ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​មួយ​អង្គ​ដែល​ជា​អ្នក​ផ្ដួចផ្ដើម​សំណង់​ស្ថាបត្យកម្ម​ដ៏​ល្បីល្បាញ និង​ជា​និមិត្ត​រូប​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា គឺ​ព្រះបាទ​សូរ្យវរ្ម័នទី២។

នៅ​ក្នុង​រាជ្យ​របស់​ព្រះអង្គ បដិមា​តំណាង​ព្រះរាជា​ដែល​គេ​តម្កល់​ក្នុង​ប្រាសាទ​ធំៗ លែង​ជា​សិវលិង្គ​របស់​ព្រះ​ឥសូរ ទៀត​ហើយ តែ​ជា​ព្រះវិស្ណុ​បដិមា​វិញ។ ខាង​វិស័យ​សំណង់ ព្រះបាទ​សូរ្យវរ្ម័នទី២ ទ្រង់​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​មួយ​អង្គ​ដែល​មាន​ស្នា​ព្រះហស្ត​យ៉ាង​ច្រើន​សម្បើម ដោយ​ព្រះអង្គ​បាន​បន្ត​ការ​ស្ថាបនា​ប្រាសាទ​ភ្នំ​ជីសូរ ប្រាសាទ​ភ្នំ​សណ្ដក ប្រាសាទ​វត្ត​ភូ និង​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ។ លើសពីនេះទទៀតនោះគឹការផ្តួចផ្តើមកសាងប្រាសាទអង្គរដ៏ល្អឯក ដែលគ្មាននៅលើពិភពលោកតែម្តង។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត ក៏​ជា​ទី​ដែល​គេ​តម្កល់​បដិមា​ព្រះវិស្ណុ និង​ក៏​ប្រហែល​ជា​ទី​ដែល​គេ​បញ្ចុះ​ព្រះ​ធាតុ​របស់​ព្រះអង្គ ក្នុង​ពេល​ដែល​ព្រះអង្គ​សោយ​ទិវង្គត​ទៅ​នោះ។ ព្រះបាទ​សូរ្យវរ្ម័នទី២ ទ្រង់​ឡើង​គ្រងរាជ្យ​ពី​ឆ្នាំ​១១១៣ ហើយ​ប្រហែល​ជា​ទ្រង់​សោយ​ទិវង្គត នៅ​ឆ្នាំ​១១៤៩ ឬ​ឆ្នាំ​១១៥០ នៃ​គ្រិស្ដសករាជ ដោយ​មាន​ព្រះ​មរណនាម​ថា បរមវិស្ណុលោក៕

រង្វង់មូលដំរី៥ ប្រសព្វផ្លូវជាតិលេខ៥៥ និងផ្លូវលេខ១០ ស្ថិតក្នុងឃុំប្រម៉ោយ ស្រុកវាលវែង នឹងក្លាយជារង្វង់មូល “ដំរីប្រាំរយប្រាំ ៥០៥” ដោយមានដាក់បន្ថែមរូបដំរីចំនួន៥០០ ថែមទៀត ដើម្បីបន្ថែមសម្រស់ឱ្យកាន់តែស្រស់ស្អាតមួយកម្រិតទៀត។

រដ្ឋបាលខេត្តបានបញ្ជាក់ថា មូលហេតុដែលនាំឱ្យមានការផ្តួចផ្តើមគំនិតជួសជុលរង្វង់មូលដំរី៥ ដើម្បីបន្ថែមដំរី ចំនួន៥០០ ឲ្យគ្រប់ចំនួន៥០៥ កាន់តែមានសោភ័ណ្ឌភាពបន្ថែមទៀតនោះគឺ៖

ទី១-ដោយយល់ឃើញថា សត្វដំរីគឺជាសត្វ ដែលកម្រមានមាឌធំ ស្លូតបូត សាមគ្គីភាពគ្នា ចេះជួយគ្នា មិនចោលគ្នា អង់អាចក្លាហាន ជាពិសេសមានភាពត្រជាក់ត្រជុំសុខុដុមរមនា។

ទី២-ដោយសារភូមិសាស្ត្រស្រុកវាលវែង ដែលមានផ្លូវជាតិ៥៥ កាត់ប្រសពគ្នាជាមួយផ្លូវជាតិលេខ១០ ត្រង់រង្វង់មូល ៥០៥ ឆ្ពោះទៅកាន់ឃុំទាំង៥ នៃស្រុកវាលវែង។

ទី៣-ស្រុកវាលវែង មានឈ្មោះភ្នំ១៥០០ ព្រមទាំងមានផ្លូវអន្ទង់អាំង ដែលត្រូវបានសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល ប្រសិទ្ធនាមថា “ផ្លូវបុប្ផាលាក់ខ្លួន” មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះបោះសម្លេង ល្បីល្បាញទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស ដែលមានទេសភាពធម្មជាតិ ស្រស់ស្អាតគ្មានពីរ ប្រៀបដូចជានៅលើឋានសួគ៌។ទី៤-ស្រុកវាលវែង មានចំនួន៥ឃុំ ហើយឃុំនីមួយៗមានក្រុមប្រឹក្សាឃុំ ចំនួន៥នាក់

ទី៥-ស្រុកវាលវែង មានអភិបាលនៃគណៈអភិបាលស្រុក ដឹកនាំចំនួន៥ជំនាន់ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះ ជាអភិបាលនៃគណៈអភិបាលស្រុក ជំនាន់ទី៥ផងដែរ។

សូមជម្រាបថា រង្វង់មូលដំរី ស្រុកវាលវែង ខេត្តពោធិ៍សាត់ បានចាប់ផ្ដើមសាងសង់កែលម្អ ពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ រហូតមកដល់ថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងនោះដែរ សរុបថវិកាចំណាយក្នុងការជួសជុលកែលម្អររង្វង់មូលដំរី៥០៥ និងកម្មវិធីសម្ភោធ អស់ថវិកា ចំនួន៣៩៩,០០០,០០០រៀល។ បន្ថែមពីនោះ ថវិកាដែលបានមកពីការចូលរួមរបស់សប្បុរសជន មានចំនួន២៨៤,១១៨,០០០រៀល នៅខ្វះថវិកាចំនួន១១៤,៨៨២,០០០រៀល៕

ថ្មីៗនេះនៅលើបណ្តាញសង្គមមានមតិវែកញែកជាច្រើនទាក់ទងនិងរូបព្រះពុទ្ធម្ចាញ់មា១អង្គនៅខេត្តពោធិ៍សាត់ថាបដិមានេះមានព្រះភក្រ្តមិនសមរម្យ។ ជុំវិញរឿងនេះរដ្ឋបាលពោធិ៍សាត់បានចេញលិខិតបំភ្លឺថា«ព្រះពុទ្ធរូបផ្ចាញ់មា»នេះកសាងឡើងដោយជាងមានចំណេះដឹងតិចតួចនិងបច្ចេកទេសសូន្យរូបនៅមានកម្រិតពុំមានរចនាបថបានត្រឹមត្រូវតាម ក្បួនខ្នាតនោះទេដែលអាចមានការខុសឆ្គងខ្លះៗ។

នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ របស់រដ្ឋបាលពោតិ៍សាត់បានស្រាយបំភ្លឺថា ព្រះពុទ្ធរូបផ្ចាញ់មា ០១ព្រះអង្គ ស្ថិតនៅក្នុងបរិវេណវត្តវាល ភូមិផ្សារលើ សង្កាត់លលកស ក្រុងពោធិ៍សាត់ ខេត្តពោធិ៍សាត់។ តាមការចុះពិនិត្យស្រាវជ្រាវ និងវាយតម្លៃរបស់មន្ទីរ ធម្មការ និងសាសនាខេត្ត ព្រះពុទ្ធរូបផ្ចាញ់មា០១ព្រះអង្គនេះ ត្រូវបានកសាងឡើងតាំងពីឆ្នាំ២០០៩ ក្រោមការផ្តួចផ្តើមរបស់ព្រះចៅអធិការវត្តវាល ស្ថិតនៅភូមិផ្សារលើ សង្កាត់លលកស ក្រុងពោធិ៍សាត់ខេត្តពោធិ៍សាត់។

ព្រះពុទ្ធរូបអង្គនេះ កើតចេញរូបរាងឡើងដោយកម្លាំងមហាសាមគ្គីរបស់សប្បុរសជនខ្មែរនានាដែល មានសទ្ធាជ្រះថ្លាក្នុងវិស័យព្រះពុទ្ធសាសនា ហើយសង់ឡើងមានកម្ពស់ ២៩ម៉ែត្រ ព្រះភ្នែន ២១ម៉ែត្រ។ តាមព្រះចៅអធិការវត្តវាលព្រះនាម ជុំ សារឿន មានដីកាថា ការកសាងព្រះពុទ្ធរូបផ្ចាញ់មានេះ បានប្រើប្រាស់ ជាងដែលមានចំណេះដឹងតិចតួច និងបច្ចេកទេសសូន្យរូបនៅមានកម្រិត ពុំមានរចនាបថបានត្រឹមត្រូវតាម ក្បួនខ្នាតនោះទេ ដែលអាចមានការខុសឆ្គងខ្លះៗ។ តាមការពិនិត្យជាក់ស្ដែង បើយើងមើលចំពីមុខ ព្រះភក្ត្រ ព្រះអង្គ ពិតជាមានទម្រង់សមរម្យជាងមើលពីចំហៀង។
ជាមួយការស្រាយបំភ្លឺនេះរដ្ឋបាលខេត្តពោធិ៍សាត់ ក៏នឹងណែនាំដល់មន្ទីរជំនាញ សហការជាមួយអ្នកបច្ចេកទេស និងព្រះចៅ អធិការវត្តដើម្បីបន្តពិនិត្យ និងវាយតម្លៃឱ្យបានល្អិតល្អន់នូវចំណុចខ្វះខាត ឆ្គាំឆ្គងណាដែលគួរធ្វើការកែលម្អ ឱ្យបានសមរម្យផងដែរ៕

លោកជំទាវ ហ៊ុន ស៊ីណាត បានប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំងចំពោះអ្នកចម្រៀង និងសម្តែង ខេនឌី និងក្រុម ដែលបាន Live និងថតវីដេអូបែបអា.សអាភា..សមិនកោតខ្លាចការព្រមានរបស់ក្រសួងដែលបានចេញសេចក្តីណែនាំនាពេលកន្លងមក។ លោកជំទាវថា ក្រុមនេះបែបចង់ទៅដេកស៊ីបាយស្រាប់ហើយមើលទៅ។

លោកជំទាវ ហ៊ុន ស៊ីណាត បានសរសេរនៅលើបណ្តាញសង្គមនៅល្ងាចថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា នេះថា «រឿងអញ្ចឹងៗខ្ញុំបានឃើញសេចក្ដីណែនាំរបស់ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ស្ដីពីការទប់ស្កាត់ការដែលផលិតរឿងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ ប្រពៃណីជាតិ ព្រមទាំងតម្លៃស្ត្រី និងកុមារ ហើយក្មួយពួកនេះបែបវាចង់ទៅដេកស៊ីបាយស្រាប់ហើយមើលទៅពពួកអាបំពុលសង្គមអស់នេះ»។
នេះមិនមែនជាលើកទី១នោះទេដែលក្រុមផលិតវីដេអូមួយចំនួនប្រើស្នៀតថតវីដេអូទម្រង់អាសអាភាសដើម្បីចង់បានភាពល្បី ពេលមហាជនរិះគន់រួចអាងប្រើពាក្យសូមទោសគ្មានសតិសម្បជញ្ញៈបង្កតែរឿងមិនល្អដល់សង្គម។

ក្រោយពីមហាជនមានមតិរិះគន់ទៅលើក្រុម Life Film គេសង្កេតឃើញថាក្រសួងក៏បានកោះហៅក្រុមនេះយកទៅអប់រំផងដែរនៅខណៈមានមតិលើកឡើងថាក្រៅពីហៅទៅអប់រំរួចសូមទោស តើមានវិធានការផ្សេងឬអត់ព្រោះវិធានការត្រឹមនេះនៅតែមានជនយកស្នៀតនេះមកប្រើដដែលៗ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈបានចេញសេចក្តីណែនាំ និងព្រមានដល់អ្នកផលិតមាតិកាកម្សាន្តគ្រប់ទម្រង់ដែលមានរូបភាព និងខ្លឹមសារប្រាសចាកក្រមសីលធម៌ បង្កឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់វប្បធម៌ ទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណីជាតិ ពិសេសតម្លៃស្ត្រី និងកុមារ។ បើនៅបន្តផលិតមាតិកាកម្សាន្តដែលមានចរិតលក្ខណៈ អាសអាភាស ស្រើបស្រាល ហិង្សា អសីលធម៌ ក្រសួងនឹងធ្វើការសហការជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីចាត់វិធានការយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ស្របតាមបទបញ្ញត្តិ ច្បាប់ដែលមានជាធរមាន៕

តារាចម្រៀងរូបសង្ហា ចេន និងជាសមាជិកក្រុម Nevrmind BAND បានបង្ហោះសាររំភើបចិត្តខ្លាំងព្រោះក្តីស្រមៃពេញមួយជីវិតនៃការលះបង់ជាមួយតន្រ្តីបានក្លាយជាការពិតហុចផលមកវិញ ដោយក្រុមតន្រ្តីរបស់លោកនឹងតំណាងប្រទេសកម្ពុជាចូលរួមមហោស្រពតន្ត្រីអាស៊ាន-កូរ៉េ នៅខែតុលា ខាងមុខនៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។

ជាមួយអារម្មណ៍រីករាយនេះនៅលើបណ្តាញសង្គម ចេន បានសរសេរយ៉ាងដូច្នេះថា« ថ្ងៃដែលរង់ចាំពេញមួយជីវិតនៃការលះបង់ជាមួយតន្រ្តីដែលជាក្តីស្រមៃរបស់ខ្ញុំគឺបានមកដល់ហើយ ដើម្បីប្រទេសជាតិរបស់ខ្ញុំ ក្រុមតន្រ្តីតំណាងប្រទេសកម្ពុជាយើងទៅសម្តែងនៅINDONESIA»។

ម្ចាស់បទ «ស្រដៀងសង្សារ» លើកឡើងខាងលើនេះក្រោយលោកមានកិច្ចប្រជុំពិភាក្សានៅថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ជាមួយ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ហេង សុផាឌី សាកលវិទ្យាធិការនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈក្នុងការរៀបចំ និងជ្រើសរើសក្រុមតន្ត្រីតំណាងប្រទេស ដើម្បីចូលរួមមហោស្រពតន្ត្រីអាស៊ាន-កូរ៉េ «ASEAN-ROK MUSIC FESTIVAL» (ROUND FESTIVAL 2023) ដែលនឹងមានការសម្ដែងនិងផ្សាយផ្ទាល់តាមរយៈបណ្ដាញទូរទស្សន៍ KBS កូរ៉េ នាខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ខាងមុខ ពីពហុកីឡដ្ឋាននៃទីក្រុង Bandung ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។

ជាមួយដំណឹងនេះដែរ អ្នកគាំទ្រជាច្រើនបានចូលទៅខំមិនសម្តែងក្តីត្រេកអរចំពោះតារាចម្រៀង ចេន និងក្រុមរបស់លោកដែលមានឱកាសចេញទៅសម្តែងនៅក្រៅប្រទេសក្នុងនាមតំណាងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ៕

ឯកឧត្តម ស៊ុន ចាន់ថុល ទេសរដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានថ្លែងថា៖” ក្រសួងកំពុងសិក្សាសាងសង់លើកកម្រិតគុណភាពផ្លូវពីគល់ស្ពានកោះកុង ទៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងក៏កំពុងសិក្សាសាងសង់ស្ពានកោះកុងថ្មីមួយទៀត ដើម្បីអាចធ្វើដំណើរបាន២គន្លងទៅ ២គន្លងមក ហើយក៏មានជម្រើសមួយទៀត គឺទុក្ខស្ពានចាស់នេះចោល ហើយសង់ស្ពានថ្មីដែលមាន៤គន្លងតែម្តង”។

សូមរំលឹកផងដែរថា ស្ពានកោះកុង ត្រូវបានសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ក្នុងឆ្នាំ២០០២ ដែលមានប្រវែងសរុប ១៩០០ម៉ែត្រ។ ស្ពាននេះត្រូវបានសាងសង់ដោយក្រុមហ៊ុន YLP Group ដែលដើមឡើយ គឺគិតប្រាក់ពីអ្នកឆ្លងកាត់។ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានទិញយកស្ពាននេះវិញ កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ ដោយប្រជាពលរដ្ឋអាចធ្វើដំណើរបានដោយសេរីដោយឥតគិតថ្លៃ ចាប់ពីពេលនោះមក៕