ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ៖ តាមការស្ទង់មតិលើពលរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូងបង្ហាញថា ពលរដ្ឋ៥៦% បានគាំទ្រឱ្យប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងអភិវឌ្ឍន៍អាវុធនុយក្លេអ៊ែរដើម្បីប្រឆាំងនឹងការគំរាមកំហែងពីកូរ៉េខាងជើង ស្របពេលមេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូងធ្វើដំណើរទៅកាន់អាមេរិក ។

នាពេលកន្លងមក ការិយាល័យស្ទង់មតិ real meter បានសាកសួរការយល់ឃើញរបស់ពលរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូងចំនួន១.០០៨នាក់ ហើយអ្នកឆ្លើយតប៥៦,៥% បានគាំទ្រឱ្យប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរដោយខ្លួនឯង ហើយពួកគេថា គួរតែលើកយកប្រធានបទនេះមកពិភាក្សាគ្នា ។

កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក Yoon Seok Yeol បានធ្វើដំណើរទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ចូ បៃដិន ។ រីឯអ្នកឆ្លើយតបការស្ទង់មតិ៤០,៨% ទៀតបានប្រឆាំងនឹងការអភិវឌ្ឍអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ហើយពួកគេសួរពីហេតុផលថា ហេតុអ្វីឱ្យកូរ៉េខាងត្បូងអភិវឌ្ឍន៍អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ។ អ្នកឆ្លើយតប៤៥,២% និយាយថា កូរ៉េខាងត្បូងត្រូវប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរពីកូរ៉េខាងជើង ខណៈអ្នកឆ្លើយតប៤៤,២% ជឿថា នឹងធ្វើឱ្យកូរ៉េខាងត្បូងត្រូវប្រទេសនានាដាក់ទារុណកម្មសេដ្ឋកិច្ច ។

លោក Yoon Seok Yeol មកកាន់ទឹកដីអាមេរិកក្នុងឋានៈជាប្រមុខរដ្ឋរយៈពេល៦ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា តទៅ ក្នុងឱកាសគម្រប់ខួប៧០ឆ្នាំ ដែលប្រទេសទាំងពីរក្លាយជាសម្ព័ន្ធមិត្តនឹងគ្នា ។ គេរំពឹងថា បញ្ហាគំរាមកំហែងដោយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើង នឹងក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់ក្នុងការសន្ទនាជាមួយមេដឹកនាំអាមេរិកនៅសេតវិមាន នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ក្រោយពីការទទួលស្វាគមន៍ជាផ្លូវការ ។

នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា លោក Yoon Seok Yeol នឹងថ្លែងសុន្ទរកថាក្នុងកិច្ចប្រជុំរួមរបស់សភាអាមេរិក មុននឹងទទួលទានអាហារថ្ងៃត្រង់ជាមួយអនុប្រធានាធិបតី លោកស្រី Kamala Harris និងលោក Anthony Blinken រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស ។ បន្ទាប់មក លោក Yoon Seok Yeol នឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់កន្លែងមួយដែលគេមិនប្រាប់ឈ្មោះ ដើម្បីស្តាប់ការអធិប្បាយពីមេបញ្ជាការកងទ័ពអាមេរិក ។

នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា ដដែលនេះ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូងនឹងធ្វើដំណើរបន្តទៅកាន់ទីក្រុង Boston ដើម្បីពិភាក្សាជាមួយអ្នកសិក្សានៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យា Massachusetts (MIT) នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ។ ដូច្នេះ លោក Yoon Seok Yeol គ្រោងថ្លែងសុន្ទរកថានៅសាកលវិទ្យាល័យ Harvard ផងដែរ ហើយលោកអាចធ្វើដំណើរត្រឡប់មកកាន់ទីក្រុងសេអ៊ូលវិញ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា ៕

ប្រភព ៖ TNN World

ដ្ឋធានីខាទូម (Khartoum)៖ ក្រោយការវាយប្រយុទ្ធគ្នាដណ្ដើមអំណាច នៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលយោធាស៊ូដង់ រវាងមេទ័ពកំពូល២រូប បានសម្លាប់មនុស្ស ជាង៤០០នាក់ និង រាប់ពាន់នាក់ផ្សេងទៀត បានរងរបួស ខណៈបណ្ដាប្រទេសជាច្រើន ត្រូវបង្ខំចិត្ដជម្លៀសក្រុមមន្រ្ដីការទូត និង ប្រជាជនរបស់ខ្លួន ចាកចេញពីប្រទេសអាហ្វ្រិកមួយនេះ ហើយប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ កំពុងតែជំរុញឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្ដិសុខ អូសទាញប្រទេសនេះ ចេញពីមាត់ជ្រោះ ស្របពេលភាគីជម្លោះប្រជែងអំណាចទាំង២ បានព្រមព្រៀងគ្នា លើបទឈប់បាញ់គ្នា។

សារព័ត៌មាន Al Jazeera បានចេញផ្សាយ កាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី២៤ ឆ្នាំ២០២៣ ថា សហរដ្ឋអាមេរិក បានបញ្ជាក់ ថា ភាគីជម្លោះ ដែលកំពុងតែវាយប្រយុទ្ធគ្នា នៅក្នុងប្រទេសស៊ូដង់ បានព្រមព្រៀងគ្នាលើបទឈប់បាញ់ រយៈពេល៧២ម៉ោង ខណៈបណ្ដាប្រទេសលោកខាងលិច អារ៉ាប់ និង អាស៊ី បានខិតខំប្រឹងប្រែង ជម្លៀសប្រជាពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន ចេញពីប្រទេសអាហ្វ្រិកមួយនេះ។

លោក អេនតូនី ប៊ីលនខេន រដ្ឋមន្រ្ដី ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក បានបញ្ជាក់ កាលពីថ្ងៃចន្ទ ថា កិច្ចព្រមព្រៀង លើបទឈប់បាញ់គ្នាភាគីជម្លោះទាំង២នេះ បានធ្វើឡើង ក្រោយពេលមានពីការចរចាគ្នាដ៏តឹងតែង អស់រយៈពេល២ថ្ងៃមក។ ភាគីជម្លោះទាំងនេះ បានព្រមព្រៀងគ្នា អនុវត្ដបទឈប់បាញ់ ចាប់ពីថ្ងៃអង្គារនេះ។

ការវាយប្រយុទ្ធដណ្ដើមអំណាចគ្នានេះ បានផ្ទុះឡើង កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ រវាងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរបស់ស៊ូដង់ (SAF) ក្រោមការបញ្ជារបស់លោកឧត្ដមសេនីយ៍ អាប់ដែល ហ្វាតតះ អាល់-ប៊ឺរហាន់ (Abdel Fattah al-Burhan) នាយអគ្គសេនាធិការកងទ័ពស៊ូដង់ និង ជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាយោធាបណ្ដោះអាសន្ន (TMC) ដែលកំពុងតែគ្រប់គ្រងអំណាច នៅក្នុងប្រទេសស៊ូដង់ និង កម្លាំងគាំទ្ររហ័សទាហានប៉ារ៉ា (RSF) ក្រោមបញ្ជារបស់លោកឧត្តមសេនីយ៍ ម៉ូហាមេដ ហាមដាន ដាហ្គាឡូ (Mohamed Hamdan Dagalo) ដែលគេស្គាល់ឈ្មោះ ជាទូទៅ គឺលោកឧត្ដមសេនីយ៍ ហេមេតទី (Hemetti) ជាអនុប្រធាន TMC ។ សង្គ្រាមដណ្ដើមអំណាចគ្នា រវាងមេទ័ពកំពូលទាំង២រូប នៅក្នុងប្រទេសស៊ូដង់ បានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៤២៧នាក់ និង រាប់ពាន់នាក់ផ្សេងទៀតរងរបួស។ ក្រៅពីនេះ វាបានបំផ្លិចបំផ្លាញមន្ទីរពេទ្យ និងសេវាកម្មផ្សេងៗទៀត ហើយបានប្រែក្លាយតំបន់លំនៅឋានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ទៅជាសមរភូមិសង្គ្រាម។

លោក អេនតូនី ប៊ីលនខេន ប្រមុខការទូតសហរដ្ឋអាមេរិក បានបញ្ជាក់ នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ ថា «ឥឡូវនេះ សហរដ្ឋអាមេរិក ជំរុញឱ្យកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធស៊ូដង់ (SAF) និង កម្លាំងគាំទ្ររហ័ស (RSF) រក្សាបទឈប់បាញ់ជាបន្ទាន់ និង រក្សាឲ្យបានពេញលេញ។ ប៉ុន្ដែដើម្បីជំរុញឲ្យបញ្ចប់នូវការវាយប្រយុទ្ធគ្នា រយៈពេលយូរអង្វែងនោះ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន នឹងសម្របសម្រួល ជាមួយបណ្ដាប្រទេសជាដៃគូ នៅក្នុងតំបន់ និង សហគមន៍អន្តរជាតិ ហើយអ្នកពាក់ព័ន្ធនឹងជនស៊ីវិលស៊ូដង់»។

ជាមួយគ្នានេះដែរ លោក អង់តូនីញ៉ូ ហ្គូទែររ៉េស (Antonio Guterres) អគ្គលេខាធិការ អង្គការសហប្រជាជាតិ បានបញ្ជាក់ ថា «អំពើហិង្សា នៅក្នុងប្រទេសជាប់នឹងសមុទ្រក្រហម ឧបទ្វីបអាហ្រ្វិក និងតំបន់សាហេល (Sahel) គឺជាការប្រថុយប្រថាន នឹងគ្រោះមហន្ដរាយ ហើយវានឹងអាចអូសទាញតំបន់ទាំងមូលនេះ និង តំបន់ផ្សេងៗទៀត ឲ្យធ្លាក់ចូលទៅក្នុងភ្លើងសង្គ្រាម»។

ទន្ទឹមនឹងនេះ លោកប្រមុខ អង្គការសហប្រជាជាតិ បានជំរុញដល់ប្រទេសទាំង១៥ ជាសមាជិករបស់ក្រុមប្រឹក្សា អង្គការសហប្រជាជាតិ ត្រូវតែប្រើប្រាស់សិទ្ធិអំណាចរបស់ខ្លួន អូសទាញប្រទេសស៊ូដង់ ឲ្យវិលត្រឡប់ ទៅរកមាគ៌ាដ៏ល្អ សម្រាប់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ក្រោយការធ្វើរដ្ឋប្រហារយោធា កាលពីអំឡុងឆ្នាំ២០២១ ដើម្បីផ្ដួលរំលំរបបគ្រប់គ្រងរបស់មេដឹកនាំកាន់អំណាចដ៏យូរ គឺលោក អូម៉ា អាល់-បាស៊ារ (Omar al-Bashir) នៅក្នុងអំពើបះបោរដ៏ខ្លាំងក្លាមួយ។

លោកប្រធាន អង្គការសហប្រជាជាតិ បានបញ្ជាក់ ថា «យើងទាំងអស់គ្នា ត្រូវតែធ្វើអ្វីៗគ្រប់យ៉ាង នៅក្នុងអំណាចរបស់យើង អូសទាញស៊ូដង់ ឲ្យចាកផុតពីមាត់ជ្រោះមរណ … វិលត្រឡប់ ទៅរកមាគ៌ាដ៏ត្រឹមត្រូវ។ យើងឈរនៅជាមួយពួកគេ នៅក្នុងគ្រាដ៏អាក្រក់នេះ។ ប៉ុន្ដែយើងបានអនុញ្ញាតឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរទីតាំងជាបណ្តោះអាសន្ន សម្រាប់បុគ្គលិក និង ក្រុមគ្រួសារមន្រ្ដីរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ មួយចំនួន នៅក្នុងគ្រាអាសន្ននេះ»។

ជាមួយគ្នានេះដែរ ក្រុមប្រឹក្សាសន្ដិសុខ អង្គការសហប្រជាជាតិ មានផែនការ ជួបប្រជុំគ្នា ស្ដីពីប្រទេសស៊ូដង់ នៅថ្ងៃអង្គារនេះ។ ដោយឡែកការវាយប្រយុទ្ធគ្នា នៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ បានធ្វើឲ្យមនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ រួមទាំងជនជាតិស៊ូដង់ និង ពលរដ្ឋរស់នៅជាប្រទេសជិតខាង រត់ភៀសខ្លួន ទៅកាន់ប្រទេសអេហ្ស៊ីប ឆាដ និង ស៊ូដង់ខាងត្បូង បើទោះជាប្រឈមនឹងជីវភាពដ៏លំបាក និង អស្ថិរភាពយ៉ាងណាក្ដី៕

ប្រទេសចិន ៖ ប្រទេសចិន និងសិង្ហបុរីបានត្រៀមបើកឆាកធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពរួមគ្នានាចុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ ។ វានឹងជាប្រតិបត្តិការហ្វឹកហាត់រួមគ្នាលើកដំបូងរបស់ប្រទេសទាំងពីរចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២១ មក ។ ការធ្វើសមយុទ្ធនេះឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញពីការព្យាយាមពង្រឹងទំនាក់ទំនងផ្នែកការពារប្រទេស និងសន្តិសុខរបស់ក្រុងប៉េកាំងជាមួយបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន ដើម្បីទប់ស្កាត់ឥទ្ធិពលអាមេរិក ។

កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ក្រសួងការពារជាតិប្រទេសចិនបានធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយក្នុងគេហទំព័រថា កងទ័ពជើងទឹកចិននឹងបញ្ជូននាវាចម្បាំងបំពាក់មីស៊ីល Yulin និងនាវាប្រឆាំងគ្រាប់មីន Chibi មកចូលរួមការហ្វឹកហាត់នៅសមុទ្រជាមួយកងទ័ពសិង្ហបុរី ។ ដូច្នេះ ការធ្វើសមយុទ្ធនេះនឹងចំណាយពេលវេលាចាប់ពីចុងខែមេសា រហូតដល់ដើមខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ ។ ប៉ុន្តែគេមិនទាន់បញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់ថា ការធ្វើសមយុទ្ធនេះនឹងប្រព្រឹត្តឡើងនៅបរិវេណណាទេ ។

កាលពី២ឆ្នាំមុន ប្រទេសចិន និងសិង្ហបុរីធ្លាប់បានធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នាក្នុងដែនទឹកនៅភាគខាងត្បូងសមុទ្រចិនខាងត្បូង បន្ទាប់ពីប្រទេសទាំងពីរបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងសហការផ្នែកកងទ័ពទ្វេភាគីនៅឆ្នាំ២០១៩ ដើម្បីធ្វើសមយុទ្ធដ៏ធំមួយរវាងកងទ័ពទាំង៣ ដូចជា កងទ័ពជើងគោក កងទ័ពជើងទឹក និងកងទ័ពអាកាស ។

ការពង្រឹងកិច្ចសហការកងទ័ពរវាងប្រទេសចិន និងសិង្ហបុរី ស្របពេលចិនមានជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាមួយបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច ជាពិសេស អាមេរិក ខណៈអាមេរិកតែងតែបញ្ជូននាវាមកធ្វើបេសកកម្មនៅទីនេះដើម្បីបង្ហាញសេរីភាព ។ ដូច្នេះ វាបានធ្វើឱ្យរំខានដល់ចិន ខណៈចិនអះអាងថា ខ្លួនជាកម្មសិទ្ធិលើសមុទ្រក្នុងតំបន់នេះទាំងអស់ ។

កាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២២ កងទ័ពអាមេរិកបានធ្វើសមយុទ្ធដ៏ធំមួយជាមួយប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ក្រោមឈ្មោះថា Super Garuda Shield និងមានប្រទេសសិង្ហបុរី ជប៉ុន និងអូស្ត្រាលីចូលរួមជាលើកដំបូង ខណៈកងទ័ពអាកាសចិនក៏បានបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងមកធ្វើសមយុទ្ធជាមួយថៃផងដែរ ក្រោមឈ្មោះថា Falcon Strike ។ ប្រទេសចិន និងថៃបញ្ជាក់ថា ការធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នាផ្លូវអាកាសនៅជិតព្រំដែនឡាវលើកនោះ គឺក្នុងគោលបំណងការពារខ្លួន ។

ការពង្រឹងសកម្មភាពកងទ័ពរបស់ចិននៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍បានបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តថា ចិនចង់ពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនមកលើប្រទេសក្នុងតំបន់ដូចជា ឥណ្ឌូណេស៊ី និងសិង្ហបុរី ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខ និងប្រជែងជាមួយអាមេរិកផងដែរ ៕

ប្រភព ៖ Around the world

ម៉ិកស៊ិក៖ ប្រហោងពណ៌ខៀវដ៏ធំបំផុតទីពីរនៅលើពិភពលោកត្រូវបានគេរកឃើញនៅឧបទ្វីប Yucatan ដែលមានទីតាំងនៅឈូងសមុទ្រ Chetumal ដែលមានជម្រៅប្រហែល ២៧៤ ម៉ែត្រ និងទទឹង ១៣,៦៦០ ម៉ែត្រការ៉េ។
អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ El Colegio de la Frontera Sur (Ecosur) ដែលសម្របសម្រួលដោយក្រុមប្រឹក្សាវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាម៉ិកស៊ិក បានរកឃើញរណ្តៅនេះជាលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ ២០២១ នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មាន Live Science ដែលបានរាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី ២១ ខែមេសា។
ប្រហោងពណ៌ខៀវនៅ Chetumal ត្រូវបានគេហៅថា Taam Ja ដែលមានន័យថា “ទឹកដ៏សែនជ្រៅ” នៅក្នុងភាសាម៉ាយ៉ាន។ ប្រហោងពណ៌ខៀវជាច្រើនរបស់ពិភពលោកបានកើតក្នុងកំឡុងយុគសម័យទឹកកក នៅពេលដែលទឹកជំនន់ម្តងហើយម្តងទៀតនៅតំបន់ឆ្នេរបានបំផ្លាញថ្មកំបោរ និងបង្កើតជាមោឃៈ។ រន្ធជាច្រើនមានផ្ទុកនូវរុក្ខជាតិ និងសត្វសមុទ្រដ៏សម្បូរបែប រួមទាំងផ្កាថ្ម អណ្តើកសមុទ្រ និងត្រីឆ្លាម ពួកវាបង្កើតនៅពេលទឹកសមុទ្រប៉ះនឹងថ្មកំបោរ។ ថ្មនេះមាន porosity ខ្ពស់ ដូច្នេះទឹកងាយជ្រាបចូលស្រទាប់ថ្ម ដែលអនុញ្ញាតឱ្យសារធាតុគីមីក្នុងទឹកមានប្រតិកម្មជាមួយថ្មកំបោរ និងរលួយ។

យោងតាមលោក Christopher G. Smith អ្នកភូគព្ភវិទូឆ្នេរជាមួយការអង្កេតភូមិសាស្ត្រអាមេរិក (USGS) អ្នកស្រាវជ្រាវដឹងតិចតួចណាស់អំពីប្រហោងពណ៌ខៀវ។ សមាសធាតុគីមីតែមួយគត់នៃទឹកប្រៃនៅក្នុងប្រហោងពណ៌ខៀវបង្ហាញថា វាអាចមានអន្តរកម្មជាមួយទឹកក្រោមដី។ ប្រហោងពណ៌ខៀវមានអុកស៊ីហ្សែនតិចតួចណាស់ ហើយមិនសូវមានពន្លឺព្រះអាទិត្យចូលដល់ផ្ទៃរបស់វានោះទេ។
ក្នុងឆ្នាំ ២០១២ អ្នកស្រាវជ្រាវបានសង្កេតឃើញរន្ធពណ៌ខៀវនៅ Bahamas ហើយបានរកឃើញបាក់តេរីជ្រៅនៅក្នុងរូងភ្នំដែលទម្រង់ជីវិតផ្សេងទៀតមិនមាន។ របកគំហើញនេះអាចផ្តល់តម្រុយដល់ទម្រង់ជីវិត ដែលអាចរស់បាននូវស្ថានភាពដ៏អាក្រក់នៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ៕ ប្រភព៖vnexpress