ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ ក្រសួងបរិស្ថានឥណ្ឌូណេស៊ីបានស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលជំរុញ ឬចេញគោលនយោបាយដើម្បីការពារបរិស្ថានក្នុងទីក្រុង ដោយឱ្យពលរដ្ឋប្តូរមកប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនី (EV Car) ឱ្យបានច្រើន ។ ការស្នើសុំនេះកើតឡើងក្រោយពីទីក្រុងហ្សាកាតាបានប្រឈមនឹងការបំពុលបរិយាកាសដ៏អាក្រក់បំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយការបំពុលបរិយាកាសភាគច្រើនមកពីការបំភាយខ្យល់ពុលពីយានជំនិះផ្សេងៗ, ការផលិតក្នុងផ្នែកឧស្សាហកម្ម និងរោងចក្រថាមពល ។

សន្ទស្សន៍គុណភាពខ្យល់នៅទីក្រុងហ្សាកាតា និងនៅតាមទីក្រុងក្បែរៗគ្នារបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងនោះតាមការវាស់វែងកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ បង្ហាញថា គុណភាពអាកាសធាតុបានកើនឡើងខ្ពស់រហូតដល់១៥៦ ។ ដូច្នេះ អាកាសធាតុកខ្វក់នៅតាមបណ្តាទីក្រុងផ្សេងៗបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់សុខភាពពលរដ្ឋ ។

រដ្ឋមន្ត្រីសហគ្រាសរដ្ឋរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីលើកឡើងថា បច្ចុប្បន្ននេះ មានមនុស្សជាច្រើននាក់ត្រូវតែផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅរបស់ពួកគេ មិនថាពួកគេចូលចិត្ត ឬមិនចូលចិត្តក្តី ហើយជំហានដំបូង ពួកគេត្រូវតែផ្លាស់ប្តូរមកប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនីជំនួសវិញ ។

កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ក្រុមហ៊ុនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាអាកាសធាតុនៅប្រទេសស្វីសឈ្មោះ IQ Air បានចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ទីក្រុងហ្សាកាតារបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី គឺជាទីក្រុងមានខ្យល់ពុលខ្លាំងបំផុតលើពិភពលោក ព្រោះគុណភាពបរិយាកាសក្នុងទីក្រុងនេះ គ្មានសុវត្ថិភាពចំពោះសុខភាពពលរដ្ឋ ហើយបរិយាកាសកខ្វក់នឹងកើនឡើងទ្វេដងផងដែរ ។ បើទោះជាទីក្រុងហ្សាកាតាមិនធ្លាប់មានប្រវត្តិបរិយាកាសកខ្វក់កន្លងមក ប៉ុន្តែពេលនេះ ហ្សាកាតាបានក្លាយជាទីក្រុងមានបរិយាកាសកខ្វក់បំផុតស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី១ ក្នុងចំណោម១០ប្រទេសលើពិភពលោក ៕ ប្រភព ៖ Mono News

ប្រទេសថៃ ៖ លោក ឆារឺនឆ័យ វរ៉ាផីមរ៉ាត់ ឬគ្រូអយ បានចូលនិវត្តន៍ពីការងារជាគ្រូបង្រៀន ហើយលោកបានមករស់នៅស្រុកវនរីមឆាំរ៉ាប ខេត្តអូប៊ុនរ៉ាជថានី ប្រទេសថៃ ។ លោកបានប្រើប្រាស់ផ្ទៃដីទំនេរនៅក្បែរផ្ទះប្រមាណ១រ៉ៃ ដើម្បីធ្វើជាស្រះចិញ្ចឹមខ្យងឆឺរី សរុបទាំងអស់ចំនួន១៦ស្រះ ។

គ្រូអយ ប្រាប់ថា លោកចូលចិត្តបរិភោគម្ហូបអាហាររបៀបស្រុកស្រែ ហើយលោកមើលឃើញថា ការចិញ្ចឹមខ្យងឆឺរី ពណ៌មាស ឬខ្យងផ្អែម គឺជាមុខរបរមួយគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ហើយលោកក៏សាកល្បងចិញ្ចឹមតែម្តង ។ លោកបន្តថា ការចិញ្ចឹមខ្យងមិនពិបាកទេ ហើយវាទទួលបានប្រាក់ចំណូលច្រើនជាងការចិញ្ចឹមត្រី និងកង្កែប ពីព្រោះការចិញ្ចឹមត្រី និងកង្កែប លោកត្រូវផ្តល់ចំណីឱ្យវាស៊ីរាល់ថ្ងៃ ប៉ុន្តែសម្រាប់ខ្យងវិញ លោកផ្តល់ចំណីពី២ថ្ងៃ ទៅ៣ថ្ងៃម្តង ។ ដូច្នេះ ការផ្តល់ចំណីឱ្យខ្យងម្តងៗមិនច្រើនទេ ព្រោះលោកមានអាហារផ្សេងទៀតនៅក្នុងស្រះ ដែលលោកអាចស្វែងរកបាន ។

គ្រូអយ បន្តថា លោកបានចិញ្ចឹមខ្យងឆឺរី ដែលមានសម្បកពណ៌ខ្មៅ និងពណ៌មាស ហើយបច្ចុប្បន្ន លោកមានពូជខ្យងនេះប្រមាណ២ពាន់ពូជដើម្បីឱ្យវាបង្កាត់ពូជជាមួយគ្នា ។ បន្ទាប់មក មេខ្យងនឹងពងដាក់ទុយោទឹក ឬពងនៅតាមជញ្ជាំងស៊ីម៉ងត៍ ហើយនៅពេលគ្រប់១៤ថ្ងៃ លោកក៏ចាប់ផ្តើមយកពងរបស់វាទៅដាក់ក្នុងស្រះមួយទៀត ។ នៅពេលវាអាយុចាប់ពី៣ខែ ទៅ៤ខែ លោកអាចចាប់វាលក់បានហើយ គឺខ្យង១គីឡូក្រាមតម្លៃ២៥០បាត ។ ចំណែកខ្យងសម្រាប់ធ្វើពូជវិញ បើចង់ចាប់វាលក់ គឺលោកលក់ខ្យងពូជ១គូ ក្នុងតម្លៃ៥០បាត ។

គ្រូអយ និយាយថា ៖ «សម្រាប់ទឹកក្នុងស្រះត្រូវតែស្អាត និងប្តូរទឹកថ្មីជានិច្ច ហើយខ្ញុំបានយកស្លឹកល្ហុង ស្លឹកត្រឡឹងខឹង ត្រួយស្លឹកដំឡូងមី ត្រកួន កញ្ឆែត និងចក មកដាក់នៅក្នុងទឹកស្រះ ។ កាលពីដំបូង ខ្ញុំទទួលបានប្រាក់ចំណូលពី៥ម៉ឺន ទៅ៦ម៉ឺនបាតក្នុង១ខែ សម្រាប់ការលក់ខ្យងពូជ ។ ប៉ុន្តែនៅខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ ប្រាក់ចំណូលបានធ្លាក់ចុះនៅសល់ត្រឹម២ម៉ឺន៥ពាន់បាត ទៅ៣ម៉ឺន៥ពាន់បាត» ។

សម្រាប់ខ្យងធំៗវិញ គ្រូអយ បានយកវាទៅចម្អុយឱ្យឆ្អិន រួចយកទៅលក់ដោយខ្លួនឯង ក្នុងនោះ១ប្រអប់ មានខ្យងចំនួន២០ក្បាល ព្រមទាំងទឹកជ្រលក់ផងនោះ លោកលក់ក្នុងតម្លៃ១ប្រអប់៦០បាត ហើយពេលលោកលក់ខ្យងចម្អុយម្តងៗ លោកទទួលបានប្រាក់ចាប់ពី៣ពាន់ ទៅ៤ពាន់បាត ។ គ្រូអយ បញ្ជាក់ថា ទីផ្សារខ្យងនឹងរីកចម្រើនបន្ថែមទៀត ពីព្រោះការចិញ្ចឹមខ្យងរបស់លោកសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់លើទីផ្សារនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គឺមិនគ្រប់គ្រាន់តាមតម្រូវការអតិថិជនទេ ៕ ប្រភព ៖ Thai PBS

ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃពិភពលោកបានរកឃើញអរិយធម៌ជាច្រើនកើនឡើង និងធ្លាក់ចុះ ដោយខ្លះមានរយៈពេលត្រឹមតែពីរបីទសវត្សរ៍ និងខ្លះទៀតមានរយៈពេលរាប់សតវត្ស។
យោងតាមប្រភពព័ត៌មាន IFL Science បានឱ្យដឹងថា ប្រទេសចិន អេហ្ស៊ីប និងមេសូប៉ូតាមី ជាទូទៅត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអរិយធម៌ដែលនៅរស់រានមានជីវិតចំណាស់ជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក។
អ្នកប្រវត្តិសាស្រ្តបានធ្វើការស្រាវជ្រាវលើចំនុចសំខាន់ៗមួយចំនួនដូចជា និយមន័យនៃអរិយធម៌ វិធីវាស់វែងការចាប់ផ្តើម និងចុងបញ្ចប់នៃសម័យកាលនីមួយៗ។ ពួកគេបានរកឃើញថា ប្រទេសទាំងបីនេះគឺមានអាយុកាលយូរបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ បើទោះជាការវាយតម្លៃពិតជាស្មុគស្មាញខ្លាំងប៉ុណ្ណាក៏ដោយ។

ដូចនេះ ចិនគឺជាប្រទេសដែលមានភាសាសរសេរចាស់ជាងគេបំផុតក្នុងពិភពលោក ដោយអ្នកជំនាញបានប៉ាន់ប្រមាណថា ភាសានេះត្រូវបានគេប្រើអស់ប្រហែល ៦ ពាន់ឆ្នាំមកហើយ។ វាពិតជាគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំងណាស់ នៅពេលដែលមានតួអក្សរប្រើសព្វថ្ងៃនេះនៅលើវត្ថុបុរាណ ដូចជាសិលាចារឹកនៅលើឆ្អឹងសត្វសម្រាប់ការទស្សន៍ទាយដែលមានអាយុកាលយ៉ាងហោចណាស់ ៣,០០០ ឆ្នាំ។ ដូច្នេះហើយ គ្មានអរិយធម៌ណាដែលមានការបន្តរឹងមាំបែបនេះទេ។

រីឯប្រទេសអេហ្ស៉ីបវិញ គឺជាអាណាចក្រដ៏ធំល្វឹងល្វើយមួយនៅក្នុងពិភពបុរាណ ដែលមានអរិយធម៌សាសនាចំណាស់បំផុតនៅលើពិភពលោក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សាសនាអេហ្ស៊ីបបុរាណ បានផ្លាស់ប្តូរតាមពេលវេលា ដែលនៅទីបំផុតត្រូវបានជំនួសដោយគ្រិស្តសាសនានៅសតវត្សទី១។

ចំណែកឯតំបន់មេសូប៉ូតាមីវិញ គឺស្ថិតនៅអាស៊ីនិរតីនៃប្រទេសក្រិកបុរាណ ដែលមានអរិយធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិដំបូងបានលេចឡើង ដូចជាការច្នៃប្រឌិតកង់ កប៉ាល់សំពៅ ផែនទី ពាក្យសរសេរ និងគណិតវិទ្យា។ មនុស្សដំបូងប្រហែល ១២,០០០ ឆ្នាំមុន បានធ្វើការតាំងលំនៅដ្ឋានក្នុងតំបន់នេះ ហើយក៏មានគំនិតដ៏អស្ចារ្យក្នុងការអភិវឌ្ឍទីក្រុងធំៗដែលបានចាប់ផ្តើមបង្កើតចេញពីភូមិតូចៗជាច្រើន និងបន្តអភិវឌ្ឍរហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន៕ ប្រភព៖vnexpress

ប្រទេសឡាវ ៖ គេហទំព័រផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានអាជីវកម្ម និងហិរញ្ញវត្ថុ Business News Asia បានធ្វើការវិភាគ និងបញ្ចេញយោបល់ពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមហ៊ុនឧស្សាហកម្ម និងប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសផ្សេងៗនៅតំបន់អាស៊ី ។ គេហទំព័រនេះបានចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ប្រាក់គីបរបស់ឡាវ ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រាក់ដែលមានតម្លៃទាបបំផុតនៅលើពិភពលោក ។

ការចាត់ចំណាត់ថ្នាក់នេះ គឺមកពីប្រទេសឡាវមានសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ ហើយត្រូវពឹងផ្អែកលើទំនិញនាំចូលយ៉ាងខ្លាំង ជំនួសឱ្យទំនិញផលិតនៅក្នុងស្រុក និងធ្វើឱ្យទុនបម្រុងអន្តរជាតិធ្លាក់ចុះជាលំដាប់ ។ ដូចគ្នានេះ ប្រាក់របស់ប្រទេសផ្សេងទៀតក៏មានតម្លៃទាបដែរ ដូចជា ប្រាក់ដុងរបស់វៀតណាម និងប្រាក់របស់អ៊ូសបេគីស្ថាន ហើយប្រាក់គីបរបស់ឡាវត្រូវបានគេចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ជារូបិយប័ណ្ណមានតម្លៃទាបខ្លាំង ដោយសារហេតុផលជាច្រើន ។

ក្នុងអត្ថបទចេញផ្សាយកាលពីដើមខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ បង្ហាញថា ឡាវគឺជាប្រទេសតូចមួយដែលមានរបបសេដ្ឋកិច្ចចម្រុះតិចតួច ។ ដូច្នេះ នេះជាកត្តាសំខាន់ដែលប៉ះពាល់ដល់ការធ្លាក់ថ្លៃប្រាក់គីប ហើយវាបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់ទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិនបរទេសដែលមានសក្តានុពលទៀតផង ។ ប្រសិនបើគ្មានការចាត់វិធានការណាមួយដើម្បីពង្រឹងប្រាក់គីបទេនោះ វាអាចគំរាមកំហែងដល់ស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ចឡាវ និងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការវិនិយោគទុនពីក្រៅប្រទេស និងការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម ។

ក្រៅពីនេះ ប្រទេសឡាវបានពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើការនាំចេញទិន្នផលកសិកម្មទៅក្រៅប្រទេស និងត្រូវពឹងផ្អែកលើពលករឡាវដែលទៅធ្វើការនៅក្រៅប្រទេស ។ បើតម្លៃទិន្នផលកសិកម្មរបស់ឡាវធ្លាក់ចុះ វានឹងធ្វើឱ្យប្រទេសនេះទទួលបានប្រាក់ចំណូលតិចជាងមុនពីការនាំចេញ ។ ដូចគ្នានេះដែរ បើចំនួនការផ្ញើប្រាក់មកប្រទេសឡាវរបស់ពលករឡាវធ្លាក់ចុះ ប្រាក់គីបនឹងរងផលប៉ះពាល់ដូចគ្នា ។

ទោះយ៉ាងណា ដើម្បីបង្កើនការផ្គត់ផ្គង់រូបិយប័ណ្ណបរទេសផ្សេងៗ និងតម្រូវការប្រាក់គីប កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ លោក សនឆ័យ ស៊ីផាន់ដន បានចេញលិខិត១ច្បាប់ទៅកាន់ធនាគារឡាវ និងក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងពាណិជ្ជកម្ម ដើម្បីឱ្យប្រាកដចិត្តថា អត្រាប្តូរប្រាក់បរទេសដែលទទួលបានតាមរយៈការនាំចេញផលិតផលទៅក្រៅប្រទេស និងការវិនិយោគពីក្រៅប្រទេស អាចចូលមកប្រទេសឡាវតាមរយៈប្រព័ន្ធធនាគារ ។ លើសពីនេះ ប្រទេសឡាវត្រូវបង្កើនការព្យាយាមគ្រប់ផ្នែកផងដែរ ដើម្បីពង្រឹងរូបិយប័ណ្ណជាតិរបស់ខ្លួន ៕ ប្រភព ៖ AEC connect