ថៃតែងតែប្រើល្បិចទម្លាក់កំហុស លាបពណ៌ និងយកគ្រាប់មីនមកចោទប្រកាន់កម្ពុជាមិនឈប់ឈរតាំងពីមុនពេល និងក្រោយពេលចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីឱ្យពិភពលោកដាក់សម្ពាធលើកម្ពុជា ។ ល្បិចចាស់ដដែលៗនេះត្រូវបានថៃប្រើប្រាស់រហូតមក ជាពិសេស ពេលស្ថានការណ៍ព្រំដែនស្ងប់ស្ងាត់ ថៃក៏ប្រឌិតរឿងមីនមកចោទប្រកាន់កម្ពុជាជាថ្មីធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍តានតឹងឡើងវិញ ។

កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពថៃបានបន្តចោទប្រកាន់ថា កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីប្រភេទ PMN-2 នៅតំបន់ច្រកអានសេះ ក្នុងគោលបំណងឱ្យកងទ័ពថៃរងរបួសពេលយាមល្បាតនៅតំបន់ព្រំដែន ដែលថៃចាត់ទុកជាការល្មើសអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា ។ ការចោទប្រកាន់លើកចុងក្រោយនេះ គឺក្រោយពីកងទ័ពថៃចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីនៅតំបន់ហួយតាម៉ារៀ ស្រុកកាន់ថាឡាក់ ខេត្តស៊ីសាកេត បណ្តាលឱ្យកងទ័ពថៃជាន់មីនរងរបួសកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ និងយកគ្រាប់មីនមកធ្វើជាលេសផ្អាកកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជាជាឯកតោភាគី ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកថៃ លោក Winthai Suvaree និយាយថា កងទ័ពថៃបានរកឃើញមីនថ្មីនៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃជាបន្តបន្ទាប់ និងចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មី ។ លោកបញ្ជាក់ថា នៅថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា កងទ័ពថៃរកឃើញមីនចំនួន២គ្រាប់ នៅតំបន់ភ្នំ៦៧៧ ច្រកអានសេះ ស្ថិតក្នុងឃុំសូង ស្រុកណាមយឺន ខេត្តឧប៊ុនរ៉ាជធានី បើតាមការត្រួតពិនិត្យរបស់ភ្នាក់ងាររាវមីន គឺវាជាមីនប្រឆាំងបុគ្គល ប្រភេទ PMN-2 ទើបបង្កប់ថ្មី ។ ដូច្នេះ ខាងថៃក៏បានដោះមីនទាំងនេះ និងប្រមូលភស្តុតាងរាយការណ៍ប្រាប់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ។

អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកថៃ លោក Winthai បន្តថា មីនដែលកងទ័ពថៃរកឃើញទាំង២គ្រាប់ត្រូវបានបង្កប់ឆ្ងាយពីគ្នាប្រមាណ៥០ម៉ែត្រ និងសន្និដ្ឋានថា កងទ័ពកម្ពុជាបង្កប់ដើម្បីឱ្យកងទ័ពថៃដើរជាន់រងរបួសពេលយាមល្បាតនៅព្រំដែន ។ លោកបានចោទប្រកាន់កម្ពុជាល្មើសអធិបតេយ្យថៃ និងមានចេតនាធ្វើបាបកងទ័ពថៃ ដែលថៃចាត់ទុកជាការល្មើសអនុញ្ញាអូតាវ៉ាហាមប្រើប្រាស់មីនប្រឆាំងមនុស្ស ។ ហេតុនេះ ថៃនឹងបោសសម្អាតមីនក្នុងទឹកដីរបស់ខ្លួនបន្តទៀតដើម្បីផ្តល់សុវត្ថិភាពដល់កងទ័ព និងពលរដ្ឋ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កងទ័ពថៃតែងតែចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនលើទឹកដីរបស់ខ្លួន និងយកលេសគ្រាប់មីនបើកឆាកសង្គ្រាមបាញ់ប្រហារមុនមកលើកម្ពុជារយៈពេល៥ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ។ ថ្មីៗនេះ កងទ័ពថៃក៏បានចោទប្រកាន់កម្ពុជាតាមទម្លាប់ថា បង្កប់មីនថ្មីនៅតំបន់ហួយតាម៉ារៀ ស្រុកកាន់ថាឡាក់ ខេត្តស៊ីសាកេត បណ្តាលឱ្យកងទ័ពខ្លួនរងរបួស៣នាក់ និងបាក់ជើងស្តាំម្នាក់ រួចហើយថៃក៏ផ្អាកកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពភ្លាមៗ និងបញ្ជូនកម្លាំងទ័ព អាវុធ និងរថគ្រោះជាច្រើនគ្រឿងមកតំបន់ព្រំដែន ។

ទោះជាក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបញ្ជាក់ម្តងហើយម្តងទៀតថា វាជាមីនចាស់បន្សល់ទុកពីសង្គ្រាមស៊ីវិលរបស់កម្ពុជា និងបដិសេធការចោទប្រកាន់របស់ភាគីថៃមកលើកម្ពុជា ពីព្រោះតាំងពីក្លាយជារដ្ឋភាគីនៃអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា កម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍ និងកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួននៅក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ ដោយមិនដែលដាក់មីនថ្មីគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខ និងសុវត្ថិភាពរបស់មនុស្សជាតិឡើយ ប៉ុន្តែថៃនៅតែមិនស្តាប់ និងបន្តលាបពណ៌កម្ពុជាមិនឈប់ឈរ ។

កន្លងមក រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាធ្លាប់បានបញ្ជាក់ជាច្រើនលើកថា ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងនាមជារដ្ឋភាគីនៃអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា ស្ដីពីការហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់មីនប្រឆាំងមនុស្ស បានព្យាយាមបោសសម្អាត និងកម្ទេចចោលនូវសំណល់ជាតិផ្ទុះរាប់លានគ្រាប់មកហើយ ។ ជាមួយគ្នានេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្ដេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំ គោរពតាមច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ ដោយមិនប្រើប្រាស់មីនថ្មីជាដាច់ខាត ៕

យោងតាមហ្វេសប៊ុកផេករបស់សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានបង្ហោះសារនៅថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ថា កាលពីយប់ថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា សម្តេចបានជួបពិភាក្សាតាមទូរស័ព្ទជាមួយលោក Donald Trump ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដើម្បីពិភាក្សាអំពីការវិវត្តសភាពការណ៍តាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក្នុងគោលបំណងបន្តជំរុញការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា និងថៃ ។

តាងនាមពលរដ្ឋកម្ពុជា សម្តេចបានថ្លែងអំណរគុណលោកប្រធានាធិបតី Trump ដែលបានផ្តួចផ្តើមនិងសម្របសម្រួលឱ្យមានបទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា-ថៃកន្លងមក និងសម្រេចបាននូវសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ដើម្បីស្វែងរកសន្តិភាពយូរអង្វែងសម្រាប់កម្ពុជា និងថៃ។ សម្តេចក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីការប្រកាន់ខ្ជាប់យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់របស់កម្ពុជា ក្នុងការបន្តអនុវត្តតាមស្មារតីសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ និងសង្ឃឹមថា ភាគីទាំងពីរនឹងបន្តធ្វើការជាមួយគ្នាស្របតាមគោលការណ៍ និងយន្តការទ្វេភាគីដែលបានឯកភាពគ្នា ។

លោកប្រធានាធិបតី Trump បានគូសបញ្ជាក់ជំហរយ៉ាងច្បាស់លាស់ថា លោកចង់ឃើញសន្តិភាពស្ថិតស្ថេររវាងកម្ពុជា និងថៃ ។ លោកនឹងបន្តតាមដានកិច្ចការនេះដោយយកចិត្តទុកដាក់ ដើម្បីធានាមិនឱ្យមានការផ្ទុះអាវុធឡើងវិញនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។

សម្តេចបានជម្រាបទៅលោកប្រធានាធិបតី Trump ថា កម្ពុជាបន្តរក្សាជំហរក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធី ដោយអនុលោមតាមគោលការណ៍ និងយន្តការដែលបានឯកភាពគ្នាកន្លងមក ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងកសាងសន្តិភាពយូរអង្វែងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ស្ថានការណ៍តាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃបានតានតឹងឡើងវិញ ក្រោយពីថៃចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីនៅតំបន់ហួយតាម៉ារៀ ស្រុកកាន់ថាឡាក់ ខេត្តស៊ីសាកេត (ទល់មុខប្រាសាទព្រះវិហារ) បណ្តាលឱ្យកងទ័ពថៃជាន់មីនរងរបួសកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា និងយកលេសគ្រាប់មីនដើម្បីផ្អាកកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជាជាឯកតោភាគី ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានផ្អាកកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដែលបានចុះហត្ថលេខារួមគ្នាជាមួយសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា នៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោមវត្តមានលោកប្រធានាធិបតី Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីនៅព្រំដែនខេត្តស៊ីសាកេត បណ្តាលឱ្យកងទ័ពថៃរងរបួស៣នាក់ និងបាក់ជើងស្តាំម្នាក់ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកា លោកប្រធានាធិបតី Trump បានទូរស័ព្ទមកកាន់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin Charnvirakul ដើម្បីសម្របសម្រួលបញ្ហារវាងកម្ពុជា-ថៃ និងពិភាក្សាជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ផងដែរ ដើម្បីបញ្ឈប់ស្ថានការណ៍តានតឹងនាពេលនេះ ។

ស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃតានតឹងធ្វើឱ្យប្រទេសនានាបារម្ភថា ថៃអាចនឹងបើកការវាយប្រហារកម្ពុជាម្តងទៀត បន្ទាប់ពីថៃបាញ់ប្រហារមុនមកលើកម្ពុជារយៈពេល៥ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានប្រគល់អំណាចពេញលេញឱ្យកងទ័ពសម្រេចចិត្តរឿងព្រំដែន ដែលពេលនេះ អាវុធ រថក្រោះ និងកម្លាំងទ័ពថៃ ត្រូវបានបញ្ជូនមកកាន់ព្រំដែនរួចរាល់ហើយ ៕

ម៉ាឡេសុី៖ លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម នាយករដ្ឋមន្ដ្រីម៉ាឡេស៊ី បានជួបពិភាក្សាតាមទូរស័ព្ទជាមួយលោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក អំពីការវិវត្ដថ្មីៗនៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជានិងថៃ បន្ទាប់ពីថៃបានផ្អាកអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដោយឯកតោភាគី។

តាមការបង្ហោះសារនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការនាយប់ថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម នាយករដ្ឋមន្ដ្រីម៉ាឡេស៊ី បានឲ្យដឹងថា លោកបានលើកឡើងពីស្ថានភាពព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ ទៅកាន់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដោយបង្ហាញពីការត្រៀមខ្លួនរួចរាល់របស់កម្ពុជានិងថៃ ក្នុងការបន្តជ្រើសរើសកិច្ចសន្ទនានិងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែកការទូត ជាមធ្យោបាយនៃដំណោះស្រាយដ៏មានប្រសិទ្ធភាព។

លោក អាន់វ៉ា បានគូសបញ្ជាក់ថា «ខ្ញុំបានបង្ហាញពីការត្រៀមលក្ខណៈរបស់កម្ពុជា និងថៃ ដើម្បីបន្តជ្រើសរើសយកកិច្ចសន្ទនា និងកិច្ចប្រឹងប្រែងការទូតជាមធ្យោបាយមួយស្វែងរកដំណោះស្រាយប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព»។

លោកបានបញ្ជាក់ឡើងវិញថា ប្រទេសទាំង២ បានដកអាវុធធុនធ្ងន់ចេញពីតំបន់ព្រំដែន ស្របទៅតាមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព។ លោកក៏ស្វាគមន៍តួនាទីយ៉ាងសកម្មរបស់លោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ ដែលបានទាក់ទងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជានិងថៃផងដែរ ដើម្បីធានាថាភាពខ្វែងគំនិតគ្នាត្រូវបានដោះស្រាយក្នុងន័យធានាបាននូវស្ថិរភាពនិងសុខុដុមនីយកម្មក្នុងតំបន់។

គួរជម្រាបថា មិនមែនមានតែម៉ាឡេសុី និងអាមេរិកនោះទេ ដែលស្វះស្វែងរកដំណោះស្រាយក្នុងការសម្របសម្រួលស្ថានភាពឲ្យល្អឡើងវិញ ក្នុងនោះប្រទេសចិន តាមរយៈរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស លោក លីន ជៀន បានចេញមុខប្រតិកម្មចំពោះទង្វើរបស់ភាគីថៃដែលបានបញ្ឈប់ការអនុវត្តសេចក្តីថ្លែងការណ៍សន្តិភាពរួមផងដែរ។ ចិនសង្ឃឹមថា កម្ពុជា-ថៃនឹងរកដំណោះស្រាយរួមគ្នាដោយសន្តិវិធីឡើងវិញ។

បើតាមការចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន Bernama កាលពីថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍នេះបានឲ្យដឹងថា តាមគម្រោង កម្ពុជា-ថៃនឹងអាចមានជំនួបនៅម៉ាឡេស៊ីជាថ្មីក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ ដើម្បីពង្រឹងមិត្តភាព និងបទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា-ថៃ ស្របតាមការយោគយល់គ្នា ដែលសម្រេចបាននៅទីក្រុងគួឡាឡាំពួ កាលពីចុងខែតុលា។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីម៉ាឡេស៊ីរូបនេះ បានផ្តល់ក្តីសង្ឃឹមថា កម្ពុជា-ថៃនឹងបន្តការតាំងចិត្ត ក្នុងការស្តារស្ថិរភាពតាមបណ្តោយព្រំដែន ក្នុងន័យឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាពយូរអង្វែង និងសុវត្ថិភាពរបស់ប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ៕

ប្រទេសថៃ ៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin Charnvirakul បានបង្ហោះសារក្នុងហ្វេសប៊ុកនារសៀលថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ថា ប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi Jinping បានទូលទៅកាន់ព្រះមហាក្សត្រថៃនិងព្រះមហាក្សត្រី ដែលយាងទៅទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន ដើម្បីរឹតចំណងមិត្តភាពចិន-ថៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ថា ចិននឹងជួយទិញអង្ករថៃ ចំនួន៥សែនតោន ។ វាជាដំណឹងដ៏រីករាយសម្រាប់ថៃដែលអាចនាំចេញអង្ករទៅចិន ខណៈបច្ចុប្បន្ន សេដ្ឋកិច្ចថៃធ្លាក់ចុះខ្លាំងដោយសារការបិទព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាង ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin និយាយថា ខ្លួនលោក និងលោក Sihasak Phuangketkeow រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស បានអមដំណើរព្រះមហាក្សត្រថៃនិងព្រះមហាក្សត្រី ធ្វើដំណើរទៅប្រទេសចិន ប៉ុន្តែលោកគ្មានភារកិច្ចអ្វីបន្ថែមទៀតនៅប្រទេសចិនទេ គ្រាន់តែអមដំណើរព្រះមហាក្សត្រប៉ុណ្ណោះ ។

ព្រះមហាក្សត្រថៃនិងព្រះមហាក្សត្រីយាងទៅប្រទេសថៃនេះ ត្រូវបានចាត់ទុកជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាសន៍ដ៏សំខាន់ និងជាលើកទី១ ដែលព្រះមហាក្សត្រថៃយាងទៅប្រទេសចិនជាផ្លូវការ ។ ការយាងទៅចិន គឺព្រះមហាក្សត្រថៃមានគោលបំណងពង្រឹងទំនាក់ទំនងឱ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធជាមួយចិនក្នុងឱកាសខួបលើកទី៥០ឆ្នាំ នៃទំនាក់ទំនងការទូតរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដែលថៃអះអាងថា ការពិត ថៃមានទំនាក់ទំនងជាមួយចិនរាប់រយឆ្នាំមកហើយ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ព្រះមហាក្សត្រថៃនិងព្រះមហាក្សត្រីយាងទៅប្រទេសចិន ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ គឺតាមការអញ្ជើញរបស់ប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi Jinping ជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល៥០ឆ្នាំ ។ វាក៏ស្របពេលទំនាក់ទំនងរវាងថៃជាមួយអាមេរិកធ្លាក់ចុះ ក្រោយពីអាមេរិកមើលឃើញថៃឈ្លានពានប្រទេសជិតខាង ខណៈនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃប្រកាសថា ឈប់រកស៊ីជាមួយអាមេរិក និងមិនចាប់អារម្មណ៍ លោក Donald Trump ដំឡើងពន្ធទំនិញថៃ ។

ថ្មីៗនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin និយាយថា លោកមិនខ្លាចអាមេរិកដំឡើងពន្ធទំនិញថៃក្នុងអត្រាខ្ពស់ដោយសារថៃបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជាជាឯកតោភាគីនោះទេ ។ ថៃនឹងស្វែងរកទីផ្សារថ្មី ឬលក់ទំនិញឱ្យប្រទេសផ្សេងវិញ ប្រសិនបើមិនអាចនាំចេញទំនិញទៅលក់ឱ្យអាមេរិក ៕