ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Daily News នៅថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា មេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង បានចូលរួមពិធីជូនពរនិស្សិតថ្មីនៅសាកលវិទ្យាល័យមហាសារ៉ាខាម ហើយលោកបានឆ្លើយសំណួររបស់និស្សិតពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងបញ្ជាក់ថា ប្រាសាទជារបស់ថៃ ។ បើមានការប៉ះទង្គិចគ្នា កងទ័ពថៃត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ហើយ សូមពលរដ្ឋមានទំនុកចិត្តលើសុវត្ថិភាព គ្រប់យ៉ាងនឹងបញ្ចប់ត្រឹមរយៈពេល៣ថ្ងៃ ។

សាកលវិទ្យាល័យមហាសារ៉ាខាមបានរៀបចំពិធីជូនពរនិស្សិតថ្មី ប្រចាំឆ្នាំ២០២៥ ព្រមទាំងលើកកម្ពស់ការរៀនសូត្រពីវប្បធម៌ និងប្រពៃណីរបស់ថៃឦសាន ដែលមានលោកសាស្ត្រាចារ្យ ប្រាយុទ្ធ ស៊ីវីឡៃ ធ្វើជាប្រធានកិត្តិយសបើកពិធី ។ ពិធីនេះក៏បានអញ្ជើញមេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង មកចងអំបោះលើដៃនិស្សិត ហើយលោកក៏បានឆ្លើយសំណួរនិស្សិតដែលសួរពីបញ្ហាព្រំដែនថា លោករីករាយពេលជួបនិស្សិតយុវជនជំនាន់ថ្មី ។ និស្សិតអាចជួបមេទ័ពដោយផ្ទាល់លើវេទិកា គឺលោកធ្វើដើម្បីប្រទេសជាតិ និងទឹកដីរបស់ថៃទាំងអស់ ។

លោកនឹងចូលនិវត្តន៍ពីការងារកងទ័ពនាប៉ុន្មានខែខាងមុខ ហើយសូមផ្តាំទៅនិស្សិតថា ពួកយើងនឹងជាកម្លាំងតែមួយ សំឡេងតែមួយ ដែលត្រូវការពារប្រទេសជាតិបន្តទៀត ។ សូមឱ្យពួកយើងមានគំនិត ធ្វើជាមនុស្សល្អក្នុងសង្គម ជានិស្សិតល្អរបស់សាកលវិទ្យាល័យមហាសារ៉ាខាម និងជាក្តីសង្ឃឹមរបស់កងទ័ពថា ប្អូនៗជំនាន់ថ្មីនឹងលះបង់ដើម្បីប្រទេសជាតិ ពីព្រោះដល់ពេលមួយ ប្រទេសថៃត្រូវការសាមគ្គីរបស់ពលរដ្ឋ ។ លោកជឿជាក់ថា គ្រប់គ្នាអាចធ្វើបាន និងជាយុវជនជំនាន់ថ្មីជួយគ្នាការពារទឹកដីថៃឱ្យនៅគង់វង្សយូរអង្វែងដល់កូនចៅ ។

បន្ទាប់មក លោក ប៊ុនស៊ីន ក៏ប្រាប់ឱ្យនិស្សិតសាកសួរពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ហើយនិស្សិតក៏សួរសំណួរដំបូងថា ៖ «តើប្រាសាទដែលកំពុងមានបញ្ហាពេលនេះជារបស់ប្រទេសណា?» លោកក៏ឆ្លើយតបទៅនិស្សិតថា ៖ «ប្រាសាទជារបស់ប្រទេសថៃ អ្នកដទៃពុំដឹងទេ កងទ័ពថៃនឹងមិនព្រម…» ។

និស្សិតក៏សួរសំណួរទៀតថា ៖ «បើមានការប៉ះទង្គិចគ្នាកើតឡើងនៅតំបន់ជម្លោះ តើកងទ័ពត្រៀមខ្លួនហើយឬនៅ?» ។ លោក ប៊ុនស៊ីន ឆ្លើយថា ៖ «យើងបានត្រៀមខ្លួនរួចអស់ហើយ សូមផ្តាំទៅប្រាប់ឪពុក-ម្តាយ និងបងប្អូនឱ្យសម្រាកលក់ស្រួលចុះ និងអាចមើលវីដេអូមេទ័ពនៅផ្ទះបាន អ្នកគាំទ្រមេទ័ពភាគច្រើនមានអាយុចាប់ពី៧០ឆ្នាំ ។ កងទ័ពថៃត្រៀមខ្លួនហើយ ភាគីខាងនោះពុំហ៊ានទេ បើមានអ្វីកើតឡើង គ្រប់យ៉ាងនឹងបញ្ចប់ត្រឹមរយៈពេល៣ថ្ងៃ» ។

គួរបញ្ជាក់ថា លោក ប៊ុនស៊ីន បាននិយាយពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃនាពេលកន្លងមកថា ស្ថានការណ៍ព្រំដែននឹងធូរស្រាលអាស្រ័យលើកម្ពុជាច្រើនជាងថៃ ថៃត្រៀមខ្លួនចរចាដោយសន្តិវិធីឱ្យស្ថានការណ៍ស្ងប់ស្ងាត់យ៉ាងឆាប់រហ័សដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋប្រទេសទាំងពីរអាចលក់ដូរតាមធម្មតាឡើងវិញ ។ ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលថៃផ្តល់ដំណឹងមក កងទ័ពនឹងអនុវត្តតាម ៕

ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មានថៃ Matichon និង Thairath បានរាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ថា អ្នកនាំពាក្យមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃបានលើកឡើងពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនបច្ចុប្បន្នចាប់ផ្តើមល្អប្រសើរ ប៉ុន្តែថៃពុំយល់ស្របជាមួយកម្ពុជាហាមឃាត់ការនាំចូលទំនិញថៃតាមច្រកព្រំដែនផ្សេងៗ ដោយថៃបារម្ភពីផលប៉ះពាល់មកលើពលរដ្ឋខ្មែរ ។

កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា នៅវិមានរដ្ឋាភិបាល លោក ស៊ុរ៉ាសាន់ គុងស៊ិរិ អ្នកនាំពាក្យរងនៃទីបញ្ជាការកងទ័ពថៃ និងជាអ្នកនាំពាក្យមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃនិយាយថា បច្ចុប្បន្ន ស្ថានការណ៍ព្រំដែនជាប់កម្ពុជាកំពុងឈានទៅរកភាពល្អប្រសើរ ហើយលោកនឹងជូនដំណឹងឱ្យពលរដ្ឋថៃបានជ្រាប ។ លោកសូមឱ្យពលរដ្ឋរក្សាភាពអត់ធ្មត់ដូចមុន រីឯការជួយសង្គ្រោះឈ្មួញថៃដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារការបិទព្រំដែន គឺកំពុងដំណើរការ ដោយរដ្ឋាភិបាលថៃបានកំណត់វិធានការជួយពលរដ្ឋជាបន្តបន្ទាប់ ។

ចំណែកអ្នកស្រី ម៉ារ៉ាទី ណាលិតា អាន់ដាម៉ូ អ្នកនាំពាក្យរងក្រសួងការបរទេសនិយាយថា មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃបានតាមដានស្ថានការណ៍ក្នុងតំបន់ និងទទួលសេចក្តីរាយការណ៍ពីកងទ័ពពីការគ្រប់គ្រងការឆ្លងដែន គឺមានភាពស្ងប់ស្ងាត់ ។ ការរឹតបន្តឹងព្រំដែនជាប់កម្ពុជាពេលនេះ គឺជាវិធានការដែលកងទ័ពពិចារណាយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់តាមគោលនយោបាយរបស់មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដោយផ្តោតលើការរស់នៅ និងសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋក្នុងតំបន់ ។ ថៃត្រៀមកែសម្រួលវិធានការស្របតាមស្ថានការណ៍ក្នុងតំបន់ និងភាពចាំបាច់ ហើយគ្រប់ពេលមានការផ្លាស់ប្តូរ យើងនឹងប្រាប់ពលរដ្ឋឱ្យដឹងជាសាធារណៈ ។

តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាននានាឃើញថា មានការបន្ធូរបន្ថយឱ្យមានការឆ្លងព្រំដែនតាមធម្មតាសម្រាប់បុគ្គលមានភាពចាំបាច់ រួមមាន ៖ អ្នកជំងឺ កូនសិស្ស និងនិស្សិតដែលត្រូវឆ្លងដែនមកប្រទេសថៃ រួមទាំងពលរដ្ឋទូទៅ ។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីជឿជាក់ថា ថៃនឹងអាចបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនក្រោយពីមានវិធានការ វាជាបញ្ហាក្នុងតំបន់ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ពលរដ្ឋគ្រប់ប្រទេស ។

ករណីកម្ពុជាពុំអនុញ្ញាតឱ្យដឹកជញ្ជូនទំនិញថៃតាមច្រកព្រំដែននោះ ថៃបានតាមដានវិធានការរបស់កម្ពុជាដើម្បីវាយតម្លៃសម្រាប់ថ្ងៃអនាគត ។ បច្ចុប្បន្ន នៅពុំទាន់មានភាពច្បាស់លាស់ពីការអនុវត្តវិធានការនេះ ហើយថៃសូមបញ្ជាក់ថា វិធានការហាមការនាំចូលទំនិញថៃ គឺពុំបានគិតពីផលប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋ វាផ្ទុយគ្នានឹងការព្យាយាមរបស់ថៃដែលចៀសវាងស្ថានការណ៍តានតឹងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ។ រដ្ឋាភិបាលថៃនៅតែយល់ឃើញថា ស្ថានការណ៍តានតឹងនេះ គឺជាបញ្ហារវាងរដ្ឋាភិបាលនិងរដ្ឋាភិបាល ពុំមែនជាបញ្ហារបស់ពលរដ្ឋ រដ្ឋាភិបាលថៃបានត្រៀមខ្លួនចរចាជាមួយកម្ពុជាតាមរយៈយន្តការទ្វេភាគី ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រី ម៉ារ៉ាទី ណាលិតា ។

គួរបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាហាមឃាត់ការនាំចូលទំនិញថៃតាមច្រកព្រំដែន គឺជាការឆ្លើយតបនឹងទង្វើរបស់កងទ័ពថៃដែលបានបិទព្រំដែនជាឯកតោភាគី ហើយរដ្ឋាភិបាលថៃពុំដោះស្រាយបញ្ហាច្រកព្រំដែនដែលខ្លួនបិទឱ្យវិលមករកភាពប្រក្រតីឡើងវិញ ។ ការបិទឈប់ទិញទំនិញថៃមកក្នុងទីផ្សារកម្ពុជា នឹងជំនួសដោយការប្រើប្រាស់ទំនិញក្នុងស្រុក និងទំនិញមកពីប្រទេសផ្សេងក្រៅពីថៃ ៕

ទីក្រុងឡុងដ៍៖ អង្គការសុខភាពពិភពលោក(WHO) កំពុងជំរុញប្រទេសនានាឱ្យដំឡើងថ្លៃភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករ គ្រឿងស្រវឹង និងថ្នាំជក់ ៥០% ក្នុងរយៈពេល ១០ឆ្នាំខាងមុខ តាមរយៈការយកពន្ធ ដែលជាការគាំទ្រខ្លាំងបំផុតរបស់ខ្លួន ដើម្បីជួយដោះស្រាយបញ្ហាសុខភាពសាធារណៈរ៉ាំរ៉ៃ។

ទីភ្នាក់ងារសុខភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិនេះបាននិយាយថា វិធានការនេះនឹងជួយកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ផលិតផលដែលរួមចំណែកដល់ជំងឺ ដូចជាជំងឺទឹកនោមផ្អែម និងជំងឺមហារីកមួយចំនួន ក៏ដូចជាការរៃអង្គាសប្រាក់នៅពេលដែលជំនួយអភិវឌ្ឍន៍កំពុងធ្លាក់ចុះ និងបំណុលសាធារណៈកើនឡើង។ នេះបើយើងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន រ៉យទ័រ។

លោក Jeremy Farrar ជំនួយការអគ្គនាយក WHO បាននិយាយថា ពន្ធសុខភាពគឺជាឧបករណ៍ដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតមួយដែលយើងមាន។ វាដល់ពេលដែលត្រូវធ្វើសកម្មភាពហើយ។
WHO បានចាប់ផ្តើមការជំរុញដែលវាហៅថា “៣ គុណនឹង ៣៥” នៅក្នុងសន្និសីទហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិនៅទីក្រុង Seville ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ គំនិតផ្តួចផ្តើមពន្ធនេះនឹងអាចរៃអង្គាសប្រាក់បាន ១ ពាន់ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ ២០៣៥ ដោយផ្អែកលើភស្តុតាងពីពន្ធសុខភាពនៅក្នុងប្រទេសដូចជា ប្រទេសកូឡុំប៊ី និងអាហ្វ្រិកខាងត្បូងជាដើម។

គួរបញ្ជាក់ថា អង្គការនេះតែងតែគាំទ្រការដាក់ពន្ធលើថ្នាំជក់អស់ជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ព្រមទាំងបានជំរុញឱ្យមានការដាក់ពន្ធលើជាតិអាល់កុល និងជាតិស្ករជាពិសេសក្នុងរយៈប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ។
នេះគឺជាលើកដំបូងហើយ ដែល WHO ស្នើឱ្យដំឡើងថ្លៃជាគោលដៅជាផ្លូវការលើផលិតផលទាំង ៣ ក្នុងពេលតែមួយ។
អគ្គនាយកអង្គការសុខភាពពិភពលោក លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Tedros Adhanom Ghebreyesus បានប្រាប់សន្និសីទថា ពន្ធនេះអាចជួយរដ្ឋាភិបាលនានាឱ្យ “សម្របខ្លួនទៅនឹងការពិតថ្មី” និងពង្រឹងប្រព័ន្ធសុខភាពជាតិផងដែរ។

យ៉ាងណាមិញ ប្រទេសដែលមានចំណូលទាប និងមធ្យមជាច្រើនកំពុងប្រឈមមុខនឹងការកាត់បន្ថយជំនួយដែលដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលមិនបានចូលរួមសន្និសីទ Seville ។ ហើយអាមេរិកក៏កំពុងស្ថិតក្នុងដំណើរការដកខ្លួនចេញពី WHO ផងដែរ។ ជាឧទាហរណ៍ បើតម្លៃពន្ធទំនិញទាំងនេះកើនឡើង នោះមានន័យថា រដ្ឋាភិបាលក្នុងប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលមធ្យម នឹងដំឡើងតម្លែលើផលិតផល ពីតម្លៃ ៤ ដុល្លារនៅថ្ងៃនេះ នឹងទៅ ១០ ដុល្លារនៅឆ្នាំ ២០៣៥ បូករួមទាំងអតិផរណាផងដែរ។

ទោះជាយ៉ាងណា បច្ចុប្បន្នមានប្រទេសប្រហែស ១៤០រួចមកហើយ ដែលបានដំឡើងពន្ធថ្នាំជក់ ដូច្នេះតម្លៃជាមធ្យមលើសពី ៥០% ក្នុងរយពេល ១០​ឆ្នាំ (២០១២ ២០២២)មកនេះ។
លោក Sandoval មន្រ្តី WHO បាននិយាយថា ពួកគេក៏កំពុងពិចារណាយកពន្ធ លើអាហារដែលកែច្នៃជ្រុល(ultra-processed food) បន្ទាប់ពីទីភ្នាក់ងារនេះបានបញ្ចប់និយមន័យនៃប្រភេទអាហារទាំងនោះក្នុងប៉ុន្មានខែខាងមុខនេះ។ ប៉ុន្តែលោកបានបន្ថែមថា WHO រំពឹងថា​នឹងមានការជំរុញពីឧស្សាហកម្មដែលពាក់ព័ន្ធផងដែរ៕

ក្រុមហ៊ុន Microsoft បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃពុធថា នឹងកាត់បន្ថយបុគ្គលិកប្រហែល ៤% ជាសកល ដើម្បីបន្ថយការលើចំណាយ ខណៈពេលដែលក្រុមហ៊ុនកំពុងវិនិយោគខ្លាំងទៅលើបច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI)។ Microsoft មានបុគ្គលិកប្រមាណ ២២៨,០០០ នាក់នៅទូទាំងពិភពលោក គិតត្រឹមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤។ យ៉ាងណាមិញ កាលពីខែឧសភា ក្រុមហ៊ុនបានប្រកាសថា នឹងមានការកាត់បន្ថយបុគ្គលិកប្រហែល ៦,០០០ នាក់ ហើយនឹងមានផែនការកាត់បន្ថយបន្ថែមទៀត ជាពិសេសផ្នែកលក់ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ Bloomberg News កាលពីខែមុន។

ក្រុមហ៊ុនផលិតកម្មវិធី Windows នេះបានប្រកាសថា មានផែនការចំណាយទុន ៨០ ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ឆ្នាំហិរញ្ញវត្ថុ ២០២៥។ ប៉ុន្តែការចំណាយដើម្បីពង្រីកបច្ចេកវិទ្យា AI បានប៉ះពាល់ដល់ការចំណេញ ដែលប្រាក់ចំណេញផ្នែក Cloud សម្រាប់ត្រីមាសក្នុងខែមិថុនា ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងធ្លាក់ចុះបើធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ ទោះជាយ៉ាងណា Microsoft បាននិយាយថា នឹងកាត់បន្ថយផ្នែកស្ថាប័ន ដោយកាត់បន្ថយចំនួនអ្នកគ្រប់គ្រង និងធ្វើឲ្យផលិតផល ការប្រតិបត្តិ និងតួនាទីខ្លះមានភាពរលូនជាងមុន។

កាលពីថ្ងៃទី ២ ខែមិថុនា កន្លងទៅ Microsoft បានបញ្ជាក់ទៅកាន់ Reuters ថា ផ្នែកហ្គេមក៏ត្រូវការកាត់បុគ្គលិកដែរ ប៉ុន្តែនេះមិនមែនជាផ្នែកសំខាន់ទេ ហើយក៏មិនបានផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតបន្ថែមដែរ។ ងាកទៅកាន់ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗផ្សេងទៀតដែលកំពុងវិនិយោគលើបច្ចេកវិទ្យា AI ក៏បានកាត់បុគ្គលិកដូចគ្នា ដូចជាក្រុមហ៊ុន Meta ដែលជាម្ចាស់ហ្វេសប៊ុក កាលពីដើមឆ្នាំបាននិយាយថា នឹងកាត់បុគ្គលិកប្រហែល ៥% ដែលមានប្រសិទ្ធភាពទាប។ ចំណែកក្រុមហ៊ុន Google របស់ Alphabet ក៏បានកាត់បុគ្គលិករាប់រយនាក់នារយៈពេលមួយឆ្នាំចុងក្រោយនេះដូចគ្នា។

លើសពីនេះ ក្រុមហ៊ុន Amazon ក៏បានកាត់បុគ្គលិកផ្នែកផ្សេងៗក្នុងក្រុមហ៊ុន ដូចជាផ្នែកសៀវភៅ(books) ជាដើម។ មិនតែប៉ុណ្ណោះក្រុមហ៊ុននេះក៏កាត់បន្ថយបុគ្គលិកផ្នែកឧបករណ៍ និងសេវាកម្ម រួមទាំងផ្នែកទំនាក់ទំនងផងដែរ។

គួរបញ្ជាក់ថា ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចមិនប្រាកដប្រជា និងការកើនឡើងនៃការចំណាយ បានធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុនធំៗមួយចំនួនធ្វើការកាត់បន្ថយបុគ្គលិក ដើម្បីធ្វើឲ្យប្រតិបត្តិការការងាររលូនជាងមុន និងទប់ស្កាត់ហានិភ័យនែការចំណាយបន្ថែមផងដែរ៕

យូជី៖ សីតុណ្ហភាពក្តៅខ្លាំងបានធ្វើឲ្យការផលិតតែបៃតង matcha របស់ជប៉ុនបានធ្លាក់ចុះក្នុងឆ្នាំនេះ។ ភាពខ្វះខាតនេះធ្វើឲ្យការផ្គត់ផ្គង់មានបញ្ហា និងធ្វើឲ្យតម្លៃឡើងខ្ពស់ ខណៈពេលដែលតម្រូវការពិភពលោកកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង។ កសិករ និងអ្នកនៅក្នុងឧស្សាហកម្មបាននិយាយថា នេះជាបញ្ហាធំបំផុតមួយសម្រាប់តែ matcha។

តំបន់ Kyoto ផលិតបានប្រហែល ១⁄៤ ប៉ុណ្ណោះនៃតែ tencha សរុបរបស់ជប៉ុន (tencha គឺជាស្លឹកតែស្ងួត ដែលត្រូវគេកិនធ្វើជា matcha) ដែលនេះដោយសាររងរលកកំដៅយ៉ាងខ្លាំងកាលពីរដូវក្តៅឆ្នាំមុន។ ហើយវាក៏បណ្តាលឲ្យទិន្នផលធ្លាក់ចុះនៅក្នុងការប្រមូលផលនៅខែមេសា-ឧសភា ថ្មីៗនេះ។

កសិករ Masahiro Yoshida ដែលជាជំនាន់ទី ៦ បាននិយាយថា នៅឆ្នាំនេះ គាត់អាចប្រមូលផល tencha បានតែ ១.៥ តោនប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពីឆ្នាំមុនប្រមូលបាន ២ តោន។ គាត់បាននិយាយពីមុខហាងរបស់គាត់នៅទីក្រុង Uji ដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃ Kyoto ថា៖“រដូវក្តៅកន្លងមកក្តៅខ្លាំងណាស់ ដល់ថ្នាក់បំផ្លាញស្លឹកតែ។ ដូច្នេះយើងមិនអាចប្រមូលផលបានច្រើនដូចធម្មតាទេ”។

បន្ទាប់ពីពិភពលោកចាប់អារម្មណ៍លើជម្រើសសុខភាព Matcha បានក្លាយជាភេសជ្ជៈពេញនិយម ក្នុងចំណោមអ្នកទិញជំនាន់ Gen Z និងសហសវត្សរ៍។ ពួកគេចង់បានអ្វីដែលល្អសម្រាប់សុខភាព ហើយ Matcha ជាជម្រើសល្អបំផុតសម្រាប់ពួកគេ ព្រោះថាមានជាតិកាហ្វេអ៊ីនខ្ពស់ និងសម្បូរទៅដោយសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម។ ហាងកាហ្វេនានា ទូទាំងពិភពលោកក៏បានចាប់ផ្តើមលក់ភេសជ្ជៈពី matcha ផងដែរ ដូចជា matcha lattes, Matchaក្រឡុក និងបង្អែមផ្សេងៗទៀតផងដែរ។

គេហទំព័រ Tealife ដែលមានមូលដ្ឋាននៅសិង្ហបុរីបាននិយាយថា តម្រូវការ matcha កាលពីឆ្នាំមុនបានកើនឡើងដល់ ១០ ដង ហើយនៅតែបន្តកើនឡើងទៀត។ តែបច្ចុប្បន្នទិន្នផលពីជប៉ុនវិញកំពុងធ្លាក់ចុះ។ លោក Yuki Ishii ដែលជាស្ថាបនិក Tealife បាននិយាយថា “ជាធម្មតា ខ្ញុំតែងតែអស់ស្តុក!”។

យោងតាមសមាគមផលិតកម្មតែជប៉ុន នៅឆ្នាំ ២០២៤ ប្រទេសនេះបានផលិតតែបាន ៥,៣៣៦ តោន ដែលកើនឡើងជិត ២.៧ ដង បើប្រៀបធៀបទៅនឹង ១០ ឆ្នាំមុន។ នេះដោយសារកសិករជាច្រើនបានប្តូរទៅដាំតែបៃតង។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណា សមាគមដដែលក៏បានព្យាករថា ទិន្នផលនៅឆ្នាំនេះអាចនឹងទាបជាងមុន ដោយសារបញ្ហាអាកាសធាតុ។ លោក Marc Falzon ដែលទិញតែពីកសិករ Uji សម្រាប់ក្រុមហ៊ុន Ooika Co នៅ New Jersey បាននិយាយថា “ខ្ញុំគិតថាមនុស្សជាច្រើនសង្ឃឹមថាផលិតកម្មនៅឆ្នាំនេះនឹងកើនខ្ពស់ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការខ្វះខាត”។

គូរបញ្ជាក់ថា ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ជប៉ុនបាននាំចេញតែបៃតង (រួមទាំង matcha) កើនឡើង ២៥% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ដល់ទៅ ៣៦.៤ ពាន់លានយ៉េន (ឬប្រហែល ២៥២ លានដុល្លារ)។ ការកើននេះបណ្តាលមកពីតម្រូវការតែបៃតងកើនឡើងក្នុងទម្រង់ម្សៅ។ ហើយបរិមាណ នៃការនាំចេញបានកើនឡើង ១៦% ផងដែរ។

បច្ចុប្បន្នតម្លៃ tencha នៅទីក្រុង Kyoto ក្នុងខែឧសភា បានកើនដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុត ជាមួយនិងតម្លៃ ៨,២៣៥ យ៉េនក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ នេះបង្ហាញពីការកើន ១៧០% បើធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ តម្លៃនេះក៏លើសពីកំណត់ត្រាចាស់ក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ ផងដែរ ដែលតម្លៃ ៤,៨៦២ យ៉េន ក្នុងមួយគីឡូក្រាម៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath នៅថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា នាយកដ្ឋានឧតុនិយមថៃប្រាប់ពលរដ្ឋកុំឱ្យជឿព័ត៌មានរលកយក្សស៊ូណាមិកើតនៅថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដានេះ ក្នុងខេត្តឈុមផន និងណារ៉ាធីវ៉ាត ពីព្រោះវាជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ។ បច្ចុប្បន្ន ពុំទាន់មានបច្ចេកវិទ្យាណាអាចបញ្ជាក់ពីពេលវេលាកើតគ្រោះរញ្ជួយដី និងរលកយក្សស៊ូណាមិច្បាស់លាស់ ឬប្រាប់ពីមូលហេតុជាមុនទេ ។ ដូច្នេះ សូមពលរដ្ឋកុំភ័យស្លន់ស្លោ និងតាមដានការប្រកាសព័ត៌មានរបស់ស្ថាប័នរដ្ឋប៉ុណ្ណោះ ។

នៅថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ហ្វេសប៊ុកផេកឈ្មោះ «Anti-Fake News Center Thailand» គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយនៅប្រទេសថៃ ស្ថិតក្រោមក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច ឌីជីថល និងសង្គម បានប្រកាសដាស់តឿនពលរដ្ឋពីការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានថា នៅថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដានេះ ខេត្តឈុមផន និងខេត្តណារ៉ាធីវ៉ាត នឹងកើតរលកយក្សស៊ូណាមិ ។ ហ្វេសប៊ុកផេកនេះបញ្ជាក់ថា នាយកដ្ឋានឧតុនិយមបានជូនដំណឹងពីរឿងនេះរួចហើយ គឺបច្ចុប្បន្ន ពុំទាន់មានបច្ចេកវិទ្យា ឬវិធីណាមួយអាចទស្សន៍ទាយពីពេលវេលាកើតគ្រោះរញ្ជួយដី និងរលកយក្សស៊ូណាមិច្បាស់លាស់ ឬដឹងហេតុការណ៍មុនទេ ។

ហេតុនេះ ព័ត៌មានដែលផ្សព្វផ្សាយថា ប្រទេសថៃនឹងកើតរលកយក្សស៊ូណាមិ ពុំមែនជាការពិតឡើយ ។ ដូច្នេះ សូមពលរដ្ឋកុំភ្ញាក់ផ្អើលជ្រួលច្របល់ និងតាមដានការប្រកាសគ្រោះធម្មជាតិពីស្ថាប័នរដ្ឋប៉ុណ្ណោះ ។ ពលរដ្ឋកុំជឿព័ត៌មានចចាមអារ៉ាមដែលចែកចាយបន្តគ្នាក្នុងបណ្តាញសង្គម ពីព្រោះវាជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ។

នាយកដ្ឋានឧតុនិយមថៃសូមឱ្យពលរដ្ឋទាំងអស់ចូលរួមសហការ និងពិចារណាមុនពេលជឿជាក់លើព័ត៌មានណាមួយ ឬចែកចាយក្នុងបណ្តាញសង្គម ។ ពលរដ្ឋត្រូវជឿជាក់លើព័ត៌មានផ្លូវការប៉ុណ្ណោះដើម្បីការពារការចែកចាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងធ្វើឱ្យសង្គមយល់ខុស ។

គួរបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋថៃបានចែកចាយព័ត៌មានមួយក្នុងបណ្តាញសង្គមដែលសរសេរថា ប្រទេសថៃនឹងកើតរលកយក្សស៊ូណាមិ នៅថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដា វានឹងកើតឡើងនៅខេត្តភាគខាងត្បូងប៉ុណ្ណោះ រួមមាន ៖ ខេត្តឈុមផន និងណារ៉ាធីវ៉ាត ។ រលកស៊ូណាមិនឹងកើតឡើងរយៈពេល៩ថ្ងៃ មានកម្ពស់២០០ម៉ែត្រ ដែលផ្តល់ផលប៉ះពាល់ទាំងសមុទ្រអាន់ដាម៉ាន់ និងឈូងសមុទ្រថៃ ហើយអ្នករស់នៅតាមឆ្នេរសមុទ្រ ឬតំបន់ទំនាប នឹងរងគ្រោះខ្លាំង ។ រលកស៊ូណាមិនឹងកើតឡើងនៅប្រទេសផ្សេងៗផងដែរ ពលរដ្ឋថៃពុំបាច់ភ័យខ្លាចទេ ឬអាចផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅ ៕

បណ្តឹងរបស់ Park Seo Joon ទៅកាន់ម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋានដែលលោកសម្តែងក្នុងរឿង «What’s Wrong with Secretary Kim?» បណ្តាលឱ្យមានភាពចម្រូងចម្រាសពីសាធារណជនព្រោះតែលោកទាមទារសំណងច្រើនពេក។យ៉ាងណាក្រុមហ៊ុនរបស់តារាសម្តែងរូបនេះបានចេញពីទំហំទឹកប្រាក់ពុំដូចអ្វីដែលមានការចុះផ្សាយរហូតដល់ ៦ពាន់លានវ៉ុនប្រមាណជាង៤.៣លានដុល្លារនោះទេ។

យោងតាមសារព័ត៌មានកូរ៉េកាលពីថ្ងៃទី ៣ ខែកក្កដា តារាសម្តែង Park Seo Joon បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងប្រឆាំងនឹងម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋានក្តាមផ្ទាល់ ដែលបានផ្តល់កន្លែងអាជីវកម្មសម្រាប់ការថតរឿងភាគដ៏ពេញនិយមរបស់ទូរទស្សន៍ tvN «What’s Wrong with Secretary Kim ?។ ភាគីរបស់ Park Seo Joon បានអះអាងថា ម្ចាស់ហាងនោះ បានប្រើប្រាស់ឈុតឆាកពីខ្សែភាពយន្ត ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយភោជនីយដ្ឋាន ដោយគ្មានការយល់ព្រមពីតារាសម្តែង ដូច្នេះជាការរំលោភលើសិទ្ធិថតចម្លងរូបភាពរបស់ Park Seo Joon ។

ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ចម្រូងចម្រាសនេះបានចាប់ផ្តើមនៅក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៨ ។ នៅក្នុងរឿង «What’s Wrong with Secretary Kim?» តួអង្គប្រុស Lee Young Joon ដែលសម្តែង ដោយ Park Seo Joon បានញ៉ាំក្តាមដើម្បីទទួលការពេញចិត្តពីគ្រួសាររបស់ តួឯកស្រី។

ប្រហែលមួយឆ្នាំក្រោយមក ម្ចាស់ហាង ភោជនីយដ្ឋានបានបង្កើតផ្ទាំងបដាដោយប្រើឈុតឆាកក្នុងរឿងជាមួយពាក្យស្លោក «ភោជនីយដ្ឋានដែល Park Seo Joon ញ៉ាំក្តាម», «ម្ហូបក្តាមដែលសូម្បីតែ Park Seo Joon ក៏លង់ស្នេហ៍ដែរ»។ម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋានបានបង្ហាញផ្ទាំងបដាទាំងនេះទាំងក្នុង និងក្រៅភោជនីយដ្ឋានចាប់ពីខែសីហា ឆ្នាំ ២០១៩ ដល់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៤។ ម្ចាស់ហាងនោះក៏បានប្រើរូបភាពរបស់ Park Seo Joon ដើម្បីដំណើរការការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មស្វែងរកនៅលើ Naver អស់រយៈពេលប្រហែល ៦ ឆ្នាំ។

បន្ទាប់ពីការរកឃើញ Park Seo Joon បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងទាមទារសំណងដោយអះអាងថាម្ចាស់ហាង បានរំលោភលើសិទ្ធិរូបភាពរបស់លោក។ ក្រុមមេធាវីរបស់ តារាសម្តែង ត្រូវបានគេនិយាយថាបានស្នើសុំដំបូងចំនួន ៦ ពាន់លានវ៉ុនសម្រាប់ការខូចខាតសម្រាប់រយៈពេល ៦ ឆ្នាំនៃការរំលោភបំពាន។

ភាគីរបស់ម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាន បានប្រកែកថា «វាជាទម្លាប់អាជីវកម្មធម្មតាសម្រាប់អ្នកឧបត្ថម្ភរឿងភាគទូរទស្សន៍ក្នុងការប្រើប្រាស់ភាពយន្តបែបនេះសម្រាប់គោលបំណងផ្សព្វផ្សាយ» ប៉ុន្តែនៅទីបំផុតតុលាការបានកាត់ក្តីឱ្យ Park Seo Joon ជាអ្នកឈ្នះ ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ចំនួនទឹកប្រាក់ពិតប្រាកដនៃការខូចខាតដែលម្ចាស់ ភោជនីយដ្ឋានត្រូវបង់ក្នុងសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការគឺ ៥ លានវ៉ុន ប្រមាណជាង៣ពាន់ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។
ក្រោយទទួលបានដំណឹងនេះ ទស្សនិកជនជាច្រើនបានសម្តែងការខកចិត្តចំពោះ Park Seo Joon ដោយគិតថាតារាប្រុសរូបនេះប្តឹងម្ចាស់អាជីវកម្មខ្នាតតូច ទាមទារសំណងដ៏ច្រើនចំនួន ៦ពាន់លានវ៉ុន។ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅថ្ងៃដដែលនេះ ក្រុមហ៊ុនគ្រប់គ្រងរបស់ Park Seo Joon Awesome ENT បាននិយាយថា ពួកគេបានស្នើសុំម្តងហើយម្តងទៀតឱ្យម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាន លុបការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៩ មក។ ដំបូងឡើយ ម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាន បានលុបវាចោលមួយរយៈ ប៉ុន្តែបន្ទាប់មកបានបន្តប្រើប្រាស់រូបភាពរបស់ Park Seo Joon ដោយមិនអើពើនឹងសំណើនោះទេ។

លើសពីនេះ យោងតាមក្រុមហ៊ុន ការខូចខាតប៉ាន់ស្មានពីការប្រើប្រាស់រូបភាពរបស់ Park Seo Joon ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតសម្រាប់គោលបំណងផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគឺប្រហែល ៦០០លានវ៉ុន។ ប៉ុន្តែបើគិតពីស្ថានភាពភោជនីយដ្ឋានវិញ តារាសម្ដែងរូបនេះសុំតែសំណង៦០លានវ៉ុន មិនមែន៦ពាន់លានវ៉ុនដូចការរាយការណ៍ទេ។ ក្រុមហ៊ុនក៏បានព្រមានប្រឆាំងនឹងការអត្ថាធិប្បាយចំអកឡកឡឺយដែលដឹកនាំទៅកាន់ Park Seo Joon ទាក់ទងនឹងការសម្រេចផ្លូវច្បាប់របស់តុលាការ។ក្រុមហ៊ុនបានសង្កត់ធ្ងន់ថាពួកគេនឹងមិនមានភាពយឺតយ៉ាវជាមួយនឹងអាកប្បកិរិយាណាមួយដែលរំលោភលើរូបភាពនិងសិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួនរបស់តារាសម្តែងនោះទេ៕

អ្នកនិពន្ធជនជាតិចិនភេទស្រីយ៉ាងហោចណាស់ ៣០នាក់ត្រូវបានអាជ្ញារធរចិនចាប់ខ្លួន បន្ទាប់ពីពួកគេបានសរសេ និងបោះពុម្ពសាច់រឿងBL (មនោសញ្ចេតនាបុរសនិងបុរស) បែបលក្ខណៈស្រើបស្រាល។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន South China Morning Post។

ក្រៅពីត្រូវបានចាប់ខ្លួន ពួកគេប្រឈមមុខនឹងការចោ.ទប្រកាន់ផ្សេងបន្ថែមទៀត ក្រោមច្បាប់របស់ប្រទេសពីបទ “ផលិត និងចែកចាយសម្ភារៈអា.សអា.ភាស” ជាមួយនឹងការដាក់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារលើសពី 10 ឆ្នាំសម្រាប់អ្នកដែលទទួលបានប្រាក់ចំណេញច្រើន។

តាមប្រភពដដែលបានឲ្យដឹងថា អ្នកនិពន្ធស្រីៗដែលត្រូវបានអាជ្ញារធរចាប់ខ្លួនភាគច្រើនគឺជាស្ត្រីដែលមានវ័យខ្ទង់២០ឆ្នាំស្ដើង និងជាសិស្សនិស្សិតនៅសកលវិទ្យាល័យ។ ច្បាប់ចាប់ខ្លួននេះត្រូវបានធ្វើឡើងសម្រាប់ការបោះពុម្ពផ្សាយរឿងស្នេហាភេទដូចគ្នារវាងបុរសនិងបុរស ដែលឥឡូវនេះភាគច្រើនគេស្គាល់ថាជា “danmei” នៅលើវេទិកាប្រលោមលោក Haitang ដែលមានមូលដ្ឋាននៅតៃវ៉ាន់។

ប្រភេទសាច់រឿង Danmei ត្រូវបានបំផុសគំនិតដោយតុក្កតាស្នេហារបស់ក្មេងប្រុសជប៉ុនបែបស្រើបស្រាល ដែលក្រោយមកបានក្លាយជាការពេញនិយមយ៉ាងខ្លាំង នៅក្នុងចំណោមស្ត្រីវ័យក្មេងរបស់ចិន តាមរយៈសាច់រឿងបែបច្នៃប្រឌិត និងតួអង្គសង្ហាៗ។

អាជ្ញាធរចិនបានចោ.ទប្រកាន់ពួកគេពីបទបំពានច្បាប់ប្រឆាំងអំពើអាសអាភាសដ៏តឹងរ៉ឹងរបស់ប្រទេស ចិន ដែលដាក់ទោសដល់ការបង្កើត និងការចែកចាយខ្លឹមសារបែបអា.សអា.ភាស។ ការចាប់ខ្លួនបានចាប់ផ្តើមនៅដើមឆ្នាំ 2025 គឺជាផ្នែកនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងធំ ដើម្បីគ្រប់គ្រងមាតិការអនឡាញ ដែលចាត់ទុកថាមានគ្រោះថ្នាក់ដល់អនីតិជន ឬផ្ទុយទៅនឹង “តម្លៃប្រពៃណី”នៅក្នុងប្រទេសចិន។ អ្នកនិពន្ធខ្លះឥឡូវប្រឈមនឹងការផាកពិន័យធ្ងន់ធ្ងរ ការរឹបអូសប្រាក់ចំណូល និងការផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារលើសពី ១០ ឆ្នាំ។

ទោះបីជាការស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាមិនខុសច្បាប់នៅក្នុងប្រទេសចិនក៏ដោយ ប៉ុន្តែរឿងប្រឌិតបែប Danmei នេះបានក្លាយជាគោលដៅរំខានកាន់តែខ្លាំងឡើង ដោយសារតែអាជ្ញាធរចាត់ទុកវាថាជាការរំខានដល់បទដ្ឋានសង្គម។

គួរជម្រាបថា ការស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នានៅក្នុងប្រទេសចិនត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ច្រើនចាបតាំងពីឆ្នាំ 1997 ប៉ុន្តែអាពាហ៍ពិពាហ៍ភេទដូចគ្នាមិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ទេ ហើយក៏មិនមានការការពារផ្លូវច្បាប់ដើម្បីការពារមនុស្ស LGBTQ+ ពីការរើសអើងឡើយ។

ការចាប់ខ្លួនអ្នកនិពន្ធនេះ បានធ្វើឱ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើលពេញសហគមន៍ Danmei ដោយបានបំបិទមាត់អ្នកនិពន្ធជាច្រើន ព្រមទាំងបង្កើនការព្រួយបារម្ភអំពីសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងបង្កើនភាពតឹងរឹងខ្លាំងនៅក្នុងពិភពប្រលោមលោកបែបឌីជីថលរបស់ប្រទេសចិន៕