ប្រទេសថៃ ៖ ក្រោយពីកងទ័ពថៃបិទព្រំដែនជាប់កម្ពុជាទាំងអស់ធ្វើឱ្យខេត្តត្រាតរបស់ថៃបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលពីវិស័យទេសចរណ៍ រហូតដល់១០០លានបាតក្នុង១ថ្ងៃ ដោយសារបាត់បង់ភ្ញៀវទេសចរខ្មែរ និងបរទេស ខណៈអាជីវករថៃពុំអាចលក់ដូរនៅព្រំដែន ។ អាជីវករថៃបានសំណូមពរឱ្យកងទ័ពបិទព្រំដែនត្រឹមរយៈពេលខ្លី និងឈ្វេងយល់ពីស្ថានការណ៍អាជីវកម្ម ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Khaosod កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា អ្នកស្រី វិផា ស៊ុណេត ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មខេត្តត្រាត និយាយថា កងទ័ពថៃប្រកាសបិទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃទាំងអស់ រួមទាំងព្រំដែននៅខេត្តត្រាត ចំនួន២កន្លែង គឺព្រំដែន១កន្លែង ស្ថិតនៅស្រុកបរៃ ជាប់ខេត្តបាត់ដំបង និងព្រំដែន១កន្លែងទៀតនៅស្រុកឃ្លងយ៉ៃ ជាប់ខេត្តកោះកុង ។ បន្ទាំប់ពីបិទព្រំដែនឃើញថា អាជីវករថៃពុំអាចលក់ដូរនៅព្រំដែនដូចមុន ពីព្រោះគ្មានភ្ញៀវទេសចរ ។

ក្នុង១ឆ្នាំៗ តម្លៃពាណិជ្ជកម្មរវាងខេត្តត្រាតជាមួយកម្ពុជា គឺស្មើជាង៣ម៉ឺន៤ពាន់លានបាត ឬមានតម្លៃពាណិជ្ជកម្មក្នុង១ខែ ចំនួន៣,០០០លានបាត ឬស្មើ១០០លានបាតក្នុង១ថ្ងៃ ។ ទោះជាទំនិញថៃភាគច្រើនដែលនាំចេញទៅកម្ពុជា គឺបញ្ជូនមកពីទីក្រុងបាងកក ប៉ុន្តែទំនិញនៅខេត្តត្រាត ក៏មានការទិញ-លក់យ៉ាងច្រើនដែរ ដូចជា ៖ សម្ភារៈសំណង់ អាហារកញ្ចប់ ផ្លែឈើ និងដំណាំកសិកម្ម ។

មុននេះ ការកំណត់ពេលវេលាបើក-បិទច្រកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គឺពុំសូវរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដូចពេលនេះទេ អាជីវករអាចលក់ដូរបានខ្លះៗនៅព្រំដែន ប៉ុន្តែក្រោយពីកងទ័ពថៃបិទព្រំដែនជាប់កម្ពុជាទាំងអស់ វាប៉ះពាល់ដល់ប្រាក់ចំណូលអាជីវករ ១០០% រយៈពេលយូរ ពីព្រោះពុំអាចលក់ដូរទំនិញទៅមកបាន ។ បើបិទព្រំដែនកាន់តែយូរ កាន់ តែប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងនេះ ។

វិស័យប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុត គឺវិស័យទេសចរណ៍ត្រូវបិទទ្វារ ពុំអាចធ្វើដំណើរទៅណាបាន ហើយភ្ញៀវទេសចរបរទេសក៏ពុំអាចធ្វើដំណើរមកខេត្តត្រាត ។ លើសពីនេះ ភ្ញៀវទេសចរខ្មែរដែលធ្លាបើមកកម្សាន្ត និងមកទិញទំនិញនៅទីរួមខេត្តត្រាត ក៏បាត់បង់អស់ ។ កន្លងមក ខេត្តត្រាត តែងតែទទួលបានប្រាក់ចំណូលពីភ្ញៀវទេសចរខ្មែរថ្លៃស្នាក់នៅក្នុងសណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន និងការលក់រាយ ។

អ្នកស្រី វិផា ស៊ុណេត ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មខេត្តត្រាត បន្តថា អាជីវករថៃសំណូមពរឱ្យផលប៉ះពាល់ប្រាក់ចំណូលដោយសារការបិទព្រំដែនត្រឹមរយៈពេលខ្លី បើពុំដូច្នោះទេ អាជីវករនៅខេត្តត្រាត នឹងរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង ហើយមន្ត្រីសន្តិសុខ (កងទ័ព) ត្រូវតែយល់ពីស្ថានការណ៍អាជីវកម្ម ។

អ្នកស្រី ឡាត់ដា សុខសាអាត អាយុ៤៥ឆ្នាំ អាជីវករថៃលក់ដូរនៅខេត្តកោះកុង ប្រាប់ថា រងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងដោយសារស្ថានការណ៍តានតឹង ត្រូវបិទទ្វារហាងលក់ដូរ ។ តាមធម្មតា អ្នកស្រីធ្វើដំណើរចេញ-ចូលកម្ពុជារាល់ថ្ងៃ ប៉ុន្តែពេលនេះ បិទទ្វារហាងរហូតធ្វើឱ្យបាត់ចំណូលយ៉ាងច្រើន ខណៈបានចំណាយដើមទុនរាប់លានបាត និងបង់ពន្ធត្រឹមត្រូវ ។ បើនៅតែបិទព្រំដែន អ្នកស្រី និងអ្នករកស៊ីផ្សេងទៀតកាន់តែលំបាក ពីព្រោះពុំអាចយកទំនិញទៅលក់នៅកម្ពុជា ទំនិញខ្លះខូចផុតកំណត់ ។

ហេតុនេះ សូមឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃប្រញាប់ចរចាជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដើម្បីរកដំណោះស្រាយរស់នៅជាមួយគ្នាយ៉ាងមានសន្តិសុខ ពីព្រោះយើងជាប្រទេសជិតខាងគ្នា គួរតែរស់នៅដូចបងប្អូន ពុំគួរមានបញ្ហារាលដាល ៕

ប្រទេសថៃ ៖ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ និងកីឡាថៃ លោក ស៊ូរ៉ាវង្ស ថៀនថង សង្ឃឹមថា ការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម លើកទី៣៣ ចាប់ពីថ្ងៃទី៩ ដល់ថ្ងៃទី២០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងបាងកក ខេត្តឈុនបុរី និងខេត្តសុងក្លា ប្រទេសថៃ នឹងធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍ព្រំដែនតានតឹងរវាងកម្ពុជា-ថៃធូរស្រាលវិញ ហើយស្ថានការណ៍តានតឹងជាមូលហេតុធ្វើឱ្យកងទ័ពថៃបិទព្រំដែនជាប់កម្ពុជាទាំងអស់ ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Matichon កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ។

លោក ស៊ូរ៉ាវង្ស ថៀនថង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ និងកីឡា បានជ្រាបពីបញ្ហាទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ ហើយលោកយល់ពីអត្តពលិកគ្រប់រូបដែលបានតាំងចិត្តហ្វឹកហាត់ ។ លោកចង់ឱ្យបែងចែករវាងកីឡាជាមួយនយោបាយឱ្យដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ហើយសង្ឃឹមថា ស៊ីហ្គេមនេះនឹងធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍ព្រំដែនតានតឹងរវាងកម្ពុជា-ថៃធូរស្រាល ហើយប្រទេសទាំងពីរងាកមកចរចាគ្នា ។

បើទោះជានៅតែមានភាពតានតឹងផ្នែកនយោបាយរវាងកម្ពុជា និងថៃ ប៉ុន្តែថៃបានត្រៀមខ្លួនយ៉ាងល្អដើម្បីធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមតាមក្រមសីលធម៌កីឡា និងមិត្តភាពក្នុងតំបន់ ។ លោក ស៊ូរ៉ាវង្ស សង្ឃឹមយ៉ាងខ្លាំងថា ស្ថានការណ៍តានតឹងរវាងកម្ពុជា និងថៃ នឹងបញ្ចប់យ៉ាងឆាប់រហ័ស រីឯពលរដ្ឋ និងអាជីវករលក់ដូរនៅព្រំដែន ក៏ចង់ឱ្យស្ថានការណ៍ត្រឡប់មកធម្មតាដែរ ពួកគេត្រូវការសន្តិសុខ និងពុំចង់មានបញ្ហា ។

ប្រទេសចំនួន១១ នឹងបញ្ជូនអត្តពលិកមកចូលរួមប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម ឆ្នាំ២០២៥ ចំនួន១២,៥០៦នាក់ ដោយថៃនឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះមានអត្តពលិកច្រើនជាងគេ ចំនួន១,៨០៧នាក់ ខណៈកម្ពុជានឹងបញ្ជូនអត្តពលិកមកប្រកួត ចំនួន១,៥១៥នាក់ ។ ក្រៅពីនេះ គឺព្រុយណេ ២៥០នាក់, ឥណ្ឌូណេស៊ី ១,៥៤៨នាក់, ឡាវ ៥៩៨នាក់, ម៉ាឡេស៊ី ១,៥៨០នាក់, មីយ៉ាន់ម៉ា ១,០៧៧នាក់, ហ្វីលីពីន ១,៤៩៩នាក់, សិង្ហបុរី ១,៤៨១នាក់, ទីម័រខាងកើត ១៣២នាក់ និងវៀតណាម ១,០១៩នាក់ ។

ការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ និងកីឡាថៃ គឺស្របគ្នានឹងប្រសាសន៍របស់លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា (NOOC) ថា កីឡាមិនពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនយោបាយ ។ ហេតុនេះ បញ្ហាជម្លោះនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នឹងមិនប៉ះពាល់ដល់ការប្រកួតស៊ីហ្គេម លើកទី៣៣ ឆ្នាំ២០២៥ ហើយលោកសង្ឃឹមថា ស្ថានភាពបញ្ហាព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ នឹងល្អប្រសើរវិញ ការត្រៀមលក្ខណៈចូលរួមស៊ីហ្គេមនៅតែតាមការកំណត់ធម្មតា» ៕

កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី២២ ខែមិថុនា ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក Donald Trump បានសម្រេចលូកដៃចូលក្នុងសង្រ្គា.មរវាងអ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់ ដោយបញ្ជាយន្ដហោះចម្បាំង Air Force B-2 របស់ខ្លួន វា.យប្រហារទីតាំងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់សំខាន់ៗជាច្រើននៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង់រួមមាន នៅតំបនើ Fordow, Natanz និង Isfahanជាដើម។

ការវា.យប្រហារនេះបានបង្កភាពភ្ញាក់ផ្អើលនៅជុំវិញពិភពលោក ក៏ព្រោះតែវត្តមាននៃយន្តហោះចម្បាំង B-2 Spirit ដ៏កម្របំផុតរបស់អាមេរិក និងត្រូវបានគេដាក់រហ័សនាមថាជា «ខ្មោចអាកាស»បានលេចខ្លួនឡើង ជាហេតុដែលនាំឲ្យមានការសន្និដ្ឋានជាបន្តបន្ទាប់ថា «សង្រ្គាមលោកលើកទីបី» អាចនឹងកើតមានឡើងក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះមិនខាន។
ដូច្នេះថ្ងៃនេះ មកស្គាល់ពីភាពខ្លាំង និងលក្ខណៈពិសេសៗរបស់យន្តហោះចម្បាំងដ៏អស្ចារ្យរបស់អាមេរិកប្រភេទនេះដូចខាងក្រោម៖

យន្តហោះចម្បាំង B-2 Spirit គឺជាយន្តហោះចម្បាំងដែលមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើបបំផុត។ វាត្រូវបានផលិតដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលមានចំនួនសរុបត្រឹមតែ២១គ្រឿងប៉ុណ្ណោះនៅលើពិភពលោក ប៉ុន្តែមាន១គ្រឿងដែលត្រូវបានខូចខាតទាំងស្រុងកាលពីឆ្នាំ២០០៨ ដោយសារការធ្លាក់។

រូបរាងរបស់យន្តហោះនេះជាពិសេសផ្នែកខាងមុខ ត្រូវបានគេរចនាឡើងដោយយកគំរូតាមទម្រង់សត្វបក្សី (ជាពិសេសសត្វប្រចៀវ) ជាមួយនឹងការលាតត្រដាងស្លាបទាំងពីរបានធ្វើឲ្យយន្តហោះនេះកាន់តែមានភាពអង់អាច។ មិនត្រឹមតែរូបរាងខាងក្រៅដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ប៉ុណ្ណោះទេ វានៅមានលក្ខណៈពិសេសជាច្រើនទៀត ដូចជាអាចបំបាំងកាយតាមរយៈការគេចចេញពីប្រព័ន្ធរ៉ាដា, មានតួដែលផលិតពីលោហៈដ៏មានតម្លៃដែលអាចការពារខ្លួនបានល្អ ,អាចគេចខ្លួនពីការស្កេនកម្ដៅ, អាចផ្ទុកនុយក្លេអ៊ែរ ឬគ្រាប់បែ.កធនធំទម្ងន់រាប់សិបតោន ព្រមទាំងអាចចាក់សាំងលើអាកាសបាន ដែលធ្វើឲ្យយន្តហោះនេះអាចធ្វើការហោះហើរបានដោយឥតឈប់ឈរបានរហូតដល់រយៈពេល៤០ម៉ោង។ នៅពេលចេញប្រតិបត្តិការម្ដងៗ B-2 Spirit កម្រស្គាល់ពាក្យថាចាញ់ណាស់ ជាហេតុធ្វើឲ្យសត្រូវរបស់អាមេរិកតែងមានភាពរអាជាមួយវា។

ក្រៅពីលក្ខណៈពិសេសទាំងនេះ ចំពោះតម្លៃរបស់យន្តហោះនេះក៏មិនធម្មតាដូចគ្នា។ វាត្រូវបានគេប៉ានប្រមាណថាមានតម្លៃប្រហែល ២.១ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយគ្រឿងក្នុងការផលិត និងត្រូវចំណាយប្រហែលជិត ៤០លានដុល្លារទៀតក្នុងមួយគ្រឿងៗសម្រាប់ការថែទាំវាក្នុង១ឆ្នាំៗ។ ជាងនេះទៅទៀត ក្នុងប្រតិបត្តិការរយៈពេល១ម៉ោង គេត្រូវការចំណាយជាង១០ម៉ឺនដុល្លារបន្ថែមទៀតលើវា។

ដោយសារតម្រូវការចំណាយខ្ពស់កប់ពពក និងភាពខ្លាំងរបស់វាដូចនេះ ទើប B-2 Spirit ត្រូវបានអាមេរិកយកមកប្រើប្រាស់បានតែ៦ដងប៉ុណ្ណោះចាប់តាំងពីការផលិតដំបូងមក ពោលគឺលើកទី១ នៅសង្រ្គាម Kosovo ឆ្នាំ១៩៩៩, លើកទី២ នៅ Afghanistan ឆ្នាំ២០០១-២០០២, លើកទី៣ នៅក្នុងប្រទេស Iraq ឆ្នាំ២០០៣, លើកទី៤ ប្រតិបត្តិការនៅលីប៊ី ឆ្នាំ២០១១, លើកទី៥ វា.យលុកក្រុម ISIS នៅលីប៊ីដដែល ឆ្នាំ២០១៧ និងលើកទី៦ នៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ឆ្នាំ២០២៥៕

រាជធានីភ្នំពេញ៖ ចាប់ពីពេលនេះតទៅ បេក្ខជនទាំងអស់ ដែលដាក់ពាក្យសុំទិដ្ឋាការមិនមែនអន្តោប្រវេសន៍ប្រភេទ F, M, ឬ J ត្រូវបានស្នើសុំឱ្យកែសម្រួលការកំណត់ឯកជនភាពលើគណនីបណ្តាញសង្គមទាំងអស់របស់ពួកគេទៅជា «សាធារណៈ ឬ Public» ដើម្បីសម្រួលដល់ការត្រួតពិនិត្យជាចាំបាច់ទៅលើអត្តសញ្ញាណ និងការអនុញ្ញាតឱ្យចូលសហរដ្ឋអាមេរិក តាមច្បាប់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

យោងតាមការបង្ហោះនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជាបានឲ្យដឹងថា ការតម្រូវបែបនេះ គឺដើម្បីវិនិច្ឆ័យលើបេក្ខជនទាំងឡាយណា ដែលពុំអាចអនុញ្ញាតឱ្យចូលទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកបាន ក្នុងនោះរួមមានអ្នកដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សន្តិសុខជាតិអាមេរិកជាដើម។

គួរឲ្យដឹងផងដែរថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 2019 មក សហរដ្ឋអាមេរិកបានទាមទារឱ្យអ្នក ដែលបានដាក់ពាក្យសុំទិដ្ឋាការទាំងអស់ផ្តល់ឱ្យនូវអត្តសញ្ញាណក្នុងបណ្តាញសង្គមរបស់ពួកគេ ដោយបញ្ជាក់នៅលើទម្រង់ពាក្យសុំទិដ្ឋាការអន្តោប្រវេសន៍ និងមិនមែនជាជនអន្តោប្រវេសន៍។

ជាងនេះទៅទៀត អ្នកដាក់ពាក្យសុំទិដ្ឋាការទាំងអស់ត្រូវតែរាយការណ៍អំពីឈ្មោះគណនីបណ្តាញសង្គមទាំងអស់ ដែលពួកគេបានប្រើប្រាស់ក្នុងរយៈពេល 5 ឆ្នាំចុងក្រោយ លើទម្រង់ដាក់ពាក្យសុំទិដ្ឋាការ DS-160។ អ្នកដាក់ពាក្យត្រូវតែបញ្ជាក់ថាព័ត៌មានក្នុងពាក្យសុំទិដ្ឋាការរបស់ពួកគេ គឺព័ត៌មានពិត និងត្រឹមត្រូវមុនពេលពួកគេចុះហត្ថលេខា និងបញ្ជូន។ ការមិនបញ្ជាក់ព័ត៌មានអំពីបណ្តាញសង្គមនៅក្នុងពាក្យសុំទិដ្ឋាការ អាចនាំឱ្យមានការបដិសេធមិនអោយទទួលបានទិដ្ឋាការ និងមិនអាចមានសិទ្ធិទទួលបានទិដ្ឋាការនាពេលអនាគត។

គួរបញ្ជាក់ថា ការកំណត់លក្ខខណ្ឌក្នុងការត្រួតពិនិត្យលើគណនីបណ្ដាញសង្គមរបស់បេក្ខជនដែលស្នើសុំទិដ្ឋាការនេះ គឺសំដៅលើទិដ្ឋាការដែលមិនមែនទិដ្ឋាការអន្តោប្រវេសន៍ប្រភេទ F, M, ឬ J។ ទិដ្ឋាការប្រភេទ F គឺសំដៅលើទិដ្ឋាការសម្រាប់និស្សិតបរទេសដែលចង់សិក្សានៅសហរដ្ឋអាមេរិក, ទិដ្ឋាការប្រភេទ M គឺសម្រាប់និស្សិតដែលចង់សិក្សានៅគ្រឹះស្ថានមិនសិក្សាដូចជាសាលាបច្ចេកទេស ឬវិជ្ជាជីវៈ, ហើយទិដ្ឋាការប្រភេទ J គឺសម្រាប់អ្នកចូលរួមក្នុងកម្មវិធីផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ និងអប់រំ។ ទិដ្ឋាការទាំងនេះមានលក្ខខណ្ឌ និងតម្រូវការខុសៗគ្នា អាស្រ័យលើគោលបំណងនៃការស្នាក់នៅ និងប្រភេទនៃកម្មវិធីសិក្សា។

ដូចនេះ រាល់ការស្នើសុំទិដ្ឋការផ្សេងក្រៅពីទិដ្ឋាការប្រភេទទាំងបីខាងលើនេះ នឹងតម្រូវឲ្យមានការត្រួតពិនិត្យតឹងរឹងលើរបៀបប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមរបស់បេក្ខជនដែលស្នើសុំជាមុនសិន នោះទើបខាងទូតអាមេរិកអាចសម្រេចបានថា បេក្ខជនរូបនោះគួរទទួលបានទិដ្ឋាការដើម្បីចូលទឹកដីអាមេរិកដែរឬទេ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ លោក ថាណាឆាត ណុមនុន នាយកវិទ្យាស្ថាន IMC និងជាបុគ្គលល្បីនៅប្រទេសថៃ បានសរសេរក្នុងហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ «Thanachart Numnonda» ពីករណីរដ្ឋាភិបាល លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ អះអាងថា ថៃចាត់វិធានការបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋ.កម្មឆ្លងដែននៅកម្ពុជា ដើម្បីការពារកុំឱ្យពលរដ្ឋថៃក្លាយជាជនរងគ្រោះ ។ ហេតុអ្វីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃទើបតែចាត់វិធានការបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋ.កម្មឆ្លងដែន ពីព្រោះនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបណ្តោយឱ្យមានឧក្រិដ្ឋកម្មយូរហើយ គួរបង្ក្រាបតាំងពីដំបូង មិនមែនបង្ក្រាបពេលបែកធ្លាយកិច្ចសន្ទនាទេ ។

លោកស្រី ផេថងថាន និយាយថា រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងពុំព្រមឱ្យពលរដ្ឋថៃចាញ់បោកឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនបន្តទៀត ហើយលោក ថាណាឆាត បាននិយាយពីការបែកធ្លាយកិច្ចសន្ទនារបស់លោកស្រី ផេថងថាន ជាមួយសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា ថា គ្មានឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនអ្វីទេ ប៉ុន្តែជាការជជែករឿងផ្ទាល់ខ្លួនដោយយកផលប្រយោជន៍ជាតិមកចរចា ។ លោកស្រី ផេថងថាន ពុំបានចាញ់បោកឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនទេ ប៉ុន្តែដៃគូសន្ទនារបស់លោកស្រីជាអ្នកបង្ហាញកិច្ចសន្ទនានេះ ។

លោក ថាណាឆាត បន្តថា ការបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ឬកាត់ផ្តាច់សេវាអ៊ីនធើរណេត គឺនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃគួរតែធ្វើតាំងពីពេលចិនមកបង្ក្រាបក្រុមឆបោកតាមអនឡាញនៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ។ យើងគ្រប់គ្នាជ្រាបច្បាស់ថា ជនរងគ្រោះដែលត្រូវចាប់យកទៅធ្វើការនៅមីយ៉ាន់ម៉ា គឺជាជនបរទេស ជាពិសេស ជនជាតិចិន ហើយមានពលរដ្ឋថៃខ្លះត្រូវបង្ខំឱ្យធ្វើការនៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែនាយករដ្ឋមន្ត្រីពុំបង្ក្រាបពេលនោះ ។

លោកពុំដឹងពីមូលហេតុអ្វីដែលថៃពុំបង្ក្រាបក្រុមឆបោកតាមអនឡាញ និងគ្មានការកាត់ផ្តាច់សេវាអ៊ីនធើរណេតពេលនោះ ប៉ុន្តែនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃទើបតែប្រកាសចាត់វិធានការបង្ក្រាបក្រុមឆបោកអនឡាញ និងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនក្រោយពីទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនមានបញ្ហា ។ វាអាចដោយសារដល់ពេលវេលាកាត់ផ្តាច់ផលប្រយោជន៍របស់ភាគីម្ខាងទៀត ។

ចុងក្រោយ លោកសំណូមពរកុំគ្រប់គ្រងប្រទេសដោយយកទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនមកសម្រេចចិត្ត ។ អ្នកដឹកនាំល្អត្រូវតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍ និងនិយាយត្រង់ទៅត្រង់មក ថៃគួរតែបង្ក្រាបក្រុមឆបោកតាមអនឡាញនៅមីយ៉ាន់ម៉ាមកម៉្លេះ ពុំមែនរង់ចាំរហូតដល់ពេលនេះ ទើបនិយាយថា ពុំព្រមឱ្យពលរដ្ឋថៃក្លាយជាជនរងគ្រោះបន្តទៀត ។

គួរបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាពុំមែនជាទីតាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនដូចនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ និងមន្ត្រីថៃចោទប្រកាន់ បំភ្លៃ មួលបង្កាច់ លាបពណ៌ និងទម្លាក់កំហុសនោះទេ ។ រដ្ឋាភិបាលថៃតែងតែបង្វែររឿងអាក្រក់ៗរបស់ខ្លួនមកឱ្យកម្ពុជា ក្នុងចេតនាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់កិត្តិយស និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងពលរដ្ឋខ្មែរ ប៉ុន្តែថៃទៅវិញទេ គឺជាទីតាំងជួញដូរមនុស្សឆ្លងដែន និងបោកប្រាស់តាមអ៊ីនធើរណេតក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) បានកោះហៅរដ្ឋាភិបាលថៃទៅបកស្រាយករណីជួញដូរមនុស្ស និងការឆបោកតាមអនឡាញ ៕

ថៃ ៖ ចេះតែចោ.ទខ្មែរ ថាជាជម្រករបស់ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនឆ្លងដែនពាក់ព័ន្ធនឹងករណីឆបោ.ក និងជួញដូរមនុស្សតាមអនឡាញ ពេលនេះស្រាប់តែរដ្ឋាភិបាលថៃ ជាអ្នកដែលត្រូវបានភ្នាក់ងារអង្កការសហប្រជាជាតិ ទាមទារឲ្យទៅស្រាយបំភ្លឺអំពីការលើកឡើងទាក់ទងនឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួន ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការជួញដូរមនុស្សឆ្លងដែន និងការបោកប្រាស់តាមអ៊ីនធឺណិតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។

លិខិតរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បានចង្អុលបង្ហាញឲ្យឃើញពីតួនាទីដ៏សំខាន់របស់ប្រទេសថៃថាជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់នាំយកជនរងគ្រោះ ដែលមកពីប្រទេសជិតខាង ជាពិសេសនៅតំបន់ព្រំដែនជាមួយរដ្ឋ Karen របស់មីយ៉ាន់ម៉ា។ លិខិតនេះបានបង្ហាញពីការព្រួយបារម្ភយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ លើការស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ ដែលបានទទួលអំពីបុគ្គលមកពីជុំវិញពិភពលោក រួមទាំងអាស៊ីបូព៌ា អាស៊ីខាងត្បូង អាហ្វ្រិក មជ្ឈិមបូព៌ា អាមេរិកខាងជើង និងអាមេរិកខាងត្បូង ដែលត្រូវគេលួចចូលធ្វើការដោយបង្ខំនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលបោកប្រាស់តាមអ៊ីនធឺណិតដ៏ទំនើប។ ហើយកាន់តែគួរឱ្យព្រួយបារម្ភទៀតនោះ ប្រតិបត្តិការទាំងនេះមួយចំនួន ត្រូវបានគេនិយាយថាពឹងផ្អែកលើធនធានពីភាគីថៃ រួមទាំងថាមពល ទំនាក់ទំនង និងនៅជិតបណ្តាញហិរញ្ញវត្ថុ។

ជនរងគ្រោះត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា ត្រូវបានទាក់ទាញដោយការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មបោ.កបញ្ឆោតតាមអ៊ីនធឺណិតដែលសន្យាថានឹងរកប្រាក់ចំណូលបានច្រើន ប៉ុន្តែជាក់ស្ដែងពួកគេត្រូវបានគេយកទៅកេងប្រ័ញ្ចកម្លាំងពលកម្ម ដាក់ឃុំឃាំងដោយមានអ្នកយាម ដកហូតលិខិតឆ្លងដែន និងរបស់របរផ្ទាល់ខ្លួនជាដើម។

ជាមួយគ្នានេះ លិខិតផ្លូវការរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃ ផ្តល់ការបំភ្លឺលម្អិតលើចំណុចខាងក្រោមរួមមាន៖
១. អំពីជំហររបស់រដ្ឋាភិបាល៖ ត្រូវបង្ហាញពីជំហរផ្លូវការរបស់ប្រទេសថៃ លើការចោទប្រកាន់ទាំងអស់ដែលមានចែងក្នុងលិខិតរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។
២. អំពីវិធានការទ្វេភាគី/ពហុភាគី៖ រដ្ឋាភិបាលថៃត្រូវបង្ហាញពីព័ត៌មានលម្អិតនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នាជាមួយប្រទេសផ្សេងទៀត ដើម្បីទប់ស្កាត់ និងដោះស្រាយទម្រង់ជាក់លាក់នៃការជួញដូរមនុស្សនេះ។
៣. អំពីបញ្ហាប្រឈមក្នុងការកំណត់អត្តសញ្ញាណជនរងគ្រោះ៖ លើកឡើងពីឧបសគ្គដែលត្រូវប្រឈមមុខ ក្នុងការកំណត់អត្តសញ្ញាណជនរងគ្រោះដែលត្រូវបានបង្ខិតបង្ខំឱ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ និងយុទ្ធសាស្ត្រដែលត្រូវប្រើដើម្បីយកឈ្នះលើបញ្ហាទាំងនេះ។
៤. អំពីគោលការណ៍មិនដាក់ទណ្ឌកម្ម៖ ត្រូវបង្ហាញពីជំហានដែលប្រទេសថៃបានអនុវត្ត ដើម្បីធានាថាជនរងគ្រោះពីការជួញដូរមនុស្សមិនត្រូវបានពិន័យសម្រាប់បទល្មើសដែលកើតចេញពីការកេងប្រវ័ញ្ចរបស់ពួកគេ។ ឧ. ពួកគេត្រូវបានបង្ខំឲ្យប្រើប្រាស់ ឬចែកចាយថ្នាំញៀន នោះប្រទេសថៃត្រូវប្រាកដថាខ្លួននឹងមិនដាក់ទណ្ឌកម្មលើជនរងគ្រោះឡើយ។
៥. អំពីការបណ្តុះបណ្តាលផ្នែកកុងស៊ុល៖ ព័ត៌មានស្តីពីការបណ្តុះបណ្តាលផ្តល់ដល់បុគ្គលិកកុងស៊ុល និងស្ថានទូតថៃ ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណ និងជួយជនរងគ្រោះ៕