ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thai PBS កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០០២៥ ឱ្យដឹងថា លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីថៃពុំយល់ស្របនឹងពលរដ្ឋទាមទារឱ្យមេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង ពន្យារពេលចូលនិវត្តន៍ ដោយលោកថា វានឹងធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធរាជការដំណើរការខុសប្រក្រតី ។ ម្យ៉ាងទៀត មានមនុស្សជាច្រើនដែលមានសមត្ថភាពអាចកាន់តំណែងជំនួសមេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ ប្រសិនបើកងទ័ពឯកភាពពន្យារពេលចូលនិវត្តន៍ គួរតែស្នើសុំដោយខ្លួនឯង ។

កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែសីហា លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីថៃបាននិយាយពីពលរដ្ឋទាមទារឱ្យពន្យារពេលចូលនិវត្តន៍របស់មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង ថា ពលរដ្ឋត្រូវតែយល់ជាមុនសិន គឺការតស៊ូ និងការពារអធិបតេយ្យនៅមានកងទ័ពជាច្រើននាក់ទៀតអាចបំពេញភារកិច្ចនេះ ។ ដូច្នេះ ការពន្យារពេលចូលនិវត្តន៍របស់មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ ត្រូវតែពិនិត្យមើលបទប្បញ្ញត្តិ ពីព្រោះនៅមានមេបញ្ជាការរងជាច្រើននាក់ត្រៀមកាន់តំណែងនេះ វាជាច្បាប់របស់មន្ត្រីរាជការ ។

លោកនិយាយថា ៖ «កន្លងមក យើងពុំធ្លាប់ពន្យារពេលចូលនិវត្តន៍របស់មន្ត្រីរាជការឱ្យកាន់តំណែងបន្តទេ ប៉ុន្តែការពន្យារពេលចូលនិវត្តន៍មន្ត្រីណាម្នាក់ដែលកំពុងបម្រើការរាជការអាចធ្វើទៅបាន ។ កងទ័ពអាចពិនិត្យមើល ប្រសិនបើចាំបាច់ត្រូវពន្យារពេលចូលនិវត្តន៍របស់មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ គឺកងទ័ពត្រូវស្នើសុំដោយខ្លួនឯង ។ យើងជឿថា លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង មានសមត្ថភាព លុះត្រាតែឱ្យកងទ័ពពិចារណារឿងនេះ» ។

លោកបន្តថា កងទ័ពអាចគ្មានច្បាប់ពន្យារពេលចូលនិវត្តន៍ទេ សូមឱ្យវាជារឿងរបស់កងទ័ព ប៉ុន្តែពុំមែនមានន័យថា យើងមើលមិនឃើញតម្លៃរបស់លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាងទេ តម្លៃរបស់លោកបានបង្ហាញទៅកាន់មនុស្សគ្រប់គ្នារួចហើយ ។ ការអនុញ្ញាតឱ្យលោកបំពេញតួនាទីបន្តទៀតត្រូវតែមើលច្បាប់មន្ត្រីរាជការ បើមានផ្លូវ គឺកងទ័ពអាចស្នើសុំរឿងនេះ ។

នៅឆ្នាំ២០២៥ មានមេបញ្ជាការកងទ័ពជាច្រើននាក់ដល់ពេលចូលនិវត្តន៍ ហើយគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែបានជ្រាបអស់ហើយ គឺការចូលនិវត្តន៍ធ្វើឡើងតាមច្បាប់កងទ័ព ។ លោក ភូមិថាំ គិតថា ប្រព័ន្ធមន្ត្រីរាជការដំណើរការយ៉ាងល្អ ទើបលោកទុកឱ្យប្រព័ន្ធនេះដំណើរការ ។ ពេលមេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង ចូលនិវត្តន៍រួចហើយ លោកនឹងបំពេញតួនាទីផ្នែកណាខ្លះអាចពិចារណាបាន ។ ចូរកុំធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធរាជការដំណើរការខុសប្រក្រតី ពីព្រោះវានឹងធ្វើឱ្យការគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធរាជការផ្សេងទៀតមានបញ្ហា ។

លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង នឹងចូលនិវត្តន៍ពីការងារនៅចុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋថៃភាគច្រើនពុំចង់ឱ្យលោកសម្រាកពីការងារទេ និងសំណូមពរឱ្យលោកបំពេញការងារជាមេទ័ពបន្តទៀត រហូតដល់បញ្ចប់ស្ថានការណ៍ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។ ការបញ្ជាកងទ័ពឱ្យឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជាធ្វើឱ្យលោកទទួលបានការពេញនិយមយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់ពលរដ្ឋថៃជ្រុលនិយមដែលចង់បានទឹកដីប្រទេសជិតខាង ។ ការទាមទាររបស់ពលរដ្ឋឱ្យបន្តតំណែងមេបញ្ជាការភូមិភាគ២ ត្រូវបានលោក ភូមិថាំ បដិសេធ ពីព្រោះមានមេបញ្ជាការកងទ័ពមានសមត្ថភាពជាច្រើនទៀត ពុំមែនមានតែលោក ប៊ុនស៊ីន ម្នាក់ទេដែលអាចកាន់តំណែងនេះ ។

ពលរដ្ឋថៃគាំទ្រលោក ប៊ុនស៊ីន ដោយសារលោកនិយាយបំភ្លៃការពិតនាពេលថ្មីៗនេះថា ៖ «ប្រាសាទតាក្របីជារបស់ថៃ ថៃត្រូវតែយកប្រាសាទនេះមកវិញឱ្យបាន នៅសល់ពេលតែ៥១ថ្ងៃនឹងចូលនិវត្តន៍ពីការងារ ដូច្នេះ ខ្ញុំនឹងបំពេញតួនាទីជាមេទ័ពឱ្យល្អបំផុត ។ ខ្ញុំពុំទាន់គិតអ្វីទេក្រោយចូលនិវត្តន៍ ខ្ញុំទុកចិត្តមេទ័ពថ្មី និងកងទ័ពទាំងអស់ ខ្ញុំត្រៀមខ្លួនសម្រាប់អ្វីដែលកើតឡើង ទោះជាមានសង្គ្រាម ឬគ្មាន ។ ខ្ញុំជឿថា អ្នកមកធ្វើជាមេទ័ពថ្មីនឹងមានបទពិសោធន៍ ហើយខ្ញុំនឹងធ្វើជាពលរដ្ឋល្អបន្ទាប់ពីសម្រាកពីការងារ» ៕

ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មានថៃ The Structure រាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ថា នៅថ្ងៃទី១៣-១៤ ខែសីហា លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីថៃ នឹងប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិពិចារណាបិទមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដោយសារមើលឃើញស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្នស្ងប់ស្ងាត់ អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងត្រឡប់មកសភាពប្រក្រតីឡើងវិញ ។ លោកថា ពេលនេះ មានតែការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយនៅប្រទេសថៃ ក្នុងគោលបំណងបង្កើតភាពវឹកវរពាក់ព័ន្ធនឹងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។

កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែសីហា សារព័ត៌មានថៃបានសាកសួរទៅលោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីថៃ អំពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃថា តើពេលនេះ ស្ថានការណ៍ត្រឡប់ទៅរកភាពប្រក្រតីឡើងវិញហើយឬនៅ ដោយសារ២ថ្ងៃកន្លងមក មានពាក្យចចាមអារ៉ាមថា មានការបាញ់គ្នាម្តងទៀត?

បើតាមលោក ភូមិថាំ គឺបច្ចុប្បន្ន មានការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយច្រើនណាស់នៅថៃ រហូតធ្វើឱ្យពលរដ្ឋយល់ច្រឡំទាំងអស់ និងជឿជាក់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ហើយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក៏ដូចគ្នាដែរ ។ នៅថ្ងៃទី១៣-១៤ ខែសីហា លោកនឹងប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ ដោយសារស្ថានការណ៍គ្រប់យ៉ាងបានត្រឡប់មកភាពល្អប្រសើរ ហើយមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នឹងត្រូវបិទដំណើរការ ។ ពេលនេះ មានតែការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយដើម្បីបង្កើតភាពវឹកវរធ្វើឱ្យអារម្មណ៍ច្របូកច្របល់ និងបង្កបញ្ហា ។

កិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិនឹងពិចារណាបិទដំណើរការមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ប្រសិនបើអ្វីៗទាំងអស់ត្រូវបានដោះស្រាយ ហើយស្ថានការណ៍ត្រឡប់មករភាពប្រក្រតី ។ ហេតុនេះ សូមពលរដ្ឋរង់ចាំតាមដានព័ត៌មានពិតប្រាកដប្រាកដពីរដ្ឋាភិបាលល្អជាង ពលរដ្ឋកុំជឿព័ត៌មានញុះញង់ក្នុងបណ្តាញសង្គមដែលផ្សព្វផ្សាយបំប៉ោងស្ថានការណ៍ ចូរពលរដ្ឋគ្រប់គ្នាស្តាប់ និងអានព័ត៌មានដោយការពិចារណា ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ភូមិថាំ ។

ឆ្លើយតបនឹងសារព័ត៌មានដែលសួរថា តើការបិទដំណើរការមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បង្ហាញថា ថៃមានទំនុកចិត្តលើស្ថានការណ៍ព្រំដែននឹងស្ងប់ស្ងាត់ជារៀងរហូត មែនទេ? លោក ភូមិថាំ ប្រាប់ថា ការបិទមជ្ឈមណ្ឌលនេះ គឺត្រូវមានការសម្រេចចិត្តពីកងទ័ព និងនាយកដ្ឋានព័ត៌មាន ព្រមទាំងការវាយតម្លៃស្ថានការណ៍របស់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ។

ចំណែកមេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង ប្រកាសដណ្តើមប្រាសាទតាក្របីរបស់កម្ពុជា ដែលជាការល្មើសកិច្ចព្រមព្រៀងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ (GBC) កម្ពុជា-ថៃ គឺលោក ភូមិថាំ ពុំជ្រាបរឿងនេះទេ ហើយលោកជឿថា គ្រប់យ៉ាងត្រូវអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀង ។

គួរបញ្ជាក់ថា ថៃបានបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានពីជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃទៅកាន់ពលរដ្ឋ ដែលមជ្ឈមណ្ឌលនេះស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់លោក ណាត់ថាផុង ណាកផានិច អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ ។ ការងាររបស់មជ្ឈមណ្ឌលផ្តោតសំខាន់លើផលប្រយោជន៍ខ្ពស់បំផុតរបស់ពលរដ្ឋថៃ និងប្រទេសជាតិ ៕

ថៃ៖ ស្របពេលដែលជំនឿចិត្តរស់ប្រជាជនថៃមានការអន់ថយទៅៗ និងជិតដល់ពេលដែលខ្លួនត្រូវចូលនិវត្តន៍ មេទ័ពភូមិភាគ២ហាក់កំពុងព្យាយាមគាស់កកាយបញ្ហាទំនាស់ព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីអោយប្រជាជនថៃដាក់ជំនឿលើខ្លួនឡើងវិញ ហើយពេលនេះលោក ប៊ុនសុីន ផាតក្លាង កំពុងទទួលបានផ្លែផ្កាជាបណ្ដើរៗ ដោយតាមរយៈការស្ទង់មតិបង្ហាញថា យោធាថៃទទួលការទុកចិត្តពីប្រជាជនច្រើនជាងរដ្ឋាភិបាលសុីវិលថៃ ខណៈដែលមានការសំណើររបស់មនុស្សជាច្រើនស្នើសុំឲ្យលោកមេទ័ពភូមិភាគ២ កុំទាន់អាល់ចូលនិវត្តន៍ឲ្យសោះ ព្រោះលោកមានស្នាដៃល្អក្នុងការប្រយុទ្ធ។

បើយោងតាមសារព័ត៌មាន បាងកកប៉ុស្តិ៍ នាព្រឹកថ្ងៃទី12 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 បានឲ្យដឹងថា ចំពេលមានភាពតានតឹងកាន់តែខ្លាំងឡើងនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ សន្ទុះគាំទ្រដើម្បីបន្តអាណត្តិរបស់លោក Boonsin Padklang មេបញ្ជាការនៃភូមិភាគទី២ កំពុងកើនឡើងជាលំដាប់ បន្ទាប់ពីមេទ័ពរូបនេះប្រកាសថានឹងទាមទារការគ្រប់គ្រងលើប្រាសាទតាក្របីមកឲ្យថៃវិញ។

ជាមួយគ្នានេះ អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ លោកឧត្តមសេនីយ៍ Nattaphon Narkphanit បានបញ្ជាក់ថា សំណើពន្យាពេលការចូលនិវត្តន៍នេះកំពុងស្ថិតក្រោមការពិចារណា។ ដោយលោក Nattaphon បានសង្កត់ធ្ងន់ថា មុនធ្វើការសម្រេចចិត្តណាមួយ រដ្ឋាភិបាលត្រូវតែគិតគូរដល់សីលធម៌របស់កងទ័ព ក៏ដូចជាផលប្រយោជន៍របស់កងទ័ពជាធំ។

ក្រុមអ្នកគាំទ្រ លោក ប៊ុនសុីន បានលើកឡើងពីបទពិសោធន៍ក្នុងសមរភូមិដ៏អង់អាចរបស់លោក ប៊ុនសុីន និងការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅរបស់គាត់ទាក់ទងនឹងតំបន់នីមួយៗ ដើម្បីសំអាងជាមូលហេតុចម្បងក្នុងការឲ្យរដ្ឋាភិបាលសម្រេចពន្យាពេលចូលនិវត្តន៍របស់លោក ប៊ុនសុីន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ លោក Wanwichit Boonprong បានព្រមានថា ការរក្សាមេដឹកនាំម្នាក់យូរពេកដោយសារពេញចិត្ត “បុគ្គលិកលក្ខណៈ” ជាជាងវប្បធម៌យោធាដែល “ផ្អែកលើប្រព័ន្ធ” នឹងអាចធ្វើឱ្យមានភាពតានតឹងផ្ទៃក្នុង។

ចំណែកអ្នកវិភាគសន្តិសុខ លោក Panitan Wattanayagorn បាននិយាយថា ការស្នើឱ្យពន្យារពេលរយៈពេលមិនគួរលើសពីប្រាំមួយខែទេ ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពក្នុងអំឡុងពេលការចរចាព្រំដែននាពេលខាងមុខ។ ប្រសិនបើមេទ័ពថ្មីត្រូវបានតែងតាំង គេសូមស្នើឱ្យរក្សាលោក Boonsin ក្នុងតួនាទីជាទីប្រឹក្សាពិសេស ដើម្បីធានាឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរដោយរលូន។

គួររំលឹកថា លោក ប៊ុនសុីន ផាតក្លាង ដែលបច្ចុប្បន្នមានវ័យ 60ឆ្នាំ ត្រូវបានកំណត់ឲ្យចូលនិវត្តន៍នាខែកញ្ញាខាងមុខនេះ ប៉ុន្តែក្រោយការប្រកាសកាលពីថ្ងៃ9 ខែសីហា ថាលោកនឹងដណ្ដើមការគ្រប់គ្រងលើប្រាសាទតាក្របីពីទាហានកម្ពុជាមកវិញ លោកក៏ទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងសម្បើម។ លើសពីនេះ មានសារព័ត៌មានថៃមួយចំនួនបានចុះផ្សាយពាក្យសំដីអួតរបស់មេទ័ពរូបនេះថា ក្រោមការដឹកនាំរបស់ខ្លួនយោធាថៃបានសម្លា.ប់ទាហានខ្មែរបានប្រមាណ 3ពាន់នាក់ ជាហេតុធ្វើឲ្យជំនឿចិត្តរបស់ពលរដ្ឋមកលើមេទ័ពធ្លាក់កូដរូបនេះបានកើនឡើងវិញយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

យ៉ាងណាមិញ អ្វីដែលបានលើកឡើងខាងលើនេះហាក់ជារឿងមិនសមហេតុផលទាល់តែសោះ ព្រោះថាបើទាហានខ្មែរបានបាត់បង់ជីវិតរហូតដល់ 3ពាន់នាក់ ម្ល៉េះមកទល់ពេលនេះកម្លាំងខាងកម្ពុជាប្រហែលជាបាក់ស្បាតខ្ចាត់ខ្ចាយអស់ហើយ ពុំមែនអាចនៅឈរជើងគ្រប់គ្រងបាននូវទីតាំងជាច្រើន ឲ្យកងទ័ពថៃឡាំប៉ាទាមទារយកមកគ្រប់គ្រងវិញដូច្នេះទេ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃ Spring News រាយការណ៍ថា អ្នកជំនាញកិច្ចការបរទេសថៃណែនាំឱ្យរដ្ឋាភិបាលខ្លួនប្តឹងអាស៊ាន និងអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ដើម្បីដាក់សម្ពាធកម្ពុជា ករណីកងទ័ពថៃចំនួន៣នាក់ ជាន់មីនពេលដើរល្បាតនៅស្រុកកាន់ថាឡាក ខេត្តស៊ីសាកេត បណ្តាលឱ្យរងរបួសនាពេលថ្មីៗនេះ ។ ភាគីថៃចោទប្រកាន់ដូចមុនថា កងទ័ពកម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីលើទឹកដីរបស់ខ្លួន ដែលហេតុការណ៍នេះបង្ហាញពីភាពតានតឹងនៅព្រំដែនប្រទេសទាំងពីរ ។

អ្នកជំនាញកិច្ចការបរទេស និងសន្តិសុខ លោក ប៉ានិថាន វឌ្ឍនាយ៉ាកន ចោទប្រកាន់ថា កងទ័ពថៃដើរជាន់មីនរងរបួសលើកនេះ គឺអាចជាវិធីរបស់កម្ពុជាដែលមានគោលបំណងគ្រប់គ្រងតំបន់ជម្លោះ និងរារាំងការធ្វើការរបស់ក្រុមសង្កេតការណ៍ដែលរង់ចាំមើលខុសត្រូវសណ្តាប់ធ្នាប់តាមព្រំដែន ។ ពេលគ្មានអ្នកសង្កេតការណ៍ក្នុងតំបន់ធ្វើឱ្យកើតបញ្ហាចោទប្រកាន់គ្នាទៅវិញទៅមក ដូចជា ៖ ជម្លោះរឿងការប្រើប្រាស់ជំពាមកៅស៊ូបាញ់គ្រាប់ឃ្លី និងដុំដែកនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។

លោក ប៉ានិថាន បានណែនាំវិធីចំនួន២ សម្រាប់ប្រទេសថៃអនុវត្តដើម្បីកាត់បន្ថយស្ថានការណ៍តានតឹង រួមមាន ៖
១-ប្រមូលទិន្នន័យហេតុការណ៍កើតឡើងយ៉ាងលម្អិត ៖ សរសេររបាយការណ៍ខូចខាតដែលកងទ័ពថៃទាំងអស់រងគ្រោះ និងយករបាយការណ៍ទៅប្រគល់ឱ្យអាស៊ាន និងអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ដើម្បីធ្វើជាភស្តុតាង ។

២-ការដាក់សម្ពាធពីអន្តរជាតិ ៖ ការបង្ហាញទិន្នន័យទៅកាន់អង្គការអន្តរជាតិនឹងអាចជួយដាក់សម្ពាធលើកម្ពុជាឱ្យយល់ព្រមមានការដោះមីនក្នុងតំបន់គ្រោះថ្នាក់ ។

ក្រៅពីនេះ លោក ប៉ានិថាន ក៏បានដាស់តឿនពីហានិភ័យកើតឡើងដោយសារទាហានឈុតខ្មៅថៃជាកងកម្លាំងឯករាជ្យធ្វើការនៅព្រំដែន ដែលអាចក្លាយជាមូលហេតុកើតជម្លោះថែមទៀត រហូតដល់ស្ថានការណ៍រាលដាលនាថ្ងៃអនាគត ។ លោកថា ស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គឺជារឿងល្អិតល្អន់ និងស្មុគស្មាញ ដែលត្រូវដោះស្រាយឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ពុំមែនគ្រាន់តែជាការផ្តល់សុវត្ថិភាពរបស់កងទ័ពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ត្រូវប្រើប្រាស់ការទូត និងមានការចូលរួមពីអង្គការអន្តរជាតិ ។

ជាការឆ្លើយតប អាជ្ញាធរមីនកម្ពុជាបានបដិសេធ និងច្រានចោលទាំងស្រុងចំពោះការលើកឡើងរបស់ក្រសួងការបរទេសថៃលើករណីកងទ័ពថៃ៣នាក់រងគ្រោះថ្នាក់ដោយសារមីននៅតំបន់ព្រំដែន ដែលចោទប្រកាន់ថា កម្ពុជាដាក់មីនថ្មី ។ កម្ពុជានៅតែរក្សាជំហរម៉ឺងម៉ាត់ គឺគ្មានការប្រើប្រាស់មីនថ្មីជាដាច់ខាត កម្ពុជាមានមោទកភាពក្នុងនាមជារដ្ឋភាគីអនុសញ្ញាហាមប្រាមការប្រើប្រាស់មីនប្រឆាំងមនុស្ស ដែលកម្ពុជាបានផ្តល់សច្ចាប័នក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩ ។ កម្ពុជាត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិចំពោះសមិទ្ធផលនៃការបោសសម្អាតមីន និងគ្មានការប្រើប្រាស់មីនប្រឆាំងមនុស្សឡើយ ។

កម្ពុជាបានបោសសម្អាតមីនប្រឆាំងមនុស្សប្រមាណជាង១លានគ្រាប់ និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមប្រមាណជាង៣លានគ្រាប់ ដែលបានជួយសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សជាច្រើន និងផ្តល់ដីសុវត្ថិភាពដល់សហគមន៍ ។ មកដល់ពេលនេះ មិនទាន់មានការស៊ើបអង្កេតផ្លូវការ និងមានតម្លាភាព ដើម្បីបញ្ជាក់ការពិតនៅឡើយពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ ។ ហេតុនេះ គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធគួរចៀសវាងធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាសាធារណៈណាមួយ ។ ការចោទប្រកាន់ដោយគ្មានការពិតនឹងប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះស្មារតីបទឈប់បាញ់ និងបាត់ទំនុកចិត្តរវាងគ្នានិងគ្នាក្នុងស្ថានភាពនេះ ។

កម្ពុជាសង្ឃឹមថា ភាគីថៃនឹងគោរពបាននូវចំណុចឯកភាពគ្នាក្នុងកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) ជាពិសេស ចំណុចទី២ ដែលចែងថា ភាគីទាំងពីរមិនត្រូវចល័តកងទ័ពរបស់ខ្លួន រាប់បញ្ចូលទាំងការមិនដើរល្បាតហួសពីទីតាំងរបស់ខ្លួនដែលឈរជើងឡើយ ៕

ឯកឧត្តម ខៀវ កាញារីទ្ធ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មានកម្ពុជា បានធ្វើការបកស្រាយខ្លីៗ នូវដើមកំណើតថៃបច្ចុប្បន្ន ដែលដំបូងគេស្គាល់ថាជាកលសម្ព័ន្ធជនជាតិតៃដែលរស់នៅផ្នែកមួយនៃប្រទេសចិន និងដំណើរកកើតទឹកដីរហូតក្លាយជាប្រទេសថៃសព្វថ្ងៃ បន្ទាប់ពីអាណាចក្រខ្មែរ និងប្រទេសចម្ប៉ាដួលរលំ។

នៅថ្ងៃទី11 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 ឯកឧត្តម ខៀវ កាញារីទ្ធ បានបង្ហោះសំណេរមួយ រៀបរាប់ពីប្រវត្តិសង្ខេបៗទាក់ទងនឹងប្រភពនៃជាតិសាសន៍ថៃថា ថៃជាពូជសាសន៍មួយដែលមានដើមកំណើតនៅយូណាន ដែលគេហៅថាជនជាតិតៃ ឬ ថៃ ។ ជនជាតិនេះមានចែកជាកុលសម្ព័ន្ធជាច្រើន ក្នុងនេះមានសៀម វៀតណាម ( ខ្មែរហៅយួនព្រោះសម្គាល់ថាជាជនជាតិមកពីយូណាន់ = យួន ) ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោកសូមបញ្ជាក់ថានេះមិនមែនជាការរើសអើងពូជសាសន៍អ្វីទាំងអស់ តែជាការរៀបរាប់ប្រវត្តិសាស្ត្រភូមិសាស្ត្រនយោបាយបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្នោះ។

លោកបន្តថា នៅពេលពួកម៉ុងហ្គោលចូលលុកលុយចិន កលសម្ព័ន្ធទាំងនេះក៏ចុះមកភាគខាងត្បូង គឺក្រុមសៀមមកខាងកម្ពុជា ចំណែកវៀតណាមមកខាងចម្ប៉ា ហើយក៏បានរីកធំធាត់ខ្លួននៅពេលដែលចក្រពខ្មែរ និង ចម្ប៉ាចុះខ្សោយ ។ ពេលរីកធំធាត់ មានទឹកដីក្លាយជាប្រទេស ជនជាតិសៀមនៅតែហៅខ្លួនជាសៀមដដែលទេ ពោលគឺ Siam Kingdom ឬព្រះរាជាណាចក្រស្យ៉ាម។

ក្រោយមកទៀត នៅពេលច្បាំងចាញ់បារាំង សៀមត្រូវប្រគល់ខេត្តមួយចំនួនពិសេសបាត់ដំបង សៀមរាប មួយភាគនៃទន្លេសាប មកបារាំងត្រួតត្រាវិញ ដែលធ្វើអោយសៀមមានការឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំង ។ នៅពេលក្រោយពីរដ្ឋប្រហារប្រែប្រទេសសៀមពីរបបរាជានិយមទាំងស្រុង ទៅជា របបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញនាឆ្នាំ ១៩៣២ មក ហើយសៀមក៏បានដូរឈ្មោះពីរាជាណាចក្រស្យ៉ាម ទៅជា ថៃឡង់វិញ ។

សំណួរសួរថា តើមកពីហេតុអ្វីទើបប្ដូរឈ្មោះ? ចម្លើយគឺព្រោះតែសៀមមានមហិច្ឆតាត្រួតត្រាទឹកដីទាំងអស់ណាដែលមានជនជាតិតៃ/ថៃ រស់នៅ។ ហេតុនេះហើយ ទើបខ្សែមហាក្សត្រត្រកូលហ្លួងវិបុលសង្គ្រាមបានសរសេរថា ខ្មែរដែលកសាងអង្គរវត្តនោះបានរលាយផុតពូជហើយ អ្នកនៅបច្ចុប្បន្ននេះគឺជាជនជាតិមួយផ្សេងដែលបន្តពីខ្មែរកសាងអង្គរទេ ។

ជាងនេះទៅទៀត នៅពេលបារាំងបានមកសិក្សាពីទឹកដីអាសុីអាគ្នេហ៍និងបានឃើញអង្គរវត្តភ្លាម បារាំងក៏បានដាក់សំណួរនេះដែរ ថាតើជនជាតិដែលកសាងអង្គរនេះទៅណាអស់ហើយ? នេះដោយសារតែខ្មែរនៅសតវត្សរ៍ទី ១៩ នោះទន់ខ្សោយមែនទែន ហើយមានប្រជាជនមិនដល់មួយលាននាក់ផង ។ តែក្រោយមក ដោយពិនិត្យក្បាច់ចម្លាក់ថ្មអ្នកពោធិសាត់ និង ក្បាច់ក្បូរលើគ្រឿងប្រាក់ ស្រទបចេកបុណ្យនានា និង ពិសេសក្រោយការអានដាច់សីលាចារឹកមក ទើបគេដឹងថាគឺខ្មែរបច្ចុប្បន្ននេះហើយជាអ្នកបន្តវេនអង្គរ ។ ហេតុនេះ ការដែលចាស់ៗអ្នកសុរិន្ទហៅថា ថៃថាសៀម ពិតជាមិនខុសទេ ។

គួរជម្រាបថា បើតាមការកត់ត្រានៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត «សៀម» បានប្ដូរឈ្មោះមកជា«ថៃ»នៅថ្ងៃទី២៣/០៦/១៩៣៩ ប៉ុន្តែត្រូវបានប្ដូរទៅជា«សៀម»វិញនៅថ្ងៃទី ០៩/០៩/១៩៤៥ លុះដល់ថ្ងៃទី១១/០៥/១៩៤៩ ទើបប្ដូរមកជា«ថៃ» ឬ«ព្រះរាជាណាចក្រថៃ» វិញដល់សព្វថ្ងៃ ដែលមានការទទួលស្គាល់ដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ៕

បាងកក៖ លោក Pravit Rojanaphruk អតីតអ្នកកាសែតឆ្នើមរបស់សារព័ត៌មាន KHAOSOD បានធ្វើការរិះគ.ន់យ៉ាងចាស់ដៃទៅលើរដ្ឋាភិបាលថៃ ព្រមទាំងនិយាយបែបចំអកថា រដ្ឋាភិបាលថៃគួរតែផ្ដល់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីស្ដីទី និងតំណែងរដ្ឋមន្រ្តីក្នុងក្រសួងនានាដល់មេទ័ពភូមិភាគ២ទៅ ព្រោះមេទ័ពរូបនេះចេះអារកាត់ជាងរដ្ឋាភិបាលទៅទៀត តាមរយៈការប្រកាសដណ្ដើមយកប្រាសាទតាក្របីមកកាន់កាប់វិញ ស្របពេលដែលបទឈប់បា.ញ់ និង កិច្ចព្រមព្រៀងទាំង13ចំណុចបានចូលជាធរមាន។

យោងតាមការបង្ហោះដោយផ្ទាល់នៅលើគណនីហ្វេសប៊ុកផ្ទាល់ខ្លួន លោក Pravit Rojanaphruk បានសរសេថា សូមលើកលោក ប៊ុនស៊ីន ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទី នោះពិភពលោកនឹងមិនច្របូកច្របល់ទៀត។ ហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំគិតថាមេបញ្ជាការភូមិភាគទី២ គួរតែជានាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទី ជាអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល ជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស?

លោក Pravit បានពន្យល់ថា យើងកំពុងព្យាយាមប្រាប់ពិភពលោកថា ប្រទេសថៃគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បា.ញ់។ ប៉ុន្តែកាលពីម្សិលមិញ មេបញ្ជាការភូមិភាគទី២ បែរជាប្រកាសថានឹងវាយយកប្រាសាទតាក្របីវិញ។ ឥឡូវនេះអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាកំពុងថ្កោលទោ.សថៃហើយពីបទ«ញុះញង់»។ វាក៏ជាភស្តុតាងច្បាស់លាស់ដែលបង្ហាញថា៖ «ការប្រកាសនេះជាភស្តុតាងដែលមិនអាចប្រកែកបាននៃការញុះញង់ និងជាការប៉ុនប៉ងដោយគិតទុកជាមុន និងចេតនាក្នុងការដណ្តើមយកទឹកដីកម្ពុជា»។

អ្នកកាសែតជើងចាស់រូបនេះបន្តថា ក្រោយមកនៅថ្ងៃបន្ទាប់ ម៉ោងប្រហែល 7:30 ព្រឹក ថ្ងៃទី 11 ខែសីហា ឆ្នាំ 2025 អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា បានប្រកាសថ្កោលទោសប្រទេសថៃក្នុងករណីនេះ ទាំងដែលរដ្ឋាភិបាលដែលដឹកនាំដោយគណបក្សភឿថៃ រដ្ឋមន្រ្តី និងក្រសួងការបរទេសថៃនៅនឹងថ្កល់មិនចេញមកធ្វើអ្វីមួយទាល់តែសោះ។

លោក Pravit ក្នុងករណីនោះ តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទី រួមជាមួយនឹងមុខតំណែងអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស គួរតែប្រគល់ឱ្យឧត្តមសេនីយ៍ឯក ប៊ុនសុីន ផាតក្លាង ទៅ ដូច្នេះសហគមន៍អន្តរជាតិនឹងលែងភាន់ច្រលំទៀត ថាតើអ្នកណាដែលកាន់អំណាចនៅក្នុងប្រទេសថៃឲ្យប្រាកដ។ លើសពីនេះ ដោយសារតែថារដ្ឋាភិបាលមិនបកស្រាយប្រាប់ពិភពលោកទាក់ទងនឹងការប្រកាសរបស់លោក ប៊ុនសុីន វានឹងធ្វើឱ្យគាត់ក្លាយជាការសើចចំអកនៅក្នុងក្រសែភ្នែករបស់សហគមន៍អន្តរជាតិ ៕