ប្រទេសឡាវ ៖ តាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា ក្រសួងកសិកម្ម និងព្រៃឈើឡាវបានប្រកាសផ្អាកនាំចូលសាច់គោ សាច់ជ្រូក សាច់សេះ និងសាច់ចៀមពីប្រទេសថៃ ព្រមទាំងបញ្ជាឱ្យអាជ្ញាធរព្រំដែនឡាវបា.ញ់ថ្នាំសម្លាប់មេរោគលើយានជំនិះគ្រប់ប្រភេទដែលធ្វើដំណើរពីថៃមុនឆ្លងដែនចូលឡាវដើម្បីបង្ការជំងឺអង់ត្រាក់ (Anthrax)។ ការហាមនាំចូលសាច់សត្វពីថៃ គឺក្រោយពីបុរសថៃម្នាក់អាយុ៥៣ឆ្នាំ នៅខេត្តមុកដាហាន បានស្លា.ប់ដោយសារជំងឺអង់ត្រាក់ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ។

នេះជាការស្លាប់ដោយសារជំងឺអង់ត្រាក់ជាលើកដំបូងនៅប្រទេសថៃក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំ បើគិតតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៤ ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានពលរដ្ឋថៃប្រឈមនឹងការឆ្លងជំងឺអង់ត្រាក់ និងប៉ះពាល់មេរោគដោយផ្ទាល់ រហូតដល់៦៣៨នាក់ ។ ក្រសួងសុខាភិបាលថៃបានប្រកាសថា ស្រុកដនតាន របស់ខេត្តមុកដាហាន គឺជាតំបន់គ្រប់គ្រងជំងឺអង់ត្រាក់ ។

ការឆ្លងរាតត្បាតជំងឺអង់ត្រាក់បានប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ប្រទេសឡាវ ដែលត្រូវពឹងផ្អែកលើការនាំចូលទំនិញជាច្រើនពីថៃ រួមទាំងសាច់សត្វ ។ ក្រសួងកសិកម្ម និងព្រៃឈើឡាវបានដាស់តឿន កាលពីថ្ងៃទី២ ខែឧសភា ពីការឆ្លងជំងឺអង់ត្រាក់ និងឱ្យផ្អាកនាំចូលសាច់សត្វពីថៃ ដើម្បីបង្ការជំងឺអង់ត្រាក់ ។ កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ ជំងឺអង់ត្រាក់ទើបតែឆ្លងរាតត្បាតនៅឡាវ គឺពលរដ្ឋឡាវនៅខេត្តចំប៉ាសក្តិ ចំនួន៣នាក់ បានឆ្លងជំងឺនេះ ក្នុងនោះអ្នកជំងឺម្នាក់មានអាការៈធ្ងន់ធ្ងរត្រូវសម្រាកព្យាបាលក្នុងបន្ទប់សង្គ្រោះបន្ទាន់នៅមន្ទីរពេទ្យ ។

ក្រៅពីនេះ រដ្ឋាភិបាលឡាវបានណែនាំឱ្យម្ចាស់សត្វទាំងអស់ សូមតាមដានសុខភាពសត្វរបស់ខ្លួនយ៉ាងដិតដល់ និងរាយការណ៍ពីអាការៈសត្វដែលសង្ស័យឆ្លងជំងឺអង់ត្រាក់មកកាន់មន្ត្រីពាក់ព័ន្ធភ្លាមៗ ខណៈពលរដ្ឋទូទៅត្រូវតាមដានព័ត៌មានការឆ្លងជំងឺនេះ ។

ទោះជាជំងឺអង់ត្រាក់បានឆ្លងរាតត្បាតតិចតួចក្នុងតំបន់អាស៊ាន ប៉ុន្តែវាអាចធ្វើឱ្យអ្នកជំងឺមានអាការៈធ្ងន់ធ្ងរ ។ គ្រោះថ្នាក់គួរឱ្យខ្លាចរបស់ជំងឺនេះ គឺវាអាចនៅលាយឡំក្នុងបរិស្ថាន ចាប់ពី៣០ឆ្នាំ ទៅ៤០ឆ្នាំ, នៅក្នុងដី, ខ្មោចសត្វ និងលាមកសត្វ ហើយវានឹងឆ្លងរាតត្បាតទៅសត្វដែលស៊ីស្មៅ ដូចជា ៖ គោ ក្របី សេះ ចៀម និងពពែ ។ វាអាចចូលក្នុងរាងកាយមនុស្សតាមរយៈការប៉ះពាល់សត្វឆ្លងជំងឺ, ការបរិភោគសាច់សត្វឆ្លងជំងឺ និងការដកដង្ហើម ។

តាមទិន្នន័យនាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងជំងឺថៃបង្ហាញថា ជំងឺអង់ត្រាក់អាចឆ្លងតាមរយៈការប៉ះពាល់សាច់សត្វ ឬខ្មោចសត្វឆ្លងជំងឺ, ការបរិភោគសាច់ឆៅ ឬចម្អិនពុំឆ្អិន និងការស្រូបមេរោគចូលក្នុងសួត ។ ក្រោយឆ្លងជំងឺចាប់ពី១ថ្ងៃ ទៅ២ខែ អ្នកជំងឺនឹងចាប់ផ្តើមរមាស់ ហើម និងកើតពងបើកតាមបរិវេណដែលប៉ះពាល់មេរោគ រួមមាន ៖ ដៃ និងផ្ទៃមុខ បើពុំព្យាបាលភ្លាមៗ វានឹងឆ្លងរាលដាលរហូតដល់ស្លាប់ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ អាជ្ញាធរស្រុកវៀងគែន ខេត្តឈៀងរ៉ៃ និងទាហានឈុតខ្មៅថៃ បានសហការគ្នាយាមល្បាតយ៉ាងតឹងរ៉ឹងនៅតំបន់ដនផាតាំង ព្រមទាំងបិទឧទ្យានជាតិភូឈីហ្វា ដែលជាតំបន់ទេសចរណ៍លើកំពូលភ្នំ ក្រោយពីមានការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងទាហានឡាវជាមួយកងកម្លាំងពុំស្គាល់អត្តសញ្ញាណ កាលពីថ្ងៃ៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ។ ការប៉ះទង្គិចគ្នានេះ ធ្វើឱ្យគ្រាប់កាំភ្លើ.ងមួយចំនួនធ្លាក់មកលើដំបូលលំនៅឋានពលរដ្ឋថៃ ចំនួន២ខ្នង នៅភូមិបានរ៉ៃផាមុន ។

ផលប៉ះពាល់ដោយសារការប៉ះទង្គិចនៅប្រទេសឡាវ បានធ្វើឱ្យលោក ថានីតផុង រតនៈផុន នាយកឧទ្យានជាតិភូឈីហ្វា ប្រកាសបិទតំបន់ទេសចរណ៍ឧទ្យានជាតិភូឈីហ្វា មួយរយៈ ចាប់ពីថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា តទៅ រហូតដល់ស្ថានការណ៍នៅព្រំដែនជាប់ឡាវធូរស្រាល ទើបឧទ្យានជាតិទទួលភ្ញៀវទេសចរឡើងវិញ ។

កន្លងមក លោក ឡាំងកា វីរៈណាន់ ចៅហ្វាយស្រុកវៀងគែន ខេត្តឈៀងរ៉ៃ បានចេញសេចក្តីប្រកាន់បន្ទាន់មួយទៅកាន់អាជ្ញាធរគ្រប់ឃុំ និងមេភូមិនៅព្រំដែនថៃ-ឡាវ ថា ក្រោយកើតហេតុការណ៍ប៉ះទង្គិចនៅឡាវ ធ្វើឱ្យឮសំឡេងកាំភ្លើងខ្លាំងៗ និងគ្រាប់កាំភ្លើងធ្លាក់លើដំបូលលំនៅឋានពលរដ្ឋថៃ គឺខាងស្រុកសូមឱ្យមានការជូនដំណឹង និងដាស់តឿនពលរដ្ឋតាមដានព័ត៌មានពីអាជ្ញាធរ ។ បើពុំចាំបាច់ សូមពលរដ្ឋផ្អាកធ្វើការងារនៅបរិវេណព្រំដែនដើម្បីសុវត្ថិភាព ។

ក្រៅពីនេះ ចៅហ្វាយស្រុកវៀងគែន ក៏បានសុំការសហការពីពលរដ្ឋផងដែរ បើប្រទះឃើញបុគ្គលណាម្នាក់គួរឱ្យសង្ស័យចូលមកក្នុងតំបន់ សូមប្រញាប់រាយការណ៍មកអាជ្ញាធរភ្លាម ឬទូរស័ព្ទមកកាន់ភ្នាក់ងារសន្តិសុខប្រចាំស្រុកវៀងគែន ឬទូរស័ព្ទមកកទាហានយាមល្បាតព្រំដែន ២៤ម៉ោង ។

តំបន់ប៉ះទង្គិចគ្នារវាងទាហានឡាវ និងកងកម្លាំងពុំស្គាល់អត្តសញ្ញាណ គឺនៅឆ្ងាយពីព្រំដែនថៃ ប្រមាណ២គីឡូម៉ែត្រ ។ តាមសេចក្តីរាយការណ៍ឱ្យដឹងថា កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា នៅបរិវេណព្រំដែនគ្មានសំឡេងកាំភ្លើងដោយសារការប៉ះទង្គិចគ្នាទេ ប៉ុន្តែទាហានឡាវពុំអាចគ្រប់គ្រងតំបន់បានទាំងអស់ ។ រីឯមនុស្ស៣នាក់ ដែលត្រូវទាហានឡាវចាប់ខ្លួនបាន និយាយថា ពួកគេធ្លាប់តស៊ូនៅឡាវយូរឆ្នាំហើយ ប៉ុន្តែពួកគេពុំបានប្រាប់ពីមូលហេតុការវាយប្រហារទៅលើទាហានឡាវទេ ។

តាមការសន្និដ្ឋាន ការប៉ះទង្គិចគ្នានេះកើតឡើងដោយសារក្រុមលក់ថ្នាំញៀនដែលតែងតែធ្វើសកម្មភាពនៅតំបន់នេះបានតដៃជាមួយទាហានឡាវ ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលឡាវបង្ក្រាបការជួញដូរថ្នាំញៀន ។ ក្រុមលក់ថ្នាំញៀនបានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅព្រំដែនថៃ-ឡាវ ដើម្បីប្រឆាំងទាហានឡាវ រហូតឈានដល់ការបាញ់គ្នាទៅវិញទៅមក ៕

ប្រទេសអង់គ្លេស ៖ កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា លោកយាយជនជា.តិអង់គ្លេស ឈ្មោះ Ethel Caterham អាយុ១១៥ឆ្នាំ បានជាប់កំណត់ត្រាពិភពលោក គឺជាមនុស្សមានអាយុវែងបំផុតលើពិភពលោក ដែលកត់ត្រាដោយ Guinness World Records ។ បើគិតមកដល់ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥នេះ លោកយាយមានអាយុ១១៥ឆ្នាំ និង២៥២ថ្ងៃ ។

លោកយាយ Ethel Caterham បានកាន់តំណែងជាមនុស្សអាយុវែងបំផុតលើពិភពលោក បន្តពីលោកយាយ Inah Canabarro Lucas ជាដូនជីជនជាតិប្រេស៊ីល ដែលជាម្ចាស់កំណត់ត្រាពិភពលោក នាពេលមុននេះ ។ ដូនដី Inah Canabarro Lucas បានស្លាប់នៅអាយុ១១៦ឆ្នាំ ដោយលោកយាយបានទទួលតំណែងជាមនុស្សអាយុវែងបំផុតលើពិភពលោក កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ ក្រោយការស្លាប់របស់លោកយាយ Tomiko Itooka ជនជាតិជប៉ុន ។

ចំណែកលោកយាយ Ethel Caterham ជាម្ចាស់កំណត់ត្រាពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន គឺរស់នៅតំបន់សឺរេ ប៉ុន្តែលោកយាយមានស្រុកកំណើតនៅភូមិស៊ិបតាន់ ប័លីងជឺ តំបន់ឃ្វេមហេមឈៀ ប្រទេសអង់គ្លេស ដែលនៅទីនោះ មានមនុស្សរស់នៅប្រមាណ ១,៥០០នាក់ ។ លោកយាយកើតនៅថ្ងៃទី២១ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩០៩ លោកយាយជាជនជាតិអង់គ្លេសតែម្នាក់គត់ដែលកើតមុនឆ្នាំ១៩១៣ ហើយនៅរស់រានមានជីវិតរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ។

លោកយាយមានបងប្អូនចំនួន៨នាក់ ហើយបងស្រីម្នាក់របស់លោកយាយ គឺមានអាយុរហូតដល់១០៤ឆ្នាំ និង៧៨ថ្ងៃ ប៉ុន្តែបានស្លាប់នៅឆ្នាំ២០០២ ។ ចំណែកជីវិតគូ គឺលោកយាយបានជួបលោក Norman Caterham ត្រូវជាស្វាមី កាលពីឆ្នាំ១៩៣១ ហើយអ្នកទាំងពីរក៏បានរៀបការជាមួយគ្នារយៈពេល២ឆ្នាំក្រោយ ។ លោកយាយ និងស្វាមី មានកូនស្រី២នាក់ ប៉ុន្តែស្វាមីលោកយាយ បានស្លាប់កាលពី៤៩ឆ្នាំមុន ។

លោកយាយបានរស់នៅលើពិភពលោកនេះអស់រយៈពេលជាង១សតវត្សរ៍ និងជួបហេតុការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើន តាំងពីសម័យការផលិតយន្តហោះលើកដំបូង រហូតដល់សម័យប្រើប្រាស់អ៊ីនធើរណេត ។ រីឯកូនស្រីទាំង២នាក់របស់លោកយាយ បានស្លាប់មុនម្តាយ ប៉ុន្តែលោកយាយនៅមានក្រុមគ្រួសារជាទីស្រឡាញ់ និងបារម្ភពីលោកយាយជានិច្ច ។

បច្ចុប្បន្ន លោកយាយមានចៅ៣នាក់ និងចៅទួត៥នាក់ ដែលតែងតែមកសួរសុខទុក្ខលោកយាយជានិច្ច ហើយពួកគេបានផ្តល់ក្តីស្រឡាញ់ និងស្នាមញញឹមយ៉ាងកក់ក្តៅដល់លោកយាយ ។ ក្នុងជីវិតនេះ លោកយាយពុំត្រឹមតែមានអាយុច្រើនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែលោកយាយបានរស់នៅដោយភាពអត់ធ្មត់ ទន់ភ្លន់ ព្រមទាំងរស់នៅយ៉ាងមានតម្លៃ ៕