ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ៖ អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថ្កោលទោ.សកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ា ករណីវាយប្រ.ហារ និងទម្លាក់គ្រា.ប់បែ.កនៅតំបន់ជាច្រើន ក្រោយគ្រោះរញ្ជួយដី បណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋស្លា.ប់ រហូតដល់៤០នាក់ និងរងរបួសជាច្រើននាក់ ស្របពេលមីយ៉ាន់ម៉ាកំពុងរងគ្រោះធ្ងន់ធ្ងរដោយសាររញ្ជួយដី ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស គឺកងទ័ពរបស់រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាបានវាយប្រហារ និងទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅតំបន់ជាច្រើន ស្របពេលមីយ៉ាន់ម៉ាកំពុងរងគ្រោះដោយសាររញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរ ដែលបានកើតឡើងនៅតំបន់សាកាយ ភាគពាយ័ព្យប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា កន្លងមក ហើយបង្កើត Aftershocks ជាបន្តបន្ទាប់ ។

អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថ្កោលទោសប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ថា វាពុំគួរឱ្យជឿ ដែលកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាទម្លាក់គ្រាប់បែក ខណៈប្រទេសជាច្រើនព្យាយាមជួយសង្គ្រោះពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលរងគ្រោះដោយសាររញ្ជួយដី ។ អង្គការសហប្រជាជាតិបានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលយោធាបញ្ឈប់ធ្វើប្រតិបត្តិការយោធាទាំងអស់ ។

សារព័ត៌មានមីយ៉ាន់ម៉ា Democratic Voice of Burma (DVB) ដែលចេញផ្សាយជាភាសាអង់គ្លេស បានបង្ហាញរបាយការណ៍ចុងក្រោយពីការវាយប្រហារថា កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា កន្លងមក ពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាបានស្លាប់ចំនួន៤០នាក់ ហើយពលរដ្ឋជាច្រើនទៀតរងរបួសដោយសារការវាយប្រហារផ្លូវអាកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលយោធា ក្នុងតំបន់ម៉ូយីន រដ្ឋកាឈីនខាងត្បូង ។ តំបន់នេះគ្រប់គ្រងដោយកងពលទី៨ របស់កងទ័ពឯករាជ្យកាឈីន (KIA) ។

តាមប្រភពព័ត៌មានពុំបញ្ចេញឈ្មោះឱ្យដឹងថា ពិបាកបញ្ជាក់ពីចំនួនពលរដ្ឋស្លាប់ និងរងរបួសពិតប្រាកដ ពីព្រោះអ៊ីនធើរណេត និងសេវាទូរស័ព្ទត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ ប៉ុន្តែការវាយប្រហារនេះកើតឡើងដោយគ្មានការប៉ះទង្គិចរវាងកងទ័ពរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា និងកងទ័ពឯករាជ្យកាឈីន (KIA) ទេ ។

បើតាមកងទ័ពឯករាជ្យកាឈីន (KIA) គឺកាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ពួកគេបានការពារពលរដ្ឋ និងបណ្តេញកងទ័ពរដ្ឋាភិបាល ព្រមទាំងកងកម្លាំងស្ម័គ្រចិត្តឱ្យចេញពីភូមិក្នុងតំបន់ផាកាន ។ តំបន់នេះនៅឆ្ងាយពីតំបន់ម៉ូយីនខាងជើង ប្រមាណ ១៣៥គីឡូម៉ែត្រ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ បើតាមរូបភាពស្កេនរបស់កងទ័ពអាមេរិកបង្ហាញថា មានមនុស្សប្រមាណ៧០នាក់ កំពុងជាប់ក្រោមគំនរអគារការិយាល័យត្រួតពិនិត្យប្រាក់រញ្ជួយដី ស្ថិតនៅតំបន់ចាក់តុចាក់ ដែលបានបាក់រលំទាំងស្រុងដោយសារថៃរងឥទ្ធិពលរញ្ជួយដីពីមីយ៉ាន់ម៉ា កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ។ រូបភាពស្កេនបង្ហាញពីមនុស្សភាគច្រើនជាប់ក្រោមគំនរថ្មនៅក្បែរៗគ្នា ប៉ុន្តែភ្នាក់ងារសង្គ្រោះពុំអាចយកពួកគេចេញពីគំនរថ្មបាន ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath កាលពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ថ្ងៃទី១ ខែមេសា គឺជាថ្ងៃទី៥ ដែលភ្នាក់ងារសង្គ្រោះបានស្វែងរកមនុស្សជាប់នៅក្រោមអគារការិយាល័យត្រួតពិនិត្យប្រាក់រញ្ជួយដី ដែលបានបាក់រលំដោយសាររញ្ជួយដីយ៉ាងខ្លាំងក្លា ខណៈអគារនេះពុំទាន់សាងសង់រួចរាល់ ។ ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះថៃ និងភ្នាក់ងារសង្គ្រោះបរទេសដែលមានជំនាញ នៅតែពុំចុះចាញ់ក្នុងការស្វែងរកជនរងគ្រោះ ក្រោយការត្រួតពិនិត្យឃើញសញ្ញាជីពចរក្រោមគំនរអគាររលំ ។

ហ្វេសប៊ុកផេកឈ្មោះ «Fire & Rescue Thailand» បានបង្ហាញរូបភាពពីម៉ាស៊ីនស្កេនស្វែងរកជនរងគ្រោះរបស់កងទ័ពអាមេរិក គឺមានមនុស្សជាច្រើននាក់កំពុងជាប់នៅក្រោមអគាររលំ ហើយត្រូវបានថ្មសង្កត់ពីលើជាច្រើនជាន់ ប៉ុន្តែភ្នាក់ងារសង្គ្រោះពុំអាចយកពួកគេចេញក្រៅបាន ។ ទោះយ៉ាងណា នេះគ្រាន់តែជារូបភាពស្កេនបានពីផ្កាយរណប ដើម្បីឱ្យភ្នាក់ងារសង្គ្រោះស្វែងរកជនរងគ្រោះបន្តទៀត ។

អភិបាលរងក្រុងបាងកក លោកស្រី ថាវិដា កាម៉ុនវេត (Tavida Kamolvej) បានលើកឡើងពីស្ថានការណ៍ស្វែងរកជនរងគ្រោះនៅក្រោមអគារបាក់បែកថា កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា កន្លងមក ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះបានរកឃើញសាកសពមនុស្សម្នាក់ទៀត ហើយធ្វើឱ្យចំនួនមនុស្សស្លាប់កើនឡើងដល់១៣នាក់ ។ បន្ទាប់មក នៅថ្ងៃទី១ ខែមេសា អភិបាលក្រុងបាងកក លោក ឆាត់ជាតិ សិទ្ធីផាន់ បានចុះមកពិនិត្យមើលការស្វែងរកជនរងគ្រោះដោយផ្ទាល់នៅអគាររលំ ក្រោយពីថៃទទួលបានរូបភាពស្កេនមានជនរងគ្រោះជាច្រើនកំពុងជាប់ក្រោមអគារ ។

ក្រោយពីដឹងថា មានជនរងគ្រោះជាច្រើននៅក្រោមអគារ ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះថៃក៏បានផ្លាស់ប្តូរផែនការ និងសហការជាមួយអ្នកជំនាញបរទេស ដើម្បីស្វែងរកវិធីចូលទៅដល់ទីតាំងនោះ ។ ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះរកឃើញទីតាំងគួរឱ្យសង្ស័យ៦កន្លែង ហើយបានព្យាយាមរកវិធីចូលទៅកាន់ទីតាំងទាំង៦កន្លែងនេះ ។ វាជាទីតាំងជ្រៅនៅក្រោមគំនរថ្ម ប៉ុន្តែភ្នាក់ងារសង្គ្រោះពុំប្រាកដចិត្តថា តើវាជ្រៅកម្រិតណា ឬស្ថិតនៅបរិវេណណា ពីព្រោះជាន់នីមួយៗរបស់អគារបានបាក់ស្រុតលើគ្នា ។

យើងសូមឱ្យភ្នាក់ងារសង្គ្រោះរកឃើញជនរងគ្រោះនៅក្រោមគំនរថ្ម ឬយកសាកសពចេញមកក្រៅ ប៉ុន្តែយើងពុំអាចប្រាប់បានថា តើភ្នាក់ងារសង្គ្រោះនឹងអាចនាំជនរងគ្រោះចេញពីគំនរថ្មបានដែរឬអត់? ពីព្រោះយើងពុំទទួលបានសញ្ញាជីពចរទៀតឡើយ ហើយយើងនឹងស្កេនរកសញ្ញាជីពចរជាបន្តបន្ទាប់ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អភិបាលរងក្រុងបាងកក ៕

ប្រទេសថៃ ៖ អគារការិយាល័យត្រួតពិនិត្យប្រាក់រញ្ជួយដី មានកម្ពស់៣០ជាន់ ដែលសាងសង់បាន៣០% នៅទីតាំងថ្មីក្នុងតំបន់ចាក់តុចាក់ បានបាក់រលំទាំងស្រុង កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយសារថៃរងឥទ្ធិពលរញ្ជួយដីយ៉ាងខ្លាំងពីមីយ៉ាន់ម៉ា ។ ការបាក់រលំអគារនេះធ្វើឱ្យមនុស្សរងរបួស និងស្លា.ប់ជាច្រើន ខណៈមនុស្សជាច្រើនទៀតជាប់នៅក្រោមគំនរថ្មចេញពុំរួច ហើយភ្នាក់ងារសង្គ្រោះពុំសង្ឃឹមថា ពួកគេនៅមានជីវិតទេ ក្រោយការព្យាយាមស្វែងរកជនរងគ្រោះក្រោមគំនរថ្មជាច្រើនថ្ងៃ ។ ផលប៉ះពាល់ដោយសាររញ្ជួយដីធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងថៃ ចំនួន៤ នឹងត្រូវបង់ប្រាក់សំណងខូចខាតសរុបចំនួន២,២៤១លានបាត (ឬស្មើជាង៦៥លានដុល្លារ) ។

ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងចំនួន៤នេះ រួមមាន ៖
១-ក្រុមហ៊ុន Dhipaya Insurance បង់ប្រាក់សំណង ៤០%
២-ក្រុមហ៊ុន Bangkok Insurance បង់ប្រាក់សំណង ២៥%
៣-ក្រុមហ៊ុន Indara Insurance Plc. បង់ប្រាក់សំណង ២៥% និង
៤-ក្រុមហ៊ុន The Viriyah Insurance បង់ប្រាក់សំណង ១០%

ប្រព័ន្ធធានារ៉ាប់រងសំណង់ ឬហៅថា (Contractor All Risk-CAR) គឺជាការធានារ៉ាប់រងគ្របដណ្តប់លើហានិភ័យ ឬគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ដែលអាចកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលសាងសង់អគារ ដូចជា ៖ ការខូចខាតសំណង់អគារ និងគ្រោះថ្នាក់កើតឡើងចំពោះបុគ្គលពាក់ព័ន្ធ ។

ជាក់ស្តែង អគារការិយាល័យត្រួតពិនិត្យប្រាក់រញ្ជួយដី នៅទីក្រុងបាងកក បានបាក់រលំដោយសាររញ្ជួយដីកន្លងមក គឺក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រង ចំនួន៤ ត្រូវបង់ប្រាក់សំណងសរុបចំនួន២,២៤១លានបាត ។ អ្នកម៉ៅការ និងម្ចាស់អគារ នឹងយកប្រាក់សំណងនេះទៅប៉ះប៉ូវការខូចខាតអគារតាមចំនួនកំណត់ ហើយក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងនីមួយៗនឹងទទួលខុសត្រូវតាមភាគរយនៃទឹកប្រាក់ធានារ៉ាប់រង ។

• ការធានារ៉ាប់រងសំណង់ គឺសំខាន់ណាស់សម្រាប់គ្រប់គ្រងហានិភ័យ ពីព្រោះការធានារ៉ាប់រងនឹងជួយឱ្យសំណង់អគារអាចដំណើរការទៅបាន បើទោះជាកើតហេតុការណ៍នឹកស្មានមិនដល់ក្តី ។ ក្រៅពីនេះ ការធានារ៉ាប់រងសំណង់នឹងជួយកាត់បន្ថយបន្ទុកហិរញ្ញវត្ថុ និងហានិភ័យកើតឡើងចំពោះបុគ្គលពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ។

លោក ស៊ុមផន សឺបថាវីនគុន នាយកគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុន Dhipaya Insurance និងជានាយកសមាគមធានារ៉ាប់រងទូទៅនៅប្រទេសថៃ បាននិយាយមកកាន់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថា ក្រុមហ៊ុនលោកបានត្រៀមខ្លួនបង់ប្រាក់សំណងអគាររលំដោយសាររញ្ជួយដីរួចហើយតាមការកំណត់ ។ ក្រុមហ៊ុនលោកបានធានារ៉ាប់រងគ្រប់ហានិភ័យរញ្ជួយដី ហើយក្រុមហ៊ុនមានភាពរឹងមាំផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ។

គួរបញ្ជាក់ថា អគារការិយាល័យត្រួតពិនិត្យប្រាក់រញ្ជួយដី កម្ពស់៣០ជាន់ ដែលបានបាក់រលំទាំងស្រុងនេះ គឺទទួលម៉ៅការសាងសង់ដោយក្រុមហ៊ុន ITD-CRCC (ឬក្រុមហ៊ុន Italian-Thai Development Public) និងក្រុមហ៊ុន China Railway No. 10 ដែលចំណាយប្រាក់សាងសង់ចំនួន២,១៣៦លានបាត ៕

មនុស្សគ្រប់គ្នា ពិតជាមានការព្រួយបារម្ភចំពោះស្ថានភាពដែលកំពុងកើតមាននាពេលបច្ចុប្បន្ន ក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាជាខ្លាំង។ បញ្ហាគ្រោះធម្មជាតិបានប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិតមនុស្សជាច្រើន ក្រៅពីនោះវាក៏បានបំផ្លិ..ចបំផ្លា..ញនូវសំណង់ស្ថាបត្យកម្មជាច្រើន ដែលមានទាំងស្ថាបត្យកម្មថ្មី និងស្ថាបត្យកម្មដែលបន្សល់មកតាំងពីសម័យមុនតជំនាន់មក។

ជាសំណាងមួយដែរ ដែលក្នុងរយៈពេលដែលប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា កំពុងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពរងគ្រោះធម្មជាតិយ៉ាងធ្ងន់..ធ្ងរ ពីគ្រោះរញ្ជួយដីកម្រិត ៧,៧ រ៉ិចទ័រកាលពីសុក្រទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៥ ប៉ុន្តែដុំថ្មមាស ដែលមានឈ្មោះថា “ព្រះចេតិយចៃធីយោ” ជាទីកន្លែងសក្ការៈដ៏ធំនៅលើវត្ត Kyaiktiyo បែរជាឈរជាប់នៅរឹងមាំដដែល។

តាមការសិក្សាដុំថ្មមាស ឬ Golden_Rock បានកកើតឡើងតាំងពី ២៥លានឆ្នាំមុន ហើយសម្រាប់វត្ត Kyaiktiyo ដែលបានកសាងនៅទីនោះមានអាយុកាលជាង ២,៥០០ឆ្នាំមកហើយ បានក្លាយជាកន្លែងធម្មយាត្រាព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏ល្បីល្បាញមួយនៅក្នុងរដ្ឋ Mon ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ ដុំថ្មនេះបានរៀបចំឡើងនៅលើកំពូលភ្នំ ជាថ្មក្រានីតគ្របដណ្តប់ដោយសន្លឹកមាសបិទភ្ជាប់ដោយបុព្វបុរសភូមាទុកគោរពបូជា។

យោងតាមជំនឿនៃរឿងព្រេងបុរាណ គេនិយាយថា៖ កាលពីសម័យព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ទ្រង់បានយាងទៅកាន់ប្រទេសភូមា និងបានថ្លែងព្រះធម៌ទេសនា កាលនោះមានឥសីម្នាក់ដែលគោរពព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ជាខ្លាំង គាត់បានសុំវត្ថុសរណរលឹកពីព្រះដ៏មានប្រភាគដើម្បីទុកជាកេរ្តិ៍តំណែល។ ពេលនោះព្រះសម្មសម្ពុទ្ធ បានយកព្រះហស្ថដាក់លើព្រះសីសៈក៏បានព្រះកេសាធាតុចំនួន ៦សរសៃហើយហុចទៅឥសី។ ឥសីបានរក្សាទុកព្រះកេសានៅក្នុងឈ្នួតសក់របស់គាត់រហូតមក ប៉ុន្តែដល់គ្រាមួយដែលឥសីដឹងថាខ្លួននឹងមិនមានមានជវិតរស់នៅបានរហូតនោះទេ ដូចនេះមុនគាត់ស្លា..ប់ គាត់ចង់ទុកព្រះកេសានោះអោយមនុស្សទាំងអស់បានគោរពបន្តពីគាត់ ប៉ុន្តែគាត់ចង់ទុកនៅទីណាដែលមានរូបរាងដូចឈ្នួតសក់របស់គាត់ទើបគាត់ព្រមទុក។ ក្រោយមកព្រះឥន្រ្ទបានត្រាស់ជ្រាបដោយឫទ្ធិ ក៏បានចុះទៅយកថ្មមួយដុំយ៉ាងធំពីបាតសមុទ្រ ហើយមានរូបរាងស្រដៀងនឹងឈ្នួតសក់របស់ឥសីមកដាក់លើភ្នំនោះ។ ឥសីឃើញអស្ចារ្យដូចនេះ ក៏ព្រមប្រគល់ព្រះកេសាទាំង៦សរសៃទៅអោយព្រះឥន្រ្ទអដ្ឋិដ្ឋានចោះដាក់ចូលទៅក្នុងថ្មនោះ។ ពីដើមថ្មនោះ គឺអណ្ដែតផុតពីទួល ប៉ុន្តែក្រោយមកវាក៏ស្រុតចុះសល់គន្លាត ត្រឹមតែអាចអូសសសៃអំបោះបានប៉ុណ្ណោះ។

មនុស្សជាច្រើនមានចម្ងល់នឹងភាពអស្ចារ្យរបស់វាណាស់ ព្រោះជាថ្មដែលមានលំនឹងហាក់ដូចជាទប់ជាប់នឹងទំនាញផែនដី ព្រោះវាហៀបនឹងរមៀលចុះពីលើភ្នំទៅហើយ ប៉ុន្តែបែរជាមិនធ្លាក់ទៅវិញ។ ហើយគេសង្កេតឃើញថា កើតមានគ្រោះរញ្ជួយដីប៉ុន្មានដងនៅមីយ៉ាន់ម៉ាទៅហើយ តែព្រះចេតិយមិនមានបញ្ហាអ្វីទាំងអស់។ វានៅតែជាទីកន្លែងធម្មយាត្រាព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏សំខាន់បំផុតទីបីនៅក្នុងប្រទេសភូមា បន្ទាប់ពីវត្ត Shwedagon និងវត្ត Mahamuni ៕

ប្រទេសថៃ ៖ អ្នកស្រី ប្រាយ ក្រាស៊ិប គឺជាគ្រូទស្សន៍ទាយដ៏ល្បីល្បាញម្នាក់នៅប្រទេសថៃ ហើយពលរដ្ឋថៃមានជំនឿលើការទាយរបស់អ្នកស្រីកាន់តែខ្លាំង ក្រោយពីអ្នកស្រីបានទាយកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ ថា ចាប់ពីខែមករា ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ នឹងមានគ្រោះរញ្ជួយដីខ្លាំងក្លាកើតឡើងនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ហើយនឹងមានឥទ្ធិពលមកដល់ខេត្តថៃមួយចំនួន ខណៈទីក្រុងបាងកក នឹងរងឥទ្ធិពលរញ្ជួយដីខ្លាំង ។ បន្ទាប់ពីអ្នកស្រីទាយបែបនេះមិនប៉ុន្មានខែ ស្រាប់តែថៃកើតរញ្ជួយដីពិតមែន ជាពិសេស អគារខ្ពស់ៗទីក្រុងបាងកក មានស្នាមប្រេះ និងបាក់រលំ ។ ពលរដ្ឋថៃកាន់តែចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងឡើង ពេលអ្នកស្រីទាយថា នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២៥នេះ ថៃនឹងកើតរញ្ជួយដីខ្លាំងម្តងទៀត ។

អ្នកស្រី ប្រាយ បាននិយាយមកកាន់សារព័ត៌មាន ខឹមឆាត់លឹក (komchadluek) អំពីហេតុការណ៍រញ្ជួយដីដែលបានកើតឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោយពីអ្នកស្រីបានទាយកាលពីចុងឆ្នាំ២០២៤ ថា ថៃនឹងរងឥទ្ធិពលរញ្ជួយដី ដោយមានចំណុចកណ្តាលនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ។ អ្នកស្រីថែមទាំងប្រាប់ពីពេលវេលាកើតរញ្ជួយដីច្បាស់ៗទៀតផង រហូតធ្វើឱ្យអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមជឿថា អ្នកស្រីទាយត្រូវគ្មានខុស ស្តាប់ហើយគួរឱ្យព្រឺសម្បុរ ។

បើតាមយមរាជនៅឋានក្រោមប្រាប់អ្នកស្រី គឺរញ្ជួយដីពិតជាកើតចាប់ពីខែមករា ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយអ្នកស្រីបានឃើញរូបភាពប្រទេសថៃមានស្នាមប្រេះនៅកណ្តាលផែនទី មានន័យថា ទីក្រុងបាងកក និងតំបន់ជុំវិញ នឹងរងឥទ្ធិពលរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរ ដែលរញ្ជួយដីមានចំណុចកណ្តាលនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ។ អ្នកស្រីថែមទាំងបានឃើញរូបភាពអគារខ្ពស់ៗបាក់រលំ ប៉ុន្តែពេលនោះ អ្នកស្រីគិតថា វាកើតឡើងនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ហើយពុំគិតថា កើតឡើងនៅថៃទេ ។ ពេលឮដំណឹងថា ថៃកើតរញ្ជួយដី ធ្វើឱ្យអ្នកស្រីភ្ញាក់ផ្អើល និងមិនជឿថា វាជាការពិត ពីព្រោះពុំគិតថា ថៃបាត់បង់ខ្លាំងដ៏ថ្នាក់នេះ រហូតមានមនុស្សស្លាប់ជាច្រើននាក់ ។

អ្នកស្រី ប្រាយ បញ្ជាក់ថា យមរាជប្រាប់ទៀតថា Aftershocks ពុំបានបញ្ចប់ត្រឹមនេះទេ ហើយវានឹងកើតឡើងទៀតរយៈពេល១ខែចាប់ពីពេលនេះ (ចុងខែមីនា) ចូរប្រុងប្រយ័ត្នការធ្វើដំណើរទៅកោះនៅឥណ្ឌូណេស៊ី ជប៉ុន និងសិង្ហបុរី ។ រីឯរលកយក្សស៊ូណាមិនឹងកើតឡើងទៀតឬយ៉ាងណា អ្នកស្រីពុំហ៊ាននិយាយទេ ពីព្រោះវាគួរឱ្យខ្លាច ហើយអ្នកស្រីបារម្ភពីប៉ះពាល់ដល់វិស័យទេសចរណ៍ថៃនៅខេត្តភាគខាងត្បូងដោយសាររញ្ជួយដី ជាពិសេស ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធពុំរឹងមាំ ។

ចាប់ពីខែមិថុនា ដល់ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ចូរប្រុងប្រយ័ត្ន ប្រទេសថៃនឹងកើតរញ្ជួយដីម្តងទៀតដោយសាររងឥទ្ធិពលពីប្រទេសជិតខាង ប៉ុន្តែថៃនឹងមានផលប៉ះពាល់ដូចគ្នា ។ ក្រៅពីនេះ ចូរប្រយ័ត្នរឿងទឹកជំនន់ គឺប្រទេសថៃអាចមានទឹកជំនន់ពេលចូលឆ្នាំថ្មី ឬហៅថា «សង្ក្រាន្តទឹកភ្លៀង» ដោយសារទឹកហូរមិនទាន់ ជាពិសេស នៅទីក្រុងបាងកក នឹងមានទឹកលិចពេលចូលឆ្នាំ ចាប់ពី១សប្តាហ៍ ទៅ២សប្តាហ៍ ។

ចំណែកខេត្តសមុទ្រប្រាកាន សមុទ្រសាខាន ឈុនបុរី និងផាត់តាយ៉ា ត្រូវប្រយ័ត្នកម្ពស់ទឹកសមុទ្រកើនឡើងខ្ពស់ខុសពីធម្មតា ប៉ុន្តែវាអាចមិនខ្ពស់ខ្លាំងដូចឆ្នាំ២០១១ ទេ ហេតុនេះ អ្នកជិះរថយន្តអគ្គិសនីត្រៀមខ្លួនឱ្យហើយទៅ ។ អ្នកស្រីពុំចង់ឱ្យភ័យស្លន់ស្លោ ប៉ុន្តែចង់ឱ្យប្រយ័ត្នរឿងហ្គាសផ្ទុះនៅរដូវក្តៅខ្លាំង រីឯបុគ្គលល្បីៗអាចត្រូវគេប្តឹងចាប់ខ្លួន ខណៈបុគ្គលត្រូវគេចោទប្រកាន់នឹងរួចផុតទោស ក្រោយពីរកឃើញគ្មានកំហុស ៕

ប្រទេសជប៉ុន ៖ ស្របពេលប្រទេសនានានៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូចជា ៖ មីយ៉ាន់ម៉ា ថៃ វៀតណាម និងឥណ្ឌូណេស៊ី រងគ្រោះដោយសាររញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរ ដោយបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិ និងឆក់យកជីវិ.តពលរដ្ឋយ៉ាងច្រើនគួរឱ្យតក់ស្លុតនៅចុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ប្រទេសជប៉ុនវាយតម្លៃថា បើកើតគ្រោះរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរនៅជប៉ុនក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំទៀត នឹងសម្លា.ប់ ជីវិតពលរដ្ឋរហូតដល់៣សែននាក់ និងខាតបង់ប្រាក់រាប់លានដុល្លារ ។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់គណៈរដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន គឺជប៉ុនអាចនឹងរងគ្រោះយ៉ាងខ្លាំង និងខាតបង់ប្រាក់រាប់លានដុល្លារអាមេរិក ប្រសិនបើជប៉ុនកើតរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរនៅឆ្នេរសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ។ វានឹងបង្កជារលកយក្សស៊ូណាមិ បំផ្លាញអគាររាប់រយកន្លែង ព្រមទាំងឆក់យកជីវិតពលរដ្ឋរហូតដល់៣សែននាក់ ក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំ ខាងមុខ ។

ជប៉ុននឹងខាតបង់ប្រាក់ជិតពាក់កណ្តាលនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) ហើយនេះជាការខាតបង់ប្រាក់ច្រើនជាងរញ្ជួយដីកន្លងមក ដែលបណ្តាលមកពីអតិផរណា និងទីតាំងភូមិសាស្ត្រជប៉ុនអាចត្រូវទឹកជន់លិច ។ ជប៉ុនជាប្រទេសមួយកើតរញ្ជួយដីញឹកញាប់បំផុតលើពិភពលោក រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនសន្និដ្ឋានថា ជប៉ុននឹងកើតរញ្ជួយដីរហូតដល់៨០% ចាប់ពីកម្រិត៨រិចទ័រ ទៅ៩រិចទ័រ នៅខ្សែបន្ទាត់រញ្ជួយដីបាតសមុទ្រ ឬហៅថា «Nankai Trough» ។

ករណីធ្ងន់ធ្ងរបំផុត បើជប៉ុនកើតរញ្ជួយដីកម្រិត៩រិចទ័រនៅបាតសមុទ្រនាពាក់កណ្តាលយប់ក្នុងរដូវរងា គឺជប៉ុននឹងជម្លៀសពលរដ្ឋ១លាននាក់ ឬស្មើ១០% នៃពលរដ្ឋសរុប ព្រមទាំងមានពលរដ្ឋស្លាប់រហូតដល់២៩ម៉ឺន៨ពាន់ ដោយសាររលកស៊ូណាមិ និងការបាក់រលំអគារ ។ ខ្សែបន្ទាត់រញ្ជួយដីបាតសមុទ្រ (Nankai Trough) ស្ថិតនៅឆ្នេរសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកភាគនិរតីប្រទេសជប៉ុន មានប្រវែងប្រមាណ៩០០គីឡូម៉ែត្រ ដែលបរិវេណនេះមានហានិភ័យកើតរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរ ចាប់ពី១០០ឆ្នាំ ទៅ១៥០ឆ្នាំម្តង ។

កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ជប៉ុនបានដាស់តឿនពីរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរ រហូតដល់កម្រិត៩រិចទ័រនៅខ្សែបន្ទាត់រញ្ជួយដីបាតសមុទ្រ (Nankai Trough) ក្រោយជប៉ុនកើតរញ្ជួយដីកម្រិត៧.១រិចទ័រ នៅបរិវេណនេះ ។ រញ្ជួយដីកម្រិត៩រិចទ័រ កាលពីឆ្នាំ២០១១ នៅភាគឦសានប្រទេសជប៉ុន បានបង្កជារលកយក្សស៊ូណាមិ និងប៉ះពាល់រោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរហ្វូគុសិម៉ា ហើយពលរដ្ឋស្លាប់រហូតដល់១៥,០០០នាក់ ។

តាមរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន គឺរយៈពេល១,៤០០ឆ្នាំកន្លងមក រញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរនៅខ្សែបន្ទាត់រញ្ជួយដីបាតសមុទ្រ (Nankai Trough) បានកើតឡើងរៀងរាល់ពី១០០ឆ្នាំ ទៅ២០០ឆ្នាំ ហើយរញ្ជួយដីចុងក្រោយកើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៤៦ ។ រីឯគណៈកម្មការស្រាវជ្រាវរញ្ជួយដីឱ្យដឹងថា ជប៉ុនប្រឈមនឹងរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរម្តងទៀត ដោយសារភាគរយកើតរញ្ជួយដីបានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ៕