សិង្ហបុរី ៖ យុវជនជំនាន់ក្រោយ (Gen Z) របស់សិង្ហបុរីជាច្រើនបានជ្រើសរើស«ក្លឹបកាហ្វេ» ឬការបង្កើតបរិយាកាសជួបជុំសប្បាយរីករាយដោយគ្មានជាតិអាល់កុល និងបារី ជំនួសដោយការផឹកាហ្វេ ជជែកគ្នាលេង និងរាំកម្សាន្ត ដើម្បីបង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយមនុស្សជុំវិញខ្លួន។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន South China Morning Post។

«ក្លឹបកាហ្វេ» ជាកន្លែងកម្សាន្តនៅពេលថ្ងៃរសៀល រហូតដល់ល្ងាចដែលបម្រើអតិថិជននូវជាតិកាហ្វេអ៊ីន គឺជាផ្នែកមួយនៃការកន្សាន្តដោយគ្មានជាតិអាល់កុល ដែលជំរុញដោយក្រុមមនុស្សជំនាន់ Gen Z ដែលកំពុងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី និងកន្លែងផ្សេងទៀតក្នុងពិភពលោក។

បើទោះជាភ្ញៀវដែលចូលទៅកម្សាន្តនៅក្នុងក្លឹប ឬបារទាំងនោះមិនបានទទួលទានភេសជ្ជៈដែលមានជាតិស្រវឹងក៏ដោយ ប៉ុន្តែសកម្មភាពកម្សាន្តទូទៅដូចជា ការរាំ ការច្រៀង ឬការជជែកគ្នាលេងយ៉ាងសប្បាយរីករាយនៅតែមានដូចធម្មតា។ លោក Aden Low អាយុ 21 ឆ្នាំ ជាសហស្ថាបនិកនៃហាង Beans and Beats ដែលរៀបចំការញាំកាហ្វេនៅទីកន្លែងផ្សេងៗគ្នាបាននិយាយថា “មនុស្សជាច្រើនគិតថាគ្រឿងស្រវឹងផ្តល់ឱ្យអ្នកនូវអារម្មណ៍រីករាយ ប៉ុន្តែជួនកាលជាតិកាហ្វេអ៊ីនក៏អាចធ្វើវាបានដែរ។ ហើយនេះជាមូលហេតុដែលបរិយាកាសនៅក្នុងហាងរបស់យើងមានទំនោរទៅរកភាពស្វាហាប់” ។

បើតាមរបាយការណ៍ជាច្រើនបាននិយាយថា Gen Z (ក្រុមមនុស្សកើតក្នុងឆ្នាំ 1997-2012) កំពុងតែមានការពេញនិយមជាមួយនឹងចលនាដ៏មានសណ្តាប់ធ្នាប់នៅក្នុងសង្គម និងទទួលបានប្រជាប្រិយភាពនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម។ ភាគច្រើននៃមនុស្សដែលចង់ឈប់សម្រាកពីការផឹកស្រា ឬតមទាំងស្រុង តែងតែលើកឡើងពីហេតុផលសុខភាព និងស្ងប់សុខនៃផ្លូវចិត្ត។

ចំណែកអង្គការសុខភាពពិភពលោកបាននិយាយនៅក្នុងរបាយការណ៍ឆ្នាំ 2024 ថា “ការផ្លាស់ប្តូទម្លាប់ប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងត្រូវបានគេសង្កេតឃើញនៅក្នុងការស្ទង់មតិចំនួនប្រជាជន និងការសិក្សាជាក្រុម។ ជាទូទៅ ការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងក្នុងចំណោមមនុស្សវ័យជំទង់បានថយចុះ” ។

គួរឲ្យដឹងផងដែរថា ក្លឹបកាហ្វេ ជាធម្មតាត្រូវបានគេប្រារព្ធឡើងនៅក្នុងហាងកាហ្វេ បារ និងកន្លែងផ្សេងទៀតដូចជាស្កាយបារនៅលើដំបូលអាគារ។ វាមានបរិយាកាសស្រាលស្រទន់ អមដោយតន្ត្រីចម្រុះជាមួយនឹងកាហ្វេពិសេសៗដែលបម្រើក្នុងពែងក្រដាស ខណៈអ្នកចូលរួមអាចរាំកម្សាន្ត និងបង្កើនមិត្តភក្តិថ្មីៗយ៉ាងរស់រវើក។

វាទទួលបានការគាំទ្រពីសំណាក់យុវជនជាច្រើន ដោយពួកគេយល់ថាពិធីជប់លៀងនៅក្នុងក្លឹបកាហ្វេដែលបញ្ចប់ទៅត្រឹមម៉ោង៤ល្ងាច គឺជាការកម្សាន្តបែបថ្មីមួយដែលមានសុវត្ថិភាពបំផុត មិនថាចំពោះសុខភាព ឬសន្តិសុខផ្ទាល់ខ្លួននោះទេ។ យុវជនទាំងនោះជឿជាក់ថា ភាពសប្បាយរីករាយ ឬការបង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយសង្គម មិនទាមទារឲ្យមានវត្តមានរបស់គ្រឿងស្រវឹងឡើយ ប៉ុន្តែវាអាស្រ័យលើការជ្រើសរើសរបស់បុគ្គលផ្ទាល់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ បានប្រជុំពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីមកពីក្រសួងពាក់ព័ន្ធដើម្បីសម្រាលទុក្ខលំបាករបស់ឈ្មួញថៃក្នុងខេត្តជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា ចំនួន៧ ហើយលោកស្រីបញ្ជាក់ថា គ្មានទំនិញ និងផ្លែឈើថៃកកស្ទះនៅព្រំដែនទេ ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលពន្លឿនការស្វែងរកទីផ្សារបន្ថែមក្នុងប្រទេស ព្រមទាំងនាំចេញទៅឡាវ វៀតណាម និងចិន ក៏ដូចជាដោះស្រាយបញ្ហាការលួចនាំចូលទិន្នផលកសិកម្ម ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath ។

នាវេលាម៉ោង៥និង៤០នាទី ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានសរសេរសារ និងបង្ហោះរូបភាពលោកស្រីប្រជុំជាមួយមន្ត្រីមកពីក្រសួងពាក់ព័ន្ធនៅវិមានរដ្ឋាភិបាលក្នុងហ្វេសប៊ុក ក្រោយពីលោកស្រីស្តាប់ពីទុក្ខលំបាករបស់ឈ្មួញនៅខេត្តស្រះកែវ និងខេត្ត៦ទៀតនៅជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា ដែលឈ្មួញមានបញ្ហាការនាំចេញទំនិញ ។ លោកស្រីបានអញ្ជើញលោក ណាត់ថាផន ណាគផានីត អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ, លោក ជុឡាផាន់ អាម៉នវីវ៉ាត់ អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ និងលោក វុទ្ធិក្រៃ លីវីរ៉ាផាន់ មន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងអ្នកតំណាងឈ្មួញនៅខេត្តស្រះកែវ មកពិភាក្សាស្វែងរកដំណោះស្រាយ និងសម្រាលទុក្ខលំបាករបស់ពលរដ្ឋ ។

ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុរាយការណ៍ថា បច្ចុប្បន្ន គ្មានទំនិញ និងផ្លែឈើថៃកកស្ទះនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃទេ ដោយសារក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានស្វែងរកទីផ្សារបន្ថែមក្នុងប្រទេស ខណៈទំនិញ និងផ្លែឈើមួយចំនួនទៀត ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបាននាំចេញទៅប្រទេសឡាវ វៀតណាម និងចិន ។ រីឯបញ្ហាការខ្វះខាតពលករ គឺថៃបានស្វែងរកពលករមកពីប្រទេសផ្សេងៗដើម្បីធ្វើការផ្នែកកសិកម្ម និងសេវាកម្ម ពេលនេះ ថៃមានពលករគ្រប់គ្រាន់ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោកស្រី ផេថងថាន ។

លោកស្រីបន្តថា ចំណែកតម្លៃទិន្នផលកសិកម្មរងផលប៉ះពាល់ដោយសារការលួចនាំចូលពីក្រៅប្រទេស ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃទិន្នផលកសិកម្មរបស់កសិករថៃធ្លាក់ធ្លាក់ចុះ គឺក្រសួងកសិកម្ម ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ នឹងពិភាក្សាជាមួយគ្នាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ ។ យើងនឹងកំណត់កូតា និងវិធានការគយច្បាស់លាស់ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់របស់កសិករថៃ និងរក្សាតម្លៃទិន្នផលកសិកម្មក្នុងស្រុក ។

ផ្ទុយពីការលើកឡើងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ម្ចាស់ចម្ការដាំដំណាំមង្ឃុតនៅខេត្តណារ៉ាធីវ៉ាត បានត្អូញត្អែរពីតម្លៃមង្ឃុតធ្លាក់ចុះខ្លាំងក្រោយពីកងទ័ពថៃបិទព្រំដែនទាំងអស់ជាមួយកម្ពុជា ក៏សម្រេចចិត្តដឹកមង្ឃុតជាច្រើនតោនយកទៅចាក់ចោល ។ ម្ចាស់ចម្ការរូបនេះប្រាប់ថា ឈឺចិត្តនឹងតម្លៃមង្ឃុតធ្លាក់ចុះខ្លាំងពេក ហើយការបោះចោលជាជម្រើសល្អបំផុត គឺល្អជាងយកទៅចែកឱ្យអ្នកដទៃបរិភោគពុំគិតថ្លៃ នាំតែរងការរិះគន់ថា យកមង្ឃុតមិនល្អមកចែក ។ បើយកទៅចែកនៅពន្ធនាគារ គឺតម្រូវឱ្យមានការសុំអនុញ្ញាតច្រើន ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃអះអាងថា គ្មានទំនិញ និងផ្លែឈើថៃកកស្ទះនៅព្រំដែនទេ ដោយសារថៃមានទីផ្សារនាំចេញក្រៅពីកម្ពុជា ដូចជា ៖ ឡាវ វៀតណាម និងចិន ហេតុអ្វីទើបកសិករថៃយកមង្ឃុតជាច្រើនតោនមកចាក់ចោលបែបនេះ?

ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មាន Thai PBS រាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ថា យោងតាមលទ្ធផលស្ទង់មតិ គឺពលរដ្ឋថៃភាគច្រើនគាំទ្រឱ្យមេដឹកនាំគណបក្សប្រជាជន លោក ណាតថាផុង រឿងបញ្ញាវុធ ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ដែលលោកទទួលបានសំឡេងគាំទ្រលំដាប់ទី១ រហូតដល់៣១.៤៨% ដោយសារលោកជាយុវជនជំនាន់ថ្មីហ៊ានបញ្ចេញមតិ និងមានគោលជំហរនយោបាយច្បាស់លាស់ ។ រីឯលោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រត្រឹមតែ៩.២០% ប៉ុណ្ណោះ និងស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី៥ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា មជ្ឈមណ្ឌលស្ទង់មតិ Nida Poll បានបង្ហាញលទ្ធផលស្ទង់មតិពីការពេញនិយមរបស់ពលរដ្ឋផ្នែកនយោបាយប្រចាំត្រីមាស ចាប់ពីថ្ងៃទី១៩ ដល់ថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ។ ការស្ទង់មតិនេះបានសាកសួរពីបុគ្គលដែលពលរដ្ឋគាំទ្រឱ្យធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ហើយលទ្ធផលបង្ហាញថា លោក ណាតថាផុង រឿងបញ្ញាវុធ មេដឹកនាំគណបក្សប្រជាជន ទទួលបានសំឡេងគាំទ្ររហូតដល់៣១.៤៨% ស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី១ ដោយសារលោកជាយុវជនជំនាន់ថ្មីហ៊ានបញ្ចេញមតិ មានគំនិតច្បាស់លាស់ និងបង្ហាញគោលជំហរនយោបាយច្បាស់លាស់ ។

អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា ស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី៣ ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រ ១២.៧២% ដោយសារលោកជាមនុស្សនិយាយពិត ធ្វើពិត និយាយត្រង់ទៅ ត្រង់មក មានភាពស្មោះត្រង់ និងធ្វើឱ្យប្រទេសថៃមានសុខសន្តិភាព ពលរដ្ឋចង់បាននាយករដ្ឋមន្ត្រីមានភាពម៉ឺងម៉ាត់ដូចលោក ប្រាយុទ្ធ ។

បុគ្គលទទួលបានសំឡេងគាំទ្រពីពលរដ្ឋស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី៤ គឺលោក អនុថិន ឆាន់វីរៈគូន មកពីគណបក្សភូមិចៃថៃ ដែលទទួលបាន៩.៦៤% ដោយសារលោកក្លាហានសម្រេចចិត្ត និងមានបទពិសោធន៍ផ្នែកគ្រប់គ្រងប្រទេស ។

លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបច្ចុប្បន្នមកពីគណបក្សភឿថៃ ស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី៥ និងទទួលបានសំឡេងគាំទ្រពីពលរដ្ឋត្រឹមតែ៩.២០% ប៉ុណ្ណោះ ។ លោកស្រីតាំងចិត្តធ្វើការ បើទោះជាបទពិសោធន៍មានកម្រិតក៏ដោយ ហើយពលរដ្ឋចង់ផ្តល់ឱកាសឱ្យលោកស្រីបង្ហាញសមត្ថភាពដឹកនាំប្រទេស ។ ចំណែកលំដាប់ទី២ គឺពុំទាន់មានបុគ្គលណាស័ក្តិសមធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅឡើយទេ ។

មេដឹកនាំគណបក្សប្រជាជន លោក ណាតថាផុង រឿងបញ្ញាវុធ និយាយថា អរគុណពលរដ្ឋដែលគាំទ្រលោកឱ្យធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ភាពបរាជ័យរបស់រដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នអាចឈានទៅរកដំណោះស្រាយដែលពលរដ្ឋពុំចង់ឃើញ គឺការប្រគល់អំណាចឱ្យកងទ័ព ឬអំណាចក្រៅប្រព័ន្ធ ។

គួរបញ្ជាក់ថា លទ្ធផលស្ទង់មតិការពេញចិត្តរបស់ពលរដ្ឋថៃកាលពី៣ខែមុន គឺលោកស្រី ផេថងថាន ស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី១ ខណៈលោក ណាតថាផុង មេដឹកនាំគណបក្សប្រជាជន លំដាប់ទី២ ប៉ុន្តែការស្ទង់មតិចុងក្រោយនេះ គឺលោក ណាតថាផុង ទទួលបានគាំទ្រខ្ពស់ជាងលោកស្រី ផេថងថាន ។ ការធ្លាក់ចុះប្រជាប្រិយភាពរបស់លោកស្រី ផេថងថាន បង្ហាញថា លោកស្រីបរាជ័យក្នុងការដឹកនាំប្រទេស និងគ្មានភាពច្បាស់លាស់ ៕