ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ៖ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋសភាអ៊ីរ៉ង់បានគំរា.មវាយប្រហារមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ប្រសិនបើមេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរសម្រេចចិត្តប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ពជួយគាំទ្រក្រុមបាតុករអ៊ីរ៉ង់ដែលតវ៉ាប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល ។ រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ចាត់ទុកប្រទេសទាំងពីរជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុង និងចោទប្រកាន់អាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល នៅពីក្រោយខ្នងក្រុមបាតុករអ៊ីរ៉ង់ដែលតវ៉ាដោយហិង្សា ។

ជាច្រើនថ្ងៃមកនេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បាននិយាយជាញឹកញាប់ថា អាមេរិកនឹងជួយអន្តរាគមន៍គាំទ្រក្រុមបាតុករក្នុងការតវ៉ាប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ ហើយលោកបានបង្ហោះសារក្នុងបណ្តាញសង្គម Truth Social ថា ពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់កំពុងតែស្វែងរកសន្តិភាព ការតវ៉ានេះប្រឆាំងអាចនឹងខ្លាំងក្លាជងពេលណាៗទាំងអស់ដែលធ្លាប់កើតឡើងនៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ។

លោកប្រធានាធិបតី Trump ប្រកាសពីគោលជំហរគាំទ្រក្រុមបាតុករ បន្ទាប់ពីពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់បានធ្វើបាតុកម្មរាលដាលដោយប្រើប្រាស់អំពើហិង្សា និងបង្កអសន្តិសុខនៅទូទាំងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ខណៈរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់បង្ក្រាបក្រុមបាតុករកាន់តែខ្លាំង និងព្យាយាមលាក់បាំងព័ត៌មានដោយបញ្ជាឱ្យកាត់ផ្តាច់បបណ្តាញអ៊ីនធើរណេតនៅទូទាំងប្រទេស រយៈពេល៤៨ម៉ោង ។ ពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់បានធ្វើបាតុកម្មរាលដាលតាមតំបន់នានានៅទីក្រុងតេហេរ៉ង់ និងនៅទីក្រុងធំៗជាច្រើនទៀត ដោយការដុតភ្លើងបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈនៅតាមផ្លូវ និងដុតព្រះវិហារអ៊ីស្លាម ។

គួរបញ្ជាក់ថា លោកប្រធានាធិបតី Trump បានពិភាក្សាជាមួយក្រុមការងារពីផែនការវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ប្រើប្រាស់កម្លាំងបង្ក្រាបក្រុមបាតុកររាលដាល់រហូតដល់៣១ខេត្ត ។ អាមេរិកកំពុងពិចារណាវាយប្រហារតាមអាកាសលើទីតាំងនុយក្លេអ៊ែរ និងគោលដៅផ្សេងៗដែលមិនមែនជាមូលដ្ឋានទ័ពនៅទីក្រុងតេហេរ៉ង់ដើម្បីដាក់សម្ពាធរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ ដោយលោក Trump ថា ពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់កំពុងទាមទារសេរីភាពដែលមិនធ្លាប់កើតឡើង ហើយអាមេរិកនឹងជួយពួកគេភ្លាមៗ បើមានការសម្លាប់បន្ថែមទៀត ។

ចំណែកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល លោក Benjamin Netanyahu បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ បង្ហាញគោលជំហរអ៊ីស្រាអែលគាំទ្រក្រុមបាតុករអ៊ីរ៉ង់ប្រឆាំងនឹងមេដឹកនាំផ្តាច់ការ ។ លោកថា អ៊ីស្រាអែល និងពិភពលោក កំពុងតាមដានការធ្វើបាតុកម្មយ៉ាងក្លាហានរបស់ពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ដែលនាំគ្នាប្រឆាំងអំណាចផ្តាច់ការ ហើយសង្ឃឹមថា មិនយូរទេ ពួកគេនឹងទទួលបានសេរីភាព ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែលបានថ្កោលទោសរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ដែលប្រើប្រាស់កម្លាំងបង្ក្រាបក្រុមបាតុករ និងចាត់ទុកជាការសម្លាប់ពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ស្លូតត្រង់ ។ បើអំណាចផ្តាច់ការនៅអ៊ីរ៉ង់ដួលរលំ គឺអ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់ នឹងក្លាយជាសម្ព័ន្ធមិត្តស្មោះត្រង់ជាមួយគ្នាម្តងទៀត ព្រមទាំងបង្កើតសន្តិភាពនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ។

អង្គការសិទ្ធិមនុស្សរាយការណ៍ថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី១២ ខែមករា ក្រុមបាតុករអ៊ីរ៉ង់បានស្លាប់ដោយសារការបង្ក្រាបរបស់រដ្ឋាភិបាល កើនឡើងរហូតដល់ ៥៣៨នាក់ និងក្រុមបាតុករជាង១០,៦០០នាក់ទៀតត្រូវបានចាប់ខ្លួន ទើបអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ពិភាក្សាគ្នាពីការជួយអន្តរាគមន៍ហេតុការណ៍នៅអ៊ីរ៉ង់ ។ ការតវ៉ាចាប់ផ្តើមតាំងពីថ្ងៃទី២៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងតេហេរ៉ង់ ដោយសារប្រាក់អ៊ីរ៉ង់ធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង និងស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែអាក្រក់ទៅ ៕

ប្រទេសថៃ៖ បន្ទាប់ពីការវា.យប្រហារដោយការបំផ្ទុះគ្រាប់បែ.ក និងការដុតស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈចំនួន ១១ ទីតាំងនៅក្នុងខេត្តប៉ាតានី យ៉ាឡា និងណារ៉ាធីវ៉ាត ភាគខាងត្បូងប្រទេស កងទ័ពជើងគោកភូមិន្ទថៃបានចេញមកថ្កោលទោ.សចំពោះហិង្សានេះថាជាសកម្មភាពដ៏«អមនុស្សធម៌» ដែលមិនអាចទទួលយកបាន ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា «ការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាពុំមែនជាដោះស្រាយឡើយ»។

យោងតាមការចេញផ្សាយពីបណ្ដាញសារព័ត៌មានក្នុងស្រុករបស់ថៃ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ បានឲ្យដឹងថា ឧត្តមសេនីយ៍ឯក វីនថៃ ស៊ូវ៉ារី អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកភូមិន្ទថៃ បានចាត់ទុកសកម្មភាពរបស់ក្រុមវា.យប្រហារនៅភាគខាងត្បូងថាជាការ បំផ្លាញសន្តិភាពនិងរំលោ.ភលើគោលការណ៍អហិង្សាស្របតាមស្ដង់ដារអន្តរជាតិ ដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់សុវត្ថិភាពជីវិត ទ្រព្យសម្បត្តិ និងសេវាសាធារណៈរបស់ជនស៊ីវិល ព្រមទាំងប៉ះពាល់ដល់សន្តិភាពនៅក្នុងតំបន់។

លោក វីនថៃ បានថ្លែងថា ហេតុការណ៍នេះបានបង្កើតឡើងជាការរំលោ.ភបំពានច្បាប់ដោយចេតនា និងធ្ងន់ធ្ងរ អមនុស្សធម៌ និងមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងទូលំទូលាយដល់សន្តិភាពសាធារណៈ។ បន្ថែមលើនោះ លោក វីនថៃ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ឥរិយាបថបែបនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីចេតនាប្រើប្រាស់អំពើហិង្សា ដែលផ្ទុយនឹងស្តង់ដារអន្តរជាតិនៃអហិង្សា និងបញ្ជាក់ថា អំពើហិង្សាគ្រប់ទម្រង់មិនមែនជាដំណោះស្រាយ និងមិនអាចទទួលយកបាន។

ដូចគ្នានេះដែរ លោកបានអំពាវនាវដល់ជនល្មើសឲ្យបញ្ឈប់សកម្មភាព ដែលគំរាមកំហែងដល់សង្គម បស់ពួកគេ និងជំរុញឲ្យគ្រប់វិស័យ ចៀសវាងដាច់ខាតការគាំទ្រជនល្មើសទាំងនេះដោយគ្រប់ទម្រង់ និងសហការជាមួយអាជ្ញាធរដើម្បីស្តារសន្តិភាពយូរអង្វែងដល់តំបន់នេះឡើងវិញ។

គួរជម្រាបថា ហេតុការណ៍បំផ្ទុះគ្រាប់បែ.កនៅស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈចំនួន ១១ទីតាំង នៅខេត្តភាគខាងត្បូងថៃ បានបង្កភាពភ័យខ្លាចនិងចលាចលដល់ប្រជាជនក្នុងតំបន់ ប៉ុន្តែជុំវិញបញ្ហានេះ លោកអានុទីន នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃបែរជាបកស្រាយថា វាមិនមែនជាសកម្មភាពភេរវកម្មដើម្បីផ្ដាច់ទឹកដីនោះទេ ប៉ុន្តែជាសញ្ញាដាស់តឿនពាក់ព័ន្ធនឹងការបោះឆ្នោតនៅខែកុម្ភៈខាងមុខទៅវិញ បើទោះជាប៉ូលីសក្នុងតំបន់បានដាក់ការសង្ស័យថាវាជាស្នាដៃរបស់ក្រុមឧទ្ទាមក៏ដោយ។

ជាមួយគ្នានេះ អាជ្ញាធរនៃខេត្តណារ៉ាធីវ៉ាត់ បានប្រកាសនូវបម្រាមគោចរ ដោយហាមការធ្វើដំណើរចេញពីផ្ទះចន្លោះពីម៉ោង៩យប់ដល់ម៉ោង៥ទៀបភ្លឺ នៅគ្រប់ស្រុកទាំងអស់ចាប់ពីយប់នេះរហូតដល់មានការជូនដំណឹងថ្មី៕

ប្រទេសថៃ ៖ បន្ទាប់ពីកើតហេតុការណ៍លួ.ចដុត និងបំផ្ទុះគ្រាប់បែ.កនៅស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ PTT រហូតដល់១១កន្លែង នៅខេត្តណារ៉ាធិវ៉ាត យ៉ាឡា និងប៉ាត់តានី ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ កាលពីព្រឹកព្រលឹមថ្ងៃទី១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ លោក យ៉តអាវុធ ផើងផាក់ មេបញ្ជាការកងកម្លាំងពិសេសខេត្តណារ៉ាធិវ៉ាត បានចេញសេចក្តីប្រកាសអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹក ឆ្នាំ១៩១៤ ដោយរឹតបន្តឹងនៅបរិរវេណព្រំដែនជាប់ម៉ាឡេស៊ី និងហាមពលរដ្ឋចេញពីលំនៅឋានពីម៉ោង៩យប់ ដល់៥ព្រឹក ដើម្បីសុវត្ថិភាព និងរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់ ។

សេចក្តីប្រកាសនេះបានបង្កើនវិធានការត្រួតពិនិត្យនៅបរិវេណព្រំដែនថៃ-ម៉ាឡេស៊ីក្នុងខេត្តណារ៉ាធិវ៉ាត ដោយរឹតបន្តឹងការធ្វើដំណើរចេញ-ចូលរបស់មនុស្ស, យានជំនិះគ្រប់ប្រភេទ និងការលក់ដូរគ្រប់មុខទំនិញ ទាំងពលរដ្ឋថៃ និងជនបរទេស ។ សេចក្តីប្រកាសបញ្ជាក់ថា ហាមពលរដ្ឋនៅខេត្តណារ៉ាធិវ៉ាត់ចាកចេញពីផ្ទះ ចាប់ពីម៉ោង៩យប់ ដល់៥ព្រឹក ប្រសិនបើមានធុរៈចាំបាច់បន្ទាន់ ត្រូវសុំការអនុញ្ញាតពីកងទ័ព សមត្ថកិច្ច មេភូមិ ឬអាជ្ញាធរក្នុងតំបន់ ។

សេចក្តីប្រកាសបានលើកឡើងពីខេត្តណារ៉ាធិវ៉ាត កើតហេតុការណ៍អសន្តិសុខយ៉ាងខ្លាំងដោយសារការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកនៅតាមស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ PTT ជាបន្តបន្ទាប់ ទើបខេត្តចាំបាច់ត្រូវប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ព សមត្ថកិច្ច និងអាជ្ញាធរ សហការគ្នារក្សាសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់ ដើម្បីផ្តល់សុវត្ថិភាពដល់ពលរដ្ឋ និងការពារទ្រព្យសម្បត្តិ ។

កងទ័ពមានតួនាទីទទួលខុសត្រូវសន្តិសុខនៅខេត្តណារ៉ាធិវ៉ាតស្របតាមផែនការយុទ្ធសាស្ត្រ ដើម្បីផ្តល់សុវត្ថិភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់នៅទូទាំងខេត្ត ។ ការអនុវត្តវិធានការហាមពលរដ្ឋចេញពីផ្ទះ គឺចាប់ពីថ្ងៃចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីប្រកាស ថ្ងៃទី១១ ខែមករា តទៅ រហូតដល់មានសេចក្តីប្រកាសផ្លាស់ប្តូរ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រសួងការពារជាតិថៃបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថ្កោលទោសការដុតបំផ្លាញ និងបំផ្ទុះគ្រាប់បែកនៅស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈជាច្រើនកន្លែងនៅបណ្តាខេត្តភាគខាងត្បូង ដោយបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងមិនបណ្តោយឱ្យអំពើហិង្សានេះកំណត់អនាគតខេត្តភាគខាងត្បូងឡើយ ។ ក្រសួងការពារជាតិថៃចាត់ទុកជាសកម្មភាពអមនុស្សធម៌ រំលោ.ភច្បាប់ដោយចេតនា បង្កការភ័យខ្លាចដល់ពលរដ្ឋស្លូតត្រង់ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់អាយុជីវិត ទ្រព្យសម្បត្តិ និងបង្កសន្តិសុខនៅភាគខាងត្បូង ។

ក្រសួងការពារជាតិថៃនឹងអនុវត្តគ្រប់វិធានការជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេស សហការជាមួយកងទ័ពភូមិភាគទី៤ ដើម្បីគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ភ្លាមៗ និងផ្តល់ប្រាក់សំណងដល់ពលរដ្ឋរងផលប៉ះពាល់ពីហេតុការណ៍នេះ ដោយអនុវត្តវិធានការយ៉ាងតឹងរ៉ឹងស្វែងរកចាប់ខ្លួនជនល្មើសមកដាក់ទោសតាមច្បាប់ ។ ក្រសួងការពារជាតិថៃបានអំពាវនាវឱ្យស្ថាប័នទាំងអស់ប្រឆាំងការប្រើប្រាស់
អំពើហិង្សា និងចាត់វិធានការជនដែលផ្តល់កន្លែងស្នាក់នៅ គាំទ្រ ឬជួយជនល្មើសដោយផ្ទាល់ និងប្រយោល គឺចាត់ទុកសហការជាមួយជនល្មើស ដែលត្រូវផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់ ។

ក្រសួងការពារជាតិ និងរដ្ឋាភិបាលថៃ មិនបណ្តោយឱ្យអំពើហិង្សានេះកំណត់ជោគវាសនានៅខេត្តភាគខាងត្បូងដាច់ខាត ព្រមទាំងអនុវត្តវិធានការការពារអាយុជីវិតពលរដ្ឋ រក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់ និងផ្តល់សន្តិភាពយូរអង្វែង ដោយការសហការពីគ្រប់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ៕

ប្រទេសថៃ៖ ស្របពេលដែលហេតុការណ៍បំផ្ទុះគ្រាប់បែ.កនៅស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈចំនួន ១១ទីតាំង នៅខេត្តភាគខាងត្បូងថៃ បានបង្កភាពភ័យខ្លាចនិងចលាចលដល់ប្រជាជនក្នុងតំបន់ លោកអានុទីន បានបកស្រាយដើម្បីកែប្រែស្ថានការណ៍ថា សកម្មភាពនេះមិនមែនជាអំពើភេរវកម្មន៉ទេ ប៉ុន្តែជាសញ្ញាដាស់តឿនសម្រាប់ការបោះឆ្នោតក្នុងស្រុក។

យោងតាមកាសែត Khaosod នៅថ្ងៃទី ១១ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦ បានចុះផ្សាយថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក អនុទីន ឆាន់វីរៈគុល បានថ្លែងអំពីការបំផ្ទុះគ្រាប់បែ.ក និងការដុតបំផ្លាញក្នុងពេលដំណាលគ្នានៅស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈចំនួន ១១ កន្លែងនៅក្នុងខេត្តព្រំដែនភាគខាងត្បូង ប្រទេសថៃកាលពីថ្មីៗនេះ។

ក្នុងការថ្លែងនោះ លោក អានុទីន បានទទួលស្គាល់ថា ការបំផ្ទុះនោះគឺជារឿងពិត ប៉ុន្តែបដិសេធថាវាមិនទាក់ទងនឹងសកម្មភាពភេរវកម្មរបស់ក្រុមឧទ្ទាមដើម្បីផ្ដាច់ទឹកដីនោះទេ ដោយបានបញ្ជាក់ថា ហេតុការណ៍នេះគឺជាសញ្ញាក្រើនរំលឹកនៃការរៀបចំសម្រាប់ការបោះឆ្នោតក្នុងស្រុកប៉ុណ្ណោះ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នាយករដ្ឋមន្រ្តីចាំផ្ទះរូបនេះបានសង្កត់ធ្ងន់លើតម្រូវការក្នុងការទប់ស្កាត់ឧប្បត្តិហេតុបែបនេះមិនឱ្យកើតឡើងម្ដងទៀត ហើយបានសម្របសម្រួលជាមួយកងទ័ពតំបន់ទី ៤ និងបញ្ជាការដ្ឋាននគរបាលខេត្តទី ៩ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ។

ជាមួយគ្នានេះ អាជ្ញាធរនៃខេត្តណារ៉ាធីវ៉ាត់ បានប្រកាសនូវបម្រាមគោចរ ដោយហាមការធ្វើដំណើរចេញពីផ្ទះចន្លោះពីម៉ោង៩យប់ដល់ម៉ោង៥ទៀបភ្លឺ នៅគ្រប់ស្រុកទាំងអស់ចាប់ពីយប់នេះរហូតដល់មានការជូនដំណឹងថ្មី។ នេះមិនមែនជាលើកទី១ ឬលើកទី២ ហើយក៏មិនមែនជាលើកទី៣ដែរ ប៉ុន្តែអំពើហិង្សាដោយការបំផ្ទុះគ្រាប់បែ.កនេះតែងកើតមានជាញឹកញាប់សឹងមិនលស់មួយថ្ងៃ នៅតំបន់ខេត្តភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ រីឯជនល្មើសមានគ្នាច្រើនទោះបីជាចាប់យ៉ាងណាក៏មិនចេះអស់ដែរ។

ដោយឡែកចំពោះករណីខាងលើនេះ ក៏មិនខុសគ្នាពីហេតុការណ៍មុនៗដែរ ដោយប៉ូលីសបានដាក់ការសង្ស័យថាជាសកម្មភាពរបស់ក្រុមឧទ្ទាមផ្ដា.ច់ទឹកដី ប៉ុន្តែបែរជាត្រូវបាននាយករដ្ឋមន្រ្តីច្រានចោល ដោយអះអាងថា វាជាប់ពាក់ព័ន្ធដល់ការបោះឆ្នោតនៅខែកុម្ភៈខាងមុខទៅវិញ៕

ប្រទេសវៀតណាម ៖ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Xinhua កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ការនាំចេញទុរេនវៀតណាមទៅប្រទេសចិនកាលពីឆ្នាំ២០២៥ បានកើនឡើងវិញ បន្ទាប់ពីធ្លាក់ចុះដោយសារសារធាតុគីមី ។ នៅឆ្នាំ២០២៥ វៀតណាមនាំចេញទុរេនទៅចិន ជិត៩សែនតោន ស្មើទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៤ពាន់លានដុល្លារ ដែលប្រាក់ចំណូលពីការនាំចេញទុរេនទៅចិន ស្មើជិត៥០% នៃប្រាក់ចំណូលពីការនាំចេញបន្លែ និងផ្លែឈើសរុបរបស់វៀតណាម ។

ការិយាល័យពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេសនៅក្រោមក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងពាណិជ្ជកម្មវៀតណាមបញ្ជាក់ថា ចិននៅតែជាទីផ្សារនាំចេញចម្បង និងដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការជំរុញកំណើនឧស្សាហកម្មទុរេនវៀតណាម ។ ប៉ុន្តែការនាំចេញទុរេនវៀតណាមបានធ្លាក់ចុះកាលពីឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៥ (ចាប់ពីខែមករា ដល់ខែមិថុនា) ដោយសារចិនរឹតបន្តឹងការត្រួតពិនិត្យសារធាតុគីមី និងការប្រើប្រាស់ថ្នាំកម្ចាត់សត្វល្អិតឱ្យស្របតាមបច្ចេកទេស ។

បន្ទាប់ពីការនាំចេញទុរេនវៀតណាមធ្លាក់ចុះកាលពីឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៥ ការនាំចេញទុរេនក៏បានកើនឡើងវិញ ចាប់ពីខែកក្កដា ដល់ខែកញ្ញា ដោយសារកសិករវៀតណាមប្រឹងប្រែងកែលម្អចម្ការទុរេនរបស់ខ្លួន និងការវេចខ្ចប់ រួមទាំងត្រួតពិនិត្យគុណភាពតាមបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវ ខណៈមន្ត្រីកសិកម្មវៀតណាមបានសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយកសិករដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាខ្វះខាតបច្ចេកទេសក្នុងការដាំដុះ ។

បើគិតត្រឹមតែរយៈពេល១១ខែ (ចាប់ពីដើមខែមករា ដល់ចុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥) ប្រទេសវៀតណាមបាននាំចេញទុរេនទៅចិន ស្មើជិត៨សែន ៨ម៉ឺន ៥ពាន់តោន ស្មើទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៣,២៤០លានដុល្លារ ។

គួរបញ្ជាក់ថា វៀតណាមនាំចេញទុរេនទៅចិនធ្លាក់ចុះកាលពីឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៥ ដោយសារចិនរឹតបន្តឹងការត្រួតពិនិត្យគុណភាពទុរេនវៀតណាម និងថៃ ជុំវិញការបារម្ភទុរេននាំចូលពីប្រទេសទាំងពីរប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីខ្លាំង ។ ហេតុនេះ ដើម្បីជំរុញការនាំចេញទុរេនឡើងវិញ ប្រធាននាយកដ្ឋានផលិតកម្ម និងការពារដំណាំរបស់វៀតណាម លោក Huynh Tan Dat បានអនុវត្តវិធានការត្រួតពិនិត្យចម្ការទុរេនដែលប្រើប្រាស់សារធាតុគីមី Cadmium កាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ក្នុងគោលដៅធានាសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ ព្រមទាំងបំពេញតម្រូវការទីផ្សារចិន ៕

(បរទេស)៖ ក្នុងរយៈពេលជាង ៤០ ឆ្នាំកន្លងមកនេះ មេរោគអេដស៍ (HIV) បានក្លាយជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំបំផុតមួយសម្រាប់មនុស្សជាតិ។ ប៉ុន្តែនៅដើមឆ្នាំ ២០២៦ នេះ ពិភពលោកបានឈានដល់ចំណុចរបត់ថ្មីមួយ បន្ទាប់ពីលទ្ធផលនៃការសាកល្បងវ៉ាក់សាំង HIV ជំនាន់ថ្មីលើមនុស្ស បានបង្ហាញពីជោគជ័យដ៏អស្ចារ្យ ដែលអាចបើកផ្លូវទៅរកការបញ្ចប់ការរីករាលដាលនៃជំងឺដ៏កាចសាហាវនេះជារៀងរហូត។

ចាប់តាំងពីការរកឃើញមេរោគ HIV ដំបូងក្នុងឆ្នាំ ១៩៨១ មក អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានជួបការលំបាកយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការផលិតវ៉ាក់សាំង ដោយសារមេរោគនេះមានសមត្ថភាព “បំប្លែងខ្លួន” និង “លាក់ខ្លួន” ពីប្រព័ន្ធការពាររាងកាយបានយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ។ ទោះជាយ៉ាងណា តាមរយៈការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា mRNA (ដែលទទួលបានជោគជ័យខ្លាំងក្នុងយុទ្ធនាការវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩) រួមជាមួយយុទ្ធសាស្ត្រ Germline Targeting អ្នកស្រាវជ្រាវអាចរកឃើញ “ចំណុចខ្សោយ” របស់មេរោគនេះបានសម្រេច។

ត្រូវបានអភិវឌ្ឍន៍ដោយស្ថាប័ន IAVI និងក្រុមហ៊ុន Moderna ដែលជាក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្សរបស់អាមេរិក វ៉ាក់សាំងនេះ មិនដំណើរការដូចវ៉ាក់សាំងធម្មតាដែលប្រើមេរោគអសកម្មនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា mRNA ដើម្បីផ្ដល់ការណែនាំ ដល់កោសិកាក្នុងរាងកាយឱ្យបង្កើតនូវប្រូតេអ៊ីនម្យ៉ាង ដែលមានសមត្ថភាពជំរុញកោសិកាប្រភេទ B (B-cells)ដើម្បីឱ្យពួកវាវិវត្តទៅជាកោសិកាដែលអាចផលិត Broadly Neutralizing Antibodies (bnAbs)។ ខែលការពារ bnAbs គឺជាអង្គបដិបក្ខដ៏កម្រ ដែលអាចទៅតោង និងកម្ចាត់មេរោគ HIV បានស្ទើរតែគ្រប់ទម្រង់ ទោះបីជាមេរោគនោះព្យាយាមបំប្លែងខ្លួនក៏ដោយ។

នៅក្នុងរបាយការណ៍សាកល្បងគ្លីនិកដំណាក់កាលទី១ (Phase 1 Clinical Trial) ដែលបានចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្ដីវិទ្យាសាស្ត្រល្បីៗ កាលពីចុងឆ្នាំ ២០២៥ បានបង្ហាញថា អ្នកស្ម័គ្រចិត្តប្រមាណ ៩៧% បានបង្កើតនូវការឆ្លើយតបនៃប្រព័ន្ធភាពស៊ាំដែលចង់បាន បន្ទាប់ពីទទួលបានវ៉ាក់សាំង។ ផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរណាមួយមិនត្រូវបានរកឃើញចំពោះអ្នកចូលរួមនោះទេ ដែលនេះគឺជាសញ្ញាវិជ្ជមានបំផុតសម្រាប់ការឈានទៅវគ្គបន្ត។

លទ្ធផលដ៏ប្រសើរនេះ ទាំងវេជ្ជបណ្ឌិត និងអ្នកស្រាវជ្រាវឈានមុខគេបានលើកឡើងថា នេះមិនមែនគ្រាន់តែជាជោគជ័យក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា ភស្តុតាងនៃគោលការណ៍ (Proof of Concept) ដែលបង្ហាញថាការផលិតវ៉ាក់សាំង HIV គឺជារឿងដែលអាចធ្វើទៅបានពិតប្រាកដ។

ជំហានបន្ទាប់ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនឹងបន្តការសាកល្បងដំណាក់កាលទី២ និងទី៣ ដើម្បីពិនិត្យមើលពីប្រសិទ្ធភាពនៃការការពារការឆ្លងក្នុងស្ថានភាពជាក់ស្ដែង។ ទោះបីជាវាមិនទាន់ត្រូវបានដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាសកលក៏ដោយ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការធ្វើតេស្តលើកចុងក្រោយជោគជ័យមែននោះ វ៉ាក់សាំងនេះនឹងក្លាយជាឧបករណ៍ដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតសម្រាប់ប្រទេសដែលមានអត្រាឆ្លងខ្ពស់ ក៏ដូចជាផ្ដល់អនាគតដ៏ភ្លឺស្វាងសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយផងដែរ៕