គេបានប្រទះឃើញកប៉ាល់ដឹកទំនិញដ៏ធំ១គ្រឿងនៅកណ្តាលសមុទ្រខ្សាច់នាភាគនិរតីប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ក្រោយពីកប៉ាល់នេះបានបាត់កាលពី៥០០ឆ្នាំមុន ។ កប៉ាល់មានឈ្មោះថា «Bom Jesus» ឬ «The Good Jesus» ជារបស់ជនជាតិព័រទុយហ្គាល់ ហើយវាបានធ្វើដំណើរចាកចេញពីទីក្រុង Lisbon កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមីនា ឆ្នាំ១៥៣៣ ។

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក គ្មានអ្នកណាម្នាក់បានដឹងពីជោគវាសនារបស់កប៉ាល់នេះទេ ។ ក្រោយមក នៅឆ្នាំ២០០៨ ក្នុងអំឡុងពេលគេកំពុងជីកយករ៉ែពេជ្រក្នុងសមុទ្រខ្សាច់ Namibia នៅជិតឆ្នេរសមុទ្រប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ស្រាប់តែគេប្រទះឃើញកម្ទេចកម្ទីនាវា ។

អ្នកប្រទះឃើញប្រាប់ថា កប៉ាល់នេះបានដឹកទំនិញ និងទ្រព្យសម្បត្តិជាច្រើនដូចជា មាសប្រាក់ ទង់ដែង និងកាក់មាសសុទ្ធជាច្រើនដុំ ប៉ុន្តែវាបានជួបខ្យល់ព្យុះបោកបក់ខ្លាំងក្នុងអំឡុងពេលធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌា ហើយបណ្តាលវាឱ្យលិចទៅក្នុងទឹកសមុទ្រ ។ លើសពីនេះ គេក៏បានប្រទះឃើញឆ្អឹងមនុស្សចំនួន២ដុំ ឬ៣ដុំនៅតាមចំណុចផ្សេងៗលើកប៉ាល់ផងដែរ ។

នាយកស្ថាប័នស្រាវជ្រាវបុរាណវិទ្យាផ្នែកសមុទ្រនៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូងលើកឡើងថា គេបានប្រទះឃើញកំណប់ទ្រព្យផ្សេងទៀតដូចជា ចានសំរិទ្ធ និងបង្គោលលោហៈទំហំធំក្នុងកប៉ាល់នេះ ក្រៅពីមាសប្រាក់ដែលគេរកឃើញនាពេលកន្លងមក ។ ក្រៅពីនេះ មានកាំភ្លើងបុរាណដែលមានអាយុមិនក្រោម៥០០ឆ្នាំ, ត្រីវិស័យ និងដាវជាច្រើនប្រភេទ ៕ ប្រភព ៖ Bangkok biznews

បរទេស៖ កាលពីថ្ងៃទី ១៤ ខែកក្កដា មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រង និងបង្ការជំងឺរបស់ចិន បាននិយាយថា ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី ១ ខែមិថុនា ដល់ថ្ងៃទី ១០ ខែកក្កដា ប្រទេសចិនកំពុងជួបប្រទះនឹងការផ្ទុះជំងឺមេរោគស្វា Monkey B virus ចំនួន ១០៦ ករណី។

ក្នុងចំណោម ១០៦ ករណី ខេត្តក្វាងទុងមាន ៤៨ ករណីច្រើនជាងគេ បន្ទាប់មកទីក្រុងប៉េកាំងមាន ៤៥ ករណី ខេត្តជាំងស៊ូ ៨ ករណី ខេត្តហ៊ូប៉ី និងសានទុង ២ ករណី និងហ្សឺជាំង ១ ករណី។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ យោងតាម CDC របស់ចិន ជំងឺមេរោគស្វា Monkey B virus មិនទាន់មានលក្ខណៈណាមួយធ្ងន់ធ្ងរ ឬស្លាប់បាននោះទេ។

ការផ្ទុះឡើងនេះមានលក្ខណៈមួយចំនួនដូចជាករណីភាគច្រើនចំពោះបុរសដែលរួមភេទជាមួយបុរសដូចគ្នា ហើយឆ្លងជាចម្បងតាមរយៈការទំនាក់ទំនងពីបុរសទៅបុរស។ ហានិភ័យនៃការឆ្លងតាមរយៈរបៀបទំនាក់ទំនងផ្សេងទៀតមានកម្រិតទាប ហើយអ្នកទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធភាគច្រើនដែលមិនសកម្មផ្លូវភេទមិនត្រូវបានឆ្លងទេ។ ជំងឺមេរោគស្វា Monkey B virus នេះមានរោគសញ្ញាដូចជា គ្រុនក្តៅ ផ្តាសាយ និងហើមកូនកណ្តុរ។

យោងតាមប្រធាន CDC របស់ចិន មនុស្សដែលមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងករណីជំងឺមេរោគស្វា មិនចាំបាច់នៅដាច់ដោយឡែកនោះទេ គ្រាន់តែត្រូវតាមដានសុខភាពដោយខ្លួនឯងតាមការណែនាំរយៈពេល ២១ ថ្ងៃគិតចាប់ពីកាលបរិច្ឆេទនៃការទាក់ទងចុងក្រោយជាមួយករណីនេះ។ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការតាមដានដោយខ្លួនឯង ទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធអាចរស់នៅ និងធ្វើការបានជាធម្មតា ប៉ុន្តែគួរតែជៀសវាងការរួមភេទ និងបរិច្ចាគឈាម ហើយអ្នកត្រូវវាស់សីតុណ្ហភាពរាងកាយប្រចាំថ្ងៃ និងទៅមណ្ឌលសុខភាពនៅពេលបង្ហាញរោគសញ្ញាសុខភាពខុសប្រក្រតី។

អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បានប្រកាសអាសន្នរោគស្វាជាសកល (PHEIC) នៅក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២២ ហើយបានបញ្ចប់វានៅខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៣ ។ ទោះបីជាករណីនៃជំងឺនេះជាទូទៅមាននិន្នាការធ្លាក់ចុះជាសាកលក៏ដោយ ក៏ប្រទេស និងដែនដីមួយចំនួនកំពុងមើលឃើញការកើតឡើងវិញនៃករណីជំងឺមេរោគស្វា ជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក៕ ប្រភព៖vnexpress

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា កន្លងមក បណ្តាផ្នែកឯកជន និងអ្នកជំនាញជាច្រើននាក់បានសម្តែងការបារម្ភពីផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច និងទេសចរណ៍ប្រទេសថៃ ក្រោយពីលោក Pita Limjaroenrat មេដឹកនាំគណបក្សកាវក្លៃ មិនបានជាប់ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ក្នុងការបោះឆ្នោតកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា ។ លោក Pita ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រត្រឹមតែ៣២៤ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះ ហើយមានសមាជិកព្រឹទ្ធសភាត្រឹមតែ១៣រូបប៉ុណ្ណោះដែលបោះឆ្នោតគាំទ្រលោក ។

ប្រធានសាកលវិទ្យាល័យសភាពាណិជ្ជកម្មថៃ និងប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលប្រឹក្សាការព្យាករសេដ្ឋកិច្ច និងធុរកិច្ច បានលើកឡើងថា បើការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលនៅអូសបន្លាយរហូតដល់ខែសីហា ដល់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចនឹងមិនធ្ងន់ធ្ងរទេ ព្រោះវាស្ថិតក្រោមការកំណត់ Timeline ប៉ុន្តែបើពេលនោះ មិនអាចបោះឆ្នោតជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានទេ វានឹងឈានដល់ការប្រឆាំងតវ៉ាដោយប្រើហិង្សា ។ ហេតុនេះ ប្រទេសថៃនឹងបាត់បង់ភ្ញៀវទេសចរបរទេសចំនួន១លាននាក់ក្នុង១ខែ រហូតដល់ចុងឆ្នាំ២០២៣ ហើយថៃនឹងបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលទេសចរណ៍រាប់លានបាតផងដែរ ។

ចំណែកលោក Chamnan Srisawat ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍បានបង្ហាញក្តីបារម្ភថា បើមានការធ្វើបាតុកម្មតវ៉ាខ្លាំងក្លាដោយសារការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលយឺតយ៉ាវនោះ វានឹងមានផលប៉ះពាល់ដល់វិស័យទេសចរណ៍មិនខាន ។ ដូច្នេះ ប្រទេសថៃត្រូវតែជំរុញការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីឱ្យបានឆាប់រហ័ស ។

រីឯលោក At Phisanwanich នាយកមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិនៃសាកលវិទ្យាល័យសភាពាណិជ្ជកម្មថៃបញ្ជាក់ថា បើទោះជាលោក Pita Limjaroenrat ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រពីសមាជិកសភា និងព្រឹទ្ធសភាក្តី ប៉ុន្តែលោកត្រូវប្រឈមមុខជាមួយតុលាការធម្មនុញ្ញសម្រេចសេចក្តីលើករណីលោកកាន់ភាគហ៊ុនប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ។ បើទីបំផុត លោក Pita នៅតែគ្មានការគាំទ្រឱ្យធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី គណបក្សកាវក្លៃនឹងក្លាយជាគណបក្សប្រឆាំង ។ ដូច្នេះ គេនឹងបង្កើតគណបក្សកាន់អំណាចថ្មីទៀត ហើយលោកជឿថា រយៈពេលដឹកនាំប្រទេសថៃនឹងមិនដល់៤ឆ្នាំទេ ។

លោក Pita មេដឹកនាំគណបក្សកាវក្លៃ និងជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីទី៣០ របស់ប្រទេសថៃ បានផ្តល់សម្ភាសន៍ក្រោយពីបញ្ចប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រី កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា ថា លោកនៅតែមានទំនុកចិត្តជាមួយគណបក្សចូលរួមបង្កើតរដ្ឋាភិបាល ហើយលោកព្រមទទួលយក ប៉ុន្តែមិនព្រមចុះចាញ់ទេ ។ លោក Pita នឹងប្រើពេលវេលាស្វែងរកយុទ្ធសាស្ត្រប្រមូលសំឡេងគាំទ្រ ដើម្បីទទួលបានជោគជ័យក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រី នៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ ៕ ប្រភព ៖ Mono News

រដ្ឋធានីមូស្គ៖ ក្រោយពេលក្រុមប្រទេស G7 បានប្រកាស ទៅកាន់ក្រុមមេដឹកនាំរបស់អង្គការណាតូ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូល នៅប្រទេសលីទុយអានី កាលពីប៉ុន្មានថ្ងៃមុននេះ អំពីកញ្ចប់ជំនួយសន្ដិសុខ រយៈពេលវែង សម្រាប់អ៊ុយក្រែន ខណៈបារាំង គ្រោងនឹងផ្ដល់មីស៊ីលបាញ់ចម្ងាយឆ្ងាយ ហើយអាល្លឺម៉ង់ ក៏ផ្គត់ផ្គង់រថចម្បាំងបន្ថែមទៀតនោះ ធ្វើឲ្យប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី ខឹងសម្បាយ៉ាងខ្លាំង បញ្ជាឲ្យកំណត់គោលដៅអាទិភាពបំផុត ទៅលើរថក្រោះរបស់លោកខាងលិច ស្ថិតក្នុងប្រទេសជិតខាងមួយ។

សារព័ត៌មាន Al Jazeera បានចេញផ្សាយ នៅថ្ងៃសុក្រ ទី១៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ ថា លោក វ៉្លាឌីមៀ ពូទីន ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី បានព្រមាន ថា គ្រឿងសព្វាវុធរបស់លោកខាងលិច ដែលបានផ្គត់ផ្គង់ ជួយដល់រដ្ឋាភិបាលក្រុងកៀវ មិនត្រឹមតែអូសបន្លាយសង្គ្រាម ឲ្យកាន់តែយូរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្ដែវាក៏នឹងមិនធ្វើឲ្យលទ្ធផលសង្គ្រាមប្រែប្រួលនោះដែរ។

លោកប្រធានាធិបតី ពូទីន បានបញ្ជាក់ ថា រថក្រោះផលិត ដោយបស្ចិមលោក ក្លាយជាគោលដៅអាទិភាពដ៏ចម្បង សម្រាប់កម្លាំងទាហានរុស្ស៊ី ស្ថិតក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន វាយប្រហារដោយស្របច្បាប់។

លោកប្រធានាធិបតី ពូទីន បានធ្វើអត្ថាធិប្បាយ នៅតាមបណ្ដាញទូរទស្សន៍ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ដោយបញ្ជាក់ឡើងវិញ អំពីគោលជំហររបស់គាត់ ថា សមាជិកភាពរបស់អ៊ុយក្រែន នៅក្នុងអង្គការណាតូ នឹងគំរាមកំហែង មកលើសន្ដិសុខរបស់រុស្ស៊ី។ ចំណែកការផ្តល់គ្រឿងសព្វាវុធរបស់លោកខាងលិច បានត្រឹមតែបង្កើននូវភាពតានតឹងជាសកលបន្ដទៀត ហើយអូសបន្លាយជម្លោះនេះ ឲ្យកាន់តែយូរប៉ុណ្ណោះ។

នៅពេលមានសាកសួរ អំពីការសម្រេចចិត្តរបស់បារាំង នឹងផ្គត់ផ្គង់មីស៊ីល ប្រភេទ Storm Shadow ឬ SCALP-EG បាញ់ចម្ងាយឆ្ងាយ រហូតដល់២៥០គីឡូម៉ែត្រនោះ លោកប្រធានាធិបតី ពូទីន បានសង្កត់ធ្ងន់ ថា «ជាការពិតណាស់ មីស៊ីលទាំងនោះ បណ្តាលឱ្យមានការខូចខាត ប៉ុន្តែវាគ្មានអ្វីសំខាន់កើតឡើង នៅក្នុងតំបន់សង្រ្គាម ជាមួយនឹងការប្រើប្រាស់មីស៊ីលប្រភេទនេះទេ។ រីឯរថក្រោះផលិត ដោយលោកខាងលិច ក្លាយជាគោលដៅអាទិភាពបំផុត សម្រាប់កម្លាំងទាហានរបស់យើង ស្ថិតក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន វាយប្រហារ»។

ការអត្ថាធិប្បាយរបស់មេដឹកនាំវិមានក្រឹមឡាំង លោក វ៉្លាឌីមៀ ពូទីន បានកើតឡើង ស្របពេលប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ចូ បៃដិន (Joe Biden) បានបញ្ជាក់ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ថា រុស្ស៊ី បានចាញ់សង្រ្គាម នៅអ៊ុយក្រែន រួចមកហើយ ហើយគាត់បានសម្តែងនូវក្តីសង្ឃឹម ថា ការវាយលុករបស់អ៊ុយក្រែន កំពុងបន្តរុលទៅមុខ បើទោះជាវាមានសកម្មភាពយឺតៗយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏កងទ័ពអ៊ុយក្រែន នឹងរុញច្រានរដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ូស្គូ រហូតចូលមកកាន់តុចរចាសន្ដិភាព បញ្ចប់សង្គ្រាមដ៏ឃោរឃៅនេះ៕

បច្ចុប្បន្ន យើងចង់ធ្វើយុទ្ធនាការឱ្យគ្រប់គ្នាកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់បំពង់ផ្លាស្ទិក និងបង្កើតគំនិតថា «មានបំពង់ផ្លាស្ទិក គឺគ្មានយើង» ។ យើងដឹងឬទេថា តើវាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន សត្វ និងមនុស្សយើងកម្រិតណា ? ហើយតើគេបានផលិតវាមកដោយរបៀបណា និងចាប់ពីពេលណា ?

គេបានផលិតបំពង់ផ្លាស្ទិកតាំងពី១៩៥០ ក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដោយឧបករណ៍ទាំងអស់ដូចជា ដែក ត្រូវបានគេយកមកផលិតជាឧបករណ៍សង្គ្រាម និងយន្តហោះ ។ ពេលនោះ គេក៏បានផលិតឧបករណ៍ផ្លាស្ទិកប្រើប្រាស់ជំនួសឧបករណ៍ផ្សេងៗ ហើយវាមានតម្លៃថោក និងមានទម្ងន់ស្រាលជាងឧបករណ៍ផ្សេងៗ ។ ក្រោយពីបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ មនុស្សម្នានៅតែប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ផ្លាស្ទិកបន្តទៀត ។

នៅសម័យនោះ ភោជនីយដ្ឋានអាហាររហ័ស (Fast Food) បានផ្លាស់ប្តូរពីការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ដែលលាងសម្អាតរួចហើយប្រើឡើងវិញ ដោយងាកមកវេចខ្ចប់ម្ហូបអាហារដោយផ្លាស្ទិក ព្រោះវាឆាប់រហ័ស ហើយអាចប្រើប្រាស់រួចបោះចោល និងមានតម្លៃថោក ។ លើសពីនេះ សូម្បីតែបំពង់បឺតក្រដាស ក៏ត្រូវបានជំនួសដោយបំពង់ផ្លាស្ទិកផងដែរ ព្រោះបំពង់ផ្លាស្ទិកមិនងាយបាក់ដូចបំពង់ក្រដាសទេ និងមានតម្លៃថោកជាង ។

បច្ចុប្បន្ន បំពង់ផ្លាស្ទិកបានក្លាយជាបញ្ហាមួយ ខណៈគេបានប្រើប្រេងពីការដុតប្រេងឥន្ធនៈ និងប្រើថាមពលជាច្រើនដើម្បីផលិតវា ។ វាជាការបំពុលបរិស្ថានធ្ងន់ធ្ងរ ព្រោះបំពង់ផ្លាស្ទិកភាគច្រើនមិនអាចយកមកកែច្នៃឡើងវិញបានទេ ហើយវាតែងនៅលាយឡំជាមួយសំរាមទូទៅ ឬត្រូវបានគេកប់ក្នុងរណ្តៅដី ឬនៅរាយប៉ាយគ្រប់កន្លែង ។ ក្នុង១ឆ្នាំៗ បរិមាណសំរាមផ្លាស្ទិកស្មើចំនួន១២លានតោនបានធ្លាក់ចូលក្នុងសមុទ្រ ហើយសត្វនៅបាតសមុទ្រស៊ីចូលពោះ ។

ចុងក្រោយ សំរាមផ្លាស្ទិកមិនមែនបញ្ចប់ត្រឹមនៅក្នុងពោះសត្វសមុទ្រទេ ប៉ុន្តែនឹងជះឥទ្ធិពលមកលើមនុស្សវិញ ព្រោះសំរាមផ្លាស្ទិកទាំងនេះអាចបញ្ចេញជាបំណែកតូចៗ (microplastics) ចូលមកក្នុងរាងកាយមនុស្សដូចគ្នា ។ ហេតុនេះ វាពិតជាមានផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាន ។

នៅខែកក្កដា រៀងរាល់ឆ្នាំ គឺជាពេលវេលាលះបង់, កាត់បន្ថយ និងឈប់ប្រើប្រាស់ផលិតផលផ្លាស្ទិក ហើយយើងគ្រប់គ្នាអាចចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថកាត់បន្ថយការប្រើផ្លាស្ទិក ដោយបដិសេធមិនទទួលយកបំពង់ផ្លាស្ទិក ឬដាក់បំពង់ផ្លាស្ទិកតាមខ្លួនជានិច្ច ។

យើងអាចផ្សព្វផ្សាយពីការមិនទទួលយកបំពង់ផ្លាស្ទិក ដោយការ Share ព័ត៌មាននេះទៅកាន់មិត្តភក្តិ ឬបងប្អូន និងថតរូបខ្លួនយើងញ៉ាំភេសជ្ជៈដោយគ្មានបំពង់ផ្លាស្ទិក ៕ ប្រភព ៖ environman