ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានថ្លែងនៅចំពោះមុខប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ក្រោយពីលោកស្រីប្រជុំជាមួយមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធស្តីពីលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែន (JBC) កម្ពុជា-ថៃ ថា ប្រទេសថៃពុំបានបិទច្រកព្រំដែនទេ ថៃគ្រាន់តែផ្លាស់ប្តូរពេលវេលាបើក-បិទច្រកព្រំដែនដើម្បីសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋ ហើយលោកស្រីបញ្ជាក់ថា ថៃមិនឱ្យអ្នកណាម្នាក់គំរា.មកំហែ.ង ថៃមានសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ រដ្ឋាភិបាលថៃគ្មានបញ្ហាជាមួយកងទ័ព ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ ថ្លែងថា ថៃពុំទទួលស្គាល់អំណាចយុត្តាធិការតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ហើយថៃបានបង្កើតគណៈកម្មការដើម្បីឆ្លើយតបនឹងកម្ពុជាប្តឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ។ លោកស្រីថា ថៃពុំបានបិទច្រកព្រំដែនជាប់កម្ពុជាទេ គឺថៃគ្រាន់តែផ្លាស់ប្តូរពេលវេលាបើក-បិទច្រកព្រំដែនប៉ុណ្ណោះ ដោយសារមានការបញ្ជូនអាវុ.ធមកកាន់ព្រំដែន ។

លោកស្រី ផេថងថាន បញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែន (JBC) កម្ពុជា-ថៃ មិនមែនជាការជជែកពិភាក្សាគ្នាហើយបញ្ចប់នោះទេ ប៉ុន្តែលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំនឹងសរសេរជាលាយលក្ខណ៍អក្សរដើម្បីឱ្យពិភពលោកដឹងថា ប្រទេសទាំងពីរមានកិច្ចព្រមព្រៀងអ្វីខ្លះ ។ នារសៀលថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា នេះ ក្រសួងការបរតេសថៃបានរៀបចំកិច្ចប្រជុំជាមួយមន្ត្រីស្ថានទូតគ្រប់ប្រទេសឱ្យបានដឹងឮ ។ អ្វីដែលថៃអនុវត្តតិចជាង គឺការទំនាក់ទំនងសាធារណៈ ពីព្រោះថៃគោរពកិច្ចចរចាអន្តរជាតិ និងទ្វេភាគី ហើយអ្វីដែលពិភាក្សាគ្នា គួរតែមានលក្ខណៈផ្លូវការ និងកម្រិតទ្វេភាគី ។ ថៃពុំធ្លាប់ញុះញង់ ឬនិយាយឱ្យមានការប៉ះទង្គិចអ្វីទាំងក្នុងប្រទេស និងក្រៅប្រទេស ។

លោកស្រី ផេថងថាន បន្តថា ៖ «ខ្ញុំជានាយករដ្ឋមន្ត្រី បើមានការប៉ះទង្គិចខ្លាំងក្លានៅព្រំដែន មានន័យថា ខ្ញុំត្រូវតែជ្រាបថា តើមានអ្វីកើតឡើង ។ បើខ្ញុំព្រមព្រៀងឱ្យមានការប៉ះទង្គិច គឺត្រូវមានការជជែកជាមួយកងទ័ពផងដែរថា តើត្រៀមខ្លួនហើយឬនៅ ។ បើយើងស្ថិតក្នុងស្ថានការណ៍ណាមួយ គឺត្រូវតែស្ថិតក្នុងស្ថានការណ៍នោះ មិនមែននៅសុខៗកើតរឿងមក ស្រាប់តែដុតភ្លើងឱ្យឆេះ នេះជាអ្វីដែលគ្រប់គ្នាត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់» ។

កងទ័ពក៏ដូចគ្នាដែរ គឺត្រូវការពារអធិបតេយ្យរបស់យើង ប៉ុន្តែធ្វើឱ្យណា កុំឱ្យមានការប៉ះទង្គិច ឬបង្ហូរឈាមកើតឡើង ។ រដ្ឋាភិបាលគោរពកងទ័ពជានិច្ច ពីព្រោះកងទ័ពជាអ្នកបម្រើជាតិ និងស្គាល់ពីអាវុធគ្រប់ប្រភេទ ។ លោកស្រីបានពិនិត្យជាមួយកងទ័ពគ្រប់ពេលវេលាថា គួរធ្វើដូចម្តេចឱ្យបង្កើតប្រយោជន៍ខ្ពស់បំផុតសម្រាប់ប្រទេសថៃ ។ ការចល័តកងទ័ពក៏ត្រូវពិភាក្សាជាមួយរដ្ឋាភិបាលដែរថា តើអាចចល័តបានឬអត់ ។

រដ្ឋាភិបាលថៃ និងកងទ័ពគ្មានបញ្ហាជាមួយគ្នាទេ និងសូមឱ្យគ្រប់គ្នាគាំទ្ររដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពឱ្យក្លាយជាស្ថាប័នតែមួយ ។ ប្រទេសថៃរួបរួមគ្នា និងពុំព្រមឱ្យអ្នកណាមកកកាយ ឬឱ្យអ្នកណាមកបង្កាច់បង្ខូច ឬគំរាមទេ ថៃជាប្រទេសមានសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងរឹងមាំ ។ ចំណុចនេះនឹងបញ្ជាក់ថា ថ្ងៃនេះ (ថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា) បើមិនគោរពច្បាប់ទេ ពិភពលោកទាំងមូលក៏ពុំអាចទទួលយកបានដែរ ។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃថ្លែងបែបនេះ គឺក្រោយពីសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជាប្រកាសថា កម្ពុជាទុកពេលឱ្យថៃរយៈពេល២៤ម៉ោង ធ្វើឱ្យស្ថានភាពច្រកព្រំដែនត្រឡប់មកធម្មតាវិញ បើមិនដូច្នោះ កម្ពុជានឹងបិទមិនឱ្យនាំចូលបន្លែ ផ្លែឈើរបស់ថៃនៅគ្រប់ច្រកព្រំដែន ៕

ប្រទេសថៃ ៖ យោងតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃខុមឆាត់លឹក (komchadluek) កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលថៃ លោក ស៊ុមសាក់ ថេបសុថិន បាននិយាយយ៉ាងមានអំណួតថា ពលរដ្ឋខ្មែរនៅតែជ្រើសរើសមន្ទីរពេទ្យថៃសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺ បើទោះជាបច្ចុប្បន្ន ប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ មានបញ្ហាព្រំដែនជាមួយគ្នាក្តី ហើយលោកថា ដោយសារអ្នកជំងឺមានទំនុកចិត្តលើប្រព័ន្ធសុខាភិបាលថៃ ដូចជាថ្នាំពេទ្យ និងសេវាមន្ទីរពេទ្យ ។

កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលថៃ លោក ស៊ុមសាក់ ថេបសុថិន បានចូលរួមកិច្ចប្រជុំស្តីពី «មន្ទីរពេទ្យថៃក្នុងសម័យឌីជីថល និង Trend Health Partners» នៅសណ្ឋាគារ Asia Airport ខេត្តប៉ាធុមថានី ហើយលោកបាននិយាយពាក់ព័ន្ធនឹងព័ត៌មានផ្សព្វផ្សាយថា ពលរដ្ឋខ្មែរនឹងឈប់មកព្យាបាលជំងឺនៅមន្ទីរពេទ្យថៃតាមគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ។ លោកថា វាគ្រាន់តែជាព័ត៌មានចចាមអារ៉ាមប៉ុណ្ណោះ និងពុំមែនជាការពិត ហើយលោកជឿជាក់ថា ពលរដ្ឋខ្មែរនឹងមកព្យាបាលជំងឺនៅមន្ទីរពេទ្យថៃ ដោយសារប្រព័ន្ធសុខាភិបាលថៃមានគុណភាពទាំងផ្នែកថ្នាំពេទ្យ និងមន្ទីរពេទ្យ ។

អ្នកជំងឺត្រូវចូលព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ ឬជ្រើសរើសគ្រូពេទ្យល្អ ដោយសារប្រទេសថៃមានប្រព័ន្ធសុខាភិបាលល្អ ហើយរឿងពាក្យចចាមអារ៉ាមមិនឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរមកព្យាបាលជំងឺនៅថៃ គឺពុំមែនជាការពិតទេ ។ វាជាការយល់ខុស ហើយមិនយូរទេនឹងបាត់ពាក្យចចាមអារ៉ាមនេះវិញ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលថៃ ។

ពលករ និងពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើនបានមកព្យាបាលជំងឺនៅថៃ ក្នុងនោះអ្នកជំងឺខ្លះពុំបានចុះបញ្ជី ឬគ្មានឈ្មោះក្នុងប្រព័ន្ធធានារ៉ាប់រងសុខភាព ។ ហេតុនេះ ធ្វើឱ្យការត្រួតពិនិត្យការចាយវាយថ្លៃមន្ទីរពេទ្យពិបាកយ៉ាងខ្លាំង ។ កន្លងមក ក្រសួងសុខាភិបាលមានដំណោះស្រាយជាមួយគណៈរដ្ឋមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធនឹងការព្យាបាលអ្នកជំងឺបរទេស ប៉ុន្តែពុំទាន់ប្រើប្រាស់នៅឡើយ ពេលនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលនឹងជំរុញឱ្យមានការអនុវត្តយ៉ាងទូលំទូលាយដើម្បីការពារការខ្វះខាតថវិកាក្នុងមន្ទីរពេទ្យ ។

លោក ស៊ុមសាក់ បន្តថា មិនមែនមានតែពលរដ្ឋខ្មែរទេដែលមកព្យាបាលជំងឺនៅថៃ គឺនៅមានពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា និងពលរដ្ឋប្រទេសផ្សេងៗ សរុបជាង១លាននាក់ ឬលើសនេះ ដោយសារគ្មានការចុះឈ្មោះអ្នកជំងឺច្បាស់លាស់ ។ ប៉ុន្តែថៃនឹងចាត់វិធានការតាមច្បាប់ចំពោះអ្នកជំងឺបរទេសណាដែលមកព្យាបាលនៅថៃដោយកាន់កាតមាសដូចពលរដ្ឋថៃ និងចំណាយប្រាក់ត្រឹមតែ៣០បាត ៕

ថៃ ៖ លោក Plodprasob Suraswadi អតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បានប្រកាសក្ដែងៗស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃ ប្តឹ.ងយកខេត្តកោះកុងដែលបារាំងធ្លាប់កាត់ឲ្យប្រទេសថៃមកវិញ ប្រសិនបើកម្ពុជាពិតជាចង់ដោះស្រាយដោយផ្អែកលើច្បាប់មែន។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មានថៃ Nation Weekend News។

យោងតាមប្រភពខាងលើបានរាយការណ៍ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា នេះថា អតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Plodprasob Suraswadi បាននិយាយប្រាប់សារព័ត៌មានថា «ប្រសិនបើយើងពិតជាត្រូវពឹងផ្អែកលើតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិមែន ខ្ញុំសូមស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃប្តឹ.ងយកខេត្តកោះកុងមកវិញ ព្រោះបារាំងប្រើកម្លាំងដើម្បីដណ្ដើមវាពីយើងទៅ។ ខ្ញុំធ្លាប់ទៅខេត្តនោះកាលពីមុន ហើយឃើញថាមនុស្សគ្រប់គ្នានៅទីនោះអាចនិយាយភាសាថៃបាន។»

គួរជម្រាបថា ការលើកឡើងរបស់អតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ គឺចង់សំដៅលើទឹកដីមួយភាគធំដែលធ្លាប់ ទន្រ្ទានយកបានពីកម្ពុជា ក្រោមការគាំទ្រដោយអាណានិគមនិយមជប៉ុនដែលជាអ្នកឈ្នះសង្រ្គាម ឆ្នាំ១៩៤១ ក្នុងពេលដែលប្រទេសបារាំងកំពុងចុះខ្សោយ។

ប៉ុន្តែក្រោយមក នៅប្រទេសជប៉ុន បានចា.ញ់សង្រ្គាមលោកលើកទី២ គឺនៅថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៤៦ នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន មានកិច្ចព្រមព្រៀងបារាំង.សៀមមួយ បានរំលាយចោលនូវអនុសញ្ញាចុះថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៤១នោះវិញ។ ដូច្នេះថៃ ត្រូវប្រគល់ទឹកដីមួយចំនួនរបស់កម្ពុជា ដែលខ្លួនបានកាន់កាប់ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៤១ នោះមកឱ្យខ្មែរវិញ។ ហើយថៃចាត់ទុកថា នោះគឺជាទឹកដីរបស់ខ្លួនដែលបានបាត់បង់៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃ Khaosod រាយការណ៍ថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត បានបញ្ជាក់ពីគោលជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលថៃ គឺពុំធ្លាប់មានគំនិតបណ្តេញពលករខ្មែរ ឬពលករប្រទេសផ្សេងៗឱ្យត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញទេ ។ លោកស្រីសន្យាពុំយករឿងទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសមកធ្វើជាបញ្ហានយោបាយ ។

ក្រោយពីសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជាអំពាវនាវឱ្យពលករខ្មែរធ្វើការនៅប្រទេសថៃធ្វើដំណើរត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញមុនពេលថៃបណ្តេញចេញ លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានសរសេរក្នុងបណ្តាញសង្គមកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ថា ប្រទេសថៃទទួលយកពលករបរទេសមកធ្វើការ ដោយផ្តល់ការថែទាំសុខុមាលភាពដល់ពលករដែលចូលមកធ្វើការដោយស្របច្បាប់តាមសិទ្ធិ និងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស ។

រដ្ឋាភិបាលថៃពុំធ្លាប់មានគំនិតបណ្តេញពលករប្រទេសណាមួយទេ ប៉ុន្តែបើប្រទេសណាមានវិធានការហៅពលករត្រឡប់ទៅវិញ ហើយពលករមានការងារធ្វើក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន វាជាសិទ្ធិសេរីភាពដែលពលករប្រទេសនីមួយៗអាចសម្រេចចិត្ត និងស្ថិតក្រោមការទទួលខុសត្រូវរបស់រដ្ឋាភិបាលប្រទេសនោះ ។

លោកស្រី ផេថងថាន បញ្ជាក់ថា ៖ «ខ្ញុំសន្យាពុំយកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរវាងប្រទេសមកធ្វើជាប្រធានបទនយោបាយ ។ ខ្ញុំសូមអំពាវនាវឱ្យមានវិធានការអន្តរជាតិណាមួយដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ប្រទេស និងពលរដ្ឋ ដូចគ្នានឹងផលប្រយោជន៍នយោបាយក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន» ។

គួរបញ្ជាក់ថា សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជាបានអំពាវនាវឱ្យពលករខ្មែរត្រឡប់មកមាតុភូមិវិញ មុនពេលអាជ្ញាធរថៃបណ្តេញចេញ ឬប្រមាថ អ្នកណាក៏ដោយឱ្យតែខ្មែរ ទោះជាមានឯកសារ ឬគ្មានឯកសារ ក៏រាជរដ្ឋាភិបាលទទួលយកទាំងអស់ ។

សម្តេចតេជោបានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «បងប្អូនពលករដែលចំណាកស្រុកទៅធ្វើការងារនៅដីសៀម សូមត្រឡប់មកកម្ពុជាមុនថៃបណ្តេញចេញ ដែលពេលនេះ កំពុងទទួលការមើលងាយ និងប្រមាថយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៅតំបន់មួយចំនួន» ។ លើសពីនេះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក៏បានស្នើឱ្យរាជដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាត្រៀមខ្លួនទទួលយក និងដោះស្រាយការងារជូនពលករដែលនឹងវិលត្រឡប់ពីប្រទេសថៃ ៕

រដ្ឋសភាវៀតណាមកាលពីថ្ងៃសៅរ៍បានអនុម័តផែនការដំឡើងពន្ធលើការប្រើប្រាស់ពិសេសទៅលើភេសជ្ជៈមានជាតិអាល់កុលពី ៦៥% ទៅ ៩០% នៅឆ្នាំ ២០៣១ ដែលជាវិធានការមួយក្នុងគោលបំណងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ ប៉ុន្តែក៏ជាវិធានការមួយដែលបន្ថែមសម្ពាធបន្ថែមទៀតលើឧស្សាហកម្មដែលកំពុងជួបការលំបាកផងដែរ។

នៅក្រោមច្បាប់នេះ អត្រាពន្ធលើស្រាបៀរ និងភេសជ្ជៈដែលមានជាតិអាល់កុលខ្ពស់ នឹងកើនឡើងដល់ ៧០% នៅឆ្នាំ ២០២៧ ដែលយឺតជាងការផ្ដល់យោបល់ដំបូងមួយឆ្នាំ មុននឹងឈានដល់ ៩០% នៅឆ្នាំ ២០៣១។ ទោះជាយ៉ាងណា បច្ចុប្បន្ន វៀតណាមបានដាក់ពន្ធ ៦៥% លើផលិតផលទាំងនេះរួចស្រេចហើយ ហើយសំណើដំបូងកាលពីឆ្នាំមុនបានដំឡើងពន្ធរហូតដល់ ១០០% ឯណោះ។

ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុបាននិយាយថា គោលបំណងនៃការដំឡើងពន្ធខ្ពស់គឺដើម្បីទប់ស្កាត់ការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារប្រឹក្សា KPMG ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ បានឱ្យដឹងថា ប្រទេសវៀតណាមគឺជាទីផ្សារស្រាបៀរធំទីពីររបស់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ តែយ៉ាងណាមិញ ប្រធានសមាគមស្រាបៀរ និងគ្រឿងស្រវឹងរបស់ប្រទេសនេះបាននិយាយថា ប្រាក់ចំណូលក្នុងឧស្សាហកម្មបានធ្លាក់ចុះក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។

គួររំលឹកថា ឧស្សាហកម្មស្រាបៀររបស់វៀតណាមដែលដឹកនាំដោយក្រុមហ៊ុនផលិតស្រាបៀរហូឡង់ Heineken ក្រុមហ៊ុន Carlsberg របស់ដាណឺម៉ាក និងក្រុមហ៊ុនផលិតស្រាបៀរក្នុងស្រុក Sabeco និង Habeco បានប្រឈមមុខនឹងបញ្ហារួចហើយពីច្បាប់ស្តីពីការបើកបរក្រោយពេលពិសារគ្រឿងស្រ.វឹងដ៏តឹងរ៉ឹង ដែលបានណែនាំក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ដែលកំណត់កម្រិតគ្មានជាតិអាល់កុលសម្រាប់អ្នកបើកបរ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ កន្លងមកនេះ សមាជិកសភាក៏បានអនុម័តលើការយកពន្ធថ្មីចំនួន ៨% លើភេសជ្ជៈដែលមានជាតិស្ករលើសពី 5g/100ml នៃជាតិស្ករដែលនឹងចូលជាធរមាននៅឆ្នាំ ២០២៧ ហើយនិងកើនឡើងដល់ ១០% នៅឆ្នាំ ២០២៨។ នេះបើតាមប្រភពសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក VnExpess៕

តាណាវ៉ាត់ ដែលជាស្ថាបនិកម្ចាស់កម្មវិធី Miss Grand International មានគោលការណ៍នៅក្នុងកម្មវិធីថាលុបបំបាត់អំពើហិង្សានិងសង្គ្រាម ប៉ុន្តែពាក្យសម្តីរបស់លោកមិនដូច្នេះឡើយ។ តាណាវ៉ាត់ បានបង្ហោះសំណេរដោយចង់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួនបិទព្រំដែនចោលកុំខ្លាចការគម្រាមកំហែងទាំង៦ដែលសម្តចតេជោ ហ៊ុន បានលើកឡើង។

នៅថ្ងៃទី១៤ មិថុនា នេះ តាណាវ៉ាត់ ដែលជាម្ចាស់កម្មវិធីបវរកញ្ញាហែកកេរ្តិ៍មនុស្សស្រីនេះ បានបង្ហោះជាភាសាថៃនៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេកប៊ុក ដោយមានអត្ថន័យថា «សូមបន្ត បិទច្រកព្រំដែន។ កុំយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះការគំរាម កំហែងមិនសមហេតុផល ទាំង ៦»។ ក្រោយមកម្ចាស់កម្មវិធីបវរកញ្ញាសម្បូររឿងអាស្រូវរូបនេះបានកែសម្រួលមកជាពាក្យថា «សូមបិទច្រកព្រំដែន កុំអើពើនឹងការគំរាមកំហែងទាំង ៦»។

ការលើកឡើងរបស់បុគ្គលនេះបានធ្វើឱ្យអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមកម្ពុជាកាន់តែមិនពេញចិត្តព្រោះអ្នកដែលតាមដានវិស័យបវរកញ្ញាមិនពេញចិត្តបុគ្គលនេះជាយូរមកហើយពេលមានរឿងចម្រូងចម្រាសជាមួយនឹងកម្ពុជាកាលពីឆ្នាំ២០២៤។ អ្នកមួយចំនួនបានលើកឡើង ថាកម្មវីធី MIG ដែលបង្កើតឡើងដោយបុគ្គលនេះឈរលើគោលការណ៍ លុបបំបាត់អំពើ ហិង្សានិងសង្គ្រាមប៉ុន្តែពាក្យសម្តីរបស់លោកគឺចង់បង្កសង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជាច្បាស់ណាស់ព្រោះមិនមែននិយាយមកធ្វើឱ្យស្ថានការធូរស្រាលនោះទេគឺជំរុញបន្ថែមឱ្យកាន់តែមានភាពតាងតឹងរវាងខ្មែរនិងថៃ។

ការលើកឡើងពីតាណាវ៉ាត់ដែលនិយាយថាកម្ពុជាគំរាមកំហែងទាំង៦នេះគឺចង់សម្តៅទៅដល់ប្រសាសន៍របស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ដែលបានលើកឡើងកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៣ មិថុនា ក្នុងករណីភាគីថៃមិនព្រមបើកច្រកព្រំដែនដែលខ្លួនបិទជាឯកតោភាគី កម្ពុជានឹង ត្រូវធ្វើទាំង៦ចំណុចសំខាន់ៗ។យ៉ាងណាមិញមុននឹងឈានដល់៦ចំណុចដែលសម្តេចឡើងភាគីថៃត្រូវខាតបង់ទឹកប្រាក់នៅនឹងមុខស្រស់ៗចំនួនរាប់លានដុល្លារទៅហើយដោយសារតែខាងកម្ពុជាសម្រេចមិនទិញអ៊ីធឺណិតថៃ អគ្គិសនី និងបញ្ឈប់ការចាក់បញ្ចាំង ខ្សែភាពយន្តថៃគ្រប់ប្រភេទទាំងនៅលើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍និងរោងកុនតទៅទៀតនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា៕

ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា អភិបាលក្រុងហ្សាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Pramono Anung មានគម្រោងបង្កើតកោះឆ្មានៅសមុទ្រជ្វាដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរមកកម្សាន្តតាមជប៉ុន ពីព្រោះបើនិយាយពីកោះឆ្មា មនុស្សភាគច្រើននឹងនឹកឃើញដល់ជប៉ុនមុនគេ ។ ភ្ញៀវទេសចរនឹងមកលេងឥណ្ឌូណេស៊ី ដោយពុំចាំបាច់ទៅជប៉ុនទេ ក្រោយពីឥណ្ឌូណេស៊ីបង្កើតកោះឆ្មាគម្រោង ។

សារព័ត៌មាន Channel News Asia (CNA) រាយការណ៍ថា លោក Pramono Anung អភិបាលក្រុងហ្សាកាតា និយាយថា រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ីបានពិចារណាបញ្ជូនសត្វឆ្មាឱ្យទៅរស់នៅលើកោះណាមួយក្នុងចំណោមកោះរាប់រយនៅឆ្នេរសមុទ្រហ្សាកាតា ដើម្បីគ្រប់គ្រងចំនួនឆ្មា និងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរមកលេងនៅកោះនេះ ។ លោកថា ៖ «ការបង្កើតកោះឆ្មាមិនមែនជាគំនិតថ្មីទេ ជប៉ុនបានបង្កើតកោះឆ្មារួចហើយ បច្ចុប្បន្ន កោះរបស់ជប៉ុនក្លាយជាតំបន់ទេសចរណ៍យ៉ាងពិសេស» ។

ពីដំបូង កោះអាអូឈិម៉ាក និងកោះថាឈិរ៉ូជិម៉ាកនៅជប៉ុនបានយកឆ្មាទៅបង្ក្រាបកណ្តុរ ក្រោយមក ចំនួនឆ្មារស់នៅលើកោះទាំងពីរនេះបានកើនឡើងលើសចំនួនមនុស្សយ៉ាងខ្លាំង ។ ឆ្មាធ្វើឱ្យកោះទាំងពីរល្បីល្បាញ និងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរដែលស្រឡាញ់ឆ្មា និងភ្ញៀវទេសចរមកពីជុំវិញពិភពលោក ។

អភិបាលក្រុងហ្សាកាតាបន្តថា បើឥណ្ឌូណេស៊ីបង្កើតកោះឆ្មាដូចជប៉ុន កោះនេះនឹងក្លាយជាប្រភពចំណូលពីវិស័យទេសចរណ៍ ប៉ុន្តែលោក Pramono Anung ពុំបានបញ្ជាក់ពីពេលវេលាបង្កើតកោះឆ្មាទេ ។ តាំងពីលោកឡើងកាន់តំណែងជាអភិបាលក្រុងហ្សាកាតា នៅខែកុម្ភៈ ពលរដ្ឋបានសំណូមពរឱ្យគ្រប់គ្រងចំនួនឆ្មា ហើយលោកក៏បានពិភាក្សាជាមួយអ្នកជំនាញជាច្រើនទទួលបានគំនិតឱ្យបង្កើតកោះឆ្មា ។ កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ទីក្រុងហ្សាកាតាមានឆ្មាអនាថាចំនួន៧៥ម៉ឺនក្បាល និងឆ្មាមានម្ចាស់ចំនួន១១ម៉ឺនក្បាល ។

បើតាមអ្នកជំនាញ គឺចំនួនឆ្មានៅទីក្រុងហ្សាកានឹងកើនឡើងរហូតដល់៤ដងក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំទៀត ដោយសារឆ្មាកើតកូនចាប់ពី៣លើក ទៅ៤លើកក្នុង១ឆ្នាំ ។ ក្រៅពីនេះ ចំនួនឆ្មាកាន់តែច្រើនប្រឈមនឹងការឆ្លងមេរោគផ្សេងៗ និងគ្មានតុល្យភាពប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ។ ទីក្រុងហ្សាកាតាមានថវិកាសម្រាប់គ្រៀវឆ្មាអនាថា និងឆ្មាចរិញ្ចឹម ត្រឹមតែ២ម៉ឺនក្បាលប៉ុណ្ណោះ ហើយការស្វែងរកកន្លែងធំល្មមក្នុងទីក្រុងសម្រាប់ឆ្មារស់នៅយ៉ាងច្រើនក៏ពិបាកដែរ ។

នេះជាមូលហេតុធ្វើឱ្យអភិបាលក្រុងហ្សាកាតាចាប់អារម្មណ៍បញ្ជូនឆ្មាទៅរស់នៅលើប្រជុំកោះផាន់ ដែលលាតសន្ធឹងក្នុងប្រវែង១៦០គីឡូម៉ែត្រ ស្ថិតនៅភាគពាយ័ព្យទីក្រុងហ្សាកាតា ។ ឆ្មាទាំងនេះនឹងមិនត្រូវលែងឱ្យរស់នៅលើកោះដោយខ្លួនឯងទេ គឺមានកន្លែងរស់នៅយ៉ាងងាយស្រួល ទទួលបានការថែទាំ និងកាត់រោម ហើយភ្ញៀវទេសចរអាចទៅលេងកោះឆ្មាបាន ឬទៅរៀនសូត្រពីកោះ ៕