បច្ចេកវិទ្យាវិស្វកម្មរបស់ចិនបានធ្វើឱ្យរឿងដែលមិនអាចទៅរួច ក្លាយជាការពិត! នៅខេត្តគុយចូវ (Guizhou) អ្នកមិនត្រឹមតែអាចបើកបររថយន្តនៅលើថ្នល់ធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែគឺអាចបើកបរទម្លុះពពក និងអ័ព្ទ ដែលមើលទៅហាក់បីដូចជាទិដ្ឋភាពក្នុងភាពយន្តវិទ្យាសាស្ត្រអញ្ចឹងដែរ។

កាលពីមុន គុយចូវគឺជាតំបន់ភ្នំដាច់ស្រយាលដែលពិបាកធ្វើដំណើរខ្លាំងបំផុត ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ វាបានក្លាយជាកន្លែងប្រមូលផ្តុំទៅដោយស្ពានខ្ពស់ៗជាងគេបំផុតលើពិភពលោក។ ពេលអ្នកបើកបរឆ្លងកាត់ស្ពានដូចជាស្ពាន Beipanjiang ដែលមានកម្ពស់ខ្ពស់កប់ពពក រហូតដល់ ៥៦៥ម៉ែត្រ ជាមួយប្រវែងដ៏វែង ១៣៤១ម៉ែត្រ អ្នកនឹងមានអារម្មណ៍ថាឡានរបស់អ្នកកំពុងអណ្តែតលើអាកាស។

នៅពេលព្រឹកព្រលឹម ឬក្រោយភ្លៀងធ្លាក់រួច ជ្រលងភ្នំនៅទីនោះនឹងពោរពេញទៅដោយសមុទ្រពពកពណ៌សក្បុស។ នៅពេលអ្នកបើកចូលទៅ រថយន្តរបស់អ្នកនឹងបាត់ខ្លួនចូលទៅក្នុងពពក រួចក៏លេចចេញមកវិញនៅម្ខាងទៀតនៃភ្នំ។ វាជាបទពិសោធន៍មួយដែលធ្វើឱ្យព្រឺព្រួចផង និងរំភើបផងក្នុងពេលតែមួយ។

ក្រៅពីស្ពានដ៏មហិមា ទេសភាពសងខាងផ្លូវគឺសុទ្ធតែជាភ្នំខៀវស្រងាត់ និងទឹកជ្រោះធ្លាក់មកពីលើកំពូលភ្នំ។ ជាទូទៅអ្នកបើកបរនៅទីនេះមិនមែនធ្វើដំណើរដើម្បីទៅដល់គោលដៅនោះឡើយ ប៉ុន្តែពួកគេគ្រាន់តែចង់ជិះឡានកម្សាន្តតាមដងផ្លូវនៃស្ពាននេះតែប៉ុណ្ណោះ។

ស្ពាន និងផ្លូវល្បឿនលឿនទាំងនេះ មិនត្រឹមតែសាងសង់ឡើងដើម្បីសម្រួលការធ្វើដំណើរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការបង្ហាញពីមហិច្ឆតារបស់មនុស្សក្នុងការយកឈ្នះលើធម្មជាតិ។ ពីតំបន់ដែលធ្លាប់តែក្រីក្រ និងដាច់ឆ្ងាយ ឥឡូវនេះគុយចូវបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលបច្ចេកវិទ្យា និងទេសចរណ៍ដ៏លេចធ្លោបំផុតមួយនៅក្នុងប្រទេស។
ចុះសម្រាប់ប្រិយមិត្តវិញ បើមានឱកាសបានទៅលេងទីនោះ តើហ៊ានបើកបរលើស្ពានដែលខ្ពស់កប់ពពកបែបនេះដែរឬទេ?

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក Sihasak Phuangketkeow បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន The Washington Post កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយហ៊ានរិះគ.ន់ចំៗទៅអាមេរិក ថារដ្ឋាភិបាលអាមេរិកដឹកនាំដោយលោកប្រធានាធិបតី Donald Trump មិនបានជួយអ្វីដល់ថៃឡើយពេលថៃកំពុងរងផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចដោយសារសង្គ្រា.មនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ទាំងដែលថៃជាសម្ព័ន្ធមិត្តយូរអង្វែងរបស់អាមេរិក ។ អាមេរិកបានត្រឹមតែប្រាប់ឱ្យប្រទេសណាត្រូវការប្រេងអាចទិញពីអាមេរិក ប៉ុន្តែមិនជួយកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចថៃ ទើបថៃងាកទៅពឹងផ្អែកចិន និងរុស្ស៊ី ។

ទំនាក់ទំនងយូរឆ្នាំមកហើយរវាងអាមេរិក និងថៃ បានឈានមកដល់ចំណុចរង្គោះរង្គើ បន្ទាប់ពីថៃរិះគន់ចំៗទៅកាន់អាមេរិក និងភ្លេចថា ប្រទេសខ្លួនមានសេដ្ឋកិច្ចងើបឡើងរហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះក៏ដោយសារតែជំនួយពីអាមេរិក ប៉ុន្តែនៅពេលមើលឃើញអាមេរិកលែងមានផលប្រយោជន៍ ថៃក៏ងាកទៅពឹងផ្អែកលើចិន និងរុស្ស៊ីវិញ ។ ថៃថែមទាំងថ្កោលទោសអាមេរិកបើកការវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់បណ្តាលឱ្យថៃជួបវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចដោះស្រាយមិនចេញ ហើយអាមេរិកបានត្រឹមតែប្រាប់ឱ្យអត់ធ្មត់ ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក Sihasak បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន The Washington Post ដែលត្រូវបានចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ថា អាមេរិកមិនបានជួយអ្វីដល់រដ្ឋាភិបាលក្រុងបាងកកទេ ទោះជាថៃជាសម្ព័ន្ធមិត្តយូរអង្វែងរបស់អាមេរិក កំពុងតែរងផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងដោយសារសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ។ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកដឹងច្បាស់ពីថៃរងផលប៉ះពាល់ដោយសារសង្គ្រាមនេះ ប៉ុន្តែពួកគេមិនជួយឡើយ បានត្រឹមតែប្រាប់ឱ្យអត់ធ្មត់ ។

លោកបន្តថា លោកប្រធានាធិបតី Trump ប្រាប់ឱ្យប្រទេសនានាទិញប្រេងឥន្ធនៈ និងហ្គាសរបស់អាមេរិក ទោះជាដឹងថា ថៃជួបវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចដោយសារសង្គ្រាមបង្កឡើងដោយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ទើបថៃចាំបាច់ងាកទៅសុំជំនួយពីចិន-រុស្ស៊ីវិញ ដោយសារខ្វះការគាំទ្រពីអាមេរិក ។ សង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់មិនគួរកើតឡើង ថៃមិនចង់ថ្កោលទោសអាមេរិកទេ អាមេរិកបណ្តោយឱ្យថៃចាត់វិធានការដោយខ្លួនឯងទៅលើតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ និងហ្គាសប្រែប្រួល ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃបានស្នើជាផ្លូវការទៅកាន់ចិនជួយសម្របសម្រួលឱ្យអ៊ីរ៉ង់បើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនទំនិញដ៏សំខាន់លើពិភពលោក ដែលត្រូវអ៊ីរ៉ង់បិទមិនឱ្យនាវាផ្សេងៗឆ្លងកាត់ ពីព្រោះការបិទច្រកសមុទ្រនេះធ្វើឱ្យថៃខ្វះខាតប្រេងឥន្ធនៈ ហ្គាស និងជីកសិកម្ម ប៉ះពាល់ដល់វិស័យកសិកម្ម និងការនាំចេញទំនិញរបស់ថៃ ។ ក្នុងជំនួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសចិន លោក Wang Yi កន្លងមក ថៃសុំឱ្យចិនជួយចរចាជាមួយអ៊ីរ៉ង់អនុញ្ញាតឱ្យនាវាដឹកទំនិញថៃអាចឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ដោយសុវត្ថិភាព ។

គួរបញ្ជាក់ថា សង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់បានធ្វើឱ្យរង្គោះរង្គើដល់សម្ព័ន្ធមិត្តដ៏យូរអង្វែងរវាងអាមេរិក និងថៃ ហើយពេលមើលឃើញអាមេរិកអស់ផលប្រយោជន៍ មិនបានជួយអ្វីដល់សេដ្ឋកិច្ច រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul ងាកទៅពឹងផ្អែកលើចិនវិញដើម្បីជួយដោះស្រាយវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចក្នុងជំនួបជាមួយលោក Wang Yi នាពេលមុននេះ ខណៈលោក Wang Yi ប្រាប់ឱ្យថៃបង្ក្រាបបទល្មើសឆបោកអនឡាញក្នុងប្រទេសថៃឱ្យអស់សិន មុននឹងសុំឱ្យចិនជួយ ។

ថៃរិះគន់ត្រង់ៗទៅកាន់អាមេរិក បន្ទាប់ពីថៃខំសម្តែងយូរមកហើយថា ខ្លួនគាំទ្រអាមេរិក! នេះគេហៅថា ប្រសិនបើមហាអំណាចណាផ្តល់ផលប្រយោជន៍ច្រើនជាង ថៃរត់ទៅចុះចូលជាមួយមហាអំណាចនោះ និងទាត់ចោលគុណបំណាច់របស់អាមេរិក ៕

ចិនបានឆ្លើយតបទៅជប៉ុន និងសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ដែលនិយាយពាក់ព័ន្ធបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដែនសមុទ្ររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយចិនថា រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនមានអាកប្បកិរិយាបង្កការញុះញង់នៅច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ និងធ្វើផែនការពង្រីកអំណាចកងទ័ពរបស់ខ្លួន ។ ចិនក៏បានប្រាប់ទៅមន្ត្រីសហភាពអឺរ៉ុប គួរតែនិយាយអ្វីប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ និងមានភស្តុតាង ។

អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសជប៉ុន លោកស្រី Ayano Kunimitsu បាននិយាយក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដែនសមុទ្ររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ថារដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះស្ថានការណ៍ដែលកើតឡើងនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងសមុទ្រចិនខាងកើត ហើយលោកស្រីបង្ហាញនូវគោលជំហររបស់ជប៉ុនក្នុងការប្រឆាំងការប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ពនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលជប៉ុនចាត់ទុកជាការបិទសេរីភាពរបស់នាវា និងយន្តហោះឆ្លងកាត់សមុទ្រនេះ ។

ចំណែកប្រធានគណៈប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Stavros Lambrinidis ក៏បាននិយាយពីស្ថានការណ៍តានតឹងនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែរ ដោយលោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ភាពតានតឹងនេះប៉ះពាល់ដល់នាវាផ្សេងៗដែលឆ្លងកាត់សមុទ្រនេះ និងប៉ះពាល់សណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិ ។

ទោះជាអ្នកទាំង២ មិនបាននិយាយចំៗទៅកាន់ចិនក្តី ស្របពេលចិនអះអាងភាពជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិភាគច្រើនលើសមុទ្រចិនខាងត្បូង ប៉ុន្តែមន្ត្រីស្ថានទូតចិនប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Sun Lei ឆ្លើយតបភ្លាមៗថា ការលើកឡើងរបស់ជប៉ុនមិនសមស្របទាល់តែសោះ វាជាការយល់ច្រឡំទាំងស្រុង ។ លោកថែមទាំងប្រាប់ទៅប្រធានគណៈប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុប គួរតែឈប់និយាយអ្វីគ្មានភស្តុតាង និងមិនទទួលខុសត្រូវពាក់ព័ន្ធនឹងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ។

លោក Sun Lei ថា ៖ «ការពិត ស្ថានការណ៍នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងសមុទ្រចិនខាងកើត គ្មានភាពតានតឹងអ្វីទេ វាមានស្ថិរភាព នាវាផ្សេងៗអាចឆ្លងកាត់សមុទ្រចិនយ៉ាងមានសេរីភាពបំផុតលើពិភពលោក ។ ជប៉ុនទៅវិញទេ ដែលបញ្ជូននាវាបង្ហាញអំណាចរបស់ខ្លួនក្នុងចេតនាបង្កភាពតានតឹងនៅច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ ហើយវាជាកំហុសឆ្គងធ្ងន់ណាស់ដែលជប៉ុនគាំទ្រឱ្យតៃវ៉ាន់ទាមទារឯករាជ្យ ខណៈចិនចាត់ទុកតៃវ៉ាន់ជាទឹកដីរបស់ខ្លួន» ។

កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោកស្រី Sanae Takaichi ក៏បាននិយាយខុសឆ្គងពាក់ព័ន្ធនឹងតៃវ៉ាន់ដែរ ដែលពាក្យសម្តីទាំងនេះនាំឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ទំនាក់ទំនងរវាងចិន-ជប៉ុន ។ ទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរបានធ្លាក់ចុះដល់ចំណុចទាបក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ បន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនគ្រោងបញ្ជូនកងទ័ពទៅជួយការពារតៃវ៉ាន់ បើរងការវាយប្រហារពីចិន ។ លើសពីនេះ ជប៉ុនបបន្ធូរបន្ថយការរឹតបន្តឹងការនាំចេញអាវុធ និងបង្កើនថវិកាផ្នែកកងទ័ព គឺជាចេតនាពង្រីកអំណាចកងទ័ពរបស់ខ្លួន ខណៈការបញ្ជូននាវាពិឃាត JS Ikazuchi របស់ជប៉ុនឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់នៅខែមេសានេះ គឺជាសកម្មភាពញុះញង់យ៉ាងច្បាស់ក្រឡែត ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Sun Lei ។

គួរបញ្ជាក់ថា រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមក ចិនបានពង្រីកកម្លាំងទ័ពប្រដាប់អាវុធយ៉ាងច្រើនមកកាន់តំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង ព្រមទាំងធ្វើសមយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំម្តងហើយម្តងទៀតជុំវិញកោះតៃវ៉ាន់ ទើបធ្វើឱ្យប្រទេសនានាបារម្ភពីស្ថានការណ៍តានតឹងនៅទូទាំងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក និងតំបន់ផ្សេងៗ ៕

កង្វះខាតពលករបរទេសធ្វើការនៅប្រទេសថៃ នៅតែជាបញ្ហាប្រឈមមួយដែលរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul គ្មានដំណោះស្រាយ ខណៈពលករបរទេសបានរួមចំណែកក្នុងការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចថៃឱ្យដើរទៅមុខ ។ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មថៃជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួនបន្តសុពលភាពប័ណ្ណការងារឱ្យពលករកម្ពុជា និងពលករមកពីប្រទេសផ្សេងៗជាបន្ទាន់ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្ម និងកុំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការកំណត់គោលដៅកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Matichon កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មបានលើកឡើងពីប្រទេសថៃប្រឈមមុខនឹងកង្វះខាតពលករបរទេសយ៉ាងខ្លាំងបណ្តាលឱ្យប៉ះពាល់គ្រប់វិស័យ ស្របពេលចំនួនពលរដ្ឋថៃធ្លាក់ចុះប៉ះពាល់ដល់កម្លាំងពលកម្មនៅទូទាំងប្រទេស ។ ក្រៅពីនេះ ថៃរងផលប៉ះពាល់ពីស្ថានការណ៍សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកតាំងពីឆ្នាំ២០២៥ រួមទាំងវិធានការដំឡើងពន្ធទំនិញ គ្មានភ្ញៀវទេសចរ កាន់តែធ្វើឱ្យប្រទេសថៃប៉ះពាល់ខ្លាំងថែមទៀត ។

ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្ម លោក ផុច អារ៉ាមវឌ្ឍនាណុន (Poj Aramwattananont) និយាយថា ម្ចាស់អាជីវកម្មនៅទូទាំងប្រទេសថៃបាននិយាយដូចៗគ្នាអំពីការខ្វះខាតពលករបរទេសយ៉ាងខ្លាំង គឺពលករកម្ពុជា មីយ៉ាន់ម៉ា ឡាវ និងវៀតណាម ដែលពួកគេជាកម្លាំងដ៏សំខាន់ធ្វើការក្នុងផ្នែកផលិត កសិកម្ម សំណង់ និងសេវាកកម្ម ។ អាជីវកម្មនៅភាគខាងកើតប្រទេស ដូចជា ៖ នៅខេត្តចន្ទបុរី រ៉ាក់យ៉ង ស្រះកែវ ប្រាជីនបុរី និងត្រាត ខ្វះខាតពលករបរទេសខ្លាំងជាងគេ នាំឱ្យប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់ការផលិត សេវាកម្ម និងការប្រកួតប្រជែងរបស់ថៃ ។

ពលករបរទេសជាច្រើនជិតដល់ពេលអស់សុពលភាពប័ណ្ណការងារ ពួកគេបានចាកចេញពីប្រទេសថៃជាបន្តបន្ទាប់ ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលគ្មានវិធានការដោះស្រាយភ្លាមៗទេ វានឹងប៉ះពាល់ដល់អាជីវកម្មថៃដែលពឹងផ្អែកខ្លាំងលើពលករបរទេស ជាពិសេស វិស័យសំណង់ កសិកម្ម (រួមទាំងការងារបេះផ្លែឈើតាមរដូវកាល) និងសេវាកម្ម ដែលសុទ្ធតែជាវិស័យសំខាន់ៗជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចថៃ ។

ហេតុនេះ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃបន្តសុពលភាពប័ណ្ណការងារដល់ពលករកម្ពុជា និងពលករមកពីប្រទេសផ្សេងៗជាបន្ទាន់ ។ គណៈកម្មការចម្រុះនៃវិស័យឯកជនបានបញ្ជូនសំណើបន្ទាន់ទៅកាន់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ លោក Julapun Amornvivat រួចរាល់ហើយ ដោយសង្ឃឹមថា ក្រសួងការងារនឹងសហការជាមួយរដ្ឋាភិបាល និងវិស័យឯកជន កំណត់វិធានការបន្ទាន់កុំឱ្យពលករបរទេសចាកចេញ ក៏ដូចជាពន្លឿនវិធានការគ្រប់គ្រងពលករបរទេសរយៈពេលវែង ដោយពិចារណាពីសេដ្ឋកិច្ច-សង្គម ។

ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលថៃមិនប្រញាប់កំណត់វិធានការ ឬមិនបន្តសុពលភាពប័ណ្ណការងារឱ្យពលករកម្ពុជា មីយ៉ាន់ម៉ា ឡាវ និងវៀតណាម វានឹងប៉ះពាល់ដល់ការកំណត់គោលដៅកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងរបស់ប្រទេសថៃក្នុងរយៈពេលវែង ។

គួរបញ្ជាក់ថា សេដ្ឋកិច្ចថៃអាចដើរទៅមុខបានក៏ដោយសារការពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើពលករបរទេសធ្វើការក្នុងវិស័យជាច្រើន ខណៈប្រទេសថៃខ្វះខាតកម្លាំង បន្ទាប់ពីចំនួនពលរដ្ឋធ្លាក់ចុះ និងមនុស្សចាស់កើនឡើង ។

នៅត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ ចំនួនពលករកម្ពុជាដែលកំពុងស្នាក់នៅ និងធ្វើការនៅប្រទេសថៃ បានថយចុះយ៉ាងខ្លាំង បើធៀបនឹងឆ្នាំមុនៗ ដោយសារស្ថានការណ៍ជម្លោះព្រំដែនដែលកើតឡើងកាលពីឆ្នាំ២០២៥ ។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងការងារកម្ពុជា គិតត្រឹមខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ គឺមានពលករកម្ពុជាប្រមាណ ៣០ម៉ឺននាក់ ដែលកំពុងបន្តស្នាក់នៅ និងធ្វើការក្នុងប្រទេសថៃ ៕

អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចបារម្ភពីការរង្គោះរង្គើអង្គការផលិតប្រេងធំបំផុតលើពិភពលោក OPEC បន្ទាប់ពីប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម (UAE) សម្រេចចិត្តចាកចេញពីអង្គការនេះ ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ គឺប្រទេសផ្សេងៗនឹងចាកចេញដែរ ស្របពេលសង្គ្រា.មនៅអ៊ីរ៉ង់ បង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ទីផ្សារប្រេងពិភពលោក ។ វាជារឿងនឹកស្មានមិនដល់សម្រាប់ក្រុមប្រទេសផលិតប្រេង ដែលអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមសម្រេចចិត្តបែបនេះ ខណៈរដ្ឋមន្ត្រីថាមពលអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម បញ្ជាក់ថា អវត្តមានរបស់ប្រទេសខ្លួននឹងមិនប៉ះពាល់ខ្លាំងក្លាដល់ទីផ្សារប្រេងពិភពលោក ។

មូលហេតុដែលអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម សម្រេចចិត្តចាកចេញពីអង្គការ OPEC ដោយសារខកចិត្តទាក់ទងនឹងកូតា អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមត្រូវការបង្កើនការផលិតប្រេងដើម្បីប្រមូលប្រាក់ចំណូល ដែលផ្ទុយនឹងគោលនយោបាយកាត់បន្ថយការផលិតប្រេងរបស់អង្គការនេះ ។

បើតាមអ្នកជំនាញ បន្ទាប់ពីអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រូម (UAE) ចាកចេញពីអង្គការ OPEC វានឹងប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់អង្គការផលិតប្រេងដ៏ធំលើពិភពលោកនេះ និងអាចបណ្តាលឱ្យរលំរលាយអង្គការទាំងមូល ប្រសិនបើ OPEC គ្មានវិធានការការពារកុំឱ្យប្រទេសផ្សេងទៀតចាកចេញដែរ ។

នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុនផ្តល់ការប្រឹក្សានៅទីក្រុងឌូបៃ Qamar Energy ឱ្យដឹងថា ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន ក៏ចាកចេញពី OPEC ដែរ ខណៈប្រទេសនេះផលិតប្រេងយ៉ាងច្រើន និងចង់បង្កើនការផលិត ។ រីឯអ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចមកពី Capital Economics ថា ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសជាសមាជិក OPEC ចាប់ផ្តើមបែកបាក់ ហើយការចាកចេញរបស់អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម នឹងប៉ះពាល់ក្នុងរយៈពេលយូរទៅមុខទៀត គឺតម្លៃប្រេងពិភពលោកនឹងប្រែប្រួល ។

ផលប៉ះពាល់ចម្បង គឺ OPEC នឹងបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលយ៉ាងច្រើនមហាសាល បើតាមទិន្នន័យរបស់ភ្នាក់ងារថាមពលអាមេរិក (EIA) ឱ្យដឹងថា កាលពីឆ្នាំ២០២៥ OPEC ទទួលបានប្រាក់ចំណូលពីការលក់ប្រេងរហូតដល់ជាង៤សែនលានដុល្លារ ហើយក្នុងចំនួននេះ ប្រាក់ចំណូលពីការលក់ប្រេងរបស់អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ស្មើប្រមាណ ៧ម៉ឺន ៧ពាន់លានដុល្លារ (ឬជិត១៧%) ។

ការបាត់បង់អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ដែលជាប្រទេសផលិតប្រេងលំដាប់ទី២ របស់ OPEC នឹងជំរុញឱ្យប្រទេសផ្សេងៗចាកចេញជាបន្តបន្ទាប់ ស្របពេលទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសសមាជិកមិនល្អស្រាប់តែហើយ ។ ក្រៅពីនេះ ស្ថានការណ៍អសន្តិសុខក្នុងតំបន់ដោយសារសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ព្រមទាំងការវាយប្រហារទីតាំងប្រេងអ៊ីរ៉ង់ដែលជាសមាជិក OPEC អាចជាមូលហេតុធ្វើឱ្យអង្គការនេះរលំលាយ ។

សូមរំឭកថា អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម គឺជាសមាជិកដ៏សំខាន់របស់ OPEC ហើយការបាត់បង់សមាជិកនេះ នឹងបង្កមានភាពចលាចលធ្វើឱ្យអង្គការនេះចុះខ្សោយ ។ កន្លងមក សមាជិកអង្គការនេះខ្វែងគំនិតគ្នាលើបញ្ហាផ្ទៃក្នុងជាច្រើន ចាប់ពីភូមិសាស្ត្រនយោបាយ រហូតដល់កូតាការផលិតប្រេង ។

អង្គការ OPEC ត្រូវបានបង្កើតឡើងកាលពីឆ្នាំ១៩៦០ ដោយប្រទេសជាសមាជិកដំបូង រួមមាន ៖ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អ៊ីរ៉ង់ អ៊ីរ៉ាក់ វេណេស៊ុយអេឡា និងគុយវ៉ែត រីឯអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម បានក្លាយជាសមាជិកបន្ទាប់ពីបង្កើតអង្គការនេះបានរយៈពេល៧ឆ្នាំ ៕

និយាយមិនឈ្នះគេបែរជាចង់មកខ្ទប់មាត់គេលែងឲ្យនិយាយ! រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ បានចេញមកផ្ដល់បទសម្ភាសន៍ទាំងយប់ ដោយបង្ហាញការស្នើសុំលាយឡំនឹងការគំរា.មមកកាន់កម្ពុជា ឲ្យបញ្ឈប់ការធ្វើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍វា.យប្រ.ហារថៃលើវេទិកាអន្តរជាតិតទៅទៀត ប្រសិនបើកម្ពុជានៅចង់បន្តទំនាក់ទំនងទៅមុខក្នុងបរិយាកាសល្អជាមួយថៃ។ តើថៃខ្លាចខូចទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ឬខ្លាចបាក់មុខលើឆាកអន្តរជាតិឲ្យប្រាកដ?

យោងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុករបស់ថៃនៅយប់ថ្ងៃអង្គារ ទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក Sihasak Phuangketkeow បានលើកឡើងថា ប្រទេសថៃនៅតែមានការព្រួយបារម្ភចំពោះសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់កម្ពុជានៅលើវេទិកាអន្តរជាតិ ដែលបានចោទប្រកាន់ថៃថាឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា។

លោក Sihasak បានបន្តថា បទឈប់បា.ញ់រវាងកម្ពុជា-ថៃ បានចូលជាធរមានរួចហើយ ដូច្នេះ«សង្គ្រាមពាក្យសម្តី» តាមរយៈសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ក៏គួរតែបញ្ឈប់ផងដែរ ជាពិសេសនៅលើវេទិការអន្តរជាតិតែម្តង ប្រសិនបើភាគីកម្ពុជានៅចង់បន្តទំនាក់ទំនងទៅមុខជាមួយនឹងថៃក្នុងការបង្កើតបរិយាកាសល្អជាមួយគ្នា។

និយាយដល់ការបង្កើតបរិយាកាសល្អដើម្បីពិភាក្សាគ្នា នៅពេលអ្នកកាសែតសួរនាំដល់រឿងកិច្ចប្រជុំ (JBC) ដែលថៃចេះតែពន្យាពេលម្ដងហើយម្ដងទៀតនោះ, លោក Sihasak បែរជាឆ្លើយតបថា «លោកមិនអាចទទួលយកបានឡើយ ដោយសារតែលោកបានបញ្ជាក់រួចមកហើយថា ប្រទេសថៃមិនទាន់ឆ្លងកាត់ដំណើរការផ្ទៃក្នុងរួចរាល់នៅឡើយទេ ដោយកន្លងមក ភាគីកម្ពុជាបានប្រកាសថ្ងៃប្រជុំ (JBC) ភ្លាមៗពេក ជាហេតុធ្វើឱ្យថៃ មិនបានត្រៀមខ្លួនទាន់ពេល និងមិនបានដឹងជាមុន»។

ផ្ទុយពីការអះអាងរបស់ថៃ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសកម្ពុជា ឯកឧត្តម ប្រាក់ សុខុន បានបញ្ជាក់ពីជំហររបស់កម្ពុជាវិញថា៖ «កម្ពុជាចង់ឃើញការប្តេជ្ញាចិត្តពិតប្រាកដរបស់ថៃ តាមរយៈសកម្មភាពជាក់ស្តែង» ដែលក្នុងន័យនេះ ឯកឧត្តម បានសង្កត់ធ្ងន់លើការសម្រេចបាននូវសន្តិភាពយូរអង្វែងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដែលរួមចំណែកដល់សន្តិភាព ស្ថិរភាព និងសាមគ្គីភាពក្នុងអាស៊ាន ទាមទារឱ្យមានការប្តេជ្ញាចិត្តពិតប្រាកដ និងការគោរពពេញលេញចំពោះច្បាប់អន្តរជាតិ ធម្មនុញ្ញអាស៊ាន ក៏ដូចជាសន្ធិសញ្ញា និងកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់ទាំងអស់»។

គួរជម្រាបថា គិតមកទល់ពេលនេះ វាមានរយៈពេល៤ខែហើយ ក្រោយពេលកិច្ចប្រជុំ GBC ថ្ងៃទី២៧ ធ្នូ ប៉ុន្តែ សកម្មភាពការងាររបស់ JBC ត្រូវបានផ្អាកដោយភាគីថៃ និងទាមទារឲ្យកម្ពុជាពន្យាពេលជាច្រើនលើកច្រើនសារដោយអះអាងថា ខ្លួនជាប់រវល់បង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី និងមិនទាន់ត្រៀមខ្លួនរួចរាល់សម្រាប់កិច្ចប្រជុំ JBC ឡើយ។ ចំណុចទាំងនេះមានទម្ងន់សមល្មមក្នុងការឆ្លុះបញ្ចាំងឲ្យអន្តរជាតិឃើញហើយថា តើភាគីណាដែលចង់ដោះស្រាយបញ្ហា ឯភាគីណាព្យាយាមគេចវេសពីបញ្ហាឲ្យប្រាកដ៕