សហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រកាសផ្តល់ថវិការ៥០លានដុល្លារ សម្រាប់អ្នកផ្តល់ព័ត៌មានដែលនាំទៅដល់ការចាប់ខ្លួន ប្រធានាធិបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡា លោក នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ (Nicolás Maduro)។

លោក នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ ត្រូវបានរដ្ឋអាជ្ញាអាមេរិក តាមឃាត់ខ្លួនតាំងពីឆ្នាំ២០២០ ដោយចោទថាលោកជាមនុស្សនៅពីក្រោយ ការសមគំនិតរត់ពន្ធកូកាអ៊ីន អាភៀន និងគ្រឿងញៀនដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ចូលទៅក្នុងទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក។

រដ្ឋភិបាលអាមេរិក បានរកឃើញថា ប្រាក់ចំណេញពីការជួញដូរគ្រឿងញៀន ត្រូវបានលោក ម៉ាឌូរ៉ូ ប្រើប្រាស់ដើម្បីរក្សាអំណាចខ្លួនជាប្រធានាធិបតី។

តែយ៉ាងណាមិញ លោក ម៉ាឌូរ៉ូ បានបដិសេធ ដោយអះអាងថា ការចោទប្រកាន់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ជាហេតុផលនយោបាយ ដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកតែប៉ុណ្ណោះ។

គួរបញ្ជាក់ថា លោក នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ (Nicolás Maduro) ត្រូវបានសហរដ្ឋអាមេរិកចាត់ទុកជាឧក្រិដ្ឋជន និងជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការមួយ ដែលកាន់អំណាចតាំងពីឆ្នាំ២០១៣មកទល់បច្ចុប្បន្ន ធ្វើឱ្យប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡាធ្លាក់ចូលវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច៕

ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ថៃ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង បាននិយាយពីទាហានឈុតខ្មៅថៃម្នាក់រងរបួសដាច់ជើងខាងឆ្វេងក្រោយពីដើរជាន់មីននៅបរិវេណប្រាសាទតាមាន់ធំរបស់កម្ពុជា និងត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យក្រោយកើតហេតុថា ចំណុចគ្រោះថ្នាក់នៅត្រង់របងលួសផ្នែកខាងលិចប្រាសាទ និងឆ្ងាយពីប្រាសាទប្រមាណ១គីឡូម៉ែត្រ ។ លោកផ្តាំផ្ញើមកកាន់កម្ពុជាថា បើកងទ័ពថៃដើរជាន់មីនបន្តទៀត ថៃចាំបាច់ត្រូវតែប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ពប្រឆាំងកម្ពុជា ។

មេបញ្ជាការភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន បានចោទប្រកាន់ដោយគ្មានភស្តុតាងថា កងទ័ពកម្ពុជាអាចបង្កប់មីនថ្មីនៅបរិវេណនេះពេលដកថយកម្លាំង ។ នៅថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ទាហានឈុតខ្មៅថៃបានចូលមកត្រួតពិនិត្យនៅចំណុចរបងលួស ហើយលោកថា កន្លែងនេះស្ថិតក្នុងទឹកដីថៃដែលកងទ័ពថៃតែងតែដើរល្បាតជាប្រចាំ ។

លោកចាត់ទុកហេតុការណ៍ទាហានឈុតខ្មៅថៃដើរជាន់មីនលើកនេះ គឺជាទង្វើញុះញង់ និងបំពានកិច្ចព្រមព្រៀងលើបទឈប់បាញ់ និងចាត់ទុកថា ការបង្កប់មីនថ្មី គឺជាការប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ព មិនខុសគ្នាពីការប្រយុទ្ធក្នុងសមរភូមិសង្គ្រាម ។ កងទ័ពថៃបានរាយការណ៍ហេតុការណ៍ទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួនរួចហើយ ហើយថៃនឹងចាត់វិធានការប្រឆាំងជាមួយកម្ពុជាវិញ ។

ក្រៅពីនេះ ថៃត្រៀមលើកយកបញ្ហាមីនទៅតវ៉ាជាមួយអន្តរជាតិ ដោយមេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោកថៃបានស្នើសុំទិន្នន័យជាបន្ទាន់ ដើម្បីប្រើប្រាស់ក្នុងការតវ៉ាជាមួយកម្ពុជា ។ ថៃនឹងពិភាក្សាពីបញ្ហាកងទ័ពខ្លួនចេះតែដើរខុសផ្លូវជាន់មីន ក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការព្រំដែនតំបន់ (RBC) ជាមួយកម្ពុជា ហើយលោក ប៊ុនស៊ីន ជឿថា កម្ពុជានឹងពុំទទួលស្គាល់ ឬពុំសហការជាមួយថៃក្នុងការដោះមីននៅព្រំដែន ដែលធ្វើឱ្យកងទ័ពថៃរងរបួសពេលដើរល្បាត ។

លោក ប៊ុនស៊ីន បានផ្តាំផ្ញើមកកម្ពុជាថា ប្រសិនបើកងទ័ពថៃនៅតែដើរជាន់មីនបែបនេះបន្តទៀត ហើយកម្ពុជាពុំសហការក្នុងការដោះមីនទេនោះ ថៃចាំបាច់ត្រូវតែប្រឆាំងជាមួយកម្ពុជាដោយប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ព ដោយសារកងទ័ពថៃមានតួនាទីបំពេញភារកិច្ចនៅព្រំដែន ។ រីឯការចរចាបទឈប់បាញ់នឹងដំណើរការស្របគ្នាជាមួយការរក្សាសន្តិសុខរបស់ថៃយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ។

គួរបញ្ជាក់ថា ថៃនៅតែប្រើប្រាស់ល្បិចចាស់ដដែលៗដើម្បីរកលេសឈ្លានពាន និងបង្កសង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជា ។ នៅមុនពេលកងទ័ពថៃបាញ់ប្រហារមកលើកងទ័ពកម្ពុជា ហើយកងទ័ពកម្ពុជាប្រើប្រាស់សិទ្ធិការពារខ្លួន គឺពេលនោះ កងទ័ពថៃក៏បានចោទប្រកាន់បែបនេះដែរថា កងទ័ពកម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីលើទឹកដីខ្លួនធ្វើឱ្យកងទ័ពថៃជាន់មីនជាបន្តបន្ទាប់ ។ ពេលនេះ ថៃយកល្បិចចាស់មកប្រើប្រាស់ម្តងទៀតដើម្បីឈ្លានពានអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ខណៈកម្ពុជាបានគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ ។

ស្ថានការណ៍បែបនេះ តើអ្នកណាទៅដឹងថា កងទ័ព និងទាហានឈុតខ្មៅថៃបានដើរជាន់មីនពិតប្រាកដ ឬកុហក? វាអាចជាឆាកសម្តែងដើម្បីរៀបចំល្បិចកលឈ្លានពានកម្ពុជា ក្រោមលេសជាន់មីន ។ កងទ័ពថៃតែងតែព្យាយាមញុះញាង់បង្ករឿងជាបន្តបន្ទាប់ ដូចជា ៖ ប្រើប្រាស់ជំពាមកៅស៊ូបាញ់កូនឃ្លី និងដុំដែកចូលទឹកដីកម្ពុជា ប៉ុន្តែកម្ពុជានៅតែរក្សាភាពអត់ធ្មត់ ។ ហេតុអ្វីកងទ័ពថៃពុំបង់បោះគំនិតបង្កសង្គ្រាមជាមួយប្រទេសជិតខាង? ហេតុអ្វីមិនគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ និងចេះតែបង្កបញ្ហាឥតឈប់?

ថៃ៖ ថៃហាក់កំពុងរកលេសដើម្បីបង្ករជម្លោះជាមួយកម្ពុជាទៀតហើយ ក្រោយពីអ្នកនាំពាក្យកងទ័ពថៃបាននិយាយថា ខ្លួនកំពុងរៀបចំប្រើប្រាស់សិទ្ធិការពារខ្លួន បន្ទាប់ពីត្រូវបានបង្ខំដោយកម្ពុជា ដែលបានបំពានកិច្ចព្រមព្រៀងម្ដងហើយម្ដងទៀតដោយប្រើអាវុធបង្កប់ ឬគ្រាប់មីន ដើម្បីវា.យប្រហារលើកងកម្លាំងថៃ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន KHAOSOD ។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី 12 ខែសីហា ឆ្នាំ 2025 ទីបញ្ជាការកងយោធពលភូមិន្ទថៃបានទទួលដំណឺងថា ទាហានថ្នាក់ទី១ ឈ្មោះ Teerapol Piakantee នៃកងពលលេខ 2610th Ranger រួមជាមួយក្រុមការងារ 7 នាក់ផ្សេងទៀត បានដើរជាន់មីនប្រឆាំងមនុស្សផ្ទុះរបួសជើងខាងឆ្វេងធ្ងន់ធ្ង ខណៈកំពុងល្បាតជាប្រចាំតាមព្រំដែនថៃ ចម្ងាយប្រហែល 1 គីឡូម៉ែត្រពីប្រាសាទតាមាន់ធំ ក្នុងខេត្តសុរិន្ទ។

នៅរសៀលថ្ងៃដដែល លោក Winthai Suvaree អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពបានបញ្ជាក់ថា ឧបទ្ទវហេតុនេះគឺជាភស្តុតាងច្បាស់លាស់ដែលបង្ហាញថា ភាគីកម្ពុជាបានរំលោភលើកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បា.ញ់ និងមិនបានគោរពច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ ជាពិសេសសន្ធិសញ្ញាអូតាវ៉ា ដែលហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ និងការដាក់គ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សគ្រប់ប្រភេទ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា នេះជាការវា.យឆ្មក់ដោយចេតនាសំដៅលើកងកម្លាំងថៃដោយផ្ទាល់ និងកើតឡើងក្នុងទឹកដីថៃ។

លោក Winthai បានថ្លែងថា៖ «អាកប្បកិរិយា និងសកម្មភាពរបស់កម្ពុជាបែបនេះ ពិតជាឧបសគ្គក្នុងការអនុវត្តវិធានការឈប់បាញ់ ហើយក៏ជាការបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា កម្ពុជាមានបំណងគំរាមកំហែងថៃដោយប្រើអាវុធយោធាបង្កប់។ នេះនាំឱ្យយើងជឿជាក់ថា កម្ពុជានៅតែបន្តមានបំណងធ្វើបាបថៃតាមរយៈការវាយឆ្មក់បែបនេះ សូម្បីតែក្នុងអំឡុងពេលនៃកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ក៏ដោយ ក៏គ្មានអាវុធប្រភេទណាដែលគួរប្រើប្រឆាំងគ្នាដែរ»។

អ្នកនាំពាក្យរូបនេះថា កងទ័ពថៃតែងតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវយុទ្ធសាស្រ្តសន្តិភាព ហើយមិនបានផ្តើមជម្លោះណាមួយឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើស្ថានការណ៍ក្លាយជាកត្តាចាំបាច់ វាអាចតម្រូវឱ្យថៃប្រើសិទ្ធិការពារស្វ័យការពាររបស់ខ្លួនក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ ដើម្បីដោះស្រាយស្ថានការណ៍ដែលបណ្តាលឱ្យមានការបាត់បង់ជីវិតជាបន្តបន្ទាប់សម្រាប់ប្រទេសថៃ ដោយសារតែការរំលោភលើកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ និងការឈ្លានពានរបស់ទាហានកម្ពុជាមកលើអធិបតេយ្យភាពរបស់ថៃ។

ដោយឡែក អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឯកឧត្តម ប៉ែន បូណា នាព្រឹកថ្ងៃទី12 ខែសីហា នេះបានប្រកាសច្រានចោលទាំងស្រុងចំពោះការចោ.ទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋាន គ្មានការសិក្សាឲ្យបានច្បាស់លាស់របស់ភាគីថៃចំពោះបញ្ហាគ្រាប់មីន។ លោកថា៖ ចាប់តាំងពីកម្ពុជាក្លាយជារដ្ឋភាគីនៅក្នុងអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា ឆ្នាំ2000 កម្ពុជាបានគោរពយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់បំផុតនូវអនុសញ្ញានេះដោយមិនដែលបានប្រើប្រាស់ មីនថ្មីនោះឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញកម្ពុជាបានដោះ មីននិងបំផ្លាញគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សជាង1លានគ្រាប់ និងគ្រាប់សល់ពីសង្គ្រាមផ្សេងៗទៀតជាង3លានគ្រាប់ ចេញពីទឹកដីខ្លួន ។

លើសពីនេះ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជារូបនេះបានចំអកទៅកាន់ក្រុមមន្ត្រី និងអ្នកនាំពាក្យរបស់ថៃដែលបាន ចោទប្រកាន់មកលើកម្ពុជា ថានេះមិនមែនជារឿងថ្មីនោះទេ គឺវាបានក្លាយជាទម្លាប់របស់ពួកគេទៅហើយ ដើម្បីបង្ករឿងឈ្លោ និងបង្កាច់បង្ខូចកម្ពុជា៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath ឱ្យដឹងថា នៅថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥នេះ ទាហានឈុតខ្មៅថៃបានដើរជាន់មីនដាច់ជើងម្នាក់ពេលកំពុងល្បាតនៅបរិវេណប្រាសាទតាមាន់ធំ ហើយទាហានឈុតខ្មៅរូបនេះត្រូវបានបញ្ជូនទៅសង្គ្រោះនៅមន្ទីរពេទ្យ ។ ជំហ៊ានដំបូង កងទ័ពថៃចោទប្រកាន់ដូចមុនថា កងទ័ពកម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីក្នុងទឹកដីខ្លួន ទើបបណ្តាលឱ្យកងទ័ពថៃរងរបួស និងដាច់ជើងជាបន្តបន្ទាប់ ។

នាវេលាម៉ោង៩និង១០នាទី ថ្ងៃទី១២ ខែសីហា កងទ័ពជើងគោកថៃបានទទួលសេចក្តីរាយការណ៍ថា ទាហានឈុតខ្មៅមកពីកងវរសេនាតូចថ្មើរជើង លេខ២៦១០ បានដើរយាមល្បាតនៅបរិវេណប្រាសាទតាមាន់ធំ ត្រង់ចំណុចរបងលួស ស្រាប់តែដើរជាន់មីនផ្ទុះបណ្តាលឱ្យទាហានឈុតខ្មៅម្នាក់ដាច់ជើងម្ខាង ។ ក្រោយកើតហេតុ ក៏មានការបញ្ជូនទាហានឈុតខ្មៅទៅសង្គ្រោះនៅមន្ទីរពេទ្យ រីឯព័ត៌មានលម្អិតផ្សេងៗពុំទាន់ជ្រាបនៅឡើយទេ ។

ដោយឡែក សារព័ត៌មានថៃ Khaosod រាយការណ៍ថា ទាហានឈុតខ្មៅថៃដែលដើរជាន់មីននេះ ឈ្មោះ ធីរៈផុន ផៀខាន់ធី រងរបួសធ្ងន់ធ្ងរ រហូតដល់ដាច់ជើងខាងឆ្វេង ។ ភាគីថៃចោទប្រកាន់ថា ក្រោយពីការប៉ះទង្គិចគ្នានៅព្រំដែនកន្លងមក កងទ័ពកម្ពុជាបានដកថយកម្លាំង និងបង្កប់មីនថ្មីក្នុងទឹកដីថៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា មុនកងទ័ពថៃបង្កសង្គ្រាមឈ្លានពាន និងបាញ់ប្រហារមុនមកលើកម្ពុជា គឺសារព័ត៌មាននានារបស់ថៃផ្សាយបំភ្លៃ និងចោទប្រកាន់ថា កងទ័ពថៃបានដើរជាន់មីនជាបន្តបន្ទាប់ ដោយសារកងទ័ពកម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីលើទឹកដីខ្លួន ។ ពេលកម្ពុជា-ថៃបញ្ចប់សង្គ្រាម ដោយប្រទេសទាំងពីរបានចរចាធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ ហើយកម្ពុជាអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ស្រាប់តែថៃស្រែកថា កងទ័ពខ្លួនជាន់មីនទៀតហើយ ។ សួរថា តើកងទ័ពថៃដើរល្បាតក្នុងទឹកដីខ្លួន ឬក៏ល្បាតក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ពីព្រោះពេលកងទ័ពថៃជាន់មីន ពួកគេតែងតែទម្លាក់កំហុស និងចោទប្រកាន់កម្ពុជាម្តងហើយម្តងទៀត ។

ថ្មីៗនេះ ថៃស្រែកថា កងទ័ពថៃខ្លួនចំនួន៣នាក់ បានជាន់មីនពេលដើរល្បាតនៅស្រុកកាន់ថាឡាក ខេត្តស៊ីសាកេត បណ្តាលឱ្យរងរបួសដាច់ជើង របួសដៃ និងត្រចៀក ហើយថៃក៏ទម្លាក់កំហុសមកលើកម្ពុជាតាមទម្លាប់ ។ ពេលធ្វើសង្គ្រាមបាញ់គ្នាអត់មានជាន់មីនទេ ដល់ពេលឈប់បាញ់ ថៃបែរជាស្រែកថាជាន់មីន ម៉េចមិននៅឱ្យស្ងៀម? តើនេះជាល្បិចថ្មីឬ?

អាជ្ញាធរមីនកម្ពុជាបានបដិសេធ និងច្រានចោលទាំងស្រុងចំពោះការលើកឡើងរបស់ក្រសួងការបរទេសថៃលើករណីកងទ័ពថៃ៣នាក់រងគ្រោះថ្នាក់ដោយសារមីននៅតំបន់ព្រំដែន ដែលចោទប្រកាន់ថា កម្ពុជាដាក់មីនថ្មី ។ កម្ពុជានៅតែរក្សាជំហរម៉ឺងម៉ាត់ គឺគ្មានការប្រើប្រាស់មីនថ្មីជាដាច់ខាត កម្ពុជាមានមោទកភាពក្នុងនាមជារដ្ឋភាគីអនុសញ្ញាហាមប្រាមការប្រើប្រាស់មីនប្រឆាំងមនុស្ស ដែលកម្ពុជាបានផ្តល់សច្ចាប័នក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩ ។ កម្ពុជាត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិចំពោះសមិទ្ធផលនៃការបោសសម្អាតមីន និងគ្មានការប្រើប្រាស់មីនប្រឆាំងមនុស្សឡើយ ។

មកដល់ពេលនេះ មិនទាន់មានការស៊ើបអង្កេតផ្លូវការ និងមានតម្លាភាព ដើម្បីបញ្ជាក់ការពិតនៅឡើយពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ ។ ដូច្នេះ គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធគួរចៀសវាងធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាសាធារណៈណាមួយ ។ ការចោទប្រកាន់ដោយគ្មានការពិតនឹងប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះស្មារតីបទឈប់បាញ់ និងបាត់ទំនុកចិត្តរវាងគ្នានិងគ្នាក្នុងស្ថានភាពនេះ ។ កម្ពុជាសង្ឃឹមថា ភាគីថៃនឹងគោរពបាននូវចំណុចឯកភាពគ្នាក្នុងកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) ជាពិសេស ចំណុចទី២ ដែលចែងថា ភាគីទាំងពីរមិនត្រូវចល័តកងទ័ពរបស់ខ្លួន រាប់បញ្ចូលទាំងការមិនដើរល្បាតហួសពីទីតាំងរបស់ខ្លួនឈរជើងឡើយ ៕