ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិបានបញ្ជាឱ្យកាត់ផ្តាច់ចរន្តអគ្គិសនី អ៊ីនធើរណេត និងប្រេងឥន្ធនៈ នៅព្រំដែនថៃ-មីយ៉ាន់ម៉ា ចំនួន៥កន្លែង ដើម្បីទប់ស្កាត់ក្រុមឆបោកអនឡាញ ។ ការអនុវត្តវិធានការក្តៅនេះ ក្រោយពីក្រុមឆបោកបានបង្កអសន្តិសុខក្នុងសង្គម និងបោកប្រាស់ពលរដ្ឋកាន់តែខ្លាំង ។

កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ លោក Phumtham Wechayachai ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ បាននិយាយក្រោយពីលោកធ្វើជាប្រធានកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិថា ក្រុមឆបោកអនឡាញធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខសង្គម និងបោកប្រាស់ពលរដ្ឋកាន់តែខ្លាំង ។ កិច្ចប្រជុំបានឯកភាពឱ្យផ្តាច់អគ្គិសនី អ៊ីនធើរណេត និងប្រេងឥន្ធនៈ នៅថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈ នៅបរិវេណព្រំដែនថៃ-មីយ៉ាន់ម៉ា ៥កន្លែង ដែលសង្ស័យថា អាចជាកន្លែងរបស់ក្រុមឆបោកអនឡាញ ។

ក្រសួងការបរទេសថៃបានជូនដំណឹងទៅរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា និងស្ថាប័នផ្សេងៗ ក៏ដូចជាសាលារៀនមីយ៉ាន់ម៉ាឱ្យបានជ្រាបពីការអនុវត្តវិធានការក្តៅរបស់ថៃ ។ តាមសេចក្តីរាយការណ៍ គឺកន្លែងទាំង៥នេះ ជាទីតាំងរបស់ក្រុមឆបោកអនឡាញ ហើយក្រោយពីថៃជូនដំណឹងរួច រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ានឹងដោះស្រាយបញ្ហាបន្ត ពីព្រោះថៃពុំអាចជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងមីយ៉ាន់ម៉ាទេ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Phumtham ។

តាមប្រភពព័ត៌មានពីព្រំដែនថៃ-មីយ៉ាន់ម៉ាឱ្យដឹងថា ការផ្តាច់ចរន្តអគ្គិសនីរបស់ថៃនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ពុំបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ក្រុមឆបោកអនឡាញជនជាតិចិនទេ ពីព្រោះនៅអគារកាស៊ីណូ និងកន្លែងកម្សាន្តនានានៅទីនោះ សុទ្ធតែត្រៀមម៉ាស៊ីនភ្លើងទាំងអស់ ។ រីឯអ្នកប៉ះពាល់ខ្លាំងដោយសារថៃផ្តាច់ភ្លើង គឺពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា ១ម៉ឺននាក់ រស់នៅស្រុកផាយ៉ាតងឈូ ខេត្តករកាក់រេស ដែលនៅជាប់ស្រុកសាំងខាឡាក់បុរី ខេត្តកានចាណាក់បុរី ប្រទេសថៃ ខណៈក្រុមឆបោកជនជាតិចិនជាង១ម៉ឺននាក់ដែលរស់នៅទីនោះ ពុំប៉ះពាល់ឡើយ ។

ពលរដ្ឋថៃលក់ដូរនៅជាយដែនថៃ-មីយ៉ាន់ម៉ា និយាយថា មីយ៉ាន់ម៉ាគួរជូនដំណឹងឱ្យពលរដ្ឋបានជ្រាបពីការផ្តាច់ភ្លើងរបស់ថៃ វាជាការអនុវត្តវិធានការទប់ស្កាត់ក្រុមឆបោកអនឡាញរួមគ្នា ហើយថៃធ្វើដើម្បីផលប្រយោជន៍រួម ដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការដឹកទំនិញចេញ-ចូល ។ រីឯពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាលក់ដូរនៅព្រំដែនប្រាប់ថា វាពុំប៉ះពាល់ការរកស៊ីទេ ព្រោះពួកគេប្រើប្រាស់បន្ទះសូឡា ៕

ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាលំដាប់ពិភពលោក Meta របស់លោក Mark Zuckerberg បានប្រកាសពីការអនុវត្តគោលនយោបាយថ្មីឈ្មោះ Frontier AI Framework យ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដើម្បីគ្រប់គ្រងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា AI និងការពារការយកបច្ចេកវិទ្យាទំនើបទៅប្រើប្រាស់ពុំត្រឹមត្រូវធ្វើឱ្យមានគ្រោះថ្នា.ក់ ដល់សង្គម ។ Frontier AI Framework នឹងបែងចែកប្រព័ន្ធ AI ជា២ប្រភេទតាមកម្រិតគ្រោះថ្នាក់ រួមមាន ៖ High Risk និង Critical Risk ។

ក្រុមហ៊ុន Meta បញ្ជាក់ថា ការវាយតម្លៃគ្រោះថ្នាក់របស់ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា AI នឹងផ្តោតលើកត្តាជាច្រើន ព្រមទាំងសក្តានុពលនៃប្រព័ន្ធបង្កគ្រោះថ្នាក់, ការយក AI ទៅប្រើប្រាស់ពុំត្រឹមត្រូវ និងផលប៉ះពាល់អាចកើតឡើងក្នុងសង្គម ។ ការវាយតម្លៃគ្រោះថ្នាក់នឹងធ្វើឡើងដោយក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវទាំងក្នុង និងក្រៅក្រុមហ៊ុន ។

សម្រាប់ប្រព័ន្ធ AI ដែលត្រូវវាយតម្លៃថា ស្ថិតក្នុងប្រភេទ High Risk គឺ Meta នឹងដាក់កំណត់ការចូលប្រើប្រាស់ និងពុំបង្ហាញជាសាធារណៈ រហូតដល់ Meta អាចកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់បាន ។ រីឯប្រព័ន្ធ AI ស្ថិតក្នុងប្រភេទ Critical Risk គឺ Meta នឹងអនុវត្តវិធានការផ្តល់សុវត្ថិភាពយ៉ាងតឹងរ៉ឹងដើម្បីការពារការបែកធ្លាយ ឬអាចបញ្ឈប់ការអភិវឌ្ឍ AI រហូតដល់ Meta ជឿជាក់ថា ប្រព័ន្ធ AI គ្មានគ្រោះថ្នាក់ ។

ការប្រកាសនយោបាយថ្មី Frontier AI Framework ដើម្បីគ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យា AI របស់ Meta បង្ហាញថា ក្រុមហ៊ុនបារម្ភពីគ្រោះថ្នាក់អាចកើតឡើងដោយសារការអភិវឌ្ឍ AI ខ្លាំងពេក ហើយក្រុមហ៊ុនមានគោលបំណងទទួលខុសត្រូវដល់សង្គម ដោយកំណត់វិធានការ និងអនុវត្តច្បាស់លាស់ក្នុងការគ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ។

ក្រៅពីនេះ Meta ក៏ចង់ជូនដំណឹងទៅកាន់ក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗដែលធ្វើការពាក់ព័ន្ធនឹងបច្ចេកវិទ្យា គួរតែផ្តោតសារៈសំខាន់លើការគ្រប់គ្រង AI និងរួមគ្នាបង្កើតវិធានការអភិវឌ្ឍ AI ប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងការទទួលខុសត្រូវ ៕

គម្រោងសំណង់ដ៏មហាសាល​ ដែលមានឈ្មោះថា Neom ត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រនៃប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត លោក Mohammed bin Salman អនុញ្ញាតឱ្យសាងសង់កាលពីឆ្នាំ២០១៧ ដោយចាយទុនប្រមាណ៥០០ពាន់លានដុល្លារ​។

ពាក្យថា Neom មកពីពាក្យនៃប្រទេសហ្គ្រិក បានន័យថា ថ្មី (New) ដោយ ព្រះមហាក្សត្ស Mohammed bin Salman ចង់កែប្រែអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតទៅជាទីក្រុងថ្មី និងទំនើប មានបច្ចេកវិទ្យាជឿនលឿនជាងគេលើលោក។

នៅក្នុងគម្រោង​ Neom នេះ មានទីក្រុងចំនួន៤ដែលនឹងត្រូវសាងសង់ឡើង៖

• • ទី១ The Line គឺជា​ទីក្រុង​ឆ្លាត​វៃ​អាចដាក់​មនុស្ស​បាន៩លាន​នាក់ មាន​ទទឹង 200 ម៉ែត្រ, បណ្ដោយ 170 គីឡូម៉ែត្រ និង​កម្ពស់ 500 ម៉ែត្រ

• • Sindalah គឺជា​គម្រោង​ស្ថាបនា​កោះ​ប្រណិត​នៅ​ចំ​តំបន់​ប្រសព​គ្នា​រវាង​សមុទ្រ​មេ​ឌី​ទែ​រ៉ា​ណេ និង​សមុទ្រ​ក្រហម មានផ្ទៃក្រឡា៨៤មុឺនម៉ែត្រការ៉េ

• • Oxagonគឺជា​ទីក្រុង​ដែលមាន​រូបរាង​ជា៨ជ្រុង (អដ្ឋ​កោន) ស្ថិតនៅ​ជាយ​ម្ខាង​របស់​មហា​គម្រោង NEOM

• • Trojena គឺជា​តំបន់​លំហែកាយ​សម្រាប់​អ្នកជិះ​ស្គី​លើទឹក​កក ដែល​មាន​កម្ពស់​ចាប់ពី១៥០០ម៉ែត្រ ដល់ ២៦០០ម៉ែត្រ៕

ប្រភព៖ Neom

មនុស្សនឹងគិតថា សត្វឃ្មុំមានរូបរាងដូចៗគ្នាទាំងអស់ ប៉ុន្តែសម្រាប់ឃ្មុំវិញអាចចងចាំផ្ទៃមុខមនុស្ស ហើយវានឹងបែងចែកភាពខុសប្លែកគ្នានៃរូបរាងមនុស្ស ។ ការស្រាវជ្រាវមួយបង្ហាញថា ឃ្មុំអាចរៀនសូត្រពីការចងចាំផ្ទៃមុខមនុស្សក្នុងរូបថត និងក្រៅរូបថត ហើយវាអាចចាំបានយ៉ាងហោចណាស់ ២ថ្ងៃ ។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជាច្រើនរូបជឿជាក់ថា ការចងចាំផ្ទៃមុខរបស់អ្នកណាម្នាក់ គឺត្រូវប្រើប្រាស់ខួរក្បាលទំហំធំ និងអាចមានផ្នែកពិសេសក្នុងខួរក្បាលបំពេញតួនាទីវាយតម្លៃផ្ទៃមុខ ហើយមានតែសត្វមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះដែលមានលក្ខណៈពិសេសនេះ ។ បើប្រៀបធៀបគ្នា គឺមនុស្សមានកោសិកាខួរក្បាលប្រមាណ ១សែនកោសិកា ខណៈឃ្មុំមានកោសិកាខួរក្បាល ប្រមាណ ១លានកោសិកា ។ មនុស្ស និងឃ្មុំ បានប្រើប្រាស់តិចនិកដើម្បីចងចាំផ្ទៃមុខដោយការចងចាំត្រចៀក ភ្នែក ច្រមុះ និងមាត់ ។

សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកសរសៃប្រសាទនៅសាកលវិទ្យាល័យ Toulouse ប្រទេសបារាំង និយាយថា យើងអាចចងចាំផ្ទៃមុខមនុស្សស្គាល់គ្នាតាមរយៈចំណុចលេចធ្លោ ប៉ុន្តែអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រពុំធ្លាប់គិតថា ឃ្មុំមានសមត្ថភាពបែបនេះសោះ ។

ការស្រាវជ្រាវមួយផ្សព្វផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តី Journal of Experimental Biology បានបង្ហាញពីការសាកល្បងដោយការយករូបថតផ្ទៃមុខមនុស្សផ្សេងៗ ទៅឱ្យឃ្មុំមើល ដែលរូបថតទាំងនេះមានពន្លឺនៅផ្នែកខាងក្រោយ និងមានទំហំប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ។ គ្រប់រូបថតទាំងនេះ គឺថតចាប់ពីកញ្ចឹងក ឡើងលើក្បាល និងគ្មានដងខ្លួនទេ ដើម្បីកុំឱ្យឃ្មុំចងចាំសម្លៀកបំពាក់ ។

បន្ទាប់មក ក្រុមសាកល្បងបានបន្តក់ទឹកស្ករលើរូបថតបុរសម្នាក់ ហើយបន្តក់ទឹកមានរសជាតិល្វីងលើរូបថតផ្សេងទៀត ។ ពីដំបូង ឃ្មុំខ្លះពុំចាប់អារម្មណ៍នឹងរូបថតទាំងនេះទេ ប៉ុន្តែមានឃ្មុំ៥ក្បាលហើរមកក្បែររូបថត ។ ពួកវាដឹងថា រូបថតបុរសម្នាក់នេះខុសគ្នាពីរូបផ្សេង ពួកវាហើរមករកទឹកស្ករជានិច្ច មុនពេលវាទម្លាក់ខ្លួនលើរូប ។ ទោះជាក្រុមសាកល្បងយករូបបុរសនេះទៅទុកនៅកន្លែងណា ក៏ឃ្មុំរកឃើញដែរ ។

នេះបញ្ជាក់ថា ការចងចាំផ្ទៃមុខមនុស្ស ពុំតម្រូវឱ្យមានប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទកម្រិតខ្ពស់ទេ ហើយការសាកល្បងរកឃើញថា ឃ្មុំ២ក្បាលអាចចងចាំផ្ទៃមុខមនុស្សបាន ២ថ្ងៃ ។ បើឃ្មុំអាចចងចាំផ្ទៃមុខមនុស្សក្នុងរូបថតបាន មានន័យថា ពួកវាក៏អាចចងចាំផ្ទៃមុខមនុស្សនៅក្រៅរូបថតដូចគ្នា ។ ហេតុនេះ យើងពុំគួរសម្លាប់ឃ្មុំទេ ព្រោះឃ្មុំផ្សេងទៀតក្នុងសំបុកនឹងតាមទិចយើង ដោយសារវាផ្តល់សញ្ញាឱ្យគ្នា ៕

ព្រៃអាម៉ាហ្សូនគឺជាព្រៃដ៏ធំជាងគេនៅលើពិភពលោក ដែលមានសត្វរស់នៅច្រើនប្រភេទ ជាគម្របធម្មជាតិលើផ្ទៃដីដ៏ធំល្វឹងល្វើយ និងមានតួនាទីជាអ្នកថែរក្សាអាកាសធាតុនៅលើភពផែនដី។ ព្រៃនេះស្ថិតនៅឧបទ្វីបអាមេរិកខាងជើងដែលគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីសរុបដល់ទៅ ៧ លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ ក្នុងនោះ ៥.៥ លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េគឺជាព្រៃដែលទាក់ទាញទឹកភ្លៀងបំផុត។ ដូច្នេះប្រសិនបើគ្មានព្រៃអាម៉ាហ្សូន លោកអ្នកសាកស្រមៃមើល តើពិភពលោកទាំងមូលនឹងទៅជាយ៉ាងណា?

ព្រៃអាម៉ាហ្សូនគឺពិតជាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ពិភពលោករបស់យើង ប្រសិនបើគ្មានព្រៃទាំងនោះទេ ពិភពលោកនឹងជួបគ្រោះមហន្តរាយឥតឈប់ឈរ ដូចជាគ្រោះរញ្ជួយដី ផ្ទុះភ្នំភ្លើង ឆេះព្រៃ ទឹកជំនន់ ខ្យល់ព្យុះ រួមទាំងគ្រោះរាំងស្ងួត កង្វះទឹកស្អាត និងការកើនឡើងកម្តៅកម្រិតខ្ពស់ផងដែរ។

លើសពីនេះវាក៏ជះឥទ្ធិពលយ៉ាងអាក្រក់ដល់អាកាសធាតុពិភពលោក ដែលបណ្តាលឱ្យមានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៃកម្រិតកាបូនឌីអុកស៊ីត ការរំខានដល់គំរូអាកាសធាតុ ជាមួយនឹងការថយចុះនៃទឹកភ្លៀងនៅក្នុងតំបន់ជាច្រើន ការផុតពូជនៃប្រភេទសត្វ និងរុក្ខជាតិ ក៏ដូចជាការរំខានដល់វដ្តទឹក ដែលនាំឱ្យភពផែនដីមានការប្រែប្រួលយ៉ាងខ្លាំង និងមិនអាចទ្រទ្រង់ជីវិតជាច្រើន រួមទាំងមនុស្សទៀតផង។

បច្ចុប្បន្នព្រៃអាម៉ាហ្សូនកំពុងរងការគម្រាមកំហែងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុតពីមនុស្ស ដោយសារពួកគេនូវតែបន្តសកម្មភាពកាប់ឈើធ្វើកសិកម្ម ធ្វើរ៉ែ និងឧស្សាហកម្មផ្សេងៗ ជាហេតុនាំឱ្យមានគ្រោះរាំងស្ងួត និងភ្លើងឆេះព្រៃញឹកញាប់ ដែលបង្កឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងអ្នកជំនាញភូមិសាស្ត្រមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង៕