ឯកឧត្តម ខៀវ កាញារីទ្ធ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មានកម្ពុជា បានធ្វើការបកស្រាយខ្លីៗ នូវដើមកំណើតថៃបច្ចុប្បន្ន ដែលដំបូងគេស្គាល់ថាជាកលសម្ព័ន្ធជនជាតិតៃដែលរស់នៅផ្នែកមួយនៃប្រទេសចិន និងដំណើរកកើតទឹកដីរហូតក្លាយជាប្រទេសថៃសព្វថ្ងៃ បន្ទាប់ពីអាណាចក្រខ្មែរ និងប្រទេសចម្ប៉ាដួលរលំ។

នៅថ្ងៃទី11 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 ឯកឧត្តម ខៀវ កាញារីទ្ធ បានបង្ហោះសំណេរមួយ រៀបរាប់ពីប្រវត្តិសង្ខេបៗទាក់ទងនឹងប្រភពនៃជាតិសាសន៍ថៃថា ថៃជាពូជសាសន៍មួយដែលមានដើមកំណើតនៅយូណាន ដែលគេហៅថាជនជាតិតៃ ឬ ថៃ ។ ជនជាតិនេះមានចែកជាកុលសម្ព័ន្ធជាច្រើន ក្នុងនេះមានសៀម វៀតណាម ( ខ្មែរហៅយួនព្រោះសម្គាល់ថាជាជនជាតិមកពីយូណាន់ = យួន ) ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោកសូមបញ្ជាក់ថានេះមិនមែនជាការរើសអើងពូជសាសន៍អ្វីទាំងអស់ តែជាការរៀបរាប់ប្រវត្តិសាស្ត្រភូមិសាស្ត្រនយោបាយបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្នោះ។

លោកបន្តថា នៅពេលពួកម៉ុងហ្គោលចូលលុកលុយចិន កលសម្ព័ន្ធទាំងនេះក៏ចុះមកភាគខាងត្បូង គឺក្រុមសៀមមកខាងកម្ពុជា ចំណែកវៀតណាមមកខាងចម្ប៉ា ហើយក៏បានរីកធំធាត់ខ្លួននៅពេលដែលចក្រពខ្មែរ និង ចម្ប៉ាចុះខ្សោយ ។ ពេលរីកធំធាត់ មានទឹកដីក្លាយជាប្រទេស ជនជាតិសៀមនៅតែហៅខ្លួនជាសៀមដដែលទេ ពោលគឺ Siam Kingdom ឬព្រះរាជាណាចក្រស្យ៉ាម។

ក្រោយមកទៀត នៅពេលច្បាំងចាញ់បារាំង សៀមត្រូវប្រគល់ខេត្តមួយចំនួនពិសេសបាត់ដំបង សៀមរាប មួយភាគនៃទន្លេសាប មកបារាំងត្រួតត្រាវិញ ដែលធ្វើអោយសៀមមានការឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំង ។ នៅពេលក្រោយពីរដ្ឋប្រហារប្រែប្រទេសសៀមពីរបបរាជានិយមទាំងស្រុង ទៅជា របបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញនាឆ្នាំ ១៩៣២ មក ហើយសៀមក៏បានដូរឈ្មោះពីរាជាណាចក្រស្យ៉ាម ទៅជា ថៃឡង់វិញ ។

សំណួរសួរថា តើមកពីហេតុអ្វីទើបប្ដូរឈ្មោះ? ចម្លើយគឺព្រោះតែសៀមមានមហិច្ឆតាត្រួតត្រាទឹកដីទាំងអស់ណាដែលមានជនជាតិតៃ/ថៃ រស់នៅ។ ហេតុនេះហើយ ទើបខ្សែមហាក្សត្រត្រកូលហ្លួងវិបុលសង្គ្រាមបានសរសេរថា ខ្មែរដែលកសាងអង្គរវត្តនោះបានរលាយផុតពូជហើយ អ្នកនៅបច្ចុប្បន្ននេះគឺជាជនជាតិមួយផ្សេងដែលបន្តពីខ្មែរកសាងអង្គរទេ ។

ជាងនេះទៅទៀត នៅពេលបារាំងបានមកសិក្សាពីទឹកដីអាសុីអាគ្នេហ៍និងបានឃើញអង្គរវត្តភ្លាម បារាំងក៏បានដាក់សំណួរនេះដែរ ថាតើជនជាតិដែលកសាងអង្គរនេះទៅណាអស់ហើយ? នេះដោយសារតែខ្មែរនៅសតវត្សរ៍ទី ១៩ នោះទន់ខ្សោយមែនទែន ហើយមានប្រជាជនមិនដល់មួយលាននាក់ផង ។ តែក្រោយមក ដោយពិនិត្យក្បាច់ចម្លាក់ថ្មអ្នកពោធិសាត់ និង ក្បាច់ក្បូរលើគ្រឿងប្រាក់ ស្រទបចេកបុណ្យនានា និង ពិសេសក្រោយការអានដាច់សីលាចារឹកមក ទើបគេដឹងថាគឺខ្មែរបច្ចុប្បន្ននេះហើយជាអ្នកបន្តវេនអង្គរ ។ ហេតុនេះ ការដែលចាស់ៗអ្នកសុរិន្ទហៅថា ថៃថាសៀម ពិតជាមិនខុសទេ ។

គួរជម្រាបថា បើតាមការកត់ត្រានៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត «សៀម» បានប្ដូរឈ្មោះមកជា«ថៃ»នៅថ្ងៃទី២៣/០៦/១៩៣៩ ប៉ុន្តែត្រូវបានប្ដូរទៅជា«សៀម»វិញនៅថ្ងៃទី ០៩/០៩/១៩៤៥ លុះដល់ថ្ងៃទី១១/០៥/១៩៤៩ ទើបប្ដូរមកជា«ថៃ» ឬ«ព្រះរាជាណាចក្រថៃ» វិញដល់សព្វថ្ងៃ ដែលមានការទទួលស្គាល់ដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ៕

បាងកក៖ លោក Pravit Rojanaphruk អតីតអ្នកកាសែតឆ្នើមរបស់សារព័ត៌មាន KHAOSOD បានធ្វើការរិះគ.ន់យ៉ាងចាស់ដៃទៅលើរដ្ឋាភិបាលថៃ ព្រមទាំងនិយាយបែបចំអកថា រដ្ឋាភិបាលថៃគួរតែផ្ដល់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីស្ដីទី និងតំណែងរដ្ឋមន្រ្តីក្នុងក្រសួងនានាដល់មេទ័ពភូមិភាគ២ទៅ ព្រោះមេទ័ពរូបនេះចេះអារកាត់ជាងរដ្ឋាភិបាលទៅទៀត តាមរយៈការប្រកាសដណ្ដើមយកប្រាសាទតាក្របីមកកាន់កាប់វិញ ស្របពេលដែលបទឈប់បា.ញ់ និង កិច្ចព្រមព្រៀងទាំង13ចំណុចបានចូលជាធរមាន។

យោងតាមការបង្ហោះដោយផ្ទាល់នៅលើគណនីហ្វេសប៊ុកផ្ទាល់ខ្លួន លោក Pravit Rojanaphruk បានសរសេថា សូមលើកលោក ប៊ុនស៊ីន ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទី នោះពិភពលោកនឹងមិនច្របូកច្របល់ទៀត។ ហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំគិតថាមេបញ្ជាការភូមិភាគទី២ គួរតែជានាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទី ជាអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល ជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស?

លោក Pravit បានពន្យល់ថា យើងកំពុងព្យាយាមប្រាប់ពិភពលោកថា ប្រទេសថៃគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បា.ញ់។ ប៉ុន្តែកាលពីម្សិលមិញ មេបញ្ជាការភូមិភាគទី២ បែរជាប្រកាសថានឹងវាយយកប្រាសាទតាក្របីវិញ។ ឥឡូវនេះអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាកំពុងថ្កោលទោ.សថៃហើយពីបទ«ញុះញង់»។ វាក៏ជាភស្តុតាងច្បាស់លាស់ដែលបង្ហាញថា៖ «ការប្រកាសនេះជាភស្តុតាងដែលមិនអាចប្រកែកបាននៃការញុះញង់ និងជាការប៉ុនប៉ងដោយគិតទុកជាមុន និងចេតនាក្នុងការដណ្តើមយកទឹកដីកម្ពុជា»។

អ្នកកាសែតជើងចាស់រូបនេះបន្តថា ក្រោយមកនៅថ្ងៃបន្ទាប់ ម៉ោងប្រហែល 7:30 ព្រឹក ថ្ងៃទី 11 ខែសីហា ឆ្នាំ 2025 អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា បានប្រកាសថ្កោលទោសប្រទេសថៃក្នុងករណីនេះ ទាំងដែលរដ្ឋាភិបាលដែលដឹកនាំដោយគណបក្សភឿថៃ រដ្ឋមន្រ្តី និងក្រសួងការបរទេសថៃនៅនឹងថ្កល់មិនចេញមកធ្វើអ្វីមួយទាល់តែសោះ។

លោក Pravit ក្នុងករណីនោះ តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទី រួមជាមួយនឹងមុខតំណែងអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស គួរតែប្រគល់ឱ្យឧត្តមសេនីយ៍ឯក ប៊ុនសុីន ផាតក្លាង ទៅ ដូច្នេះសហគមន៍អន្តរជាតិនឹងលែងភាន់ច្រលំទៀត ថាតើអ្នកណាដែលកាន់អំណាចនៅក្នុងប្រទេសថៃឲ្យប្រាកដ។ លើសពីនេះ ដោយសារតែថារដ្ឋាភិបាលមិនបកស្រាយប្រាប់ពិភពលោកទាក់ទងនឹងការប្រកាសរបស់លោក ប៊ុនសុីន វានឹងធ្វើឱ្យគាត់ក្លាយជាការសើចចំអកនៅក្នុងក្រសែភ្នែករបស់សហគមន៍អន្តរជាតិ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សភឿថៃបានបដិសេធពាក្យចចាមអារ៉ាមដែលថា លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ នឹងលាលែងពីតំណែងមុនពេលតុលាការធម្មនុញ្ញសម្រេចលើសំណុំរឿងការបែកធ្លាយកិច្ចសន្ទនារវាងលោកស្រីជាមួយសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា ។ ប៉ុន្តែបើលោកស្រី ផេថងថាន ធ្លាក់ពីតំណែង គឺគណបក្សនៅមានបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី រីឯការជឿជាក់របស់ពលរដ្ឋលើកងទ័ពខ្លាំងជាងរដ្ឋាភិបាលជារឿងល្អ ខណៈរដ្ឋាភិបាលសហការជាមួយកងទ័ពជាធ្លុងមួយ ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ។

លោក ដាក់នុផន ប៉ុនណៈកាន់ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សភឿថៃ បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ពាក់ព័ន្ធនឹងពាក្យចចាមអារ៉ាមថា លោកស្រី ផេថងថាន ដែលបច្ចុប្បន្ន កាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ នឹងលាលែងពីតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ មុនពេលតុលាការធម្មនុញ្ញសម្រេចលើសំណុំរឿងការបែកធ្លាយកិច្ចសន្ទនារវាងលោកស្រីជាមួយសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា ថា គណបក្សភឿថៃពុំបានពិភាក្សាពីបញ្ហាការលែងពីតំណែងរបស់លោកស្រី ផេថងថាន ទេ ។ ក្រោយពីបានជជែកជាមួយលោក ព្រំមីន ឡឺតស៊ុរិឌេត លេខាធិការនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រាប់ថា គ្មានការជជែករឿងការលាលែងពីតំណែងរបស់លោកស្រី ផេថងថាន ឡើយ ។

លោក ដាក់នុផន បន្តថា គណបក្សភឿថៃបានជជែកគ្នាពីដំណោះស្រាយ ប្រសិនបើលោកស្រី ផេថងថាន ត្រឡប់មកកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីម្តងទៀត គឺលោកស្រីអាចបំពេញភារកិច្ចបន្ត ប៉ុន្តែបើលោកស្រីត្រូវតុលាការធម្មនុញ្ញសម្រេចឱ្យចុះចេញពីតំណែង គឺគណបក្សភឿថៃនឹងទទួលយកការកាត់ក្តីរបស់តុលាការ ។ គណបក្សភឿថៃនៅមានបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី គឺលោក ឆ័យកាសេម និទិស៊ិរិ ដែលលោកអាចអនុវត្តគោលនយោបាយ និងថវិកាអនុម័តដោយសភាបន្តទៀត ។

ក្រៅពីនេះ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សភឿថៃ ក៏បានលើកឡើងពីលទ្ធផលការស្ទង់មតិពលរដ្ឋ អំពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែលលទ្ធផលការស្ទង់មតិបង្ហាញពលរដ្ឋថៃជឿជាក់លើកងទ័ពខ្លាំងជាងរដ្ឋាភិបាលថា កងទ័ពជាជួរមុខនៅក្នុងតំបន់ ហើយពលរដ្ឋជឿជាក់លើកងទ័ពជារឿងល្អ ខណៈរដ្ឋាភិបាលសហការជាមួយកងទ័ពជាធ្លុងមួយ ដោយមានការបង្កើតគណៈកម្មការជាច្រើនសម្រាប់ធ្វើការរួមគ្នារវាងកងទ័ព និងរដ្ឋាភិបាល ។ ហេតុនេះ ពលរដ្ឋជឿជាក់លើកងទ័ពដែលរួមគ្នាធ្វើការជាមួយរដ្ឋាភិបាល គឺជារឿងល្អប្រសើរ ត្រឹមត្រូវ សូមឱ្យពលរដ្ឋជឿជាក់លើការធ្វើការរបស់កងទ័ព ។

ចំណែកលទ្ធផលការស្ទង់មតិពលរដ្ឋថៃបង្ហាញពីការធ្លាក់ចុះប្រជាប្រិយភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល លោក ដាក់នុផន ប្រាប់ថា ខ្នងបង្អែករបស់ប្រទេសថៃ និងរដ្ឋាភិបាលថៃ គឺកងទ័ពបំពេញភារកិច្ចការពារអធិបតេយ្យភាព ។ យើងពុំអាចបដិសេធកងទ័ពដែលជាកងកម្លាំងរក្សាប្រទេសនោះទេ ពលរដ្ឋជឿជាក់លើកងទ័ព គឺជារឿងត្រឹមត្រូវ ៕

ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ៖ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានអនឡាញ Malay Mail រាយការណ៍ថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim បានស្នើរដ្ឋាភិបាលថៃចរចាបញ្ហាអសន្តិសុខនៅព្រំដែនភាគខាងត្បូង ក្រោយពីថៃគ្មានការចរចាអ្វីទាំងអស់ពីបញ្ហាអសន្តិសុខព្រំដែនជាមួយម៉ាឡេស៊ីអស់រយៈពេល១១ខែមកនេះ ។ ថៃបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីក្រោមការដឹកនាំរបស់គណបក្សភឿថៃ ដែលមានលោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏ពុំបានលើកយកបញ្ហាអសន្តិសុខនៅព្រំដែនភាគខាងត្បូងមកចរចាជាមួយម៉ាឡេស៊ីដែរ ។

សារព័ត៌មានអនឡាញ Malay Mail របស់ម៉ាឡេស៊ីរាយការណ៍ថា លោក Anwar Ibrahim នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីបានថ្លែងមកកាន់សារព័ត៌មានពេលលោកមកកាន់សាលារៀនបង្រៀនសាសនាអ៊ីស្លាមនៅខេត្តកាឡាន់តាន់ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ថា លោកមានទំនុកចិត្តលើការដោះស្រាយបញ្ហាជម្លោះជាច្រើននៅខេត្តភាគខាងត្បូងរបស់ថៃ ។ ក្រោយពីលោកជជែកជាមួយមេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលថៃឃើញថា រដ្ឋាភិបាលថៃមានបំណងបញ្ចប់ភាពតានតឹងនៅខេត្តភាគខាងត្បូង ជាពិសេស បញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សារបស់ភាគីទាំងពីរ (ម៉ាឡេស៊ី-ថៃ) ។

ចំណែកភាគីថៃចាត់ទុកថា ការស្នើរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីឱ្យថៃចរចាបញ្ហាអសន្តិសុខនៅព្រំដែនភាគខាងត្បូង គឺជាការដាក់សម្ពាធមកលើថៃដើម្បីឱ្យថៃយល់ព្រមចរចាជាមួយម៉ាឡេស៊ី ខណៈបច្ចុប្បន្ន ម៉ាឡេស៊ីកំពុងបំពេញតួនាទីជាប្រទេសសម្របសម្រួលការចរចាកាត់បន្ថយជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ ។

ការស្នើឱ្យថៃចរចាសន្តិសុខនៅព្រំដែនភាគខាងត្បូងនេះ ដោយសារភាគីថៃរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់គ្មានការចរចាអ្វីទាំងអស់ក្នុងរយៈពេល១១ខែកន្លងមក ដោយសារថៃផ្តោតលើការឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា ។ កន្លងមក នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីបានតែងតាំងលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃធ្វើជាទីប្រឹក្សារបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែលោក ថាក់ស៊ីន បែរជាគ្មានដំណោះស្រាយអ្វីលើបញ្ហាអសន្តិសុខនៅព្រំដែនភាគខាងត្បូង ។

តាមការស្ទង់មតិរបស់វិទ្យាស្ថាន Nida Poll កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា រយៈពេល២ទសវត្សរ៍មកហើយ ខេត្តចំនួន៣ នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃនៅតែមានស្ថានការណ៍អាក្រក់ដូចមុន ដោយសាររដ្ឋាភិបាលថៃពុំសូវផ្តល់ភាពសំខាន់លើការដោះស្រាយបញ្ហាអសន្តិសុខនៅតំបន់ភាគខាងត្បូង ប៉ុន្តែតំបន់នេះបានអភិវឌ្ឍច្រើន ។ វិទ្យាស្ថាន Nida Poll ណែនាំឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃដោះស្រាយបញ្ហាអសន្តិសុខនៅភាគខាងត្បូង ដែលនេះជាបញ្ហាសំខាន់ដែលរដ្ឋាភិបាលថៃពុំគួរមើលរំលង ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កងកម្លាំងបូរ៉ាផាថៃសហការជាមួយក្រុមការងារស្រុកអារញ្ញប្រាថេត បានយកបន្លាលួសមកពង្រាយតាមមាត់ប្រឡាយនៅខេត្តស្រះកែវ ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ប្រវែងជាង៩គីឡូម៉ែត្រ ក្រោមមូលហេតុដើម្បីទប់ស្កាត់ពលករបរទេសឆ្លងដែនចូលថៃខុសច្បាប់ និងការឆបោកអនឡាញ ដែលតែងតែឆ្លងដែនចូលទឹកដីថៃតាមច្រកធម្មជាតិ ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ហ្វេសប៊ុកផេកកងទ័ពជើងគោកថៃឈ្មោះ «Royal Thai Army» សរសេរថា កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែសីហា កងកម្លាំងបូរ៉ាផា និងក្រុមការងារស្រុកអារញ្ញប្រាថេត បានសហការគ្នាពង្រាយលួសបន្លានៅតាមបណ្តោយប្រឡាយព្រំហូត ចាប់ពីត្រង់ចំណុចត្រួតពិនិត្យអារញ្ញប្រាថេត ២០ (ស្ពានឃ្លងលឹក) រហូតដល់ចំណុចត្រួតពិនិត្យអារញ្ញប្រាថេត ៣១ ស្មើជាង៩គីឡូម៉ែត្រ ។ កន្លងមក កងកម្លាំងបូរ៉ាផាបានពង្រាយលួសបន្លារួចហើយស្មើជាង៦គីឡូម៉ែត្រ នៅតំបន់ឃ្លងលឹក ចាប់ពីចំណុចត្រួតពិនិត្យអារញ្ញប្រាថេត ០៨ ដល់ចំណុចត្រួតពិនិត្យអារញ្ញប្រាថេត ២០ ។

ការពង្រាយលួសបន្លាយនៅតាមប្រឡាយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គឺដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពក្នុងការទប់ស្កាត់ការលួចឆ្លងដែនខុសច្បាប់របស់ពលករបរទេស និងទប់ស្កាត់ការឆបោកតាមអនឡាយ ដែលតែងតែប្រើប្រាស់ច្រកធម្មជាតិឆ្លងដែនចូលទឹកដីថៃ ។ ក្រៅពីនេះ លួសបន្លានឹងអាចការពារការប្រព្រឹត្តទង្វើខុសច្បាប់ផ្សេងទៀតនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន ។

ថៃចាត់ទុកតំបន់នេះជាកន្លែងមួយសម្រាប់ក្រុមលួចប្រព្រឹត្តទង្វើខុសច្បាប់ក្នុងការធ្វើដំណើរចេញ-ចូលប្រទេសខ្លួន ដោយសារកន្លែងនេះអំណោយផលដល់ការលាក់ខ្លួនឆ្លងដែន ។ ដូច្នេះ ការពង្រាយលួសបន្លានឹងអាចជួយកាត់បន្ថយការប្រព្រឹត្តបទល្មើស និងទប់ស្កាត់ការធ្វើសកម្មភាពរបស់ក្រុមទាំងនេះ ។

ការអនុវត្តវិធានការពង្រឹងសន្តិសុខនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ធ្វើឡើងតាមគោលនយោបាយការពារឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន និងគ្រប់គ្រងពលករបរទេសឱ្យស្របតាមច្បាប់យ៉ាងតឹងរ៉ឹង ។ ថៃរំពឹងថា វានឹងជួយផ្តល់ទំនុកចិត្ត និងសណ្តាប់ធ្នាប់បន្ថែមទៀតដល់ពលរដ្ឋថៃរស់នៅតាមព្រំដែន ។

គួរបញ្ជាក់ថា ប្រទេសថៃជាទីតាំងការឆបោកអនឡាញ និងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនដ៏ធំលើពិភពលោក ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលថៃពុំទទួលស្គាល់ និងទម្លាក់កំហុស លាបពណ៌កម្ពុជា ជាទីតាំងការឆបោកអនឡាញ និងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនទៅវិញ ។ ការលាបពណ៌កម្ពុជាពីរដ្ឋាភិបាលថៃក្នុងចេតនាកុហកពិភពលោក ដោយសារថៃពុំអាចដោះស្រាយបញ្ហាឆបោកអនឡាញដែលចេះតែកើនឡើង ។ រីឯការពង្រាយលួសបន្លានៅខេត្តស្រះកែវនេះ ពុំមែនដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆបោកអនឡាញពីកម្ពុជាទៅថៃទេ គឺដើម្បីកុំឱ្យការឆបោកអនឡាញហូរចេញពីទឹកដីថៃចូលកម្ពុជា ៕

នៅថ្ងៃទី៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ គេហទំព័រ New York Post រាយការណ៍ថា យុវជនអូស្ត្រាលីឈ្មោះ Daniel Jackson អាយុ២០ឆ្នាំ ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍នៅទូទាំងពិភពលោក ក្រោយពីបង្កើតប្រទេសថ្មីឈ្មោះ សាធារណរដ្ឋសេរី Verdis (Free Republic of Verdis) និងតាំងខ្លួនជាប្រធានាធិបតី ។ សាធារណរដ្ឋនេះលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដីមិនដល់១២៥ហិកតា នៅតាមដងទន្លេតានូប ដែលផ្ទៃដីនេះធ្លាប់មានជម្លោះព្រំដែនរវាងប្រទេសក្រូអាត និងស៊ែប៊ី បច្ចុប្បន្ន សាធារណរដ្ឋមានពលរដ្ឋជាង៤០០នាក់ ។

យុវជន Jackson បាននិយាយមកកាន់សារព័ត៌មានថា ខ្ញុំមានគំនិតបង្កើតសាធារណរដ្ឋសេរី Verdis តាំងពីអាយុ១៤ឆ្នាំ ពីដំបូង ខ្ញុំគ្រាន់តែរីករាយសាកល្បងបង្កើតប្រទេសជាមួយមិត្តភក្កិ ហើយពួកយើងគ្រប់រូបមានសុបិនចង់បង្កើតអ្វីប្លែកៗជារបស់ខ្លួន ។ យុវជនរូបនេះធ្វើការជាអ្នករចនាឌីជីថល និងបង្កើតពិភពលោកនិម្មិតនៅលើ Roblox ហើយចាប់ផ្តើមបង្កើតរដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋសេរី Verdis នៅអាយុ១៨ឆ្នាំ ដោយបង្កើតច្បាប់ ទង់ជាតិ និងគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ។

បន្ទាប់មក យុវជននេះក៏ប្រកាសឯករាជ្យសាធារណរដ្ឋសេរី Verdis ជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩ ។ តាំងពីពេលនោះមក តំបន់ដែលគេស្គាល់នៅលើផែនទីថា Pocket Three ត្រូវកំណត់ជាប្រទេសមានទំហំតូចបំផុតលើពិភពលោក លំដាប់ទី២ បន្ទាប់ពីប្រទេសវ៉ាទីកង់ ។ ប្រទេសថ្មីនេះលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដីមិនដល់១២៥ហិកតា នៅតាមដងទន្លេតានូប ដែលផ្ទៃដីនេះធ្លាប់មានជម្លោះព្រំដែនរវាងប្រទេសក្រូអាត និងស៊ែប៊ី ។

ភាសាផ្លូវការរបស់សាធារណរដ្ឋសេរី Verdis មាន៣ភាសា គឺអង់គ្លេស ក្រូអាត ស៊ែប៊ី និងចាយប្រាក់ Euro ។ រីឯផ្លូវធ្វើដំណើរមកកាន់សាធារណរដ្ឋនេះ គឺធ្វើដំណើរតាមផ្លូវទឹកពីទីក្រុងអូយេស ប្រទេសក្រូអាត ប៉ុន្តែការព្យាយាមបង្កើតសាធារណរដ្ឋនេះប្រឈមនឹងឧបសគ្គយ៉ាងខ្លាំង ។

កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ យុវជន Jackson និងក្រុមអ្នកបង្កើតសាធារណរដ្ឋត្រូវបានសមត្ថកិច្ចក្រូអាតចាប់ខ្លួន និងបណ្តេញចេញ ថែមទាំងហាមឃាត់យុវជន Jackson ចូលប្រទេសក្រូអាតមួយជីវិត ។ ប្រទេសក្រូអាតបារម្ភថា ក្រុមយុវជន Jackson គំរាមកំហែងសន្តិសុខជាតិ បច្ចុប្បន្ន Jackson បានបង្កើតជារដ្ឋាភិបាលនិរទេស បើទោះជាពុំអាចចូលមកក្នុងសាធារណរដ្ឋសេរី Verdis ក្តី ប៉ុន្តែ Jackson នឹងចូលមករស់នៅទឹកដីនេះនាថ្ងៃអនាគត ។

ពីដំបូង មានមនុស្សត្រឹមតែ៤នាក់ប៉ុណ្ណោះស្ម័គ្រចិត្តធ្វើជាពលរដ្ឋរបស់សាធារណរដ្ឋសេរី Verdis ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន សាធារណរដ្ឋនេះមានពលរដ្ឋរហូតដល់ជាង៤០០នាក់ដែលទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ ។ ពលរដ្ឋម្នាក់ៗទទួលបានលិខិតឆ្លងដែនរបស់សាធារណរដ្ឋ ប៉ុន្តែយុវជន Jackson បានដាស់តឿនពលរដ្ឋខ្លួនថា ពុំគួរប្រើប្រាស់លិខិតឆ្លងដែននេះសម្រាប់ធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេសទេ ប៉ុន្តែនៅតែមានពលរដ្ឋខ្លះធ្លាប់ប្រើប្រាស់លិខិតឆ្លងដែននេះចូលប្រទេសផ្សេង ៕