បឹង Salda ដែលមានខ្សាច់ពណ៌សក្បុស ទឹកពណ៌ខៀវថ្លាឈ្វង់ អាចមើលឃើញដល់បាត ជារឿយៗត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា “Maldives of Türkiye”។ ទោះជាយ៉ាងណាយោងតាមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ បឹងមួយនេះគឺជាកន្លែងតែមួយគត់នៅលើផែនដី ដែលមានរូបរាង និងលក្ខណៈស្រដៀងនឹងរណ្ដៅ Jerezo របស់ភពអង្គារខ្លាំងណាស់។

រណ្ដៅ Jerezo របស់ភពអង្គារគឺជាតំបន់ចុះចតសម្រាប់យាន Rover Perseverance របស់អង្គការ NASA ដែលយាននេះបានចុះចតនៅរណ្តៅ Jerezo កាលពីថ្ងៃទី ១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២១។ ដោយសាររណ្ដៅ Jerezo ធ្លាប់ជាបឹងទឹកបុរាណ ដែលអាចផ្តល់ព័ត៌មានអំពីជីវិតកាលពីអតីតកាលនៅលើភពអង្គារ បឹង Salda ក៏មានលក្ខណៈ និងរូបរាងស្រដៀងរណ្តៅនេះផងដែរ។

ទើបអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចាត់ទុកថា បឹង Salda ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា Maldives of Türkiye គឺជាកន្លែងតែមួយគត់នៅលើភពផែនដី ដែលមានរូបរាង និងលក្ខណៈស្រដៀងនឹងរណ្ដៅ Jerezo របស់ភពអង្គារ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស IFL Science។ បឹង Salda មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងខេត្ត Burdur ចម្ងាយប្រហែល ១៥០ គីឡូម៉ែត្រពីរដ្ឋធានី Antalya និង ១១០ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុង Denizli ប្រទេសទួរគី។

ទីតាំងដាច់ស្រយាលរបស់បឹងនេះរួមចំណែកដល់សម្រស់ធម្មជាតិដ៏បរិសុទ្ធ អាចផ្តល់ឱ្យអ្នកទស្សនានូវឱកាសដើម្បីគេចផុតពីភាពវឹកវរនៃជីវិតសម័យទំនើប។ បឹងនេះគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីជិត ៤,៤០៩ ហិកតា ជាមួយជម្រៅរហូតដល់ ១៩៦ ម៉ែត្រ គឺជាបឹងមួយក្នុងចំណោមបឹងដែលជ្រៅបំផុតនៅក្នុងប្រទេស។ លើសពីនេះ Salda ក៏ជាជម្រករបស់រុក្ខជាតិជាង ៣០០ ប្រភេទ និងសត្វជាច្រើនប្រភេទទៀតផង។

លក្ខណៈពិសេសទាំងនេះហើយធ្វើឱ្យបឹង Salda ក្លាយជាកន្លែងដ៏ល្អបំផុតមួយនៅក្នុងប្រទេស Türkiye សម្រាប់ការថតរូបធម្មជាតិ និងការឡើងភ្នំ។ ពេលវេលាដ៏ល្អបំផុតដើម្បីទៅលេងបឹងនេះ គឺនៅរដូវរងារ និងដើមរដូវក្តៅ នេះបើយោងតាមមគ្គុទ្ទេសក៍ក្នុងស្រុក Hasan Gülday។ ទោះជាយ៉ាងណាសព្វថ្ងៃនេះបឹង Salda កំពុងប្រឈមមុខនឹងការគំរាមកំហែងពីការបំពុលបរិស្ថានដែលបណ្តាលឱ្យកម្រិតទឹកធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ផងដែរ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានានៅអាមេរិកប្រឈមនឹងការបិទផ្សាយ ក្រោយពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានចុះហត្ថលេខាលើបទបញ្ជាកាត់ផ្តាច់ថវិកាវិទ្យុសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក (VOA) ដែលធ្វើឱ្យបុគ្គលិក VOA ជាង១,៣០០នាក់បាត់បង់ការងារ ព្រមទាំងកាត់ផ្តាច់ថវិការបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផ្សេងទៀត ។

បុគ្គលិកជាង១,៣០០នាក់ របស់ VOA ដែលជាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដ៏ធំនៅអាមេរិក ត្រូវបានបញ្ជាឱ្យផ្អាកការងារ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា កន្លងមក ក្រោយពីលោក Trump បញ្ជាឱ្យកាត់ផ្តាច់ថវិការបស់ VOA និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ២ទៀត កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ។ លោក Trump បានចុះហត្ថលេខាលើបទបញ្ជាប្រតិបត្តិឈប់ផ្តល់ថវិកាដល់ការិយាល័យសហរដ្ឋអាមេរិកសម្រាប់សារព័ត៌មានពិភពលោក (USAGM) ដែលការិយាល័យនេះផ្តល់ជំនួយដល់អង្គការពុំរកប្រាក់ចំណេញ រួមទាំងវិទ្យុសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក (VOA), Radio Free Europe និង Radio Free Asia ដែលការបង្កើតប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទាំងនេះលើកដំបូង គឺដើម្បីប្រឆាំងនឹងការឃោសនារបស់ក្រុមកុម្មុយនិស្ត ។

លោក Michael Abramowitz នាយកវិទ្យុសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក (VOA) និយាយថា ការកាត់ផ្តាច់ថវិកាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបានធ្វើឱ្យបុគ្គលិក VOA ជាង១,៣០០នាក់បាត់បង់ការងារ ។ បុគ្គលិក VOA បានទទួលដំណឹងពីការបញ្ចប់ការងារតាមអ៊ីម៉ែលរបស់លោកស្រី Crystal Thomas ជានាយកផ្នែកធនធានមនុស្សរបស់ការិយាល័យ USAGM ។ រីឯបុគ្គលិកក្រៅម៉ោង និងបុគ្គលិកកិច្ចសន្យា ក៏បាត់បង់ការងារដែរ ដោយសារ VOA គ្មានប្រាក់ផ្តល់ឱ្យពួកគេ ។

ចំណែក Radio Free Europe និង Radio Free Asia ក៏ត្រូវកាត់ផ្តាច់ថវិកាដែលទទួលបានពីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលកណ្តាលដែរ ហើយភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលកណ្តាលបានបញ្ជាទៅនាយកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទាំង២នេះ ឱ្យកាត់បន្ថយការងារនៅតិចបំផុតស្របតាមច្បាប់កំណត់ ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់សេតវិមានបានចោទប្រកាន់ VOA ថា គឺជាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជ្រុលនិយម និងមានគំនិតប្រឆាំងលោក Trump ហើយការបញ្ជាឱ្យកាត់ផ្តាច់ថវិកានេះ ដើម្បីកុំឱ្យប្រាក់បានពីការបង់ពន្ធរបស់ពលរដ្ឋត្រូវយកមកចំណាយក្នុងការផ្សព្វផ្សាយជ្រុលនិយម និងឆ្វេងនិយម ។

មហាជនលើកឡើងថា ការបញ្ជាកាត់ផ្តាច់ថវិកាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់លោក Trump គឺជាការព្យាយាមបិទ VOA ដែលលោកបានរិះគន់វិទ្យុនេះយ៉ាងខ្លាំងតាំងពីកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកអាណត្តិទី១ ថា VOA រើសអើងលោក ។ ការកាន់តំណែងអាណត្តិទី២នេះ លោកបានតែងតាំងអ្នកស្មោះត្រង់នឹងលោក គឺលោកស្រី Kari Lake ឱ្យធ្វើជាទីប្រឹក្សាពិសេសរបស់ការិយាល័យ USAGM ៕

ប្រយ័ត្នចា.ញ់បោកអ្នកលក់ ឃើញត្រីសាលម៉ុនធូរថ្លៃក៏ទិញមកញ៉ាំឆៅ បើប៉ះចំត្រីនេះអាចនឹងបង្ករបញ្ហាដល់សុខភាពមិនខាន។ ត្រីមួយនេះមើលមួយភ្លែត អាចនឹងឃើញថាដូចគ្នា ប៉ុន្តែតាមពិតទៅវាមិនមែនជាត្រីសាលម៉ុននោះទេ ហើយរសជាតិក៏ខុសគ្នាដែរ។

បច្ចុប្បន្នការបរិភោគសាច់ រឺត្រីឆៅគឺជាអាហារដ៏ពេញនិយម ក្នុងនោះផងដែរត្រីសាលម៉ុន គឺជាជម្រើសាច់ត្រីដ៏ល្បីមួយក្នុងការបរិភោគផងដែរក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ សព្វថ្ងៃត្រីសាលម៉ុន មានដាក់លក់នៅស្ទើរគ្រប់ខេត្តក្រុងយ៉ាងសម្បូរបែប ប៉ុន្តែនៅក្នុងការទិញ អ្នកគួរចេះពិនិត្យមើលអោយបានច្បាស់លាស់ប្រយ័ត្នទិញបានក្នុងតម្លៃថោ.ក ប៉ុន្តែគ្មានគុណភាព។

ត្រីមួយប្រភេទនេះ មានឈ្មោះថា “ត្រោត” (Trout) មានសាច់ និងក្រឡាស្រដៀងសាច់ត្រីសាលម៉ុនដែរ ព្រោះមកពីអម្បូរ Salmonidae តែមួយ ប៉ុន្តែមិនដូចគ្នានោះទេ។ សាច់របស់ត្រីនេះ មានពណ៌ទឹកក្រូចបែកផ្កាឈូកស្លេក មានឆ្នូតសស្រាល ចំណែកត្រីសាលម៉ុន មានពណ៌ទឹកក្រូចដិត និងមានឆ្នូតសច្បាស់។

ដោយឡែកចំពោះរសជាតិ និងប្រភេទសាច់ ត្រីសាលម៉ុនមានសាច់ច្រើនជាងត្រោត ខណៈត្រោតសម្បូរសាច់តែនៅផ្នែកពោះប៉ុណ្ណោះ រីឯរសជាតិក៏ខុសគ្នាដែរ ដោយត្រោតមានសាច់រៀងផុយដូចនេះ សាលម៉ុនមានរសជាតិឆ្ញាញ់ជាង។ ដូច្នេះហើយសម្រាប់តម្លៃ គឺសាលម៉ុនមានតម្លៃខ្ពស់ជាង បើជាសាលម៉ុនដែលរស់នៅក្នុងសមុទ្រធម្មជាតិរឹតតែមានតម្លៃថ្លៃទៅទៀត។

តាមពិតត្រីទាំង២ប្រភេទនេះ មានសារជាតិចិញ្ចឹម និងប្រូតេអ៊ីនល្អសម្រាប់សុខភាពដូចគ្នា ប៉ុន្តែចំណុចដែលប៉ះពាល់សុខភាពខ្លាំងគឺទៅលើការបរិភោគឆៅ។ ចំពោះមុខម្ហូបមួយចំនួនដូចជា Sashimi រឺ Sushi គេតែងធ្វើវាពីសាច់ត្រីឆៅ ដូចនេះហើយអ្នកគួរប្រុងប្រយ័ត្នការបរិភោគត្រោត។ តាមការស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថា សាច់ត្រីត្រោតឆៅ សម្បូរទៅដោយមេរោគប៉ារ៉ាស៊ីត ដែលប្រសិនបើមនុស្សបរិភោគទៅនឹងមានហានិភ័យខ្ពស់លើបញ្ហាសត្វល្អិតក្នុងរាងកាយ។

យ៉ាងណាមិញ យើងនៅតែអាចបរិភោគសាច់ត្រីនេះបានអញ្ចឹង គ្រាន់ត្រូវយកវាទៅចម្អិនវាអោយឆ្អិនល្អជៀសវាងការបរិភោគឆៅដូចត្រីសាលម៉ុន ព្រោះវាអាចនឹងបង្ករគ្រោះ.ថ្នាក់យ៉ាងធ្ងន់.ធ្ងរដល់សុខភាព៕

គឺពិតជាថ្មីចែសមែន! នៅឥណ្ឌាចេះរកនឹកឃើញ ស្ត្រីម្នាក់ បាននាំគ្នាយកលា.មកគោមកប៉ាតលើឡានខ្លួនមួយជុំ មើលដំបូងស្មានតែឡានទើបប្តូរពណ៌ថ្មី តាមពិតគឺឡានពណ៌អាចម៌គោសោះ ការធ្វើបែបនេះក៏ព្រោះដើម្បីការពារពីអាកាសធាតុក្ដៅខ្លាំងពេក។ ចុះបើសិនជាអ្នកវិញ តើនឹងយកលាមកគោមកប៉ាតដូចឥណ្ឌាដែររឺទេ?

ជាធម្មតាសម្រាប់អ្នកដែលមានឡានទូទៅ បើស្ថិតនៅក្នុងអាកាសធាតុក្ដៅច្បាស់ណាស់គេនឹងរិះរកវិធីណាមួយក្នុងការបញ្ជៀស រឺការពារឡានរបស់ពួកគេពីកម្ដៅដូចជា ការចតឡានក្រោមម្លប់ រឺប្រើប្រាស់កៅស៊ូតង់សម្រាប់គ្របពីលើឡានពួកគេជាដើម។

ដោយឡែកនៅប្រទេសឥណ្ឌាកាលពីឆ្នាំ២០១៩ ស្ថិតក្រោមសីតុណ្ហភាព៤៥អង្សាសេ ស្រ្តីម្នាក់មានឈ្មោះថា Sejal Shah បានរកឃើញនូវគំនិតថ្មីមួយដែលគ្មាននរណាម្នាក់អាចគិតដល់នោះទេពីមុនមក។ គាត់បានជ្រើសរើសវិធីលាយលា.មកគោ ជាមួយនឹងភក់រួចយកវាទៅប៉ាតលើឡានទំនើបរបស់គាត់ដើម្បីការពារវាពីកម្ដៅ។

ថ្វីត្បិតថាស្ដាប់ទៅវាពិតជាប្លែក និងគួអោយអស់សំណើចក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែវិធីរបស់គាត់នេះគឺទទួលបានប្រសិទ្ធភាពយ៉ាងពិតប្រកដ។ អ្នកស្រី Shah បាននិយាយថា នៅក្រោមកម្ដៅដល់ទៅជាង ៤០អង្សា របស់របរប្រើប្រាស់ដែលមានជាពិសេសឡាន យើងត្រូវបើកបរ និងចតវាក្រោមពន្លឺថ្ងៃ អញ្ចឹងច្បាស់ណាស់ថាវានឹងប៉ះពាល់រូបរាងខាងក្រៅរបស់វាមិនខាន ដូច្នេះគាត់ត្រូវព្យាយាមរកវិធីក្នុងការការពារឡានសំណព្វចិត្តរបស់គាត់។

ស្រ្តីខាងលើដដែលបានបន្តទៀតថា គាត់អាចបើកបរឡានដោយមិនចាំបាច់បើកម៉ាស៊ីនត្រជាក់របស់ឡាននោះទេ ព្រោះលាម.កគោបានធ្វើអោយឡានរបស់គាត់ត្រជាក់ ហើយមិនត្រឹមការពារឡានរបស់គាត់បានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏បានចូលរួមកាត់បន្ថយការបំពុលបរិស្ថានពីឧស្ម័នហ្គាសដែលបញ្ចេញមកក្រៅដោយការបើកម៉ាស៊ីនត្រជាក់ពេលកំពុងបើកបរផងដែរ។

បន្ទាប់ពីរូបភាព និងវីដេអូនៃឡានរបស់គាត់ត្រូវបានចែកចាយក្នុងInternet គាត់ទទួលបានចំណាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ព្រមទាំងមានសារព័ត៌មានធំៗចុះទៅយកព័ត៌មានពីគាត់ផងដែរ។ គាត់បានផ្ដលបទសម្ភាសន៍ជាមួយនឹងអ្នកសារព័ត៌មានថា គាត់នឹកឃើញគំនិតនេះ ដោយសារគាត់ធ្លាប់យកលាម.កគោទៅប៉ាតជញ្ជាំង និងឥដ្ឋការ៉ូផ្ទះរបស់គាត់ពីមុនមក ហើយឃើញថាវាមានប្រសិទ្ធិភាព ដូច្នេះគាត់ក៏សម្រេចធ្វើវាលើឡានរបស់គាត់បន្ថែមតែម្ដងទៅ។

យោងតាមព័ត៌មានរបស់ស្រ្តីខាងលើ មានមនុស្សជាច្រើនជឿថាការធ្វើបែបនេះពិតជាអាចកាត់បន្ថយកម្ដៅបានមែន ហើយក្រោយមកគេបានសង្កេតឃើញថាមានមនុស្សមួយចំនួនក៏បានអនុវត្តវិធីនេះតាមគាត់ផងដែរ៕

ក្រុមហ៊ុនSpace X របស់មហាសេដ្ឋី Elon Musk បានបញ្ជូនយាន និងក្រុមការងារដើម្បីទៅសង្រ្គោះអវកាសយានិក២នាក់របស់អង្គការNASAសហរដ្ឋអាមេរិកដែលជាប់គាំងនៅក្នុងលំហរមិនអាចវិលមកផែនដីវិញបានអស់រយៈពេល៩ខែមកហើយ។

បេសកកម្មបញ្ជូនយានទៅសង្គ្រោះមនុស្សក្នុងលំហរ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅល្ងាចថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៥ តាមរយៈការបង្ហោះយានអាវកាសមួយដែលមានឈ្មោះថា Crew Dragon ជាមួយនឹងសមាជិកអវកាសនិកចំនួន៤នាក់។

សូមជម្រាបថា អវកាសយានិកដែលជាប់គាំងទាំង២នាក់មានឈ្មោះថា Butch Wilmore និង Suni Williams នៃអង្គការ NASA សហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើដំណើរក្នុងការសាកល្បងហោះហើរយាន Starliner Spacecraft របស់ Boeing ឆ្ពោះទៅកាន់លំហរកាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ដែលបេសកកម្មរបស់ពួកគេមានរយៈពេលត្រឹមតែ៨ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ ក្រោយមកនៅពេលទៅដល់ស្ថានីយលំហរអន្តរជាតិ (International Space Station) ស្រាប់តែកំហុសបច្ចេកទេសក៏កើតមានឡើង ដែលបណ្ដាលអោយយាន Starliner របស់ពួកគេធ្លាយនូវប្រេងឥន្ធនៈ និងមិនអាចវិលត្រឡប់មកភពផែនដីវិញបានឡើយ។

អង្គការNASA និងក្រុមហ៊ុន Boeing បានដឹងពីដំណឹងនេះ ប៉ុន្តែអាចដោះស្រាយបានត្រឹមជាការបញ្ជូនស្បៀង និងឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ទៅបន្ថែមប៉ុណ្ណោះ ចំពោះការរំដោះមនុស្សអោយចេញពីយានគឺមិនអាចធ្វើបាននោះទេ។ ដូច្នេះហើយទើបការវិលត្រឡប់មកភពផែនដីវិញរបស់អវកាសយានិកទាំង២ ត្រូវបានពន្យាពេលម្ដងហើយ ម្ដងទៀតអស់រយៈពេល៩ខែ។

ដោយមិនទាន់អាចរកដំណោះស្រាយអោយបានទាន់ពេលវេលា នៅចុងឆ្នាំ២០២៤អង្គការNASAបានស្នើសុំជំនួយពីក្រុមហ៊ុនSpace X តែម្ដង។ មិនអោយខកបំណង Space X បានរៀបចំយាន និងមនុស្សសម្រាប់ការសង្រ្គោះមួយនេះ ហើយកាលបរិច្ឆេទដែលនឹងត្រូវឡើងទៅកាន់លំហរនោះ គឺនៅថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ពីទីតាំងសហរដ្ឋអាមេរិក។

សូមបញ្ជាក់ថា នេះគឺជាបេសកកម្មដ៏គ្រោះថ្នាក់មួយដែលត្រូវយកជីវិត ទៅដោះដូរយកជីវិតត្រឡប់មកវិញ ប៉ុន្តែអង្គការNASAមានការជឿទុកចិត្តលើយាន Crew Dragon របស់ Space X នេះថានឹងធ្វើសកម្មភាពសង្រ្គោះនេះបានដោយជោគជ័យ ហើយអាចនាំអវកាសយានិកទាំង២នាក់ត្រឡប់មកផែនដីនៅថ្ងៃទី ២០-២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ នេះវិញមិនខាន៕