បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុកំពុងធ្វើឲ្យកម្ដៅផែនដីកើនឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយតំបន់អាក់ទិកកំពុងទទួលឥទ្ធិពលកម្ដៅច្រើនជាងតំបន់ដទៃទៀត។ នៅពេលដែលទឹកកករលាយ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានព្រមានថា មេរោគដែលកកនៅក្នុងទឹកកក ដែលជារឿយៗហៅថា “មេរោគខ្មោចឆៅ” អាចនឹងត្រូវបានចេញមកក្រៅ។ មេរោគទាំងនេះត្រូវបានកកក្នុងស្រទាប់ផែនដី និងទឹកកកអស់រយៈពេលរាប់ម៉ឺនឆ្នាំ ដោយដេកលក់នៅក្នុងសំណល់សត្វ និងក្នុងដី។

ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានដឹងហើយថា មេរោគដែលកកហើយនៅតែអាចឆ្លងបាន។ ការស្រាវជ្រាវបានធ្វើអោយមេរោគដូចជា Pithovirus sibericum ដែលបង្កកអស់រយៈពេលជាង ៣០,០០០ ឆ្នាំ និង Amoeba ដែលបង្កកអស់រយៈពេល ៤៨,៥០០ ឆ្នាំដឹងខ្លួនឡើងវិញ។ ការសិក្សាទាំងនេះបញ្ជាក់ថា មេរោគដែលកកអាចឆ្លងដល់សារពាង្គកាយមានជីវិត បើទោះបីជាវាត្រូវបានកកអស់រយៈពេលរាប់ម៉ឺនឆ្នាំក៏ដោយ។

ផ្ទាំងទឹកកកដែលផ្ទុកវីរុសកក រលាយលឿនជាងការរំពឹងទុកទៅទៀត ហើយការរកឃើញនាពេលថ្មីៗនេះនៅក្នុងផ្ទាំងទឹកកករបស់ប្រទេសចិនបានបង្ហាញពីមេរោគដែលកកចំនួន ១៧០០ ដែលភាគច្រើនមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។ ទោះបីជាមេរោគទាំងនេះមានសុវត្ថិភាព នៅពេលដែលវានៅតែកកក៏ដោយ ប៉ុន្តែការរលាយទឹកកកអាចឱ្យពួកវារួចចេញមកបរិស្ថានខាងក្រៅ ដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សត្វ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងមនុស្ស។

សេណារីយ៉ូដែលគួរឲ្យព្រួយបារម្ភបំផុតគឺនៅពេលដែលមេរោគ ឬបាក់តេរីឆ្លងដល់សត្វមុន ហើយបន្ទាប់មកវានឹងរីករាលដាលដល់មនុស្ស ដែលនេះជាបាតុភូតមួយហៅថា ជំងឺឆ្លងពីសត្វទៅមនុស្ស ឬ zoonotic ។ នៅតំបន់អាក់ទិក ហានិភ័យទាំងនេះនឹងត្រូវបានកើនឡើង ដោយសារតែប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងរបាំងរវាងមនុស្ស និងសត្វ កំពុងផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយសារការរលាយទឹកកក។ ដូចជាកាលពីឆ្នាំ ២០១៦ ជំងឺឆ្លង anthrax បានរួចចេញពីគ្រោងឆ្អឹងសាកសពសត្វដែលកក បន្ទាប់ពីទឹកកកបានរលាយក្នុងតំបន់ Siberia ដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ជីវិតមនុស្សរាប់រយនាក់។ សោកនាដកម្មនេះបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា មេរោគជំងឺដែលកកហើយ អាចនឹងលេចឡើងនៅពេលដែលផ្ទាំងទឹកកកស្រទាប់ផែនដី រលាយ។

តំបន់អាក់ទិកគឺងាយរងគ្រោះខ្លាំង ដោយសារតែហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធវេជ្ជសាស្រ្តមានកម្រិត។ ជំងឺឆ្នងនឹងអាចរីករាលដាលយ៉ាងទូលំទូលាយ មុនពេលត្រូវបានគេរកឃើញ និងអាចគ្រប់គ្រងវាបាន ដែលធ្វើឱ្យតំបន់អាក់ទិកនឹងក្លាយជាចំណុចចាប់ផ្តើមដ៏គ្រោះថ្នាក់នៃជំងឺឆ្លងរាតត្បាត។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានប៉ាន់ប្រមាណថាវីរុសជាង ៤ពាន់លាន អាចរួចចេញពីផ្ទាំងទឹកកកស្រទាប់ផែនដី ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយបើសូម្បីតែប្រភាគតូចៗមួយក៏អាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ នោះបរិមាណវីរុសដ៏ច្រើនសណ្ធឹកដែលអាចរួចចេញមកនេះនឹងធ្វើឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងពិបាកនឹងមិនអើពើជាមិនខាន។

អ្នកជំនាញនិយាយថា យើងត្រូវសិក្សាលើបញ្ហានេះបន្ថែមទៀត ដើម្បីត្រៀមបង្ការ និងទប់ស្កាត់ការរាតត្បាតដែលអាចកើតមានឡើង។ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុមិនមែនគ្រាន់តែជាបញ្ហានៃការកើនឡើងកម្ដៅភពផែនដីប៉ុណ្ណោះទេ វាក៏កំពុងរលាយរបាំងរវាងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី សត្វ និងមនុស្ស ហើយនឹងបង្កើនឱកាសឲ្យជំងឺថ្មីៗដែលលេចឡើងផងដែរ។ ខណៈពេលដែលបញ្ហានេះហាក់ដូចជាមិនសូវទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ពីមនុស្សមួយចំនួន អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានព្រមានថាអ្វីដែលកើតឡើងនៅតំបន់អាក់ទិកនឹងមិនស្ថិតតែនៅក្នុងតំបន់អាក់ទិកនោះទេ ឥទ្ធិពលនេះនឹងក្លាយជាទឹករលកដែលអាចទៅដល់គ្រប់ជ្រុងនៃពិភពលោក។

រដ្ឋវ៉ាស៊ីនតោន៖ សេតវិមានបាននិយាយកាលពីថ្ងៃអង្គារថា ពន្ធរបស់ប្រធានាធិបតី Donald Trump លើការនាំចូលទំនិញពីប្រទេសចិន ត្រូវបានកំណត់ថានឹងកើនឡើងដល់ 104% ខណៈដែលទីក្រុងប៉េកាំងបដិសេធមិនព្រមដកពន្ធសងសឹករបស់ខ្លួនលើការនាំចេញរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

យោងតាមសារព័ត៌មានCNN នៅយប់ថ្ងៃអង្គារ ថ្ងៃទី៨ ខែមេសា បានឲ្យដឹងថា៖ អ្នកនាំពាក្យសេតវិមានលោកស្រី Karoline Leavitt បាននិយាយនៅក្នុងសន្និសីទកាសែតខ្លីមួយជាមួយអ្នកយកព័ត៌មានថា “វាជាកំហុសមួយសម្រាប់ប្រទេសចិនក្នុងការសងសឹកមកកាន់អាមេរិក។ ហើយពន្ធទំនិញ 104% នឹងចូលជាធរមានលើប្រទេសចិននៅយប់នេះនាពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ។”

ការសម្រេចរបស់អាមេរិកក្នុងការដំឡើងពន្ធលើទំនិញចិនដល់ ១០៤% នៅពេលនេះ គឺជាការបន្ថែម៥០%ទៀតទៅលើពន្ធទំនិញដែលបានកំណត់កាលពីចុងខែមីនា ដោយក្នុងនោះមានពន្ធគយចំនួន ២០% និងពន្ធទំនិញ ៣៤% ដែលជាពន្ធបន្ថែមក្រោយពេលចិនបានសងសឹកមកកាន់អាមេរិក និងចុងក្រោយនេះ លោក Donald Trump សម្រេចបន្ថែម ៥០% ពីលើទៀត បានធ្វើអោយពន្ធសម្រាប់ប្រទេសចិនបានកើនឡើងដល់ ១០៤%។

អ្នកស្រី Leavitt បានបន្តថា ៖ លោកTrump ជឿថា ” ប្រទេសចិន និងប្រធានាធិបតីចិនលោកXi Jinping ចង់សុំចរចាធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអាមេរិកដែរ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែពួកគេ មិនដឹងថាត្រូវចាប់ផ្តើមវាដោយរបៀបណា” ដោយអ្នកស្រី Leavitt បានបន្ថែមទៀតថា ៖ ប្រសិនបើប្រទេសចិនមកសុំចរចាជាមួយលោក Donald Trump ប្រហែលជាគាត់នឹងមានចិត្តសប្បុរសហើយ ប៉ុន្តែគាត់នឹងធ្វើអ្វីដែលល្អបំផុតសម្រាប់ប្រជាជនអាមេរិក។

ក្រុងប៉េកាំងកាលពីថ្ងៃអង្គារបានចេញសេចក្ដីថ្កោលទោសយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងការគំរាមកំហែងរបស់លោក Trump នៃពន្ធបន្ថែម 50% លើការនាំចូលរបស់ចិនដោយហៅទង្វើនេះថា “ការគំរាមកំហែង” ព្រមទាំងប្តេជ្ញាចិត្តថានឹង “តស៊ូដល់ទីបញ្ចប់” ។ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចិនបាននិយាយកាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី៨ ខែមេសា ថាចិននឹង “តស៊ូដល់ទីបញ្ចប់” ដើម្បីប្រឆាំងនឹងពន្ធរបស់លោក Trump ៕

នេះជាឱកាសដែលអ្នកស្រលាញ់ និងចូលចិត្តទស្សនាបាតុភូតតារាសាស្រ្តមិនគួររំលងឡើយ ដោយនៅក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥នេះ នៅក្នុងលំហរ ឬនៅលើផ្ទៃមេឃនឹងផ្ដល់អោយឃើញនូវទិដ្ឋភាពនៃតារាសាស្រ្តកម្រៗ និងអស្ចារ្យ ដែលអាចឲ្យយើងមើលពីភពផែនដីនេះទៅបាន។ តើនឹងមានព្រឹត្តិការណ៍អ្វីខ្លះកើតឡើង?

១. ព្រះចន្ទពេញវង់ Full Pink Moon នឹងកើតមាននៅថ្ងៃទី១២ ខែមេសា ពេលវេលាដែលគេអាចមើលឃើញវាគឺនៅចន្លោះចាប់ពីម៉ោង ៧:២២នាទីព្រឹក (ម៉ោងក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូចិន)។ យ៉ាងណាមិញ បើទោះជាវាមានឈ្មោះថា Pink Moon ប៉ុន្តែជាក់ស្ដែងវាមិនមានពណ៌ផ្កាឈូកនោះទេ វាត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះតាមផ្កាព្រៃម្យ៉ាងដែលរីកនៅរដូវនិទាឃរដូវភាគខាងជើងនៃប្រទេសអាមេរិក។ Full Pink Moon គឺជាព្រះចន្ទពេញវង្សលើកដំបូងបន្ទាប់ពីមានព្រឹត្តិការណ៍ “សមរាត្រី” ឬ Equinox ។

២. ភ្លៀងអាចម៍ផ្កាយ ត្រូវបានគេព្យាករណ៍ថានឹងកើតមានចន្លោះថ្ងៃ ២១ – ២២ ខែមេសា ដោយ Lyrid ជាច្រើន។ Lyrid គឺអាចម៍ផ្កាយដែលមានពន្លឺភ្លឺល្អ អ្នកនឹងអាចមើលឃើញវាច្បាស់ប្រសិនបើបរិយាកាសមេខស្រឡះល្អ។ គួរបញ្ជាក់ថា “ភ្លៀងអាចម៍ផ្កាយ” ប៉ុន្តែតាមពិតវាមែនធ្លាក់មកលើដី និងប៉ះលើស្បែកយើងឡើយ ពោលគឺគ្រាន់តែបង្ហាញខ្លួនឲ្យឃើញហោះធ្លាក់ចុះមកដូចជាភ្លៀងអញ្ចឹង។

៣. ភពសុក្រមានពន្លឺខ្លាំង ៖ ភពសុក្រនឹងក្លាយជាភពដែលស្រួលមើលបំផុតក្នុងចំណោមភពផ្សេងៗនៅលើផ្ទៃមេឃចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ខែមេសានេះតទៅ។ ប្រសិនបើចង់មើលឃើញវាច្បាស់ អ្នកត្រូវរង់ចាំមើលនៅទិសខាងលិចនៃផ្ទៃមេឃបន្ទាប់ពីថ្ងៃលិច។

៤. វត្ថុអវកាស ៣នឹងបង្ហាញខ្លួនក្បែរគ្នា ៖ បាតុភូតនេះត្រូវបានហៅថា Triple Conjunction ដែលនឹងកើតមាននៅថ្ងៃទី ២៥ ខែមេសា ដោយព្រះចន្ទមានដំណើររះទន្ទឹមនឹង Celestial Bodies ដែលអាចជាផ្កាយ, ជាភព ឬអាចមន៍ផ្កាយ បង្ហាញខ្លួនជិតគ្នាបំផុត ហើយប្រសិនបើចង់ទស្សនាឃើញច្បាស់ ត្រូវរកទីតាំងណាដែលចៀសឆ្ងាយពីពន្លឺទីក្រុង និងមានធាតុអាកាសស្ងប់ស្ងាត់ល្អ។

៥. ភពចំនួន៤ និងបង្ហាញខ្លួន៖ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា ភពសុក្រ ភពសៅរ ភពណិបទូន និងភពពុធ នឹងបង្ហាញខ្លួនស្របគន្លងគ្នានៅលើផ្ទៃមេឃ។ ពេលវេលាដែលល្អបំផុតសម្រាប់មើលឃើញបាតុភូតនេះ គឺនៅម៉ោង៤:៣០នាទី ទៅម៉ោង ៥:៣០នាទីទៀបភ្លឺ។

សម្រាប់ទិដ្ឋភាពតារាសាស្រ្តដែលនឹងកើតមានទាំងអស់នៅខាងលើនេះ លោកអ្នកអាចមើលឃើញវាដោយភ្នែកទទេរបាន ប៉ុន្តែប្រសិនចង់ឃើញច្បាស់ និងចង់ឃើញពីភាពស្រស់ស្អាតខ្លាំងនោះ អ្នកគួរប្រើប្រាស់ឧបករណ៍មួយចំនួនដូចជា Telescope, Stellarium ឬ Binocular ដើម្បីជំនួយបន្ថែមបាន៕

មិនព្រមដកថយរៀងខ្លួន! ចិនក្ដៅត្រចៀកក្រោយអាមេរិកប្រកាសតម្លើងពន្ធឲ្យប្រទេសខ្លួនដល់ទៅ 104% ដូចនេះចិនសងសឹកវិញដោយបន្ថែម50%ទៀតលើពន្ធអាមេរិក ឲ្យស្មើនឹង84% ប៉ុន្តែអាមេរិកមិនខ្វល់ ថែមទាំងបន្តតម្លើងពន្ធឲ្យចិនរហូតដល់ 125% និងប្រកាសថាផ្អាកការយកពន្ធពីបណ្ដារប្រទេសផ្សេងៗរួមទាំងកម្ពុជារយៈពេល90ថ្ងៃសិន។

ត្រឹមរយៈពេលមិនដល់20ម៉ោងផង ការកំណត់ពន្ធនៅក្នុងទីផ្សារពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកមានការប្រែប្រួលខ្លាំងនឹកស្មានមិនដល់។ នៅក្នុងនោះផងដែរ សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្មនឹងកើតមានឡើងយ៉ាងពិតប្រាកដ ប្រសិនបើប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចធំៗទាំង2ខាងលើ មិនព្រមមានការចរចាដោយសន្តិវិធី។

យោងតាមសារព័ត៌CNN បានឲ្យដឹងថា៖ សេចក្ដីប្រកាសចេញពីទីក្រុងប៉េកាំង ស្ដីពីការសងសឹកទៅលើអាមេរិក ដោយចិននឹងតម្លើងពន្ធគយដល់ 84% សម្រាប់អាមេរិក។ បន្ថែមពីនេះ គណៈកម្មការពន្ធរបស់ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋាភិបាលចិន បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា “ការដំឡើងពន្ធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើប្រទេសចិនគឺជាកំហុសឆ្គងដោយបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរទៅលើសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់ប្រទេសចិន និងធ្វើឱ្យខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មពហុភាគីដោយផ្អែកលើច្បាប់” ។

ការសងសឹកនេះ គឺធ្វើទៅតាមការសន្យារបស់ចិនថាខ្លួននឹង “ប្រយុទ្ធដល់ទីបញ្ចប់” ហើយចិនបានធ្វើវាឡើងប៉ុន្មានម៉ោង ក្រោយពេលអាមេរិកតម្លើងពន្ធគយចិនឲ្យឡើងដល់ 104% និងសម្រេចចូលជាធរមានកាលពីរសៀលថ្ងៃពុធ ទី9 ខែមេសានេះ។

ដោយឡែកងាកមកមើលខាងសហរដ្ឋអាមេរិកវិញ លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump បាននិយាយថា៖ លោកកំពុងអនុវត្តការផ្អាករយៈពេល 90 ថ្ងៃលើពន្ធថ្មីៗ ដែលមានអាត្រាពន្ធចាប់ពី 10% ដល់ 49% ដោយទម្លាក់មកត្រឹម 10% គ្រប់ប្រទេសជាបណ្ដោះអាសន្នសិន ហើយក្នុងនោះប្រទេសចិនមិនបានរាប់បញ្ចូលឡើយ។

ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ លោកបានប្រកាសថា លោកកំពុងតម្លើងអត្រាពន្ធលើប្រទេសចិនរហូតដល់ទៅ 125% ដែលជាការជំរុញឱ្យមានការតម្លើងពន្ធគយជាមួយទីក្រុងប៉េកាំង។

លោក Trump បានលើកឡើងពីការសម្រេចដូចខាងលើថា ៖ “ដោយផ្អែកលើការខ្វះការគោរពដែលប្រទេសចិនបានបង្ហាញដល់ទីផ្សារពិភពលោក ខ្ញុំសូមតម្លើងពន្ធដែលសហរដ្ឋអាមេរិកដាក់ទៅលើប្រទេសចិនដល់ 125% ឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពភ្លាមៗ។ ត្រង់ចំណុចនេះ ខ្ញុំសង្ឃឹមថានៅពេលអនាគតដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ ប្រទេសចិននឹងដឹងខ្លួនថា ថ្ងៃដែលដកសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសដទៃទៀតចេញ ចិននឹងលែងមាននិរន្តរភាពតទៅទៀតហើយ” ៕