វ៉ាស៊ីនតោន៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បាននិយាយនៅថ្ងៃអង្គារមុននេះបន្តិចថា បទឈប់បា.ញ់គ្នារវាងអ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់ចាប់ផ្ដើមមានប្រសិទ្ធភាពហើយ និងបានស្នើទៅកាន់ប្រទេសទាំងពីរកុំឲ្យបំពានវាជាដាច់ខាត។ លោក Trump បានបង្ហោះសារនៅលើប្រព័ន្ធ Truth Social ថា «បទឈប់បា.ញ់បានចូលជាធរមានហើយ សូមកុំបំពានជាដាច់ខាត!» ។

លោក Donald Trump បានធ្វើឱ្យពិភពលោកភ្ញាក់ផ្អើលកាលពីយប់ថ្ងៃសៅរ៍ នៅពេលដែលគាត់បានអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើការវា.យប្រហារលើរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ ដែលការធ្វើបែបនេះ ហាក់កំពុងនាំសហរដ្ឋអាមេរិកឲ្យចូលទៅក្នុងសង្រ្គាមប៉ែកមជ្ឈិមបូព៌ា។ បន្ទាប់មកគាត់បានធ្វើឱ្យពិភពលោកភ្ញាក់ផ្អើលម្តងទៀត នាល្ងាចថ្ងៃចន្ទប្រហែលម៉ោង 6 ល្ងាច (ម៉ោងក្នុងតំបន់) នៅពេលដែលគាត់បានប្រកាសថាអ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់បានយល់ព្រមលើ “បទឈប់បា.ញ់ទាំងស្រុង និងពេញលេញ” ដែលត្រូវបានកំណត់ឱ្យចូលជាធរមាន “ប្រហែល 6 ម៉ោងចាប់ពីពេលនេះ” ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន New York Times បានរាយការណ៍។

លោក Trump បានប្រាប់ទូរទស្សន៍ NBC បន្ទាប់ពីបានប្រកាសបទឈប់បា.ញ់គ្នាថា “ខ្ញុំមិនជឿទេ ថាពួកគេនឹងបា.ញ់គ្នាម្តងទៀតនោះ” ។ តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះមិនត្រូវបានបញ្ជាក់ជាសាធារណៈភ្លាមៗដោយរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ ឬអ៊ីស្រាអែលនោះទេ ហើយគ្រាប់មីស៊ីលនៅតែបន្តហោះហើរពេញផ្ទៃអាកាសនៅឡើយ។

គួររំលឹកថា កាលពីម្សិលមិញប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បានបើកការវា.យប្រ.ហារដោយមីស៊ីល ទៅលើមូលដ្ឋានយោធាអាមេរិក ដើម្បីជាការសងសឹកដែលអាមេរិកបានទម្លា.ក់គ្រាប់បំផ្លាញរោងចក្រផលិតនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។ ជាមួយគ្នានេះ លោក Trump បានថ្លែងអំណរគុណដល់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់សម្រាប់ការផ្តល់ “ការជូនដំណឹងជាមុន” មុនពេលផ្លោងមីស៊ីល ដែលភាគច្រើនត្រូវបានស្ទាក់ចាប់ទាន់ពេលវេលា ហើយដែលមិនបណ្តាលឱ្យមានអ្នករងរបួស។ នៅក្នុងការបង្ហោះនៅលើ Truth Social លោក Trump បានបន្ថែមថា “ប្រហែលជាពេលនេះ អ៊ីរ៉ង់អាចបន្តទៅរកសន្តិភាព និងភាពសុខដុមរមនានៅក្នុងតំបន់បានហើយ ដូចនេះខ្ញុំនឹងលើកទឹកចិត្តអ៊ីស្រាអែលឱ្យធ្វើបេបនេះដូចគ្នា”។

បន្ទាប់ពីការសម្របសម្រួលឲ្យភាគីទាំងពីរស្រុះស្រួលគ្នា និងទទួលយកបទឈប់បា.ញ់ លោក Trump ក៏បានព្រមានផងដែរថា “ហាមមិនឲ្យភាគីណាមួយបំពានលើកិច្ចសង្រ្គាមមួយនេះជាដាច់ខាត” ។ ស្របពេលជាមួយគ្នា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអ៊ីស្រាអែលបានរាយការណ៍ថាមន្រ្តីអ៊ីស្រាអែលឥឡូវនេះបានបើកចំហរជាផ្លូវការហើយ ថានឹងការបញ្ចប់យុទ្ធនាការយោធារបស់ពួកគេទៅលើអ៊ីរ៉ង់ ប្រសិនបើមេដឹកនាំកំពូលរបស់អ៊ីរ៉ង់ លោក Ayatollah Ali Khamenei ជ្រើសរើសធ្វើបែបនេះដូចគ្នា៕

បន្ទាប់ពីអ៊ីរ៉ង់បានបើការវា.យប្រហារដោយមីស៊ីលទៅកាន់ប្រទេសកាតា និងអ៊ីរ៉ាក់ដើម្បីបំផ្លា.ញមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិក Al Udied ក្រោយមកប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានអះអាងថា រវាងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ និង អ៊ីស្រាអែល បានឈានដល់ការទទួលយកបទឈប់បា.ញ់រយៈពេល១២ថ្ងៃ ប៉ុន្តែការលើកឡើងនេះត្រូវបានច្រានចោលវិញភ្លាមៗដោយអ៊ីរ៉ង់ ក្រោមហេតុផលថា ទីក្រុងតេអេរ៉ង់នឹងមិនមានការបញ្ឈប់អរិភាពនេះឡើយ លុះត្រាតែអ៊ីស្រាអែលបញ្ឈប់ការវា.យប្រ.ហាររបស់ខ្លួនមកលើអ៊ីរ៉ង់ជាមុនសិន។

មុននឹងឈានដល់ការលើកបញ្ហានេះមកពិចារណាដើម្បីរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធី កាលពីយប់ថ្ងៃចន្ទទី២៣ ខែមិថុនា អ៊ីរ៉ង់បានធ្វើការសងសឹកទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកដែលវា.យប្រ.ហារទៅលើតំបន់នុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន ដោយយន្តហោះចម្បាំងB-2 កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី២២ មិថុនា។ ការវា.យបករបស់អ៊ីរ៉ង់ចំពោះអាមេរិក គឺធ្វើឡើងតាមរយៈការបំផ្លោ.ងគ្រា.ប់មីស៊ីលជាច្រើនគ្រាប់ទៅលើមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសរបស់អាមេរិកប្រចាំនៅប្រទេសកាតា។

ការវា.យប្រហារដោយគ្រាប់មីស៊ីលនេះ បានកើតឡើងនៅពេលយប់ ដែលត្រូវបានគេឮ ទូទាំងទីក្រុងដូហា និងនៅលូសាលី ភាគខាងជើងនៃរដ្ឋធានីកាតា ហើយត្រូវបានគេមើលឃើញថា គ្រាប់ផ្លោ.ងទាំងនោះហោះហើរប្រសាចពាសពេញផ្ទៃមេឃ។ ប៉ុន្តែសំណាងល្អ ដោយមានប្រព័ន្ធសំណាញ់អាកាសទប់ស្កាត់ គ្រាប់មីស៊ីលទាំងនោះពុំបានធ្លាក់មកផ្ទុះនៅលើដីដោយផ្ទាល់នោះទេ ជាហេតុនាំឲ្យមិនមាននរណាម្នាក់ត្រូវរបួសឡើយក្នុងហេតុការណ៍នេះ។

ជាមួយនឹងការវា.យប្រ.ហារនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានចាត់ទុកវាជាការសងសឹកកម្រិតស្រាលមួយ និងគ្មានផលប៉ះពាល់អ្វីធ្ងន់ធ្ងរទេ ហើយលោក Donald Trump បានបញ្ជាក់ថា អាមេរិកពុំមានផែនការក្នុងការវា.យបកទៅកាន់អ៊ីរ៉ងវិញនោះទេ និងថែមទាំងបានអំពាវនាវឲ្យអ៊ីរ៉ង់ និងអ៊ីស្រាអែល រួបរួមគ្នាដើម្បីរកដំណោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិភាព។

ក្រោយមក លោក ត្រាំ បានសរសេរនៅលើគេហទំព័រ Truth Social របស់លោកថា “តាមការរំពឹងទុក ថាអ្វីៗអាចដំណើរការទៅតាមផ្លូវដែលវាគួរទៅ ខ្ញុំចង់អបអរសាទរដល់ប្រទេសទាំងពីរ អ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់ដែលមានភាពរឹងមាំ ក្លាហាន និងមានភាពវៃឆ្លាតក្នុងការបញ្ចប់នូវអ្វីដែលហៅថា “សង្រ្គាម រយៈពេល12 ថ្ងៃ” ដែលចង់បង្ហាញពិភពលោកថា តាមរយៈការអំពាវនាវរបស់លោក ប្រទេសដែលកំពុងមានអរិភាពទាំងពីរបានយល់ព្រមបញ្ចប់វិវាទនេះហើយ។

ផ្ទុយទៅវិញ រដ្ឋមន្ត្រីរបស់អ៊ីរ៉ង់លោក Abbas Araqchi បានចេញមកបញ្ជាក់ថា ទីក្រុងតេអេរ៉ង់នឹងមិនមានការបញ្ឈប់អរិភាពនេះឡើយ លុះត្រាតែអ៊ីស្រាអែលបញ្ឈប់ការវា.យប្រ.ហាររបស់ខ្លួនមកលើអ៊ីរ៉ង់ជាមុនសិន។ លោក Araqchi បង្ហោះនៅលើបណ្ដាញសង្គម X ថា «ប្រសិនបើអ៊ីស្រាអែលបញ្ឈប់ “ការឈ្លានពានខុសច្បាប់” របស់ខ្លួនប្រឆាំងនឹងប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់ នៅមុនម៉ោង 4 ព្រឹក (ម៉ោងនៅទីក្រុងតេហេរ៉ង់) នៅថ្ងៃអង្គារនេះទេ អ៊ីរ៉ង់នឹងមិនមានចេតនាបញ្ឈប់សង្រ្គាមជាដាច់ខាត។»

ហើយបន្ទាប់ពីការប្រកាសនោះ គេមិនទទួលបានការរាយការណ៍ពីការវា.យប្រ.ហាររបស់អ៊ីស្រាអែលលើអ៊ីរ៉ង់ទៀតឡើយចាប់តាំងពីពេលនោះមក។ ដូច្នេះលោក Araqchi បានបន្ថែមនៅក្នុងសារបង្ហោះនៅលើបណ្ដាញសង្គម X ថា “ការសម្រេចចិត្តចុងក្រោយស្តីពីការបញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការយោធារបស់អ៊ីរ៉ង់នឹងត្រូវបានធ្វើឡើងនៅពេលក្រោយ” ។

នៅប៉ុន្មានម៉ោងមុន មន្ត្រីរបស់អ៊ីស្រាអែលបីនាក់បានផ្តល់សញ្ញាថា អ៊ីស្រាអែលកំពុងស្វែងរកការបញ្ចប់យុទ្ធនាការរបស់ខ្លួនទៅលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ ហើយបានបញ្ជូនសារទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកផង។ ប៉ុន្តែបើតាមការផ្សាយនៅលើទូរទស្សន៍ផ្លូវការរបស់អ៊ីស្រាអែលបានរាយការណ៍ថា លោក Netanyahu បានប្រាប់ទៅកាន់រដ្ឋមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលដែលដឹងអំពីកិច្ចពិភាក្សារបស់ពួកគេថាកិច្ចព្រមព្រៀងមួយនឹងធ្វើឡើងនាព្រឹកថ្ងៃអង្គារនេះ ប៉ុន្តែហាមប្រកាសវាជាសាធារណៈ។

ដូច្នេះសរុបមក ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នដែលគេបានដឹងគឺ ការប្រកាសថាមានកិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ចប់សង្រ្គាមគឺជាការអះអាងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកតែឯងប៉ុណ្ណោះ ចំណែកអ៊ីរ៉ង់បានបដិសេធថា កិច្ចព្រមព្រៀងអាចកើតមានលុះត្រាតែអ៊ីស្រាអែលជាអ្នកបញ្ឈប់ការឈ្លានពានមកលើអ៊ីរ៉ង់មុន ចំណែកខាងអ៊ីស្រាអែលត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា បានទទួលយកការទាមទាររបស់អ៊ីរ៉ង់ដូចខាងលើនេះ ប៉ុន្តែមិនទាន់ចេញមកបញ្ជាក់ជាសាធារណៈនៅឡើយ៕

អ៊ីរ៉ង់បានបា.ញ់មីស៊ីលទៅកាន់ប្រទេសកាតា និងអ៊ីរ៉ាក់ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍ដែលបញ្ជាក់ដោយមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល។ ការវា.យប្រហារនេះត្រូវបានមន្ទីរបញ្ចកោណនៃសហរដ្ឋអាមេរិកចាត់ទុកថាជាការគំរាមកំហែង “ធ្ងន់ធ្ងរ” ដល់មូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានបរទេសចេញផ្សាយយប់ថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា។

បើតាមរបាយការណ៍ដែលទទួលបានដឹងថា អ៊ីរ៉ង់បានផ្លោងមីស៊ីលចំនួន ១០គ្រាប់នៅមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិក Al Udeid ប្រចាំក្នុងប្រទេសកាតា ប៉ុន្តែជាសំណាងល្អគ្មានការរងរបួសណាមួយត្រូវបានរាយការណ៍ទេ។ ការបា.ញ់នេះត្រូវបានគេឮ ពាសពេញកណ្តាលទីក្រុងដូហា និងនៅលូសាលី ភាគខាងជើងនៃរដ្ឋធានីកាតា ហើយត្រូវបានគេមើលឃើញថា គ្រាប់ផ្លោ.ងទាំងនោះហោះហើរពាសពេញផ្ទៃមេឃនាពេលយប់។

ចំណែកប្រភពខាងយោធាបានប្រាប់សារព័ត៌មានរ៉យទ័រថា ៖ ក្នុងពេលដំណាលគ្នានោះ ការប្រកាសអាសន្នជាអតិបរមាត្រូវបានធ្វើឡើងនៅឯមូលដ្ឋានទ័ពអាកាស Ain al-Asad ក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ ដោយតម្រូវឲ្យទាហានទាំងអស់នៅត្រូវទៅលាក់ពួននៅក្នុងលេណដ្ឋានដើម្បីគេចពីការផ្ទុះ។

ការវា.យប្រ.ហារដោយមីស៊ីលនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយក្រុមកងការពារបដិវត្តអ៊ីស្លាមរបស់អ៊ីរ៉ង់ (IRGC) ក្នុងគោលបំណងឆ្លើយតបទៅនឹងការវា.យប្រ.ហាររបស់អាមេរិកទៅលើតំបន់នុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី២២ មិថុនា។ IRGC បានហៅការវា.យប្រ.ហារនេះថា “Operation Glad Tidings of Victory” ឬបានន័យថា «ប្រតិបត្តិការដ៏រីករាយនៃជ័យជំនះ»។

គួរឲ្យដឹងថា មូលដ្ឋានទ័ពអាកាស Al Udeid ក្នុងប្រទេសកាតា គឺជាកន្លែងដំឡើងយោធាដ៏ធំបំផុតរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលមានកងទ័ពប្រហែល 10,000 នាក់ និងយន្តហោះចម្បាំងចំនួន 100 គ្រឿង។ វាត្រូវបានដាក់បម្រើការជាទីស្នាក់ការនៃទីបញ្ជាការកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិក (CENTCOM)។

ជាមួយនឹងការវា.យប្រ.ហារនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានចាត់ទុកវាជាការសងសឹកកម្រិតស្រាលមួយ និងគ្មានផលប៉ះពាល់អ្វីធ្ងន់ធ្ងរទេ ព្រោះគ្មានទាហាបអាមេរិកណាម្នាក់រងរបួសឡើយ ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណា លោក Donald Trump បានបញ្ជាក់ថា អាមេរិកពុំមានផែនការក្នុងការវា.យបកទៅកាន់អ៊ីរ៉ងវិញនោះទេ និងថែមទាំងបានអំពាវនាវឲ្យអ៊ីរ៉ង់ និងអ៊ីស្រាអែល រួបរួមគ្នាដើម្បីរកដំណោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិភាព។ ប៉ុន្តែអាមេរិកក៏បានព្រមានផងដែរថា ប្រសិនបើអ៊ីរ៉ង់មិនព្រមទទួលយកបទឈប់បា.ញ់ និងបន្តគំរា.មកំហែងមកលើមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកបន្តទៀត នោះអ៊ីរ៉ង់នឹងទទួលបានលទ្ធផលធ្ងន់ធ្ងរជាមិនខាន៕

នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ តាមការត្រួតពិនិត្យស្ថានការណ៍នៅច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត-បានឃ្លងលឹក (ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ-ខេត្តស្រះកែវ) ឃើញថា ភាគីថៃអនុញ្ញាតឱ្យតែកូនសិស្សប៉ុណ្ណោះអាចឆ្លងដែនពេលព្រឹកតាមច្រកនេះ ក្រោយពីកងទ័ពថៃអនុវត្តតាមគោលនយោយរដ្ឋាភិបាលប្រកាសបិទច្រកព្រំដែនជាប់កម្ពុជាទាំងអស់ កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ក្រោមហេតុផលទប់ស្កាត់បទល្មើស.ឆ្លងដែន និងការពារអធិបតេយ្យជាតិ ។

ព្រឹកថ្ងៃដដែលនេះ ចាប់ពីម៉ោង៦ព្រឹក ដល់ម៉ោង៨ព្រឹក ភាគីថៃបានបើកច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែតជាបណ្តោះអាសន្នដើម្បីឱ្យកូនសិស្សខ្មែរឆ្លងដែនទៅរៀននៅទីក្រុងប៉ោយប៉ែត ប្រទេសកម្ពុជា ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីកូនសិស្សខ្មែរឆ្លងដែនរួចហើយ ភាគីថៃក៏បានបិទទ្វារច្រកព្រំដែនវិញ រួមទាំងដាក់របងការពារយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ។

បើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ The Reporters ឱ្យដឹងថា ពីដំបូង ភាគីថៃបានហាមឃាត់ពលរដ្ឋខ្មែរដែលស្នាក់នៅប្រទេសថៃពុំឱ្យត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ប៉ុន្តែពុំទាន់មានការប្រកាស ឬបទបញ្ជាអ្វីបន្ថែមទេ ។ ហេតុនេះ មន្ត្រីថៃប្រចាំច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត ក៏បានជជែកជាមួយពលរដ្ឋខ្មែរដែលមករង់ចាំឆ្លងដែន បន្ទាប់មក ពលរដ្ឋខ្មែរក៏មួយចំនួនក៏បំបែកគ្នា ។

ស្នងការនគរបាលខេត្តស្រះកែវ បានដឹកនាំកងកម្លាំងគ្រប់គ្រងហ្វូងមនុស្ស ចំនួន១០០នាក់ មកកាន់បរិវេណច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត និងបានណងអៀន-ស្ទង់បត់ ដើម្បីផ្តល់ដំណឹងដល់ពលរដ្ឋប្រទេសទាំងពីរឱ្យយល់ពីស្ថានការណ៍បិទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ រួមទាំងគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ច្របូកច្របល់ផ្សេងៗដែលអាចកើតឡើងនៅមាត់ច្រកព្រំដែន និងផ្សាររុងក្លឿ ។

លោក ថាវ៉ន ឌុលយ៉ាវីត ស្នងការនគរបាលខេត្តស្រះកែវ និយាយថា សមត្ថកិច្ចខេត្តស្រះកែវបានទទួលដំណឹងពីអភិបាលខេត្តស្រះកែវពីរឿងបិទព្រំដែន និងបារម្ភពីពលរដ្ឋខ្មែរ-ថៃមិនជ្រាបពីកងទ័ពថៃបិទព្រំដែន លើកលែងតែកូនសិស្ស និងអ្នកជំងឺប៉ុណ្ណោះ ។

ចំណែកពលរដ្ឋទាំងពីរប្រទេសដែលពុំអាចឆ្លងដែនបានទេនៅព្រឹកថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនានេះ និងនៅតែរង់ចាំការប្រកាសច្បាស់លាស់ពីភាគីថៃ និងកម្ពុជា ពាក់ព័ន្ធនឹងគោលជំហរបើក-បិទព្រំដែនថា តើប្រទេសទាំងពីរនឹងមានវិធានការបែបណាបន្តទៀត ៕