សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ផែនការរបស់លោក Donald Trump គឺការដំឡើងពន្ធទំនិញនាំចូលពីប្រទេសកាណាដា និងម៉ិកស៊ិក ស្មើ២៥% អាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រាក់ចំណេញក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តនានារបស់អាមេរិក ជាពិសេស ក្រុមហ៊ុន General Motors (GM) ។

លោក Trump ដែលជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកថ្មី បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ ថា លោកនឹងបញ្ជាឱ្យដំឡើងពន្ធទំនិញនាំចូលពីប្រទេសដៃគូពាណិជ្ជកម្មសំខាន់ៗ ចំនួន៣ គឺ ៖ កាណាដា, ម៉ិកស៊ិក និងចិន ស្របតាមគោលនយោបាយ «America First» ដែលលោកធ្លាប់សន្យាពេលរកសំឡេងឆ្នោត ។

ហេតុនេះ លោកនឹងដំឡើងពន្ធទំនិញនាំចូលពីកាណាដា និងម៉ិកស៊ិក ស្មើនឹង២៥% រហូតដល់ប្រទេសទាំងពីរដោះស្រាយបញ្ហាថ្នាំញៀន ជាពិសេស ថ្នាំញៀនហ្វេនតានីល (Fentanyl) ព្រមទាំងដោះស្រាយបញ្ហាជនភៀសខ្លួន ។ ក្រៅពីនេះ លោកនឹងដំឡើងពន្ធទំនិញនាំចូលពីចិន លើសមុន១០% ។

ប៉ុន្តែការដំឡើងពន្ធរបស់លោក Trump បែរជាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ក្រុមហ៊ុនរបស់អាមេរិកទៅវិញ ជាពិសេស ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្ត ចំនួន៣ ប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេ គឺ ៖ General Motors, Ford និងក្រុមហ៊ុន Stellantis ដោយសារក្រុមហ៊ុនអាមេរិកទាំងនេះមានរោងចក្រនៅក្រៅប្រទេស និងនាំចូលគ្រឿងបន្លាសពីក្រៅប្រទេសមកអាមេរិក ។

General Motors ស្ថិតក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តឈានមុខរបស់អាមេរិក ដែលក្រុមហ៊ុននេះនាំចេញរថយន្តពីម៉ិកស៊ិក មកអាមេរិកខាងជើង ព្រមទាំងក្រុមហ៊ុន Ford និង Stellantis នឹងរងផលប៉ះពាល់ដោយសារការដំឡើងពន្ធទំនិញរបស់លោក Trump ។ តាមទិន្នន័យរបស់សមាគមឧស្សាហកម្មរថយន្តម៉ិកស៊ិកបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្ត ចំនួន១០ ដែលមានរោងចក្រនៅម៉ិកស៊ិក បានផលិតរថយន្តសរុបចំនួន១លាន៤សែនគ្រឿង នៅឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤ ក្នុងនោះរថយន្ត៩០% បាននាំចេញពីម៉ិកស៊ិក មកអាមេរិក ។

ក្រុមហ៊ុនវិភាគទិន្នន័យលំដាប់ពិភពលោក Global Data ឱ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុន General Motors របស់អាមេរិក នឹងនាំចូលរថយន្តពីកាណាដា និងម៉ិកស៊ិក ស្មើជាង៧៥ម៉ឺនគ្រឿង នៅឆ្នាំ២០២៤ ។ ក្រៅពីនេះ ក្រុមហ៊ុននឹងនាំចូលរថយន្តភីកអាប់យក្ស Chevy Silverado ឬ GMC Sierra ជិត៣៧ម៉ឺនគ្រឿង ព្រមទាំងរថយន្ត SUV ទំហំកណ្តាល ជិត៣៩ម៉ឺនគ្រឿង ។

រោងចក្ររបស់ក្រុមហ៊ុន General Motors នៅម៉ិកស៊ិក ក៏បានផលិតរថយន្តអគ្គិសនីថ្មី២ម៉ាក គឺ Equinox និង Blazer SUV អាចនឹងរងផលប៉ះពាល់ដោយសារការដំឡើងពន្ធរបស់លោក Trump ផងដែរ ។ ក្រុមហ៊ុននេះមានបុគ្គលិកចំនួន១២៥,០០០នាក់នៅអាមេរិកខាងជើង ហើយការលក់រថយន្តធ្លាក់ចុះនៅម៉ិកស៊ិក នឹងប៉ះពាល់ដល់ប្រាក់ចំណេញក្រុមហ៊ុនក្នុងតំបន់ ។

ក្រៅពីនេះ ការដំឡើងពន្ធ ក៏បានធ្វើឱ្យការចំណាយដើមទុនសម្រាប់ដំឡើងរថយន្តនៅអាមេរិកកើនឡើងផងដែរ ដោយសារ General Motors បាននាំចូលគ្រឿងបន្លាស់រថយន្តពីកាណាដា និងម៉ិកស៊ិក ស្មើជាង៥០% នៃគ្រឿងបន្លាស់រថយន្តទាំងអស់មកអាមេរិក ៕

ប្រទេសប្រេស៊ីល ៖ បច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋរស់នៅគ្រប់ទីកន្លែងលើពិភពលោក ពេញនិយមផឹកកាហ្វេយ៉ាងខ្លាំង មិនថាពេលព្រឹក ឬពេលថ្ងៃ ហើយអ្នកខ្លះតែងតែនឹកដល់ក្លិនឈ្ងុយរបស់កាហ្វេ ពេលក្រោកពីដំណេកជារៀងរាល់ថ្ងៃ ។ ប៉ុន្តែតម្លៃកាហ្វេបានកើនឡើងខ្ពស់ក្នុងរយៈពេល៤៧ឆ្នាំមកនេះ ដោយសារគ្រោះរាំងស្ងួតនៅប្រទេសប្រេស៊ីល ។

កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មាន AFP រាយការណ៍ថា ប្រេស៊ីល គឺជាប្រទេសផលិតកាហ្វេយ៉ាងច្រើននៅលើពិភពលោក និងនាំចេញកាហ្វេមានគុណភាពល្អទៅកាន់ប្រទេសជាច្រើន បានជួបនឹងគ្រោះរាំងស្ងួតធ្វើឱ្យតម្លៃកាហ្វេកើនឡើងខ្ពស់ក្នុងរយៈពេល៤៧ឆ្នាំ ។ ហេតុនេះ អ្នកនិយមផឹកកាហ្វេទាំងឡាយនឹងចំណាយប្រាក់ច្រើនជាងមុនដើម្បីទឹកកាហ្វេផឹក ។

តម្លៃគ្រាប់កាហ្វេអារ៉ាប៊ីកា បានកើនឡើងខ្ពស់ជាងពេលណាៗទាំងអស់ ឬគិតចាប់ពីឆ្នាំ១៩៧៧ មក ហើយតម្លៃនឹងកើនឡើងបន្តទៀត ដោយសារប្រេស៊ីលជួបនឹងគ្រោះរាំងស្ងួតនៅឆ្នាំ២០២៤ ។ វាគួរឱ្យបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការផលិតកាហ្វេនៅឆ្នាំ២០២៥ និងឆ្នាំ២០២៦ ស្របពេលការផ្គត់ផ្គង់កាហ្វេកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហានាពេលបច្ចុប្បន្ន ។

តម្លៃកាហ្វេកើនឡើងខ្ពស់ធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុននានាស្វែងរកដំណោះស្រាយរៀងៗខ្លួន សម្រាប់លក់កាហ្វេនៅដើមឆ្នាំ២០២៥ ដូចជា ៖ ក្រុមហ៊ុន Nestlé ត្រៀមដំឡើងថ្លៃកាហ្វេសម្រាប់អតិថិជន ខណៈក្រុមហ៊ុន The Swiss Group បានប្រកាសនៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ ថា នឹងដំឡើងថ្លៃកាហ្វេ ព្រមទាំងច្រកកាហ្វេក្នុងថង់តូចជាងមុនដើម្បីទទួលបានប្រាក់ចំណេញ ។

ពលរដ្ឋរស់នៅទីក្រុងឡុងដ៍ ប្រទេសអង់គ្លេស បានប្រាប់សារព័ត៌មាន AFP ថា ពួកគេចាប់ផ្តើមទិញកាហ្វេក្នុងហាងតិចជាងមុន ដោយសារតម្លៃកាហ្វេកើនឡើងកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ។ រីឯអ្នកខ្លះទៀតបានទិញកាហ្វេកញ្ចប់មកឆុងផឹកនៅផ្ទះ ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយ ។

ដោយឡែក នៅប្រទេសវៀតណាម ក៏មានបញ្ហាផ្គត់ផ្គង់កាហ្វេនៅឆ្នាំ២០២៤ ដែរ ជាពិសេស គ្រាប់កាហ្វេរ៉ូបឺសស្តា សម្រាប់ផលិតជាកាហ្វេកញ្ចប់ ដោយសារគ្រោះរាំងស្ងួតក្នុងរដូវកាលដាំដុះ ។ កាហ្វេរ៉ូបឺសស្តា ស្មើនឹង៥,២០០ដុល្លារអាមេរិកក្នុង១តោន ក្រោយពីវាបានឡើងថ្លៃខ្លាំងរហូតដល់៥,៨២៩ដុល្លារអាមេរិកក្នុង១តោន កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ។

អ្នកវិភាគនិយាយថា ការផ្អាកដឹកជញ្ជូនតាមសមុទ្រ, ពន្ធទំនិញកើនឡើងក្នុងសម័យលោក Donald Trump និងបទប្បញ្ញត្តិរបស់សហភាពអឺរ៉ុបកាន់តែតឹងរ៉ឹងពាក់ព័ន្ធនឹងការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ គឺសុទ្ធតែជាកត្តាជំរុញឱ្យកាហ្វេឡើងថ្លៃខ្លាំង ៕

ប្រទេសទួរគី៖ វិមានក្រោមដី Basilica Cistern នៅក្នុងទីក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុល ប្រទេសទួរគីបច្ចុប្បន្នគឺបានកំពុងក្លាយជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចររាប់ពាន់នាក់ទាំងជាតិ និងអន្តរជាតិ។
វិមាននេះកាលពីមុនគឺជាអាងទឹកក្រោមដី ត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងឆ្នាំ ៥៤២ ក្រោមអធិរាជ Byzantine Justinian I. ក្នុងគោលបំណងដើម្បីផ្តល់ទឹកសម្រាប់ព្រះរាជវាំងរបស់អធិរាជ និងផ្ទុករបស់របរសំខាន់ៗជាច្រើននៅក្នុងទីក្រុង Constantinople នៃចក្រភពអ៊ីស្តង់ប៊ុល គឺជាអាងទឹកមានសារៈសំខាន់ និងធំបំផុត។។

ប៉ុន្តែនៅពេលដែលទីក្រុងនេះបានធ្លាក់ដល់ចក្រភពអូតូម៉ង់ក្នុងសតវត្សទី ១៥ អាងទឹក Basilica Cistern លែងមានតួនាទីសំខាន់ទៀតហើយ មិនយូរប៉ុន្មានវាក៏ត្រូវបានគេបំភ្លេចចោល។ នៅសតវត្សទី ១៦ អ្នករុករកជនជាតិបារាំង Petrus Gyllius បានរកឃើញអាងក្រោមដីនេះ។ បន្ទាប់ពីនោះមក គម្រោងនេះក៏បានឆ្លងកាត់ការជួសជុលជាច្រើន ហើយបានបើកដំណើរការនៅឆ្នាំ ១៩៨៧ ដោយបានទាក់ទាញអ្នកទស្សនាយ៉ាងច្រើនជុំវិញពិភពលោក។

បច្ចុប្បន្នអាងទឹក Basilica Cistern ត្រូវបានគេប្រដូចទៅនឹងវិមានក្រោមដីដោយសារស្ថាបត្យកម្មអស្ចារ្យគ្មានពីរ។ Basilica Cistern មានប្រវែង ១៤០ ម៉ែត្រ និងទទឹង ៧០ ម៉ែត្រ ត្រូវបានគេប៉ាន់ស្មានថាអាចផ្ទុកទឹកបានជាង ៨០,០០០ m3 ដែលគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បំពេញតម្រូវការរបស់អ្នករស់នៅទីក្រុងបានប្រហែលមួយខែ។ ពិដាននៃវិមានក្រោមដីនេះ ត្រូវបានគាំទ្រដោយសសរថ្មម៉ាបធំៗចំនួន ៣៣៦ ជាមួយកំពស់ប្រហែល ១០ ម៉ែត្រ។ ជួរនៃសសរនីមួយៗបង្កើតបានជាសម្រស់ដ៏អាថ៌កំបាំងដូចប្រាសាទបុរាណ។

ដោយសាររចនាសម្ព័ន្ធបុរាណ ដ៏ស្រស់ស្អាត និងអស្ចារ្យរបស់វា វិមានក្រោមដី Basilica Cistern ត្រូវបានជ្រើសរើសដោយអ្នកដឹកនាំរឿងល្បីៗជាច្រើន សម្រាប់ធ្វើជាទីតាំងថតភាពយន្តបែបផ្សងព្រេង និងភ័យរន្ធត់។ ខ្សែភាពយន្តទាំងបីគឺ James Bond (១៩៦៣), The International (២០០៩) និង Brotherhood of Tears (២០១៣) សុទ្ធតែមានឈុតឆាកថតនៅទីនេះ៕