ចិននៅតែព្យាយាមជំរុញឱ្យតៃវ៉ាន់យល់ព្រមបង្រួបបង្រួមជាតិជាមួយខ្លួន ដោយមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលចិនបានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ថា ប្រសិនបើតៃវ៉ាន់យល់ព្រមបង្រួបបង្រួមជាមួយចិនដីគោកនោះ សេដ្ឋកិច្ចរបស់តៃវ៉ាន់នឹងកាន់តែរីកចម្រើន តៃវ៉ាន់នឹងរឹងមាំផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងធនធានមនុស្ស ។ ប៉ុន្តែត្រូវបានប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់បដិសេធជាថ្មីម្តងទៀត និងប្រកាន់ជំហរម៉ឺងម៉ាត់មិនយល់ព្រមតាមរដ្ឋាភិបាលចិនឡើយ ។

មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលចិនបានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា ថា តៃវ៉ាន់នឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងច្រើនមហាសាលដែលមិនធ្លាប់ទទួលបានពីមុន ប្រសិនបើតៃវ៉ាន់យល់ព្រមបង្រួបបង្រួមជាតិជាមួយចិនដីគោក ។ នេះជាការព្យាយាមរបស់រដ្ឋាភិបាលចិនក្នុងការបញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យតៃវ៉ាន់យល់ព្រមឱ្យចិនគ្រប់គ្រង ប៉ុន្តែត្រូវបានប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ លោក Lai Ching-te បដិសេធជាច្រើនលើក ។

ចិនចាត់ទុកតៃវ៉ាន់ដែលគោរពប្រជាធិបតេយ្យ គឺជាទឹកដីរបស់ខ្លួន ហើយចិនបានចាប់ផ្តើមអនុវត្តផែនការថ្មីតាំងពីចុងឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យតៃវ៉ាន់មើលឃើញពីផលប្រយោជន៍ដែលនឹងទទួលបាន បើបង្រួបបង្រួមជាតិជាមួយចិនដោយសន្តិវិធី ។

អ្នកនាំពាក្យការិយាល័យកិច្ចការតៃវ៉ាន់នៅប្រទេសចិន លោក Chen Binhua បាននិយាយក្នុងពេលប្រកាសព័ត៌មានប្រចាំសប្តាហ៍ក្នុងទីក្រុងប៉េកាំងថា សេដ្ឋកិច្ចតៃវ៉ាន់នឹងត្រូវស្តារឡើងវិញជាថ្មីតាមរយៈការទាញយកផលប្រយោជន៍ពីទីផ្សារដ៏ធំរបស់ចិន ហើយតៃវ៉ាន់នឹងរឹងមាំផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងធនធានមនុស្ស ។ ការបង្រួបបង្រួមជាតិដោយសន្តិវិធីនឹងលើកកម្ពស់ស្ថិរភាព ក៏ដូចជាជំរុញការវិនិយោគសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចតៃវ៉ាន់ ឱកាសល្អបែបនេះមិនធ្លាប់មានពីមុនទេ ។

ចំណែកប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ លោក Lai Ching-te កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា បានបដិសេធនឹងគោលបំណងរបស់ចិន ដោយលោកថា មានតែពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់ប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចសម្រេចចិត្តពីអនាគតរបស់ខ្លួន រីឯរដ្ឋាភិបាលចិនគ្មានសិទ្ធិទាមទារឱ្យតៃវ៉ាន់ធ្វើតាមទេ ។ លោកមើលឃើញការពង្រឹងសមត្ថភាពផ្នែកកងទ័ពការពារតៃវ៉ាន់ដើម្បីធានាសន្តិភាពពិតប្រាកដ ។

លោក Lai ថា ចិនស្នើបង្រួបបង្រួមជាតិដោយសន្តិវិធី គឺមានតែនាំមកនូវបញ្ហាជាច្រើនដល់តៃវ៉ាន់ដោយចៀសមិនផុត ដោយចិនបានធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពជាបន្តបន្ទាប់នៅជុំវិញច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ ព្រមទាំងប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រកងទ័ព ច្បាប់ និងឯកសារ ដើម្បីគ្រប់គ្រងច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ និងតំបន់ ។ បច្ចុប្បន្ន ចិនប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រត្រជាក់ពុំចាំបាច់ប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ពគ្រប់គ្រងតៃវ៉ាន់ ប៉ុន្តែបញ្ជូននាវាចម្បាំង និងយន្តហោះចម្បាំង មកក្បែរកោះតៃវ៉ាន់ជាញឹកញាប់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលចិនអះអាងពីប្រតិបត្តិការកងទ័ពនៅជុំវិញកោះតៃវ៉ាន់នោះ គឺជារឿងត្រឹមត្រូវ និងសមហេតុផល ។ រដ្ឋាភិបាលចិនចង់ឱ្យតៃវ៉ាន់រួបរួមជាមួយខ្លួនតាមបែប «ប្រទេសមួយ ដឹកនាំដោយប្រព័ន្ធ២» ប៉ុន្តែគ្មានគណបក្សនយោបាយណាមួយរបស់តៃវ៉ាន់គាំទ្រសំណើនេះទេ ៕

កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ភាគីថៃបានបើកព្រំដែនបានឃ្លងលឹក ស្រុកអារញ្ញប្រាថេត ខេត្តស្រះកែវ និងអង្វរកម្ពុជាមេត្តាបើកច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដើម្បីឱ្យថៃអាចទទួលយកពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន ចំនួន៦៣៥នាក់ ដែលកំពុងជាប់គាំងនៅខាងទឹកដីកម្ពុជា អាចត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញ ។ រីឯខាងកម្ពុជាមិនយល់ព្រមតាមការស្នើសុំរបស់ថៃ ដោយសារកន្លងមក ថៃទៅវិញទេ ដែលបានបិទច្រកព្រំដែនជាឯកតោភាគី ដោយកម្ពុជាសង្កត់ធ្ងន់លើយន្តការចរចាគ្នាបន្តទៀត ។

ថៃបានត្រៀមកម្លាំងសមត្ថកិច្ច សន្តិសុខ និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ សម្រាប់មកត្រួតពិនិត្យពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន ចំនួន៦៣៥នាក់ ឆ្លងដែនត្រឡប់ទៅប្រទេសថៃវិញ ដោយអង្វរកម្ពុជាមេត្តាបើកច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត ប៉ុន្តែត្រូវបានមន្ត្រីកម្ពុជាបដិសេធ ទើបធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃជាប់គាំងទាំងនេះនៅរង់ចាំត្រង់បរិវេណព្រំដែន ។

បន្ទាប់មក ថៃក៏បញ្ជូនមន្ត្រីរបស់ខ្លួនមកសុំចរចាជាមួយមន្ត្រីកម្ពុជា ដើម្បីសុំឱ្យបើកព្រំដែនឆាប់ៗ ដោយមន្ត្រីថៃបញ្ជាក់ថា ភាគីថៃបានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ហើយក្នុងការទទួលយកពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញ ប៉ុន្តែការចរចានេះមិនទាន់ទទួលបានលទ្ធផលច្បាស់លាស់ ។

ថៃនៅតែរង់ចាំឱ្យកម្ពុជាបើកព្រំដែនឱ្យពលរដ្ឋខ្លួនបានឆ្លងកាត់ និងតាមដានស្ថានការណ៍យ៉ាងដិតដល់នៅបរិវេណច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត ដើម្បីត្រៀមទទួលយកពលរដ្ឋថៃត្រឡប់ទៅវិញ នៅពេលកម្ពុជាយល់ព្រមបើកព្រំដែន ។ មន្ត្រីថៃប្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋខ្លួនដែលកំពុងរង់ចាំសាច់ញាតិបងប្អូនត្រឡប់ទៅវិញ ត្រូវតែអត់ធ្មត់ រង់ចាំរហូតដល់មន្ត្រីថៃបញ្ចប់ការចរចាជាមួយកម្ពុជា ។

ដោយឡែក ពលរដ្ឋថៃដែលរង់ចាំសាច់ញាតិត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញបារម្ភពីការរង់ចាំ មិនដឹងជាយូរប៉ុនណា ខណៈមន្ត្រីថៃមកពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធសន្យាជាមួយពលរដ្ឋថា នឹងព្យាយាមចរចាសុំឱ្យកម្ពុជាបើកព្រំដែនឆាប់ៗ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thai PBS News គឺពលរដ្ឋថៃដែលរង់ចាំឆ្លងកាត់ត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញនេះ មានចំនួនសរុប៦៣៥នាក់ ក្នុងនោះភាគច្រើនធ្វើការខាងអនឡាញនៅកម្ពុជា ហើយការរង់ចាំត្រឡប់ទៅថៃវិញ បន្ទាប់ពីសមត្ថកិច្ចកម្ពុជាចុះបង្ក្រាបទីតាំងការងារអនឡាញនៅទីក្រុងប៉ោយប៉ែត ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការបិទព្រំដែនផ្លូវគោកទាំងអស់ជាឯកតោភាគីពីសំណាក់ភាគីថៃកាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ រួមទាំងការបិទច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត បានបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសថៃខ្លួនឯង ទាំងការខាតបង់ចំណូលសេដ្ឋកិច្ច, បាត់បង់ភ្ញៀវទេសចរ, មិនអាចនាំចេញទំនិញមកលក់ឱ្យកម្ពុជាតាមផ្លូវគោក និងត្រូវបានអន្តរជាតិថ្កោលទោសថៃមិនគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ ដោយសារការបិទព្រំដែនជាមួយប្រទេសសមាជិកអាស៊ានដូចគ្នា ៕

កាន់តែផ្ទុះការរិះគ.ន់ខ្លាំងហើយទៅលើរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃ រឿងការលក់ទុរេនតម្លៃត្រឹមតែ១០០បាតក្នុង១ផ្លែ ឬ១ម៉ឺនរៀល រហូតដល់សមាជិករដ្ឋសភាបង្ហាញការសោកស្តាយដែលលក់ថោកពេកប៉ះពាល់ដល់តម្លៃទីផ្សារនៅទូទាំងប្រទេស ដោយស្នើឱ្យបង្កើតគណៈកម្មការពិសេសដោះស្រាយតម្លៃទិន្នផលកសិកម្មធ្លាក់ចុះ ។ រីឯរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថាមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធ និងនិយាយយករួចខ្លួនបែបនេះ ។

លោក ផាស៊ីន ពិទុតេឆាក់ សមាជិករដ្ឋសភាថៃប្រចាំខេត្តរ៉ាក់យ៉ង និងជាអ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ បានរិះគ.ន់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម អ្នកស្រី Suphajee Suthumpun ដែលហៅ Influencer ល្បីមកជួយ Live លក់ទុរេនក្នុងតម្លៃថោកត្រឹម១០០បាតក្នុង១ផ្លែ (ឬ១ម៉ឺនរៀល) រហូតដល់ផ្ទុះការមិនពេញចិត្តពីសំណាក់មហាជនយ៉ាងខ្លាំងពីការបន្ទាបតម្លៃ ។ លោករីករាយដែលរដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មយកចិត្តទុកដាក់ដោះស្រាយបញ្ហាតម្លៃផ្លែឈើធ្លាក់ចុះ ប៉ុន្តែការធ្វើនេះប៉ះពាល់ទីផ្សារ ដោយសារទុរេននៅភាគខាងកើតលក់ក្នុងតម្លៃពីជាង១០០បាត ទៅ២០០បាតក្នុង១គីឡូក្រាម ហើយការលក់តម្លៃថោកពេកធ្វើឱ្យអ្នកទិញយល់ខុស និងប៉ះពាល់កសិកររយៈពេលយូរ ។

លោកស្នើឱ្យបង្កើតគណៈកម្មការពិសេសមួយក្នុងរដ្ឋសភា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាតម្លៃទិន្នផលកសិកម្មធ្លាក់ចុះនៅប្រទេសថៃ ពីព្រោះកសិករដាំទុរេនត្រូវចំណាយដើមទុនខ្ពស់ក្នុងការទិញជីកសិកម្ម ថ្នាំកម្ចាត់សត្វល្អិត និងថ្លៃកម្លាំងពលកម្ម ដែលចំណូលទទួលបានពីការលក់ទុរេនស្ទើរតែមិនចំណេញ ។ លោកក៏បានសំណូមពរទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលផ្តល់ការបកស្រាយទៅកាន់កសិករផងដែរ ពាក់ព័ន្ធនឹងតម្លៃទុរេន ។

កសិករដាំទុរេនត្រូវមើលថែយ៉ាងដិតដល់បំផុត គឺដូចគ្នានឹងការថែទាំកូន ទម្រាំបានចេញផ្លែ ត្រូវថែទាំយ៉ាងលំបាកក្នុង១ឆ្នាំៗ ប៉ុន្តែស្រាប់តែរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបើកដៃឱ្យ Influencer មក Live លក់ទុរេនតម្លៃថោកជាងទីផ្សារ កសិករមិនសប្បាយចិត្តទេ ។ រីឯរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបែរជាបដិសេធយករួចខ្លួនថា Influencer ជាអ្នកកំណត់តម្លៃទៅវិញ ទាំងដែលបានហៅ Influencer មកជួយលក់ ។

ការប្រតិកម្មរបស់សមាជិករដ្ឋសភាថៃ បន្ទាប់ពីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម អ្នកស្រី Suphajee ហៅនារីជា Influencer ដ៏ល្បី ឈ្មោះ ភីមរីផាយ មកជួយ Live លក់ទុរេនក្នុងតម្លៃឡៃឡុងត្រឹម១០០បាតក្នុង១ផ្លែ ហើយថា ការលក់តម្លៃថោកដើម្បីជួយរកទីផ្សារឱ្យកសិករ បើមិនប្រញាប់លក់ចេញទេ នឹងពិបាកដោះស្រាយបញ្ហាដោយសារទុរេនផ្តល់ផលច្រើន ។ ក្រោយផ្ទុះការរិះគន់ខ្លាំងពេកពីសំណាក់មហាជន ជាពិសេស ម្ចាស់ចម្ការទុរេន ថាមិនគួរលក់បន្ទាបតម្លៃ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មក៏និយាយយករួចខ្លួនថា មិនពាក់ព័ន្ធនឹងក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម អ្នកស្រីមិនបានកំណត់ឱ្យលក់ក្នុងតម្លៃនេះទេ គឺនារីឈ្មោះ ភីមរីផាយ ជា Influencer កំណត់តម្លៃខ្លួនឯង ។

សមាជិករដ្ឋសភាថៃប្រចាំខេត្តរ៉ាក់យ៉ង លោក ផាស៊ីន បានសំណូមពរទៅកាន់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ក៏ដូចជារដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul ដោះស្រាយបញ្ហាទិន្នផលកសិកម្មធ្លាក់ចុះ ចំនួន៣ចំណុច រួមមាន ៖ ១-ការគ្រប់គ្រងគុណភាព ដោយអនុវត្តយ៉ាងតឹងរ៉ឹងលើវិធានការអនុវត្តកសិកម្មល្អ GAP និង GMP ដើម្បីនាំចេញទុរេនថៃទៅទីផ្សារពិភពលោក, ២-រដ្ឋាភិបាលគួរតែពន្លឿនការគ្រប់គ្រងទឹក និងដោះស្រាយបញ្ហាដីកសិកម្មគ្មានឯកសារ និង៣-កាត់បន្ថយការចំណាយដើមទុនក្នុងការដាំទុរេន ដោយគ្រប់គ្រងតម្លៃជីកសិកម្ម ។

ចំណែកលោក Krit Silpachai សមាជិករដ្ឋសភាមកពីគណបក្សប្រជាជន ប្រចាំខេត្តរ៉ាក់យ៉ង នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមេសានេះ ក៏បានរិះគន់ខ្លាំងៗទៅកាន់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មដែរថា លក់ទុរេនបញ្ចុះតម្លៃខុសពេលវេលា នាំឱ្យខូចតម្លៃទុរេននៅទូទាំងប្រទេស ហើយលោកមិនបន្ទោស Influencer ទេ ដោយលោកថែមទាំងលើកយកប្រធានបទទុរេន មកជជែកក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋសភា ។

រហូតមកដល់ថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា​ ​រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃបានរងការរិះគន់​កាន់តែខ្លាំងឡើង ជាពិសេស ក្នុងបណ្តាញសង្គម ទើបរដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះឆ្លើយយករួចខ្លួន និងទម្លាក់កំហុសទាំងអស់ទៅឱ្យ Influencer ៕