តើអ្នកដំណើរតាមយន្តហោះធ្លាប់បានសង្កេតដែរឬទេ ហេតុអ្វីអាកាសយានិកគ្រប់រូបមិនអនុញ្ញាតឱ្យទុកពុកមាត់ ឬពុកចង្ការវែង? រីឯចម្លើយ គឺវាពុំពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាគ្មានអនាម័យទេ ប៉ុន្តែការពិត គឺបណ្តាលមកពីមូលហេតុសំខាន់ជាងនេះ ។

កាលពីថ្ងៃទី១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ គេហទំព័រឈ្មោះ Indy 100 បានចុះផ្សាយថា ការទុកពុកមាត់វែងអាចធ្វើឱ្យអាកាសយានិកមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត ក្នុងករណីកើតហេតុការណ៍អាសន្នពេលកំពុងបើកយន្តហោះនៅលើមេឃ ។ អាកាសយានិកគ្រប់រូបចាំបាច់ត្រូវពាក់ម៉ាស់អុកស៊ីសែន ហើយបើពួកគេទុកពុកមាត់វែង វានឹងធ្វើឱ្យធ្លាយអុកស៊ីសែន ហើយនឹងប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិត ។

ប្រព័ន្ធ YouTube ដ៏ល្បីល្បាញឈ្មោះ Zack D. Films បានបង្កើតវីដេអូឧទាហរណ៍មួយដើម្បីបញ្ជាក់ពីមូលហេតុហាមអាកាសយានិកទុកពុកមាត់វែង ដោយសារវាអាចមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត ។ ក្នុងវីដេអូនេះបង្ហាញថា ពេលកើតហេតុការណ៍អាសន្ននៅលើយន្តហោះ អាកាសយានិកត្រូវតែពាក់ម៉ាស់អុកស៊ីសែនឱ្យជាប់ជាមួយផ្ទៃមុខខ្លាំងបំផុត ហើយវាសំខាន់ខ្លាំងណាស់ដើម្បីឱ្យអាកាសយនិកទទួលបានអុកស៊ីសែនគ្រប់គ្រាន់ ។ ប៉ុន្តែបើអាកាសយានិកមានពុកមាត់ វានឹងធ្វើឱ្យអុកស៊ីសែនធ្លាយចេញមកក្រៅ ។

ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍នីមួយៗនឹងមានច្បាប់ខុសគ្នាពាក់ព័ន្ធនឹងការទុកពុកមាត់របស់អាកាសយានិក ដូចជា ៖ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Delta Airlines របស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានអនុញ្ញាតឱ្យអាកាសយានិកទុកពុកមាត់បន្តិច ប៉ុន្តែកុំឱ្យវែងពេក រីឯពុកចង្ការវិញ ហាមមានដាច់ខាត ។

រីឯអ្នកនាំពាក្យអាកាសចរណ៍អាមេរិកបានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយគេហទំព័រទេសចរណ៍ឈ្មោះ Thrillist ថា ៖ «យើងគ្មានច្បាប់តម្រូវឱ្យអាកាសយានិកកោរពុកមាត់ទេ ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជាច្រើននឹងមានច្បាប់ហាមឃាត់ ឬអនុញ្ញាតឱ្យទុកពុកមាត់ខ្លះៗ ។ ការហាមឃាត់ទុកពុកមាត់វែងនេះ ដោយសារខ្លាចប៉ះពាល់ដល់ការពាក់ម៉ាស់អុកស៊ីសែនពេលកើតហេតុការណ៍អាសន្នលើអាកាស» ៕

ប្រទេសចិន ៖ ការរស់នៅរបស់មនុស្សម្នាក់ៗមានលក្ខណៈខុសប្លែកគ្នាអាស្រ័យទៅតាមតំបន់ និងអាកាសធាតុ ដោយអ្នកខ្លះបានសម្រេចចិត្តរស់នៅទីប្រជុំជនមានមនុស្សច្រើន ដោយសារងាយស្រួលប្រកបរបររកស៊ី ខណៈអ្នកខ្លះទៀតរស់នៅតំបន់ជនបទស្ងប់ស្ងាត់ និងដាំដុះដំណាំជុំវិញផ្ទះ ។ ប៉ុន្តែតើមានមនុស្សប៉ុន្មាននាក់ជ្រើសរើសរស់នៅក្រោមដី? ហេតុអ្វីទើបពួកគេសម្រេចចិត្តរស់នៅបែបនេះ?

ភូមិមួយបានក្លាយជាតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏ល្បីល្បាញកម្រិត 4A នៅប្រទេសចិន និងល្បីល្បាញលើពិភពលោក ។ អ្វីដែលធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរចម្លែកចិត្តបំផុតនោះ គឺពេលមកដល់ទីនេះ ពួកគេនឹងឮសំឡេងមនុស្សជជែកគ្នា ឬសំឡេងជប់លៀង ឬសំឡេងតន្រ្តី ប៉ុន្តែនៅបរិវេណខាងលើគ្មានមនុស្សរស់នៅទេ ដោយសារផ្ទះអ្នកស្រុកបានសាងសង់នៅក្រោមដី ។

អស់រយៈពេលជាង៤.០០០ឆ្នាំហើយ ដែលអ្នកស្រុកបានរស់នៅភូមិក្រោមដី ឬភាសាចិនហៅថា «Yaodong» ស្ថិតនៅតំបន់ខ្ពង់រាប Loess Plateau ភាគខាងជើងប្រទេសចិន ។ ផ្ទះ និងបន្ទប់នីមួយៗក្នុងភូមិបានកើតឡើងដោយសារការជីកដីបន្តបន្ទាប់គ្នា ហើយនៅលើពិភពលោក មានទីកន្លែងតិចតួចបំផុតដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងនេះ ដូចជា ៖ ផ្ទះក្រោមដីនៅប្រទេសទុយនីស៊ី ។

នៅតំបន់ខ្ពង់រាប Loess Plateau គឺជាដើមកំណើតនៃវប្បធម៌ និងអរិយធម៌ចិនដ៏ចំណាស់បំផុត ។ តំបន់ខ្ពង់រាបនេះកើតឡើងដោយសារការប្រមូលផ្តុំធូលីដ៏តូចល្អិត ដែលត្រូវបានឆ្លងកាត់ខ្យល់បក់ និងខ្យល់ព្យុះអស់រយៈពេលរាប់លានឆ្នាំ ទើបធ្វើឱ្យដីនៅបរិវេណនេះមានគុណភាពល្អ និងអំណោយផលដល់ការដាំដុះដំណាំ និងការជីកដីធ្វើកន្លែងរស់នៅយ៉ាងល្អបំផុត ។

ខ្លោងទ្វារផ្ទះនៅទីនេះ មានរាងជាពាក់កណ្តាលរង្វង់មូល និងមានទ្វារឈើសម្រាប់បើក-បិទ ហើយផ្ទះនីមួយៗក្នុងភូមិអាចទំនាក់ទំនងគ្នាបាន ។ ជាទូទៅ វាជាផ្ទះសម្រាប់អ្នកមាននាមត្រកូលដូចគ្នារស់នៅ ឬសម្រាប់ឱ្យសមាជិកពង្រីកក្រុមគ្រួសារបន្តកូនចៅ ។

រីឯមូលហេតុធ្វើឱ្យអ្នកស្រុកសម្រេចចិត្តធ្វើផ្ទះនៅក្រោមដីបែបនេះ គឺដោយសារអាកាសធាតុ ។ ជាក់ស្តែង ពេលត្រជាក់ខ្លាំង ភូមិនេះនឹងមានសីតុណ្ហភាពធ្លាក់ចុះរហូតដល់-១០អង្សារសេ ទើបអ្នកស្រុកសម្រេចចិត្តរស់នៅក្រោមដី ដើម្បីទទួលបានអាកាសធាតុត្រជាក់នារដូវក្តៅ និងទទួលបានការកក់ក្តៅនារដូវរងា ។ អ្នកស្រុកបានចាប់ផ្តើមរស់នៅក្រោមដីបែបនេះ តាំងពីអំឡុងពេលប្រទេសចិនកើតសង្គ្រាមមកម៉្លេះ ។

អ្នករស់នៅទីនេះទទួលបានភាពងាយស្រួលគ្រប់បែបយ៉ាង មិនចាញ់ការរស់នៅលើដីទេ ដូចជា ៖ មានទឹកស្អាត និងភ្លើងអគ្គិសនីប្រើប្រាស់ ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានបន្ទប់ផ្សេងទៀត ដូចជា ៖ បន្ទប់ទទួលភ្ញៀវ, បន្ទប់ដាក់សម្ភារៈ និងកន្លែងតាំងវត្ថុបុរាណ ។ អ្នកស្រុកភាគច្រើនប្រកបមុខរបរកសិកម្ម ហើយក្នុងរណ្តៅដីនេះ ក៏មានក្រោលគោផងដែរ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្នុងមួយរណ្តៅដី គឺសម្រាប់ឱ្យមនុស្សមាននាមត្រកូលដូចគ្នារស់នៅបន្តកូនចៅ ហើយរណ្តៅដីមួយទៀត គឺសម្រាប់អ្នកមាននាមត្រកូលផ្សេងរស់នៅ ។ បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលចិនបានកែលម្អភូមិនេះធ្វើជាតំបន់ទេសចរណ៍ ហើយរដ្ឋាភិបាលបានសាងសង់ផ្ទះ និងខុនដូនៅក្បែរនេះសម្រាប់ឱ្យអ្នកភូមិរស់នៅ និងផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅចេញពីទីនេះ ៕

យើងដឹងហើយថា នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះពិភពលោកគឺមានការប្រែប្រួលច្រើន ដូច្នេះអាកាសធាតុគឺកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ។ ប៉ុន្តែដោយសារផែនដីមានអាកាសធាតុចម្រុះ ម្តងក្តៅ ម្តងត្រជាក់ ប្រទេសជាច្រើនក៏តែងតែប្រែប្រួលតាមរដូវកាលផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏មានប្រទេសមួយចំនួនដែលមានអាកាសធាតុថេរដែរ មានន័យថា គឺក្តៅរហូត ទោះបីដល់ខែដែលត្រូវចុះត្រជាក់ ឬភ្លៀងខ្លាំងប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ក៏ប្រទេសទាំង ៣ នេះនៅតែក្តៅដដែល។ នេះក៏ដោយសារប្រទេសទាំងនេះស្ថិតនៅក្បែរតំបន់វាលខ្សាច់ គ្មានព្រៃឈើ គ្មានទឹក ទើបសីតុណ្ហភាពក្នុងប្រទេសនេះក្តៅថេរ។ ដូច្នេះប្រទេសចំនួន ៣ នៅលើពិភពលោក ដែលមានអាកាសធាតុក្តៅបំផុតរួមមាន៖

១.ប្រទេសម៉ាលី៖ ក្នុងអំឡុងរដូវក្ដៅរបស់ប្រទេសម៉ាលី ដែលមានរយៈពេល ៣ ខែ សីតុណ្ហភាពក្តៅខ្លាំងរបស់វាអាចកើនឡើងរហូតដល់ ៤៥ អង្សាសេ ហើយសម្រាប់ខែត្រជាក់វិញប្រទេសនេះនៅតែក្តៅដដែល។ ដូច្នេះប្រទេសម៉ាលីដែលស្ថិតក្នុងទ្វីបអាហ្វ្រិកត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាប្រទេសដែលក្តៅជាងគេបំផុតក្នុងលោក។

២.ប្រទេសប៊ូគីណាហ្វាសូ៖ គឺជាប្រទេសស្ថិតនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ដែលត្រូវបានកំណត់លក្ខណៈដោយអាកាសធាតុចម្រុះ។ ទោះបីជាមានអាកាសធាតុចម្រុះក៏ដោយ ក៏អាកាសធាតុក្តៅនៅតែជះឥទ្ធិពលមកលើប្រទេសនេះខ្លាំងជាងគេផងដែរ។ ក្នុងរដូវក្តៅប្រទេសប៊ូគីណាហ្វាសូ មានសីតុណ្ហភាពរហូតដល់ ៤០ អង្សាសេ ហើយសម្រាប់ខែត្រជាក់វិញប្រទេសនេះក៏នៅតែរក្សាអាកាសធាតុក្តៅដដែល។

៣.ប្រទេសសេណេហ្គាល់៖ សេណេហ្គាល់ ដែលមានទីតាំងនៅភាគខាងលិចនៃទ្វីបអាហ្រ្វិក គឺជាប្រទេសក្តៅជាងគេបំផុតទី ៣ ក្នុងលោក ដោយសារវាស្ថិតនៅលើគែមនៃវាលខ្សាច់សាហារ៉ា និងឆ្នេរសមុទ្រអាហ្វ្រិក។ ប្រទេសនេះមានអាកាសធាតុប្រែប្រួលឥឈប់ឈរ ដែលនាំឱ្យសីតុណ្ហភាពកាន់តែខ្ពស់ ប្រឈមនឹងគ្រោះរាំងស្ងួត ការរិចរិលដី និងការបាត់បង់ជីវចម្រុះ ដែលប៉ះពាល់ដល់វិស័យកសិកម្ម និងស្ថិរភាពស្បៀង៕

ប្រទេសឥណ្ឌា ៖ បើនិយាយពីទន្លេនៅប្រទេសឥណ្ឌា មនុស្សគ្រប់គ្នានឹងគិតថា ទន្លេឥណ្ឌាមានភាពកខ្វ.ក់ ខ្លាំង មិនគួរឱ្យចុះលេងទេ ដោយសារសម្បូរទៅដោយកាកសំណល់ស្អុយរលួយ ឬជាកន្លែងធ្វើពិធីសាសនាផ្សេងៗតាមជំនឿរបស់ពលរដ្ឋឥណ្ឌា ។ ប៉ុន្តែមានទន្លេមួយនៅឥណ្ឌាមានទឹកស្អាតថ្លាឈ្វេងដូចកញ្ចក់ មើលឃើញដល់បាតទន្លេ ហើយបើភ្ញៀវទេសចរបានជិះទូកលេងនៅទីនេះ គឺដូចជាបានជិះទូកហោះ ឬជាឋានសួគ៌សម្រាប់អ្នកស្រឡាញ់ធម្មជាតិ ។

ទន្លេនេះមានឈ្មោះថា «ទន្លេ Umngot» ឬ «ទន្លេ Dawki» ស្ថិតនៅភូមិ Mawlynnong ក្នុងជ្រលងភ្នំក្នុងរដ្ឋមេខាឡៃ ភាគឦសានប្រទេសឥណ្ឌា និងនៅក្បែរព្រំដែនឥណ្ឌាជាមួយបង់ក្លាដែស ។ ទន្លេនេះមានពណ៌ដូចគ្រាប់ត្បូងមរកត ហើយភ្ញៀវទេសចរបរទេសតែងតែសរសើរថា វាមានទឹកស្អាត ថ្លាឈ្វេង ខុសពីទន្លេផ្សេងៗនៅឥណ្ឌា ។ អ្នកជិះទូកលេងក្នុងទន្លេនឹងអាចមើលឃើញដុំថ្មមានពណ៌ចម្រុះនៅបាតទន្លេ និងឃើញត្រីកំពុងហែលទឹកទៀតផង ។

ពលរដ្ឋឥណ្ឌាដែលរស់នៅក្បែរទន្លេ Umngot បានយកចិត្តទុកដាក់ថែរក្សាបរិស្ថាន និងគុណភាពទឹកទន្លេយ៉ាងខ្លាំង ហើយវាក៏ជាប្រពៃណីបុរាណរបស់ពួកគេផងដែរ ដែលមានតួនាទីថែរក្សាបរិស្ថានធម្មជាតិ ។ ហេតុនេះ ទើបធ្វើឱ្យទឹកទន្លេនេះមានសភាពស្អាត ថ្លាឈ្វេង ហើយវាពុំមែនជារូបភាពបំភាន់ភ្នែកទេ ។

រដ្ឋមេខាឡៃ គឺជាតំបន់ខ្ពង់រាបដែលសម្បូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិ ដូចជា ៖ ទន្លេ, វាលខ្សាច់, ព្រៃឈើ, ខ្យល់អាកាសល្អបរិសុទ្ធ និងកំណប់រ៉ែជាច្រើនប្រភេទ ហើយគេអាចនិយាយបានថា រដ្ឋមេខាឡៃ គឺជាឋានសួគ៌សម្រាប់អ្នកស្រឡាញ់ធម្មជាតិ ។ រីឯភូមិ Mawlynnong ត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា «God’s Own Garden» មានន័យថា «សួនច្បាររបស់ទេវតា» ហើយភូមិនេះទទួលបានពានរង្វាន់ភូមិស្អាតបំផុតនៅតំបន់អាស៊ី កាលពីឆ្នាំ២០០៣ ។

ភូមិ Mawlynnong មានបរិស្ថានស្អាតយ៉ាងខ្លាំង ហើយសូម្បីតែស្លឹកឈើជ្រុះ ក៏ត្រូវបានអ្នកភូមិបោសសម្អាតដាក់ក្នុងមានធុងសំរាមធ្វើឱ្យដើមឫស្សីដែរ ។ ក្រៅពីនេះ ភ្ញៀវទេសចរមកកម្សាន្តក្នុងភូមិ ពុំអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ថង់ផ្លាស្ទិក និងជក់បារីទេ ។

ភ្ញៀវទេសចរម្នាក់និយាយថា ពេលខ្លួនជិះទូកនៅទន្លេនេះមានអារម្មណ៍ថា វាពិតជាអស្ចារ្យខ្លាំងណាស់ គឺដូចគ្នាកំពុងអណ្តែតខ្លួនលើអាកាសដែរ ។ ភ្ញៀវទេសចរផ្សេងទៀតគួរតែមកលេងនៅទីនេះបានម្តងក្នុងមួយជីវិត ដើម្បីមើលឃើញទិដ្ឋភាពនេះដោយផ្ទាល់ភ្នែក ។

ចំណែកមូលហេតុធ្វើឱ្យទន្លេ Umngot មានទឹកស្អាតថ្លាឈ្វេងដូចកញ្ចក់ និងក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍ ដោយសារវាជាតំបន់តែមួយគត់នៅប្រទេសឥណ្ឌា ដែលគ្មានការបំពុលបរិស្ថាន ។ ការបំពុលសូន្យ គឺជាមូលហេតុចម្បងនៅពីក្រោយទឹកស្អាតរបស់ទន្លេ ដោយសារភូមិនេះគ្មានរោងចក្រ ឬប្រភពបំពុលបរិស្ថានផ្សេងទៀត ។

កន្លងមក អ្នកភូមិរស់នៅតាមមាត់ទន្លេបាននាំគ្នាតវ៉ាសុំឱ្យអាជ្ញាធររដ្ឋមេខាឡៃ បញ្ឈប់គម្រោងសាងសង់ទំនប់ទឹក ពីព្រោះពួកគេជឿថា នឹងធ្វើឱ្យទឹកទន្លេ Umngot ដ៏ថ្លាឈ្វេង និងមានឈ្មោះល្បីល្បាញត្រូវបានបំផ្លាញ ។ នៅទីបំផុត ពេលទឹកទន្លេលែងស្អាតដូចមុន នឹងគ្មានភ្ញៀវទេសចរមកកម្សាន្តនៅទីនេះទៀតទេ ហើយធ្វើឱ្យអ្នកភូមិបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលពីវិស័យទេសចរណ៍ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការដើរកម្សាន្ត និងការថតរូបភាពនៅទីនេះ គឺអាស្រ័យលើពន្លឺធម្មជាតិ ដោយសារអាកាសធាតុនៅរដ្ឋមេខាឡៃ មិនទៀងទាត់ ។ ហេតុនេះ ពេលវេលាល្អបំផុតសម្រាប់ការជិះទូកក្នុងទន្លេ គឺពេលមានពន្លឺថ្ងៃ និងគ្មានភ្លៀងធ្លាក់ ។ រីឯការធ្វើដំណើរទៅរដ្ឋមេខាឡៃ ភ្ញៀវទេសចរត្រូវជិះយន្តហោះចតនៅអាកាសយានដ្ឋានក្នុងទីក្រុង Guwahati រដ្ឋ Assam បន្ទាប់មក ជិះរថយន្តបន្តទៅរដ្ឋមេខាឡៃ ដោយចំណាយពេលចាប់ពី៦ម៉ោង ទៅ១០ម៉ោង ៕