ប្រទេសអេស្ប៉ាញ ៖ កោះ Lanzarote របស់ប្រទេសអេស្ប៉ាញ ស្ថិតនៅភាគខាងកើតបំផុតរបស់ប្រជុំកោះខាណារី ក្នុងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ។ កោះនេះស្ថិតនៅក្បែរឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងជើងទ្វីបអាហ្វ្រិក និងសមុទ្រខ្សាច់សាហារ៉ា ។

កោះ Lanzarote បានកើតឡើងដោយសារការផ្ទុះភ្នំភ្លើងកាលពី១៥លានឆ្នាំមុន ហើយវាគ្របដណ្តប់ទៅដោយកំអែភ្នំភ្លើងរឹង, កំទេចកំទីថ្មភ្នំភ្លើង និងវាលខ្សាច់ពណ៌ខ្មៅ ។ នៅលើកោះមានភ្លៀងធ្លាក់តិចតួចបំផុត គឺស្មើប្រមាណតែ១៦ថ្ងៃក្នុង១ឆ្នាំ ហើយពេលខ្លះសីតុណ្ហភាពនៅលើខ្សាច់ពណ៌ខ្មៅ បានកើនឡើងរហូតដល់៥០អង្សារសេ ។

បើទោះជានៅទីនេះមានអាកាសធាតុមិនអំណោយផលក្តី ប៉ុន្តែកោះ Lanzarote អាចផលិតស្រាទំពាំងបាយជូរ ចាប់ពី៤សែនដប រហូតដល់៦សែនដបក្នុង១ឆ្នាំ ។ អ្នកផលិតស្រាទំពាំងបាយជូររបស់កោះចាត់ទុកថា ពួកគេជាក្រុមអ្នកធ្វើការធ្ងន់បំផុតលើពិភពលោក ។ ការស្វែងរកវិធីដាំដើមទំពាំងបាយជូរនៅលើកោះក្សត់ទឹកភ្លៀងនេះបានកើតឡើងតាំងពីសតវត្សរ៍ទី១៨ មកម៉្លេះ ។

កាលពីឆ្នាំ១៧៣០ គឺជាការផ្ទុះភ្នំភ្លើងលើកចុងក្រោយរបស់ភ្នំ Timanfaya និងជាការផ្ទុះភ្នំភ្លើងជាប់ៗគ្នារហូតរយៈពេល៦ឆ្នាំ ។ ហេតុនេះ វាធ្វើឱ្យមនុស្សម្នារស់នៅលើកោះជាច្រើននាក់សម្រេចចិត្តនាំក្រុមគ្រួសារជម្លៀសទៅរស់នៅតំបន់ផ្សេងទៀត ដែលមានអាកាសធាតុអំណោយផល និងពុំប្រឈមជាមួយភ្នំភ្លើង ។

ទោះយ៉ាងណា មនុស្សមួយចំនួនពុំបានផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅទៅរស់នៅតំបន់ផ្សេងទេ ហើយពួកគេនៅតែបន្តរស់នៅលើកោះដដែល ។ ពួកគេនិយាយថា ដីភ្នំភ្លើងមានគុណសម្បត្តិអាចរក្សាសំណើមបានយ៉ាងល្អ ទើបពួកគេអាចដាំដុះដំណាំលើកោះដើម្បីមានប្រាក់ចំណូលចិញ្ចឹមជីវិត ។

Lanzarote បានក្លាយជាកោះសម្រាប់ដាំដុះដំណាំលក្ខណៈស្ងួត តាមរយៈការប្រើប្រាស់ដីភ្នំភ្លើង ។ វាជាការពិសោធន៍ឱ្យឃើញថា មនុស្សរស់នៅលើកោះដែលកើតឡើងដោយសារការផ្ទុះភ្នំភ្លើង គឺពិតជាមានភាពអត់ធ្មត់ខ្លាំង និងមានជំនាញកសិកម្ម ៕

ប្រទេសថៃ ៖ នំគ្រក់ គឺជាអាហាររបស់ខ្មែរយើងតាំងពីយូរយាណាស់មកហើយ ដែលនំនេះធ្វើឡើងពីម្សៅអង្ករលាយជាមួយបាយកក ដាក់ខ្ទះដូង និងចម្អិនដោយអំបែងដីមានរន្ធតូចៗ ។ ពេលឆ្អិន ខ្មែរយើងបានយកនំគ្រក់មកផ្គុំជាប់គ្នាពីរៗបរិភោគជាមួយទឹកជ្រលក់ ពេលខ្លះ យើងក៏អាចបរិភោគជាមួយបន្លែផងដែរ ។

ប៉ុន្តែពេលយើងបង្ហោះរូបភាពនំគ្រក់ក្នុងបណ្តាញសង្គម បែរជាធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃពុំពេញចិត្តទៅវិញ ហើយថែមទាំងនិយាយថា ខ្មែរលួ.ច នំរបស់ថៃ ។

កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា មានប្រធានបទជជែកគ្នាមិនឈប់ឈររវាងប្រទេសថៃ និងកម្ពុជា ។ ប្រធានបទថ្មីមួយដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃមានចម្ងល់យ៉ាងខ្លាំងនោះ គឺកម្មវិធី MasterChef របស់កម្ពុជាបានយកនំគ្រក់មកបង្ហាញ និងអះអាងថា នំគ្រក់ គឺជាវប្បធម៌អាហាររបស់ជនជាតិខ្មែរតាំងពីសម័យបុរាណមកម៉្លេះ ។

សារព័ត៌មានថៃផ្សាយថា កម្ពុជា គឺជាប្រទេសមួយដែលមានពលរដ្ឋចូលចិត្តយកម្ហូបអាហារ, នំចំណី និងអ្វីជាច្រើនទៀតរបស់ប្រទេសផ្សេងមកធ្វើជារបស់ខ្លួនជានិច្ច ។ ហ្វេសប៊ុកផេករបស់ថៃឈ្មោះ «World Forum ข่าวสารต่างประเทศ» បានបង្ហោះរូបភាពនំគ្រក់ និងសរសេរថា ៖ «កម្ពុជានិយាយថា នំគ្រក់ ជានំរបស់កម្ពុជាដែលមានតាំងពីសម័យបុរាណកាលមកម៉្លេះ ។ បន្ទាប់ពីកម្មវិធី MasterChef យកនំគ្រក់ជានំតំណាងខ្មែរមកបង្ហាញ បែរជាផ្ទះលេខ២ ប្រាប់ថា នំគ្រក់ជារបស់ខ្លួន» ។

សារព័ត៌មានថៃបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋខ្មែរបានប្រើប្រាស់ពាក្យថា «ផ្ទះលេខ១» និង «ផ្ទះលេខ២» គឺផ្ទះលេខ១ សំដៅលើប្រទេសកម្ពុជា រីឯផ្ទះលេខ២ សំដៅលើប្រទេសថៃ ។ ក្រោយពេលហ្វេសប៊ុកផេកថៃខាងលើបង្ហោះរូបភាពនំគ្រក់ ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃចូលមកបញ្ចេញមតិយ៉ាងច្រើនថា នំគ្រក់ជារបស់ថៃអស់រាប់រយឆ្នាំ ហើយពួកគេថា ខ្មែរលួចនំរបស់ថៃ ធ្វើឱ្យថៃនឿយហត់ចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ។

ហ្វេសប៊ុកផេកថៃឈ្មោះ «World Forum ข่าวสารต่างประเทศ» បញ្ជាក់ថា នំគ្រក់របស់ថៃ (ខានុម គ្រក់ ឬ Khanom Khrok) បានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៤ ជានំល្អបំផុតនៅលើពិភពលោក ដែលចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ដោយគេហទំព័រដ៏ល្បីល្បាញឈ្មោះ Tasteatlas ។ រីឯចំណាត់ថ្នាក់ទី១ បានទៅ Crêpes របស់បារាំង, ចំណាត់ថ្នាក់ទី២ បានទៅ Kaiserschmarrn របស់អូទ្រីស និងចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ បានទៅ Jianbing របស់ចិន ។

គួរបញ្ជាក់ថា ទម្លាប់បរិភោគនំគ្រក់របស់ខ្មែរ និងថៃ គឺខុសគ្នា ។ ខ្មែរយើងបរិភោគនំគ្រក់ជាមួយទឹកជ្រលក់ដាក់ក្នុងចានចង្កឹះ ដែលផ្សំពីទឹកត្រី, ស្ករស, ទឹកខ្មេះ, ខ្ទឹមស និងម្ទេស ហើយពេលបរិភោគ យើងដាក់ខ្ទិះដូងចូលក្នុងទឹកជ្រលក់ ។

ចំណែកថៃវិញពុំបរិភោគនំគ្រក់ជាមួយទឹកជ្រលក់ទេ គឺពួកគេបរិភោគនំនេះជាបង្អែមវិញ ។ នំគ្រក់នៅថៃមានរសជាតិផ្អែមបន្តិច និងដាក់គ្រឿងផ្សំផ្សេងៗនៅផ្នែកខាងលើ ដូចជា ៖ ល្ង, គ្រាប់ពោត, ស្លឹកខ្ទឹម និងត្រាវ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤នេះ នឹងចាប់ផ្តើមដំណើរការរថភ្លើងដឹកទំនិញឆ្លងកាត់ព្រំដែនពីស្ថានីយរថភ្លើងម៉ាបតាផុត ខេត្តរ៉ាក់យ៉ង ប្រទេសថៃ ទៅកាន់រាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងចម្ងាយផ្លូវ ៦៩១គីឡូម៉ែត្រ ។

ប្រទេសថៃបានពិភាក្សាជាមួយកម្ពុជាពីការផ្លាស់ប្តូរទីតាំងស្កេនទំនិញទៅរាជធានីភ្នំពេញតែម្តង ដោយពុំចាំបាច់ស្កេនទំនិញនៅប៉ោយប៉ែតទៀតទេ រីឯការដឹកអ្នកដំណើរតាមរថភ្លើង នឹងដំណើរការនៅឆ្នាំ២០២៥ ។ បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសទាំងពីរនឹងផ្តោតលើសុវត្ថិភាពការដឹកទំនិញរបស់រថភ្លើងសិន ។

លោក ពិឈេត គុនណាថាំរ៉ាក់ មន្ត្រីនាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូនផ្លូវដែកថៃ និយាយថា ៖ «នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ (ប៉ុន្តែពុំទាន់កំណត់ថ្ងៃច្បាស់លាស់) ខាងរថភ្លើងថៃមានគម្រោងដំណើរការរថភ្លើងដឹកទំនិញឆ្លងកាត់ព្រំដែនលើកដំបូង គឺចេញពីស្ថានីយរថភ្លើងម៉ាបតាផុត ខេត្តរ៉ាក់យ៉ង ទៅកាន់រាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងចម្ងាយផ្លូវ ៦៩១គីឡូម៉ែត្រ ។ ការដឹកទំនិញតាមផ្លូវរថភ្លើងនេះ ក្រោយពីការចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈរវាងកម្ពុជា និងថៃ តាំងពីឆ្នាំ២០១៩» ។

លោកបន្តថា ៖ «ជំហានដំបូង នឹងដំណើរការរថភ្លើងដឹកទំនិញរបស់ក្រុមហ៊ុន Global Multimodal Logistics Co., Ltd. (GML) ស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រុមហ៊ុន PTT Public Company Limited ។ រថភ្លើងនឹងធ្វើដំណើរ ចំនួន២ជើងក្នុង១សប្តាហ៍ ដោយដឹកទំនិញដូចជា ៖ កំទេចផ្លាស្ទិក, ប្រេងម៉ាស៊ីន និងប្រេងហ្វ្រាំង» ។

លោកបន្តទៀតថា កាលពីចុងឆ្នាំ២០២៣ ខាងរថភ្លើងថៃបានសាកល្បងដឹកទំនិញឆ្លងកាត់ព្រំដែនជាលើកដំបូង តាមរយៈក្រុមហ៊ុន GML ដែលចាកចេញពីស្ថានីយរថភ្លើងម៉ាបតាផុត ទៅកាន់រាជធានីភ្នំពេញ ។ ពេលនោះ ថៃបានដឹកកំទេចផ្លាស្ទិក និងប្រេងម៉ាស៊ីនចំនួន២ទូរ ហើយគ្មានបញ្ហាពេលធ្វើដំណើរទេ ប៉ុន្តែមានបញ្ហាការពិនិត្យទំនិញរបស់មន្ត្រីគយ ។

ពេលរថភ្លើងដឹកទំនិញទៅដល់ប៉ោយប៉ែត គឺត្រូវលើកទំនិញចេញពីរថភ្លើងទៅដាក់លើរថយន្ត ដើម្បីយកទៅត្រួតពិនិត្យនៅនាយកដ្ឋានគយ ដែលនៅឆ្ងាយពីប៉ោយប៉ែតប្រមាណ២គីឡូម៉ែត្រ ។ ពេលពិនិត្យទំនិញរួចរាល់ ត្រូវលើកទំនិញពីរថយន្តឡើងលើរថភ្លើងវិញ ទើបធ្វើដំណើរទៅរាជធានីភ្នំពេញ ។ វាពុំងាយស្រួលទេ និងចំណាយពេលយូរណាស់ ។

ហេតុនេះ ប្រទេសទាំងពីរក៏បានបង្កើតក្រុមការងាររួមគ្នា និងពិភាក្សាជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ក្នុងគោលបំណងត្រួតពិនិត្យទំនិញនៅរាជធានីភ្នំពេញតែម្តង ដោយពុំចាំបាច់ត្រួតពិនិត្យនៅប៉ោយប៉ែត ។ បច្ចុប្បន្ន យើងកំពុងត្រៀមខ្លួនដើម្បីឱ្យការដឹកទំនិញតាមរថភ្លើងមានប្រសិទ្ធភាពបំផុត, ងាយស្រួល, សន្សំសំចៃពេលវេលា និងកាត់បន្ថយការចំណាយ ស្របតាមគោលនយោបាយរបស់ក្រសួងគមនាគមន៍ថៃ ដែលជំរុញការដឹកទំនិញតាមរថភ្លើងទៅកាន់តំបន់អាស៊ាន ។

ចំណែកការដឹកអ្នកដំណើរតាមរថភ្លើងពីប្រទេសថៃទៅកម្ពុជា លោក សុរ៉ាផុង ពិយ៉ាកឆូត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងគមនាគមន៍ថៃកំពុងពន្លឿនឱ្យដំណើរការឆាប់ៗ ហើយប្រទេសទាំងពីរកំពុងពិភាក្សាគ្នាពីការត្រៀមដឹកអ្នកដំណើរតាមរថភ្លើងឱ្យមានសុវត្ថិភាពបំផុត ។ ភាគីថៃរំពឹងថា ការដឹកអ្នកដំណើរតាមរថភ្លើងរវាងប្រទេសទាំងពីរនឹងដំណើរការនៅឆ្នាំ២០២៥ ៕