សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ប្រទេសនានាលើពិភពលោកចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ក្រោយពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ប្រកាសថា អាមេរិកនឹងដណ្តើមយកតំបន់ Gaza ដោយប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ព ហើយអាមេរិកនឹងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់នេះ បន្ទាប់ពីបណ្តេញពលរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីនទៅរស់នៅកន្លែងផ្សេង ។

សមាជិកព្រឹទ្ធសភាមកពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោក Chris Murphy បានសរសេរក្នុងបណ្តាញសង្គម X ថា លោក Trump ជ្រុលពេកហើយ ដែលចង់ឱ្យអាមេរិកវាយលុកតំបន់ Gaza ។ វានឹងធ្វើឱ្យកងទ័ពអាមេរិកបាត់បង់ជីវិតយ៉ាងច្រើន និងកើតសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាអូសបន្លាយជាច្រើនឆ្នាំ ។

ដូចគ្នានេះ សមាជិកសភាគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យឱ្យដឹងថា ការលើកឡើងនេះគ្មានទំនួលខុសត្រូវ និងគ្មានហេតុផល ហើយអាចប៉ះពាល់ដល់ការឈប់បាញ់គ្នារវាងអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាស់ ។ យើងចាំបាច់ត្រូវពិចារណាថា ហេតុអ្វីលោក Trump ចង់បានតំបន់ Gaza ពីព្រោះគ្រប់រឿងដែលលោកនិយាយ គឺសុទ្ធតែពាក់ព័ន្ធនឹងប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន និងសាច់ញាតិរបស់លោក ។

លោក Trump បាននិយាយពីការវាយលុកតំបន់ Gaza កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ប៉ុន្តែលោកពុំបានបញ្ជាក់ចំណុចលម្អិតពីការអភិវឌ្ឍ ឬគ្រប់គ្រងក្នុងតំបន់ទេ ។ វាធ្វើឱ្យប្រទេសនានាឆ្ងល់ថា តើអាមេរិកនឹងបញ្ជូនអ្នកណាទៅរស់នៅ Gaza ពីព្រោះតំបន់នេះស្ថិតនៅច្រាំងខាងកើតនៃសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ ដែលមានសក្តានុពលសម្រាប់មជ្ឈិមបូព៌ា ។

នៅថ្ងៃដដែល លោក Trump បានស្នើឱ្យបណ្តេញពលរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីនចេញពីតំបន់ Gaza ទៅរស់នៅប្រទេសជិតខាងជារៀងរហូត ដោយលោកបញ្ជាក់ថា តំបន់ Gaza គឺជាទីតាំងការរុះរើ ។ រីឯមេដឹកនាំអ៊ីស្រាអែលនិយាយថា លោក Trump កំពុងគិតហួសព្រំដែន និងបំផ្លាញការគិតពីមុន ។

ចំណែកមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់ក្រុមប្រដាប់អាវុធហាម៉ាស់ឱ្យដឹងថា ការឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់ Gaza ផ្លាស់ទៅរស់នៅកន្លែងផ្សេង គឺជាការបណ្តេញពួកគេចេញពីទឹកដីរបស់ខ្លួន ។ វានឹងបង្កភាពវឹកវរ និងតានតានក្នុងតំបន់ ពីព្រោះពលរដ្ឋ Gaza គ្មានថ្ងៃឱ្យស្ថានការណ៍នេះកើតឡើងទេ ៕

ប្រទេសសិង្ហបុរី ៖ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ហ្វេសប៊ុកផេកឈ្មោះ The Irrawaddy បានបង្ហោះរូបភាព និងសរសេរថា ពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាជាង២០០នាក់ នាំគ្នាឈរតម្រង់ជួរនៅមុខស្ថានទូតមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី ដើម្បីប្រគល់លិខិតឆ្លងដែន និងអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណឱ្យស្ថានទូតវិញ ក្រោយពីពួកគេទទួលបានសញ្ជាតិសិង្ហបុរី ។

ស្ថានទូតមីយ៉ាន់ម៉ានៅសិង្ហបុរីឱ្យដឹងថា កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ កន្លងមក ពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា ចំនួន២៧៨នាក់ បានប្រគល់អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណមីយ៉ាន់ម៉ាឱ្យស្ថានទូត ក្រោយពីពួកគេទទួលបានសញ្ជាតិសិង្ហបុរី កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ ។ អ្នកបោះបង់សញ្ជាតិមីយ៉ាន់ម៉ាត្រូវយកលិខិតឆ្លងដែន និងអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណមកប្រគល់ឱ្យស្ថានទូតវិញ នៅថ្ងៃត្រឹមថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ រីឯអ្នកបោះបង់សញ្ជាតិភាគច្រើនមានជំនាញផ្នែកអប់រំ ។

កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា ជិត៣០០នាក់ បានមកធ្វើឯកសារនៅស្ថានទូតដើម្បីបោះបង់សញ្ជាតិដើម និងទទួលសញ្ជាតិសិង្ហបុរី ។ បច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាជាច្រើនទៀតកំពុងរកវិធីចេញពីប្រទេស រីឯពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាដែលទទួលបានសញ្ជាតិបរទេស ហើយបោះបង់សញ្ជាតិបរទេស ពួកគេស្តាយក្រោយយ៉ាងខ្លាំង ។

ក្រុមអ្នកមកតម្រង់ជួរនៅមុខស្ថានទូត បានប្រាប់ពីមូលហេតុដែលបោះបង់សញ្ជាតិដើមថា ពួកគេពុំចង់រស់នៅក្រោមរបបគ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ហើយពួកគេពិបាកបន្តសុពលភាពលិខិតឆ្លងដែនតាមរយៈស្ថានទូត និងពុំចង់បង់ពន្ធឱ្យរដ្ឋាភិបាលយោធា ។ មីយ៉ាន់ម៉ាប្រឈមនឹងបញ្ហាជាច្រើន ហើយបើមីយ៉ាន់ម៉ាមានសុវត្ថិភាពដូចសិង្ហបុរី សេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើន និងសេវាសុខភាពល្អ គឺពួកគេនឹងពុំមករស់នៅប្រទេសផ្សេងទេ ។

ពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាម្នាក់ទទួលបានសញ្ជាតិសិង្ហបុរី និយាយថា ខ្លួនសម្រេចចិត្តបោះបង់សញ្ជាតិដើម ដោយសារពុំចង់ត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញ ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលយោធាបានប្រមូលពលរដ្ឋទៅច្បាំងជាមួយកងកម្លាំងជនជាតិភាគតិចក្នុងប្រទេស ។ កន្លងមក ពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាដែលរស់នៅសិង្ហបុរី បានធ្វើដំណើរត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញ និងពុំស្នើសុំសញ្ជាតិសិង្ហបុរីទេ ប៉ុន្តែដោយសារស្ថានការណ៍នយោបាយមិនល្អនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ទើបពួកគេឈប់ត្រឡប់ទៅវិញ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការទទួលបានសញ្ជាតិសិង្ហបុរី គឺពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាត្រូវតែរស់នៅសិង្ហបុរី ចាប់ពី២ឆ្នាំ ទៅ៣ឆ្នាំ និងមានកន្លែងរស់នៅអចិន្ត្រៃយ៍នៅសិង្ហបុរី ហើយពួកគេត្រូវមានប្រាក់ចំណូលយ៉ាងតិច ស្មើ២,២៦៥ដុល្លារអាមេរិកក្នុង១ខែ ។ ទិន្នន័យរបស់ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្សសិង្ហបុរីបង្ហាញថា ពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា ជាង២សែននាក់ បានមករស់នៅសិង្ហបុរី ៕

ប្រទេសថៃ ៖ អ្នកទោ.ស នៅប្រទេសថៃ ដែលបានអានសៀវភៅចប់១ក្បាល នឹងទទួលបានការសម្រាលទោ.ស ១ថ្ងៃ ហើយវានឹងជំរុញឱ្យអ្នកទោ.ស អាចរៀនសូត្របង្កើនចំណេះដឹងក្នុងពន្ធនា.គារ ។ នេះជាការដោះស្រាយបញ្ហាការសិក្សាកម្រិតទាបរបស់អ្នកទោ.ស ហើយការអានសៀវភៅនឹងជួយឱ្យពួកគេមានចំណេះដឹងស្មើសិស្សរៀនថ្នាក់អនុវិទ្យាល័យ ។

គម្រោងអានសៀវភៅក្នុងពន្ធនាគារ គឺមានគោលដៅឱ្យពន្ធនាគារនីមួយៗក្លាយជាកន្លែងផ្តល់ចំណេះដឹងដល់អ្នកទោសដើម្បីកសាងជីវិតថ្មី ដោយផ្តោតលើការអានសៀវភៅ និងអភិវឌ្ឍន៍ចំណេះដឹងខ្លួនឯង ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ថៃ ។

កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ នៅវិមានរដ្ឋាភិបាល លោក ថាវី ស៊ុតស៊ុង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ បាននិយាយមកកាន់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថា ការអនុវត្តគម្រោងអានសៀវភៅចប់១ក្បាល អ្នកទោសនឹងទទួលការសម្រាលទោស១ថ្ងៃ ក្រោយពីលោកមើលឃើញថា អ្នកទោស៧៧% នៅប្រទេសថៃ បានរៀនសូត្រតិចតួច ។ រីឯអ្នកទោសជាង១០% ទៀត ពុំបានរៀនសូត្រជ្រៅជ្រះទេ ។

ពន្ធនាគារត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកទោសទាំងអស់ទទួលបានការអប់រំស្មើកម្រិតមូលដ្ឋាន ឬអនុវិទ្យាល័យ ដើម្បីសម្រេចគោលដៅឱ្យអ្នកទោសទាំងអស់ចេះអានអក្សរ ចេះសរសេរ និងអាចប្រកបអាជីវកម្មពេលចេញពីពន្ធនាគារ ។ វាជាគោលនយោបាយមួយទៀតលើកទឹកចិត្តអ្នកទោសឱ្យខិតខំរៀនសូត្រ ខណៈពន្ធនាគារខ្លះមានសៀវភៅជាង២ម៉ឺនក្បាល ទើបយើងលើកទឹកចិត្តពួកគេ ពីព្រោះយើងចង់ឱ្យពន្ធនាគារក្លាយជាកន្លែងផ្តល់ចំណេះដឹង បង្កើតមនុស្សថ្មី និងកសាងជីវិតថ្មី ។

ចំណែកប្រទេសផ្សេងៗ ក៏បានអនុវត្តគម្រោងដូចគ្នានេះដែរ គឺបើអានសៀវភៅចប់១ក្បាល អ្នកទោសនឹងទទួលការសម្រាលទោស ចំនួន៤ថ្ងៃ ដូចជា ៖ ប្រេស៊ីល ។ បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសថៃចាប់ផ្តើមអនុវត្តគម្រោងនេះជាបណ្តើរៗ ហើយមានអ្នកទោសជាច្រើននាក់នាំគ្នាអានសៀវភៅ ។ ការសម្រាលទោស១ថ្ងៃ ក៏ត្រូវស្របតាមច្បាប់ផងដែរ ដើម្បីឱ្យអ្នកទោសចេះអានអក្សរ ចេះសរសេរ និងគិតលេខ ហើយគម្រោងនេះពុំបានជួយអ្នកទោសណាម្នាក់ជាពិសេសទេ ៕

មូស គឺជាសត្វល្អិតចម្លងជំងឺផ្សេងៗ ដូចជា ៖ ជំងឺគ្រុនឈាម ហើយវាចូលចិត្តរស់នៅតំបន់មានអាកាសធាតុក្តៅ និងស៊ីឈាមជាអាហារ ។ នៅលើពិភពលោក មានមូសប្រមាណ ៣,៤៥០ប្រភេទ ដែលរស់នៅតាមតំបន់ផ្សេងៗ ។ បើគ្មានការកម្ចាត់ជម្រកមូស ឬពុំបានសម្អាតបរិវេណផ្ទះទេនោះ មូសនឹងកើនឡើងកាន់តែខ្លាំង ។

តើមានវិធីណាខ្លះអាចបណ្តេញមូសក្នុងផ្ទះយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព និងពុំប្រើប្រាស់សារធាតុគីមី មុនពេលវាកើនឡើងកាន់តែច្រើន?

១-ដាក់ខ្ទឹមស និងម្រេចខ្មៅនៅតាមជ្រុងផ្ទះបាយ ឬបន្ទប់ ៖ យកខ្ទឹមសមកបកសំបក និងកាត់ក្បាលបន្តិច ឬយកម្រេចខ្មៅមកដាក់តាមជ្រុងផ្សេងៗក្នុងផ្ទះ ជាពិសេស នៅកន្លែងងងឹត ដែលមូសចូលចិត្តរស់នៅ ។ វិធីនេះនឹងធ្វើឱ្យមូសគេចទៅកន្លែងផ្សេង ដោយសារវាពុំចូលចិត្តក្លិនខ្ទឹមស និងម្រេចខ្មៅ ។

២-ទៀនក្រអូប ៖ ការដុតទៀនក្រអូបអាចបណ្តេញមូសបាន ដោយសារវាផ្ទុកគ្រឿងផ្សំធម្មជាតិជាច្រើន ដូចជា ៖ ស្លឹកគ្រៃ ដែលមូសពុំចូលចិត្តក្លិននេះ ។

៣-សំបកក្រូច ៖ បើអង្គុយលេងលើស្មៅនៅក្រៅផ្ទះ ហើយសម្បូរមូសខាំ ចូរយកសំបកក្រូចមកដុតក្នុងចង្ក្រានដើម្បីបណ្តេញមូស ។

៤-អំពូលភ្លើងពណ៌លឿង ៖ យើងអាចប្រើប្រាស់អំពូលភ្លើងពណ៌លឿសបណ្តេញមូសបាន ដោយដាក់វានៅកន្លែងងងឹត ដូចជា ៖ បរិវេណខាងមុខ និងរបងផ្ទះ ។

៥-កាកកាហ្វេ ៖ រោយកាកកាហ្វេនៅតាមបរិវេណផ្សេងៗដើម្បីការពារកុំឱ្យមូសបង្កើតកូនចៅ ។ គួរតែរៀបចំផ្ទះស្អាត និងទុកដាក់របស់របរឱ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់កុំឱ្យក្លាយជាជម្រកមូស ។

ក្រៅពីនេះ យើងអាចកម្ចាត់មូសតាមវិធីផ្សេងទៀត ដូចជា ៖ បាញ់ថ្នាំផ្សែង, បាញ់ថ្នាំមូស, ឧបករណ៍ឆក់មូស, ចិញ្ចឹមត្រីឱ្យស៊ីដង្កូវទឹក ព្រមទាំងកម្ចាត់ជម្រកមូសទាំងក្នុងផ្ទះ និងក្រៅផ្ទះ ៕