០លានយន់ សម្រាប់ផ្តល់ឱ្យភ្នាក់ងារជួយបង្កើនកម្លាំងស្វែងរកមនុស្សបាត់ខ្លួន ។

ចំណែកលោក លី ឈៀង នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិនបានអំពាវនាវឱ្យត្រួតពិនិត្យហានិភ័យភូមិសាស្ត្រនៅក្បែរកន្លែងកើតហេតុ ក្រោយសារព័ត៌មានចិនចុះផ្សាយដោយដកស្រង់តាមការលើកឡើងរបស់អ្នកភូមិក្នុងតំបន់ថា រយៈពេល៦ខែមកនេះ មានដុំថ្មធំៗរអិលពីលើភ្នំក្បែរភូមិជាញឹកញាប់ ។ លោក លី និយាយថា អ្នកភូមិជិនផីង គួរតែជម្លៀសចេញពីទីនេះ ដើម្បីចៀសផុតពីគ្រោះថ្នាក់កាន់តែខ្លាំង ។

អាជ្ញាធរក្នុងតំបន់ជឿថា ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងនៅតំបន់ភ្នំខ្ពស់បានធ្វើឱ្យដីទន់ជ្រាយ និងរអិលចុះពីលើភ្នំចុះមកក្រោម ហើយដីនៅតែរអិលជាបន្តបន្ទាប់ ។ អាជ្ញាធរបានអនុវត្តវិធានការតាមដាន និងព្រមានពីការបាក់ដីជាមុនតាមការបញ្ជារបស់ប្រធានាធិបតីចិន ដើម្បីទប់ស្កាត់គ្រោះមហន្តរាយកើតឡើងជាថ្មី ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា អាមេរិកកំពុងប្រឈមនឹងការឆ្លងរាតត្បាតជំងឺគ្រុនផ្តាសាយធ្ងន់ធ្ងរបំផុតក្នុងរយៈពេល១៥ឆ្នាំ ដែលមានពលរដ្ឋឆ្លងជំងឺនេះរហូតដល់២៤លាននាក់ និងស្លា.ប់ យ៉ាងហោចណាស់ ១៣,០០០នាក់ ។ ជំងឺផ្តាសាយបានធ្វើឱ្យសាលារៀនក្នុងរដ្ឋជាច្រើនបិទទ្វារ និងបង្រៀនសិស្សតាមអនឡាញ ។

កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រង និងបង្ការជំងឺអាមេរិក (CDC) ប្រកាសថា បច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋអាមេរិកបានឆ្លងជំងឺផ្តាសាយយ៉ាងហោចណាស់ ២៤លាននាក់ ក្នុងនោះអ្នកជំងឺផ្តាសាយដែលទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ ស្មើជាង៣សែននាក់ ។ អ្នកជំងឺផ្តាសាយ៩៦% បានឆ្លងជំងឺផ្តាសាយប្រភេទ A H1N1 និង H3N2 ហើយមានចំនួនអ្នកស្លាប់រហូតដល់១៣,០០០នាក់ ។

តាមរបាយការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រង និងបង្ការជំងឺអាមេរិក គឺពលរដ្ឋអាមេរិកបានកើតជំងឺផ្តាសាយយ៉ាងច្រើន ហើយចំនួនអ្នកឆ្លងនឹងកើនឡើងថែមទៀតនៅទូទាំងប្រទេស ។ សាលារៀនក្នុងរដ្ឋជាច្រើនបានបង្រៀនសិស្សតាមអនឡាញ ក្រោយពីកុមារ និងមនុស្សពេញវ័យឆ្លងជំងឺនេះ ដូចជា ៖ សាលាក្នុងតំបន់ Godley រដ្ឋតិចសាស់ បានផ្អាកការបង្រៀន៣ថ្ងៃ ក្រោយសិស្ស៦៥០នាក់ និងសាស្ត្រាចារ្យ-បុគ្គលិកសាលា ៦០នាក់ ឆ្លងជំងឺផ្តាសាយត្រឹមតែ១ថ្ងៃ ខណៈតំបន់នេះមានសិស្ស និងសាស្ត្រាចារ្យ-បុគ្គលិកសាលា សរុប៣,២០០នាក់ ។

រដ្ឋចំនួន៤៣ របស់អាមេរិកមានពលរដ្ឋកើតជំងឺផ្តាសាយច្រើនជាងគេ ហើយរដ្ឋដែលផ្ទុះការឆ្លងរាតត្បាតជំងឺផ្តាសាយច្រើនបំផុត រួមមាន ៖ រដ្ឋតិចសាស់, ញូវម៉ិកស៊ីកូ, នេប្រាស្កា, មិឈីហ្គេន, អូហៃអូ, ថឺននេសស៊ី, សៅខូរ៉ូឡៃណា, ញូវជឺស៊ី, ញូវហែមស៊ែ, ម៉ាសសាឈូសេត និងញូវយ៉ក ។ គ្រូពេទ្យបានណែនាំឱ្យពលរដ្ឋលាងសម្អាតដៃជាញឹកញាប់, ចៀសវាងការយកដៃប៉ះភ្នែក ច្រមុះ និងមាត់ និងនៅឱ្យឆ្ងាយពីអ្នកគ្រុនផ្តាសាយ ដើម្បីការពារកុំឱ្យជំងឺនេះឆ្លងរាលដាលខ្លាំង ។ ចូរដាក់តាមខ្លួនជានិច្ចនូវម៉ាស់, ដបអាល់កុល និងវីតាមីន C ការពារប្រព័ន្ធរាងកាយ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ប្រទេសជប៉ុន ក៏ប្រឈមនឹងការឆ្លងរាតត្បាតនៃជំងឺផ្តាសាយច្រើនដែរ គឺពលរដ្ឋជប៉ុនបានកើតផ្តាសាយតាំងចុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ហើយរហូតមកដល់ដើមខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ពលរដ្ឋជប៉ុន ចំនួន៩លាន ៥សែន បានកើតជំងឺផ្តាសាយ ដែលជាការឆ្លងខ្លាំងបំផុតក្នុងរយៈពេល២៦ឆ្នាំ ។ ទីក្រុងធំៗ ដូចជា ៖ តូក្យូ, អូសាកា និងហ្វូគូកាក់ មានពលរដ្ឋកើតជំងឺនេះយ៉ាងច្រើនធ្វើឱ្យជប៉ុនខ្វះខាតគ្រែ និងថ្នាំព្យាបាល ៕

ប្រទេសថៃ ៖ នេះជារឿងមួយដែលកំពុងចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងក្នុងបណ្តាញសង្គមប្រទេសថៃ គឺមានស្ត្រីម្នាក់ប្រកាសលក់ពស់វែកតាមអនឡាញមួយសំបុកធំ និងគួរឱ្យព្រឺសម្បុរ ស្រាប់តែមានស្រីៗជាច្រើននាក់ទាក់ទងទិញព្រោងព្រាតទុកផ្ញើឱ្យសង្សារចាស់ភ្ញាក់ផ្អើលនៅថ្ងៃក្តីស្រឡាញ់ ១៤ កុម្ភៈ ។

កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃបានចុះផ្សាយពីស្ត្រីមានហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ «Chanpen Sukree» ប្រកាសលក់ពស់វែកជាច្រើនក្បាលសុទ្ធតែជាពស់រស់ទាំងអស់ ហើយធ្វើឱ្យមានអ្នកចាប់អារម្មណ៍ចង់ទិញជាច្រើន រហូតដល់ស្ត្រីរូបនេះឆ្លើយតប Comment លែងអស់ ជាពិសេស ស្រីៗទាក់ទងទិញព្រោងព្រាតទុកផ្ញើឱ្យសង្សារចាស់ក្នុងថ្ងៃក្តីស្រឡាញ់ ឬផ្ញើឱ្យប្រពន្ធចុងប្តី ។

ស្ត្រីជាម្ចាស់ហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ «Chanpen Sukree» បានសរសេរថា ៖ «មានលក់ពស់វែករស់ និងដឹកពស់តាមរថយន្តទៅដល់ផ្ទះអតិថិជនត្រឹមតែ១យប់» ដែលការបង្ហោះនេះមានអ្នកចូលមក Comment និង Share រហូតដល់ជាង ៣ម៉ឺន ៥ពាន់លើក ។

មនុស្សជាច្រើនបានចូល Comment នៅក្រោមការបង្ហោះរបស់នាង ដូចជា ៖ តើអ្នកលក់ទទួលខ្ចប់កាដូពស់វែកសម្រាប់ថ្ងៃ១៤ កុម្ភៈ ដែរឬទេ? ខណៈស្រីៗនាក់ចង់ផ្ញើកាដូពស់វែកទៅផ្ទះប្រពន្ធចុងប្តី ។ រីឯអ្នកខ្លះទៀតចង់ទិញពស់វែកមកជួយយាមផ្ទះជំនួសឆ្កែ ។

តាមការសាកសួរទៅស្ត្រីលក់ពស់វែក និយាយថា នាងបានលក់ពស់វែកពិតមែន ប៉ុន្តែពុំមែនលក់ពស់ក្នុងរូបដែលនាងបង្ហោះក្នុងហ្វេសប៊ុកទេ ។ នាងលក់ពស់វែកក្លាសេ ពីព្រោះបើលក់ពស់វែករស់ វានឹងធ្វើឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់អតិថិជន ។ អតិថិជនភាគច្រើន គឺខាងភោជនីយដ្ឋានលក់អាហារសាច់សត្វព្រៃ ហើយពួកគេនឹងមកទិញពីនាងដោយផ្ទាល់ ។

គួរបញ្ជក់ថា នៅប្រទេសថៃមានពស់វែកជាច្រើនពូជ ហើយពូជខ្លះត្រូវបានប្រទះឃើញច្រើនបំផុត ។ ថៃពុំបានចាត់ថ្នាក់ពស់វែកនៅក្នុងសត្វព្រៃដែលត្រូវអភិរក្សទេ មានន័យថា ពលរដ្ឋអាចចាប់ ឬលក់ពស់បាន ប៉ុន្តែត្រូវសុំការអនុញ្ញាត និងធ្វើតាមលក្ខខណ្ឌកំណត់ ជាពិសេស ការបង្កាត់ពូជ ៕

ប្រទេសកេនយ៉ា ៖ Umoja គឺជាភូមិមួយស្ថិតនៅតំបន់ Samburu ប្រទេសកេនយ៉ា បានបង្កើតច្បាប់គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល គឺហាមប្រុសៗចូលក្នុងភូមិដាច់ខាត ដោយសារចង់ឱ្យភូមិនេះក្លាយជាជម្រកស្នាក់សម្រាប់ស្ត្រីគេចពីការជិះជាន់របស់មនុស្សប្រុសក្នុងកុលសម្ព័ន្ធ Samburu ។ ស្ត្រីជាច្រើននាក់អាចរស់នៅភូមិនេះដោយសុវត្ថិភាព និងពុំចាំបាច់ភ័យខ្លា.ច អ្វីទាំងអស់ ។

នៅស្រុកកំណើតរបស់ស្ត្រីទាំងនេះ គឺមានការចាប់បង្ខំឱ្យពួកនាងរៀបការតាំងពីវ័យកុមារ, កាត់ស្បែកអវៈយវៈភេទ, អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ និងការរំលោភបំពាន ហើយទង្វើទាំងនេះពុំត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាឧក្រិដ្ឋកម្មទេ ប៉ុន្តែចាត់ទុកថា ជាទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី និងជាផ្នែកមួយនៃការរស់នៅធម្មតា ។

ស្ត្រីម្នាក់រស់នៅភូមិ Umoja និយាយថា ៖ «រាល់ថ្ងៃ ពួកយើងរស់នៅជាមួយការចងចាំគួរឱ្យភ័យខ្លាច និងក្តីឈឺចាប់ដែលកើតឡើងដោយសារមនុស្សស្គាល់គ្នា និងមនុស្សប្លែកមុខដែលពាក់ឯកសណ្ឋានផងដែរ» ។

អ្នកស្រី Rebecca Lolosoli អ្នកបង្កើតភូមិ Umoja កាលពី៣៥ឆ្នាំមុន រៀបរាប់ថា អ្នកស្រីក៏ជាសមាជិកក្រុមកុលសម្ព័ន្ធអ្នកចម្បាំង Samburu ដែរ ។ នៅទីនោះ ស្រីៗត្រូវគេជិះជាន់គ្រប់បែបយ៉ាង ហើយពេលអ្នកស្រីជំទាស់នឹងទង្វើទាំងនេះ បែរជាគ្មានការអើពើ និងមានការប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងពីមនុស្សប្រុសក្នុងកុលសម្ព័ន្ធ សូម្បីតែស្វាមីអ្នកស្រី ក៏ពុំអាចជួយអ្វីបានដែរ ។

រហូតមកដល់ឆ្នាំ១៩៩០ អ្នកស្រី Rebecca បាននាំស្រីៗរត់ចេញពីកុលសម្ព័ន្ធ Samburu ហើយក៏បង្កើតភូមិ Umoja នេះឡើង ដើម្បីជាចំណុចចាប់ផ្តើមនៃការផ្លាស់ប្តូរសង្គម ដែលស្ត្រីតែងតែក្លាយជាជនរងគ្រោះរហូតមក ។

បើទោះជាឆ្លងកាត់អតីតកាលដ៏សែនឈឺចាប់ ប៉ុន្តែស្ត្រីទាំងអស់រស់នៅក្នុងភូមិពុំបណ្តោយឱ្យទុក្ខសោកចូលក្នុងជីវិតបន្តទៀតទេ ។ នៅទីនេះ ស្ត្រីបានបំពេញការងារគ្រប់មុខ ដូចជា៖ ធ្វើជាមេគ្រួសារក្នុងភូមិ Umoja, ធ្វើជាអ្នកដឹកនាំ និងធ្វើការងារសំខាន់ៗសម្រាប់ជួយអភិវឌ្ឍន៍ភូមិ ។

ស្ត្រីរស់នៅភូមិប្រាប់ថា ការបង្កើតភូមិនេះដើម្បីឱ្យពិភពលោកដឹងថា សេចក្តីទុក្ខនឹងបញ្ចឹមត្រឹមពួកយើង។ យើងរស់នៅដោយគ្មានការភ័យខ្លាច ពីព្រោះមានសុវត្ថិភាព និងសេរីភាព ។ កាលពីមុន យើងរស់នៅក្នុងក្រុមកុលសម្ព័ន្ធ គឺការនិយាយរឿងការរំលោភស្ត្រី វាគួរឱ្យខ្មាសអៀនណាស់ ពុំគួរនិយាយទេ ។ ប៉ុន្តែនៅទីនេះ អាចនិយាយបាន យើងពុំត្រូវការមនុស្សប្រុស យើងអាចរស់នៅដោយខ្លួនឯង ៕