ប្រទេសថៃ ៖ លោក វីរៈ ធីរ៉ាផាត់ អ្នកវិភាគថៃ និងជាសមាជិកគណៈកម្មការពិចារណាច្បាប់ថវិកា ដែលពលរដ្ឋថៃស្គាល់ជាទូទៅថា លោកសាស្ត្រាចារ្យ វីរៈ និយាយថា ស្ថានការណ៍ទូទៅរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងថៃអាចល្អប្រសើរ បើមានការប៉ះទង្គិចគ្នាដោយប្រដាប់អាវុ.ធនឹងគ្មានប្រយោជន៍អ្វីទេ គឺមានតែអ្នករងរបួស និងស្លា.ប់ ។ នៅទីបំផុត ភាគីទាំងពីរនឹងចរចាគ្នារកដំណោះស្រាយ ទោះជាមានការប៉ះទង្គិចគ្នាខ្លាំងយ៉ាងណាក្តី ភាគីទាំងពីរត្រូវតែឈប់បា.ញ់ គ្រាន់តែអាចមានភាគីណាមួយចាញ់ប្រៀប ។

ប្រទេសទាំងពីរនឹងពុំធ្វើសង្គ្រាមដើម្បីដណ្តើមទឹកដីឡើយ ហើយយើងពុំអាចប្រៀបធៀបជាមួយសង្គ្រាមរវាងប្រទេសរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែនបានទេ ។ កម្ពុជា និងថៃបានអះអាងខុសគ្នាពីខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ហើយសូម្បីតែផែនទីក៏ប្រើប្រាស់ខុសគ្នាដែរ គឺប្រទេសទាំងពីរប្រើប្រាស់ផែនទីម្នាក់មួយ ។ កម្ពុជាពុំទទួលស្គាល់ផែនដីដែលថៃធ្វើខ្លួនឯង ហើយយើងនឹងរង់ចាំមើលថា តើភាគីទាំងពីរនឹងមានវិធានការអ្វីបន្ថែមទៀតដែរឬទេ?

លោកសាស្ត្រាចារ្យ វីរៈ បានអានសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា គឺកម្ពុជាបានលើកឡើងពីបញ្ហាព្រំដែនជាមួយថៃកើតឡើងដោយសារអ្វី ។ កម្ពុជានៅតែប្រកាន់គោលជំហរដោះស្រាយបញ្ហាប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាមាន់តូច ប្រាសាទតាក្របី និងតំបន់មុំ៣ នៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ។ រីឯថៃនៅតែប្រកាន់គោលជំហរដដែល គឺពុំទទួលស្គាល់អំណាចរបស់តុលាការ ICJ ។

លោកសាស្ត្រាចារ្យបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា និងថៃបានឆ្លងផុតស្ថានការណ៍តានតឹងខ្លាំងហើយ ដោយលោកប្រៀបធៀបទៅនឹងការយកអូសចេញពីគំនរភ្លើង ប៉ុន្តែគំនរភ្លើងនៅតែក្តៅ បើយើងប៉ះវា ។ បញ្ហារវាងកម្ពុជា-ថៃ ពុំដូចគ្នានឹងសង្គ្រាមរុស្ស៊ីជាមួយអ៊ុយក្រែនទេ ពីព្រោះកម្ពុជាពុំបានឈ្លា.នពានថៃ កម្ពុជាប្រើប្រាស់ផែនទីរបស់បារាំង ខណៈថៃប្រើប្រាស់ផែនទីគូរដោយខ្លួនឯង ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Daily News ឱ្យដឹងថា កាលពីថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ តារាសម្តែង និងតារាម៉ូដែលដ៏ល្បីល្បាញនៅប្រទេសថៃ គឺអ្នកនាង ជែននី ធៀនផូសុវណ្ណ អាយុ៤៤ឆ្នាំ បានបួសជាដូនដីនៅខេត្តស្រះបុរី ដែលមានក្រុមគ្រួសារ បងប្អូន និងមិត្តភក្តិមកចូលរួមក្នុងពិធី ។ នាងបាននិយាយពីមូលហេតុដែលសម្រេចចិត្តកោរសក់ និងកោរចិញ្ចើមបួសជាដូនជី គឺពុំមែនដោយសាររត់គេចពីបញ្ហាទេ ប៉ុន្តែនាងបួសដើម្បីកូនស្រី សង្ឃឹមថា កូនរបស់នាងនឹងយល់ ។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា អ្នកនាង ជែននី បានស្លៀកពាក់ជាដូនជីយ៉ាងស្រស់ស្អាតដែលមានម្តាយ ប្អូនស្រី និងកូនស្រីមកចូលរួមក្នុងពិធី ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានបងប្អូន និងមិត្តភក្តិសិល្បៈជាច្រើនមកចូលរួមអនុមោទនាបុណ្យផងដែរ ។ វាជាបរិយាកាសគួរឱ្យរំជួលចិត្ត នាងបានស្រក់ទឹកភ្នែកក្រោយពីកូនស្រីយកបាច់ផ្កាមកសំពះជើងម្តាយ ។

អ្នកនាង ជែននី ពុំបានបួសជាដូនជីដើម្បីគេចពីសេចក្តីទុក្ខទេ ប៉ុន្តែនាងតាំងចិត្តបួសពិតប្រាកដមែនដើម្បីស្វែងរកព្រះធម៌ ។ នាងក៏បាននិយាយពីអាចារ្យម្នាក់ឈ្មោះ អូឡេ ណែនាំឱ្យនាងដកពាក្យសន្យាដើម្បីរួចផុតពីសន្យាកាលពីអតីតជាតិធ្លាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយនាគរាជ ដោយការកោរសក់បួសជាដូនជី ខណៈកន្លងមក នាងបានធ្វើពិធីរាំ ។

បន្ទាំប់ពីបួសជាដូនជីរួច អ្នកនាង ជែននី បានសរសេរពីមូលហេតុដែលសម្រេចចិត្តបួសដោយសារកូនស្រីក្នុងបណ្តាញសង្គមថា ណូឡា កូនស្រីជាទីស្រឡាញ់របស់ម្តាយ ម្តាយបានធ្វើរឿងមួយដែលប្លែកសម្រាប់ក្រសែភ្នែកមនុស្សទូទៅ គឺកោរសក់ កោរចិញ្ចើម និងស្លៀកពាក់ដូនជី ពុំមែនគេចពីអ្វីទេ ប៉ុន្តែដើម្បីដើរចូលទៅក្នុងចិត្តរបស់ខ្លួនឯង រកសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ពិតប្រាកដ ដែលម្តាយចង់ចែករំលែកឱ្យកូន… ។

ក្រោយពីនាងបានសរសេរក្នុងបណ្តាញសង្គមបែបនេះ មិត្តភក្តិ និងអ្នកគាំទ្រនាងក៏ចូលបញ្ចេញមតិសរសើរពីទឹកចិត្តស្រឡាញ់កូនរបស់ដូនជី ជែននី ព្រមទាំងចូលរួមអនុមោទនាបុណ្យយ៉ាងច្រើន ។

គួរបញ្ជាក់ថា តារាសម្តែងដ៏ល្បីរបស់ថៃរូបនេះបានសម្រេចចិត្តបួសរយៈពេល៩ថ្ងៃ ដើម្បីស្វែងរកភាពស្ងប់ស្ងាត់ផ្លូវចិត្ត ក្រោយពីមានបញ្ហាជីវិតផ្ទាល់ខ្លួនជាច្រើន ទើបជ្រើសរើសព្រះធម៌ជាទិសដៅសម្រាប់ភាពសុខសាន្តផ្លូវចិត្ត ។ កន្លងមក នាងធ្លាប់ធ្វើដំណើរទៅចូលរួមពិធីកាត់សក់ដោយព្រះសង្ឃនៅប្រទេសស្រីលង្កា ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃ Matichon រាយការណ៍ថា មេបញ្ជាការភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង បានប្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋថៃមកលេងប្រាសាទបុរាណទាំង៣កន្លែង គឺប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាមាន់តូច និងប្រាសាទតាក្របី រួមទាំងទិញផលិតផលថៃដាក់លក់នៅតាមព្រំដែនដើម្បីលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍ និងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចព្រំដែន ។

លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង មេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគ២ បាននិយាយពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែកក្កថា ថា កងទ័ពថៃបានរក្សាអធិបតេយ្យភាពនៅតាមព្រំដែន ហើយកន្លងមក ពលរដ្ឋថៃបានមកលេងប្រាសាទទាំង៣នេះ និងយករបស់របរមកចែកឱ្យកងទ័ពដើម្បីផ្តល់កម្លាំងចិត្តជាបន្តបន្ទាប់ ។ ពលរដ្ឋថៃបានមកលេងប្រាសាទតាមាន់ធំនៅខេត្តសុរិន្ទ ដែលជាប្រាសាទដ៏ស្រស់ស្អាតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ស្ថាបត្យកម្មបុរាណឆ្លុះបញ្ចាំងពីសិល្បៈ និងវប្បធម៌ ។

ក្រៅពីនេះ ពលរដ្ឋថៃក៏បានមកលេងប្រាសាតាក្របីផងដែរ ដែលស្ថិតនៅតំបន់បានថៃនិយមផាត់តាណា ភូមិទី១៧ ឃុំបាក់ដៃ ស្រុកភ្នំដងរ៉ាក់ ខេត្តសុរិន្ទ មានទីតាំងនៅភាគខាងកើត និងចម្ងាយប្រមាណ១២គីឡូម៉ែត្រពីប្រាសាទតាមាន់ធំ ។ រីឯប្រាសាទតាមាន់តូច ស្ថិតនៅតំបន់បានណងខាន់ណាសាមគ្គី ភូមិទី៨ ឃុំតាមាន់ ស្រុកភ្នំដងរ៉ាក់ ខេត្តសុរិន្ទ ដែលស្ថិតក្នុងឧទ្យានប្រវត្តិសាស្ត្រក្រុមប្រាសាទតាមាន់ ។

ខ្ញុំសូមឱ្យពលរដ្ឋថៃទូទាំងប្រទេសធ្វើដំណើរមកលេងប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាមាន់តូច ប្រាសាទតាក្របី ទស្សនាទេសភាពតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ព្រមទាំងទិញវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ និងផលិតផលពីពលរដ្ឋក្នុងតំបន់ដែលដាក់លក់តាមផ្លូវ និងហាងនៅព្រំដែន ដើម្បីលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍ ក៏ដូចជាជំរុញសេដ្ឋកិច្ចព្រំដែន ។ ពលរដ្ឋថៃអាចដើរលេងក្នុងស្រុក និងជួយទិញផលិតផលក្នុងស្រុក ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង ។

គួរបញ្ជាក់ថា កន្លងមក លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង បានស្នើឱ្យក្រសួងមហាផ្ទៃថៃបិទប្រាសាទតាមាន់ធំ ដោយសារឃើញពលរដ្ឋខ្មែរមកលេងប្រាសាទកើនឡើងកាន់តែច្រើន ដោយសារបារម្ភពីពលរដ្ឋខ្មែរនាំគ្នាច្រៀងចម្រៀងជាតិបង្ហាញអត្តសញ្ញាណជាតិនៅលើប្រាសាទ ។ ប៉ុន្តែហេតុអ្វីពេលនេះ លោកបែរជាប្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋថៃនៅទូទាំងប្រទេសមកលេងប្រាសាទទៅវិញ តើលោកមានគិតពីពលរដ្ឋថៃបង្ហាញអត្តសញ្ញាណជាតិនៅលើប្រាសាទដែរឬទេ?

កាលពីចុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពថៃរាយការណ៍ថា ពលរដ្ឋខ្មែរបានមកលេងប្រាសាទតាមាន់ធំ ស្ថិតនៅភូមិតាមាន់សែនជ័យ ឃុំគោកមន ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ (ជាប់ខេត្តសុរិន្ទ) កើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ទើបកងទ័ពថៃស្នើទៅក្រសួងការពារជាតិបិទប្រាសាទតាមាន់ធំ ។ ពេលនោះ លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ ដែលនៅកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិប្រាប់ថា រដ្ឋាភិបាលបានប្រគល់អំណាចឱ្យកងទ័ពមានសិទ្ធិសម្រេចបិទព្រំដែន ហើយលោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង អាចបិទប្រាសាទតាមាន់ធំ ពីព្រោះលោកយល់ច្បាស់ពីស្ថានការណ៍ព្រំដែន ៕

ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក ម៉ារីស សាងៀមផុង បាននិយាយពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃថា បច្ចុប្បន្ន ស្ថានការណ៍ព្រំដែនតានតឹងបានធ្លាក់ចុះមួយកម្រិត គ្មានការប៉ះទង្គិចគ្នា ប៉ុន្តែអាចអាចមានការរក្សាកម្លាំងទ័ព និងអាវុធនៅតាមព្រំដែន ។ រដ្ឋាភិបាលថៃចង់ឃើញការកាត់បន្ថយកងទ័ពនៅតាមតំបន់ផ្សេងៗឱ្យដូចនឹងអំឡុងពេលដែលកម្ពុជា-ថៃមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលថៃបារម្ភពីសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋក្នុងតំបន់ ។

លោក ម៉ារីស សាងៀមផុង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសបាននិយាយពីចំណាត់ការរបស់ក្រសួងដែលពលរដ្ឋថៃចង់ឱ្យមានវិធានការតទល់ ខណៈពលរដ្ឋខ្លះទៀតយល់ថា ក្រសួងមានតួនាទីផ្លូវការ ដូច្នេះ ការទំនាក់ទំនងផ្សេងៗត្រូវតែប្រើប្រាស់វិធីផ្លូវការ ឬការទូតក្នុងការចរចា ។ បើក្រសួងតាមដានស្ថានការណ៍ពីប្រភពមិនផ្លូវការអាចធ្វើឱ្យក្រសួងពុំយល់ពីភាគីម្ខាងទៀត ។

ប្រទេសថៃ និងរដ្ឋាភិបាលថៃពុំឆ្លើយតបទៅភាគីណាមួយតាមរយៈបណ្តាញសង្គម ពីព្រោះវាពុំផ្លូវការ ហើយក្រសួងនឹងជូនដំណឹងជាផ្លូវការប៉ុណ្ណោះ ក៏ដូចជាការពិចារណាថា ពេលនិយាយ ឬទាក់ទងអ្វីមួយនឹងមានផលប៉ះពាល់ដូចម្តេច ។ នេះជាការទទួលខុសត្រូវ និងក្រមសីលធម៌របស់បុគ្គលម្នាក់ៗ ។

ក្រសួងការបរទេសថៃ និងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសបានទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសនានា និងគ្រប់ភាគីតាមរយៈការទូតជាបន្តបន្ទាប់ដើម្បីបង្ហាញពីគោលជំហរ គោលបំណង និងភាពត្រឹមត្រូវតាមការឯកភាពរបស់ប្រទេសទាំងពីរលើការចរចាទ្វេភាគី ហើយសូមអំពាវនាវឱ្យកម្ពុជាផ្តល់ភាពសំខាន់លើការចរចាទ្វេភាគីបន្តទៀត ។ ការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមជាសិទ្ធិរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ ប៉ុន្តែបើមានផលប៉ះពាល់ គួរទទួលខុសត្រូវនូវអ្វីដែលកើតឡើង និងពិរណាថា តើត្រូវឆ្លើយតបកម្រិតណា ។ ក្រសួងការបរទេសនឹងរក្សាទំនាក់ទំនងផ្លូវការ និងជ្រើសរើសប្រធានបទឆ្លើយតបដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការចរចាថ្ងៃអនាគត ។

ការចរចាពីខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនពុំងាយស្រួលទេ គ្មានអ្នកណាចង់ឱ្យប្រទេសខ្លួនបាត់បង់អធិបតេយ្យ ប៉ុន្តែត្រូវចំណាយពេលពិភាក្សា ប្រទេសថៃនឹងការពារអធិបតេយ្យភាព សូមឱ្យពលរដ្ឋមានទំនុកចិត្ត ។ លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ ក៏ពុំចង់ឱ្យបាត់បង់អ្វីទាំងអស់ យើងត្រូវចៀសវាងការបាត់បង់ និងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋនៅព្រំដែនអាចរស់នៅរួមគ្នាយ៉ាងមានសន្តិភាព ស្ងប់ស្ងាត់ ចៀសវាងផលប៉ះពាល់ដោយសារភាពតានតឹង ។

ភាគីកម្ពុជាព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែននៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) លោក ម៉ារីស សាងៀមផុង យល់ថា ថៃ និងប្រទេសផ្សេងៗ រួមទាំងប្រទេសមហាអំណាចពុំទទួលស្គាល់អំណាចតុលាការ ICJ តាំងពីឆ្នាំ១៩៦០ លោកពុំបារម្ភឡើយ ពីព្រោះក្រសួងការបរទេសថៃបានបង្កើតគណៈកម្មការតាមដានដើម្បីត្រៀមខ្លួន ។

ការប្រជុំគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមា និងបោះបង្គោលព្រំដែនគោក (JBC) កម្ពុជា-ថៃ កាលពីថ្ងៃទី១៤-១៥ ខែមិថុនា គឺជាជោគជ័យរបស់ភាគីទាំងសងខាងដើម្បីកំណត់ព្រំដែនរួមគ្នា ។ នេះបង្ហាញថា យន្តការទ្វេភាគីនៅតែអាចអនុវត្តបន្ត និងដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន ។ ក្រសួងការបរទេសពុំចង់តទល់គ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងបណ្តាញសង្គម ដោយសារវាពុំផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ការដោះស្រាយបញ្ហារវាងប្រទេសទាំងពីរ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ម៉ារីស សាងៀមផុង ៕