ប្រទេសជប៉ុន៖ ក្នុងរយៈពេល ១២ ឆ្នាំកន្លងមកនេះលោក Daisuke Hori អាយុ ៤០ ឆ្នាំនៅក្នុងខេត្ត Hyogo ប្រទេសជប៉ុន បាននិយាយថា ជារៀងរាល់ថ្ងៃលោកគេងត្រឹមតែ ៣០ នាទីប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែលោកនៅតែមានកម្លាំងពេញលេញធម្មតាដូចមនុស្សគេងបានគ្រប់គ្រាន់អ៊ីចឹងតើនេះមកពីមូលហេតុអ្វីទៅ?
យើងគ្រាប់គ្នាដឹងហើយថា ការគេងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់គឺវាពិតជាមានប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់សុខភាពរាងកាយរបស់យើង ដោយមនុស្សត្រូវតែគេងយ៉ាងតិច ៧ ទៅ ៨ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃទើបជាការល្អ ទោះជាយ៉ាងណាបុរសជប៉ុនម្នាក់នេះអះអាងថា ទម្លាប់គេងមិនធម្មតារបស់លោកគឺល្អជាង។

លោក Daisuke Hori គឺជាអ្នកជំនួញម្នាក់ដែលចូលចិត្តតន្ត្រី គំនូរ និងការរចនាមេកានិច លោកតែងតែមានទម្លាប់ចូលគេងនៅម៉ោង ២:៣០ am ហើយភ្ញាក់ពីដំណេកនៅម៉ោង ៣:០០ am ដោយលោកតែងតែមានទម្លាប់គេងបែបនេះជារៀងរាល់ថ្ងៃអស់រយៈពេល ១២ ឆ្នាំហើយ។ Hori បាននិយាយថា “គ្រាន់តែលេងកីឡា ឬផឹកកាហ្វេមួយម៉ោងមុនពេលញ៉ាំអាហារ នោះអ្នកនឹងជៀសវាងការងងុយគេង”។ ការគេងតិចតួចបែបនេះជួយឱ្យលោកមានសុភាពរាងកាយល្អជាងមុន ក៏ដូចជាមានស្បែកស្អាត និងសុខភាពផ្លូវចិត្តរឹងមាំ។ លោក Daisuke Hori បានបន្តថា ក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ លោកបានបង្កើតសមាគមបណ្តុះបណ្តាលការគេងខ្លីរបស់ប្រទេសជប៉ុន ដែលរៀបចំថ្នាក់រៀនស្តីពីការគេង និងសុខភាព។

បន្ទាប់ពីបង្កើតសមាគមរួចរហូតមកដល់ពេលនេះលោក Hori បានបង្រៀនសិស្សជាង ២,១០០ នាក់ហើយឱ្យក្លាយជាអ្នកគេងខ្លីបំផុត។ អ្នកអនុវត្តមួយចំនួនបានរាយការណ៍ថា ពួកគេបានកាត់បន្ថយពេលវេលានៃការគេងពី ៨ ម៉ោងទៅ ១ ម៉ោងកន្លះក្នុងមួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីអនុវត្ត និងរក្សាទម្លាប់នេះអស់រយៈពេល ៤ ឆ្នាំ។ គេសង្កេតឃើញថា ទោះបីជាសិស្សទាំងនោះគេងបានតិចតួចក៏ដោយ ក៏ស្បែក និងសុខភាពផ្លូវចិត្ត ក៏ដូចជាសុខភាពរាងកាយរបស់ពួកគេនៅតែស្ថិតក្នុងស្ថានភាពល្អដដែល។ ដោយរឿងរ៉ាវរបស់ Daisuke Hori គឺបានផ្ទុះការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃថ្មីៗនេះបន្ទាប់ពីបានចែករំលែកនៅលើបណ្តាញសង្គម ដោយមានមតិចម្រុះទាំងវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាន។

អ្នកខ្លះថា ពួកគេសរសើរបុរសវ័យ ៤០ ឆ្នាំរូបនេះណាស់ ដែលចេះគ្រប់គ្រងពេលវេលា និងបង្កើនផលិតភាព ប៉ុន្តែក៏មានមតិជាច្រើនថា ការបន្ថយពេលវេលាសម្រាកគឺមានគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងដល់រាងកាយ ជាពិសេសខួរក្បាល បេះដូង និងសរីរាង្គផ្សេងៗទៀត។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ពិភពលោកក៏បានកត់ត្រាថា មានមនុស្សមួយចំនួនគឺមិនអាចគេងលក់អស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍ ហើយនៅតែមានសុខភាពល្អធម្មតា។ សរុបសេចក្តីមក ការគេងគឺអាស្រ័យទៅលើសុខភាពរបស់មនុស្សម្នាក់ៗនោះទេ ប៉ុន្តែជាទូទៅមនុស្សភាគច្រើនតែងមានទម្លាប់គេងច្រើនម៉ោងដើម្បីបង្កើនថាមពល ហើយមានមនុស្សតិចណាស់ ដែលមានទម្លាប់គេងតិចសុខភាពល្អ៕

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងអ្នកស្រាវជ្រាវល្បីៗជាច្រើនរបស់ក្រុមហ៊ុនជីវបច្ចេកវិទ្យាអាមេរិក Colossal Biosciences បាននិយាយថានៅឆ្នាំ ២០២៨ សត្វដែលធ្លាប់ផុតពូជកាលពី ៣ ទៅ ៤ លានឆ្នាំមុន អាចនឹងរស់ឡើងវិញម្តងទៀតនៅលើផែនដី។
នេះយោងតាមបទសម្ភាសន៍មួយនៅក្នុង Live Science ក្រុមហ៊ុន Colossal Biosciences ដែលជាក្រុមហ៊ុនជីវបច្ចេកវិទ្យារបស់អាមេរិកដ៏ល្បីល្បាញក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះសម្រាប់គម្រោងរបស់ខ្លួនក្នុងការធ្វើឱ្យសត្វដែលធ្លាប់ផុតពូជជាច្រើនបានរស់ឡើងវិញ បានចែករំលែកថា នៅឆ្នាំ ២០២៨ សត្វបុរាណចំនួន ៦ ប្រភេទប្រហែលជាអាចលេចវត្តមាននៅលើផែនដីម្តងទៀត។

ដូច្នេះសត្វបុរាណៗដែលក្រុមហ៊ុនគ្រោងនឹងនាំយកមកពិភពលោកឡើងវិញមានដូចជា៖ សត្វដំរី Woolly mammoth, សត្វស្លាប Dodo, សត្វខ្លា Thylacine, សត្វបក្សី Passenger pigeon, សត្វគោ Aurochs, និងសត្វសេះបង្កង់ Quagga។ លោក Ben Lamm សហស្ថាបនិក និងជានាយកប្រតិបត្តិនៃ Colossal Biosciences បាននិយាយថា ពួកគេមានគោលបំណងផលិតសត្វបុរាណទាំងនេះឱ្យរស់ឡើងវិញ បន្ទាប់ពីពួកគេបានរកឃើញហ្សែនរបស់ពួកវា ដោយយកហ្សែនរបស់ពួកវានីមួយៗទៅបង្កាត់ពូជជាមួយសត្វបច្ចុប្បន្នដែលមានភិនភាគស្រដៀងគ្នា។

ជាឧទាហរណ៍ ដូចជាសត្វដំរី Woolly mammoth អ៊ីចឹងដែលវាបានផុតពូជកាលពីជាង ២ លានឆ្នាំមុនមកម្លេះក្នុងកំឡុងយុគសម័យទឹកកក ទោះជាយ៉ាងណាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញហ្សែនរបស់វា ដោយផ្តល់នូវគំរូ DNA ដ៏មានតម្លៃបំផុតក្នុងការបង្កាត់ពូជជាមួយសត្វដំរីអាស៊ី។ ដោយអ្នកស្រាវជ្រាវនឹងណែនាំហ្សែនទាំងនេះទៅក្នុងហ្សែននៃសត្វដំរីអាស៊ីដែលមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ ដើម្បីបង្កើតថនិកសត្វទារក ដូច្នេះគេជឿថាការធ្វើបែបនេះទំនងជាមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ ហើយលោក Ben Lamm ក៏ជឿជាក់ដែរថា នៅឆ្នាំ ២០២៨ មនុស្សនឹងអាចឃើញប្រភេទសត្វផុតពូជជាច្រើនផ្សេងទៀតនឹងរស់ឡើងវិញនៅលើផែនដី។

យោងតាមផែនការដែលមានប្រសិទ្ធភាពបំផុត ការរស់ឡើងវិញនឹងប្រព្រឹត្តទៅយឺតៗជាមួយនឹងជំនាន់នីមួយៗនៃកូនកាត់ mammoth ដែលកើតមក វានឹងត្រូវបានបំពេញបន្ថែមដោយហ្សែន mammoth ដើម្បីក្លាយជាសត្វដំរី Woolly mammoth សុទ្ធសាធ។ ទោះជាយ៉ាងណា សាស្ត្រាចារ្យ Love Dalén មកពីសាកលវិទ្យាល័យ Stockholm ដែលបានចូលរួមក្នុងគម្រោងជាមួយ Colossal Biosciences បាននិយាយថា សត្វបុរាណដែលរស់ឡើងវិញទំនងជាមានសមត្ថភាពខុសៗពីពូជសត្វជំនាន់មុន គ្រាន់តែរូបរាងរបស់ពួកវាគឺដូចគ្នាៗទៅនឹងសត្វជំនាន់មុនដែរ៕

កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា សេដ្ឋកិច្ចចិនធ្លាក់ចុះបានធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍នានាលើពិភពលោក កាត់បន្ថយការហោះហើរទៅចិន ខណៈរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងបានស្វែងរកមធ្យោបាយស្តារទីផ្សារអាកាសចរណ៍អន្តរជាតិឱ្យល្អប្រសើរឡើងវិញ ។

នៅរដូវប្រាំងនេះ ការហោះហើរត្រង់រវាងប្រទេសចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្លាក់ចុះប្រមាណ២០% បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៩ ជាពេលមុនជំងឺកូវីដ-១៩ ឆ្លងរាតត្បាត ។

នាយកផ្នែកស្រាវជ្រាវទេសចរណ៍ចិននិយាយថា ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍លោកខាងលិចបានកាត់បន្ថយការហោះហើរទៅចិនយ៉ាងច្រើន ។ ជាក់ស្តែង ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Delta Air Lines ក៏បានកាត់បន្ថយការហោះហើរទៅចិនដូចក្រុមហ៊ុនផ្សេងដែរ ដោយក្រុមហ៊ុននេះពន្យារពេលហោះហើរពីទីក្រុង Los Angeles រដ្ឋ California ទៅទីក្រុងសៀងហៃ ដោយសារមានតម្រូវការហោះហើរតិចតួច ។

ចាប់ពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ តទៅ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ British Airways នឹងផ្អាកការហោះហើរពីទីក្រុងឡុងដ៍ ទៅទីក្រុងប៉េកាំង យ៉ាងហោចណាស់រយៈពេល១ឆ្នាំ ។ រីឯក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Virgin Atlantic នឹងហោះហើរចេញពីទីក្រុងសៀងហៃ ទៅទីក្រុងឡុងដ៍ នៅខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ ជាលើកចុងក្រោយ ហើយវាជាការបញ្ចប់ការហោះហើររបស់ក្រុមហ៊ុននេះអស់រយៈពេល២៥ឆ្នាំ ។

លោក អេវឺដ វ៉ាង អ្នកវិភាគហិរញ្ញវត្ថុរបស់តៃវ៉ាន់ជឿថា តម្រូវការផ្លាស់ប្តូរបានជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍លោកខាងលិចកាត់បន្ថយ ឬលុបចោលការហោះហើរទៅចិន ។ លោកនិយាយថា ៖ «មិនត្រឹមតែការធ្វើដំណើរទៅចិនធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែចំនួនអ្នកដំណើរពីចិនទៅលោកខាងលិច ក៏ធ្លាក់ចុះខ្លាំងដែរ ។ វាអាចបណ្តាលមកពីការពិនិត្យទិដ្ឋាការកាន់តែតឹងរ៉ឹងសម្រាប់អ្នកដំណើរចិន និងការព្យាយាមរបស់ចិនដើម្បីការពារប្រាក់ហូរទៅក្រៅប្រទេស» ។

ចំណែកលោក ជេ វាំង សេដ្ឋវិទូនិយាយថា ៖ «ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍លោកខាងលិចមានគុណភាពសេវាកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យាទំនើបជាង ។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ដែលផ្តល់ការហោះហើរអន្តរជាតិបានបង្ហាញពីសម្ព័ន្ធភាពការទូត និងនយោបាយ ប៉ុន្តែពេលក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍លោកខាងលិចលុបចោលការហោះហើរទៅចិន និងហោះរទៅប្រទេសផ្សេងបង្ហាញថា ចិន និងលោកខាងលិចកាន់តែដាច់ឆ្ងាយពីគ្នាទាំងលើឆាកពិភពលោក និងទំនាក់ទំនងការទូត» ។

លោកបន្តថា ក្នុងរយៈពេលខ្លី វាអាចជួយជំរុញដល់វិស័យអាកាសចរណ៍ចិនដោយការបែងចែកចំណែកទីផ្សារ ប៉ុន្តែក្នុងរយៈពេលវែង វានឹងប៉ះពាល់ដល់ការលូតលាស់សេដ្ឋកិច្ចចិន ព្រមទាំងប៉ះពាល់យុទ្ធសាស្ត្រនយោបាយ និងការទូត នាថ្ងៃអនាគត ។

យោងតាមទិន្នន័យបង្ហាញថា ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ចិនភាគច្រើនជាកម្មសិទ្ធិរបស់រដ្ឋាភិបាល និងទទួលការលើកទឹកចិត្តពីគណបក្សកុម្មុយនិស្ត ។ នៅឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ចំនួន៤ របស់ចិនបានខាតបង់ដើមទុនអស់យ៉ាងច្រើន ៕

ប្រទេសសិង្ហបុរី ៖ យើងធ្លាប់បានឮថា ការលាបថ្នាំពណ៌នៅលើជញ្ជាំងលំនៅឋាននឹងអាចជួយកាត់បន្ថយកំដៅបាន ប៉ុន្តែវានឹងល្អកម្រិតណា បើយើងអាចធ្វើឱ្យទីក្រុងទាំងមូលកាន់តែត្រជាក់ជាងមុន ដោយការលាបថ្នាំពណ៌នៅតាមតំបន់ផ្សេងៗក្នុងទីក្រុង ។

អ្នកស្រាវជ្រាវមកពីសាកលវិទ្យាល័យ Nanyang Technological ប្រទេសសិង្ហបុរី បានបង្កើតថ្នាំពណ៌ធ្វើឱ្យទីក្រុងកាន់តែត្រជាក់ និងអាចកាត់បន្ថយសីតុណ្ហភាព ចាប់ពី១​អង្សារសេ ទៅ២អង្សារសេ ។

ការស្រាវជ្រាវនេះបានសាកល្បងយកថ្នាំពណ៌ប្រភេទថ្មីទៅលាបតាមតំបន់ផ្សេងៗក្នុងទីក្រុង ដូចជា ៖ លាបលើរបង, ដំបូលអគារ, តាមផ្លូវ និងផ្លូវសម្រាប់អ្នកថ្មើរជើង ។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រមូលទិន្នន័យអំពីបរិយាកាសប្រែប្រួល, សីតុណ្ហភាព, សំណើម និងកាំរស្មី UV អស់រយៈពេលជាង២ខែ ដោយធ្វើការប្រៀបធៀបតំបន់លាបថ្នាំពណ៌ប្រភេទថ្មី និងតំបន់ពុំបានលាបថ្នាំពណ៌ ។

តាមការសរុបលទ្ធផលសាកល្បងខាងលើបញ្ជាក់ថា តំបន់បានលាបថ្នាំពណ៌អាចបញ្ចេញកំដៅដែលកើតឡើងដោយសារការដ្ឋានសំណង់ បានល្អជាងតំបន់ពុំបានលាបថ្នាំពណ៌ រហូតដល់៣០% ឯណោះ ។ ក្រៅពីនេះ វាអាចកាត់បន្ថយសីតុណ្ហភាពចាប់ពី១អង្សារសេ ទៅ២អង្សារសេ ក្នុងពេលអាកាសធាតុក្តៅបំផុត ។

បើប្រៀបធៀបដំបូលអគារបានលាបថ្នាំពណ៌ប្រភេទថ្មីជាមួយដំបូលអគារធម្មតាឃើញថា ដំបូលបានលាបថ្នាំពណ៌អាចកាត់បន្ថយកំដៅរហូតដល់៤០% ក្នុងពេលអាកាសធាតុក្តៅបំផុត ។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានដាក់បញ្ចូលសារធាតុគីមីក្នុងថ្នាំពណ៌ថ្មីដើម្បីជួយកាត់បន្ថយកំដៅថ្ងៃ ព្រមទាំងជួយឱ្យតំបន់នានាក្នុងទីក្រុងគួរឱ្យចង់រស់នៅ ។

វាជាការស្រាវជ្រាវលើកដំបូង និងបានសាកល្បងលាបថ្នាំពណ៌ក្នុងទីក្រុងបង្ហាញថា ការលាបថ្នាំពណ៌នៅផ្នែកខាងក្រៅអាចជួយកាត់បន្ថយសីតុណ្ហភាពរបស់អគារ និងតំបន់ផ្សេងៗក្នុងទីក្រុងដ៏ធំ ។ ការប្រើប្រាស់ថ្នាំពណ៌នេះជាវិធីងាយស្រួល ដែលអាចជួយឱ្យលំនៅឋាន និងអគារផ្សេងៗក្នុងទីក្រុងគួរឱ្យចង់រស់នៅជាងមុន ស្របពេលអាកាសធាតុលើពិភពលោក កាន់តែក្តៅខ្លាំងពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ៕

ប្រទេសហ្វីលីពីន ៖ កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ខ្យល់ព្យុះឈ្មោះ «យ៉ាងិ» បានបោកបក់មកលើប្រទេសហ្វីលីពីនធ្វើឱ្យកើត ទឹកជំនន់ភ្លាមៗ ។ លើសពីនេះ ពលរដ្ឋហ្វីលីពីនបានស្លា.ប់ ដោយសារគ្រោះធម្មជាតិរហូតដល់១១នាក់ ។

ខ្យល់ព្យុះ «យ៉ាងិ» ធ្វើឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងនៅហ្វីលីពីនអស់រយៈពេល២ថ្ងៃ (គឺចាប់ពីថ្ងៃទី២ ដល់ថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤) ។ ក្រោយពីភ្លៀងធ្លាក់រួចមកបណ្តាលឱ្យបាក់ដីជាច្រើនកន្លែង និងមានពលរដ្ឋស្លាប់រហូតដល់១១នាក់ ក្នុងនោះមានទារិកាអាយុត្រឹម៩ខែផងដែរ ។

ទីក្រុងណាកា ស្ថិតនៅភាគខាងកើតប្រទេស គឺស្ថិតក្នុងចំណោមទីក្រុងរងគ្រោះធ្ងន់ធ្ងរបំផុតដោយសារគ្រោះធម្មជាតិ ។ ខ្យល់ព្យុះបានបម្លាស់ទីទៅភាគខាងជើងឆ្នេរសមុទ្រកោះលូសន ដែលជាកោះសំខាន់របស់ហ្វីលីពីន កាលពីថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា កន្លងមក ដែលកម្លាំងខ្យល់ស្មើនឹង៧៥គីឡូម៉ែត្រក្នុង១ម៉ោង ។

អាជ្ញាធរបានដាស់តឿនពលរដ្ឋពីខ្យល់ព្យុះនៅលើកោះលូសន ដែលមានមនុស្សរស់នៅច្រើនបំផុតរបស់ប្រទេសហ្វីលីពីន ព្រមទាំងទីក្រុងម៉ានីលផងដែរ ។ សាលារៀនគ្រប់កម្រិត និងមន្ត្រីរាជការបានផ្អាកការងារបណ្តោះអាសន្ន ដោយសារខ្យល់ព្យុះ ។

មន្ត្រីគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាពសាធារណៈនិយាយថា ទឹកជំនន់នៅតំបន់មួយចំនួនមានកម្ពស់ហួសក្បាលមនុស្ស ហើយជនរងគ្រោះរាប់រយនាក់បានទទួលការជួយសង្គ្រោះ ។ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា មានជនរងគ្រោះជាង៣០០នាក់ស្នាក់នៅក្នុងជម្រកបណ្តោះអាសន្ន ។ អាជ្ញាធរនិយាយថា កម្រិតទឹកជំនន់ក្នុងទីក្រុងដែលមានមនុស្សរស់នៅចំនួន២១ម៉ឺននាក់ បានស្រកចុះយឺតដោយសារទឹកឡើងខ្ពស់ពេក ។

ក្រៅពីនេះ ជើងហោះហោះក្នុងស្រុកជាច្រើនបានផ្អាកការហោះហើរជាបណ្តោះអាសន្ន ។ ខ្យល់ព្យុះបានបោកបក់ឆ្លងកាត់ខេត្តអិសាបេឡា ស្ថិតនៅភាគខាងជើងប្រទេសនៅរសៀលថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ហើយមានទីក្រុង៤ និងពលរដ្ឋ៣៣.០០០នាក់ បានរងគ្រោះពីខ្យល់ព្យុះដោយផ្ទាល់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្នុង១ឆ្នាំៗ ប្រទេសហ្វីលីពីនបានរងគ្រោះដោយសារខ្យល់ព្យុះចំនួន២០ ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៣ ហ្វីលីពីនបានរងគ្រោះដោយសារខ្យល់ព្យុះហៃយៀន ដែលបណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់ជាង៧.៣០០នាក់ និងបំផ្លាញភូមិស្រុក, បក់ទូកទៅលើច្រាំង និងធ្វើឱ្យមនុស្ស៥លាននាក់នៅតំបន់កណ្តាលបាត់បង់ផ្ទះសម្បែង ៕

ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ៖ គីមឈី គឺជាអាហារដ៏សំខាន់របស់ពលរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូង ប៉ុន្តែគុណភាព និងបរិមាណទិន្នផលស្ពៃបូកគោចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះដោយសារសីតុណ្ហភាពកើនឡើងខ្ពស់ ដែលបណ្តាលមកពីបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ បានធ្វើឱ្យការផលិតគីមឈីនៅកូរ៉េខាងត្បូងរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំង ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់កសិករ និងអ្នកធ្វើគីមឈីកូរ៉េខាងត្បូង ។

ស្ពៃបូកគោ នឹងដុះលូតលាស់ល្អពេលអាកាសធាតុត្រជាក់ ហើយគេនិយមដាំវាភាគច្រើននៅតាមតំបន់ភ្នំ ដែលមានសីតុណ្ហភាពមិនលើសពី២៥អង្សារសេក្នុងរដូវក្តៅ ។ ការស្រាវជ្រាវបង្ហាញថា អាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងកើតឡើងដោយសារបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុបានគំរាមកំហែងទិន្នផលស្ពៃបូកគោយ៉ាងខ្លាំង រហូតធ្វើឱ្យកូរ៉េខាងត្បូងពុំអាចដាំដំណាំនេះបន្តទៀត ។

អ៊ី យ៉ុងយ៉ូ អ្នកជំនាញផ្នែកដំណាំ និយាយថា ស្ពៃបូកគោនឹងដុះលូតលាស់ល្អពេលអាកាសធាតុត្រជាក់ ហើយសីតុណ្ហភាពសមស្របបំផុត គឺចាប់ពី១៨អង្សារសេ ទៅ២១អង្សារសេ ។ រីឯកសិករ និងអ្នកផលិតគីមឈី ក៏បាននិយាយពាក់ព័ន្ធនឹងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុដូចគ្នាដែរ ។ គីមឈីរសជាតិហឹរបានធ្វើពីបន្លែផ្សេងៗ ដូចជា ៖ ក្បាលឆៃថាវ, តាសក់ និងស្លឹកខ្ទឹម ប៉ុន្តែអាហារដ៏ពេញនិយមមួយនេះត្រូវការស្ពៃបូកគោ ពុំអាចខ្វះបាន ។

ចំណែក លី ហាយ៉ុន មន្ត្រីជំនាញគីមឈីមកពីក្រសួងកសិកម្មកូរ៉េខាងត្បូងនិយាយថា ផលប៉ះពាល់ដោយសារសីតុណ្ហភាពកើនឡើងខ្ពស់បានធ្វើឱ្យដំណាំស្ពៃបូកគោស្អុយរលួយ និងខូចឫស ។ បើវានៅតែបែបនេះបន្តទៀត កូរ៉េខាងត្បូងនឹងបញ្ឈប់ការធ្វើគីមឈី នារដូវក្តៅ ។

យោងតាមទិន្នន័យការិយាល័យស្ថិតិរបស់រដ្ឋាភិបាលបញ្ជាក់ថា កាលពីឆ្នាំ២០២៣ ផ្ទៃដីដាំស្ពៃបូកគោនៅកូរ៉េខាងត្បូង គឺតិចជាងពាក់កណ្តាល បើធៀបនឹង២០ឆ្នាំមុន ។ រីឯរបាយការណ៍របស់ការិយាល័យអភិវឌ្ឍន៍ជនបទស្រាវជ្រាវផ្នែកកសិកម្មឱ្យដឹងថា ការផ្លាស់ប្តូរអាកាសធាតុនឹងធ្វើឱ្យផ្ទៃដីដាំស្ពៃបូកគោធ្លាក់ចុះខ្លាំងក្នុងរយៈពេល២៥ឆ្នាំខាងមុខ ហើយគ្មានការដាំស្ពៃបូកគោនៅតំបន់ខ្ពង់រាបទេ ។

អ្នកស្រាវជ្រាវបញ្ជាក់ថា ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង និងសត្វល្អិតបំផ្លាញដំណាំដែលកសិករពិបាកកម្ចាត់ក្នុងរដូវក្តៅ គឺជាមូលហេតុធ្វើឱ្យទិន្នផលដំណាំធ្លាក់ចុះ ។ ក្រៅពីនេះ បញ្ហាផ្សិតបណ្តាលឱ្យដំណាំក្រៀមស្វិតបានប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់កសិករ ជាពិសេស ពេលជិតប្រមូលផល ៕