ប្រទេសជប៉ុន ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ក្រសួងការពារជាតិជប៉ុនបានចេញលិខិតប្រកាសជាថ្មីពីការបង្កើនសកម្មភាពខ្លាំងក្លារបស់កងទ័ពចិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខជប៉ុនយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ខណៈយន្តហោះកងទ័ពចិនធ្លាប់រំលោ.ភដែនអាកាសជប៉ុន ។ លិខិតប្រកាសនេះបានផ្សព្វផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ដោយបញ្ជាក់ថា ចិនបានបង្កើនសកម្មភាពកងទ័ពនៅទូទាំងតំបន់ និងក្បែរទឹកដីជប៉ុន ។

យន្តហោះកងទ័ពចិន១គ្រឿងបានហោះចូលដែនអាកាសជប៉ុន កាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ ។ បន្ទាប់មក នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ នាវាផ្ទុកយន្តហោះ និងនាវាចម្បាំងចិន ២គ្រឿងទៀតបានបើកឆ្លងកាត់កោះចំនួន២របស់ជប៉ុន ដែលស្ថិតនៅក្បែរតៃវ៉ាន់ ។ កងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិនបានធ្វើសកម្មភាពប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខជប៉ុនយ៉ាងខ្លាំង ហើយទង្វើរបស់ចិនគួរឱ្យបារម្ភណាស់ ។

មហិច្ឆតាកងទ័ពចិន គឺជាបញ្ហាប្រឈមយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ធំបំផុត និងពុំធ្លាប់កើតឡើងពីមុន ដែលនឹងប៉ះពាល់សន្តិសុខជប៉ុន និងពិភពលោក ។ កាលពីសប្តាហ៍ទី២ ខែកក្កដានេះ អាជ្ញាធរទីក្រុងតូក្យូបញ្ជាក់ថា មានយន្តហោះចម្បាំងចិន១គ្រឿងបានហោះក្បែរយន្តហោះស៊ើបការណ៍ជប៉ុន ដែលឆ្ងាយពីគ្នាត្រឹមតែ៣០ម៉ែត្រនៅសមុទ្រចិនខាងកើត ។

កាលពីឆ្នាំ២០២៤ នាវាចិនបានធ្វើដំណើរក្បែរកោះ Senkaku ឬចិនហៅថា កោះ Diaoyu រហូតដល់៣៥៥លើក ។ នៅឆ្នាំដដែល ជប៉ុនបានពិនិត្យឃើញនាវាផ្ទុកយន្តហោះចិន ចំនួន២គ្រឿងបានបើកឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកជាលើកដំបូង និងបើកចូលតំបន់សេដ្ឋកិច្ច EEZ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលចិនអះអាងថា វាគ្រាន់តែជាការហ្វឹកហាត់ធម្មតា ។

កងទ័ពចិនថែមទាំងធ្វើសមយុទ្ធជាមួយកងទ័ពរុស្ស៊ី ដែលបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ចិនមានបំណងបង្ហាញអំណាចរបស់ខ្លួនលើជប៉ុន ។ ជាមួយគ្នានេះ លិខិតប្រកាសរបស់ជប៉ុនបញ្ជាក់ថា សកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើង ក៏គំរាមកំហែងសន្តិសុខជប៉ុនខ្លាំងដែរ ។

ប្រទេសជប៉ុនស្ថិតក្នុងដំណាក់ការបង្កើនថវិកាការពារជាតិស្របតាមស្តង់ដារស្មើ២% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) តាមការកំណត់របស់អង្គការសន្ធិសញ្ញាអាត្លង់ទិកខាងជើង (NATO) ។ ក្រៅពីនេះ ជប៉ុនបានសហការផ្នែកកងទ័ពជាមួយអាមេរិក និងបណ្តាប្រទេសជាមិត្តរបស់អាមេរិកក្នុងតំបន់ ដើម្បីឱ្យកងទ័ពជប៉ុន-អាមេរិកអាចទប់ទល់ការគំរាមផ្សេងៗយ៉ាងរហ័ស ដូចជា ៖ ករណីចិនឈ្លានពានតៃវ៉ាន់ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង រាយការណ៍ថា កងទ័ពថៃចំនួន១៤នាក់ បានដើរល្បាតនៅតំបន់ភ្នំ៤៨១ ស្ថិតនៅស្រុកណាមយឺន ខេត្តឧប៊ុនរ៉ាជធានី ជាប់ព្រំដែនប្រទេសកម្ពុជា ស្រាប់តែកងទ័ពថៃ៣នាក់ ដើរជាន់មីនបន្សល់ទុកក្នុងសមរភូមិចាស់បណ្តាលឱ្យរងរបួស ក្នុងនោះកងទ័ពម្នាក់រងរបួសកជើងធ្ងន់ធ្ងរ រីឯកងទ័ព២នាក់ទៀតរងរបួសស្រាល ។ បន្ទាប់មក កងទ័ពដែលដើរល្បាតជាមួយគ្នាក៏បានទាក់ទងទៅគ្រូពេទ្យដើម្បីសុំការសង្គ្រោះបឋមមុនពេលបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យ ។

សារព័ត៌មាន Khaosod រាយការណ៍ថា កងទ័ពថៃបានដើរល្បាតក្នុងតំបន់ធ្លាប់ល្បាតជាប្រចាំនៅស្រុកណាមយឺន ខេត្តឧប៊ុនរ៉ាជថានី កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា ប៉ុន្តែកងទ័ព៣នាក់ បានដើរជាន់មីននៅតំបន់ភ្នំ៤៨១ បណ្តាលឱ្យរងរបួសធ្ងន់ និងស្រាល បើតាមការស៊ើបអង្កេតរបស់កងទ័ព គឺវាជាគ្រាប់មីនដែលបន្សល់ទុកក្នុងសមរភូមិចាស់ ។ ក្រោយមក កងទ័ពរងរបួសទាំង៣នាក់ត្រូវបានបញ្ជូនភ្លាមៗទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យណាមយឺន ដើម្បីឱ្យគ្រូពេទ្យជួយសង្គ្រោះ ។

ខាងមន្ទីរពេទ្យណាមយឺន ក៏បានបញ្ជូនកងទ័ពទាំង៣នាក់ទៅសង្គ្រោះបន្តនៅមន្ទីរពេទ្យ Fort Sunpasitthiprasong នៅស្រុកវ៉ារីនឆាំរ៉ាប ខេត្តឧប៊ុនរ៉ាជថានី តាមរយៈឧទ្ធម្ភាគចក្រ រួចហើយ គ្រូពេទ្យបញ្ជូនកងទ័ព៣នាក់ទៅកាន់បន្ទប់សង្គ្រោះបន្ទាន់ និងវះកាត់កងទ័ពម្នាក់ដែលរងរបួសធ្ងន់ ។

ដោយឡែក សារព័ត៌មានថៃ Nation TV រាយការណ៍ថា គ្រាប់មីននៅតំបន់ភ្នំ៤៨១ អាចជាគ្រាប់មីនដែលកម្ពុជាយកមកដាក់ថ្មីក្នុងសមរភូមិចាស់ដែលបានដោះគ្រាប់មីនរួចហើយ ។ វាជាគ្រាប់មីនថ្មីផលិតនៅប្រទេសវៀតណាម ហើយសារព័ត៌មាននេះចោទប្រកាន់ថា កម្ពុជាបានយកគ្រាប់មីនមកដាក់ជាថ្មីក្នុងសមរភូមិចាស់បណ្តាលឱ្យកងទ័ពថៃដើរជាន់រងរបួស ។

វាជាការទម្លាក់កំហុស និងចោទប្រកាន់មកលើកម្ពុជាដោយគ្មានភស្តុតាង ស្របពេលស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃពុំទាន់ធូរស្រាល ។ កម្ពុជាពុំចង់បង្កសង្គ្រាមជាមួយប្រទេសជិតខាងទេ គឺមានតែប្រទេសថៃប៉ុណ្ណោះដែលតែងតែគំរាមកំហែងប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ពជាបន្តបន្ទាប់ និងបិទព្រំដែនដើម្បីដាក់សម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចមកលើកម្ពុជា ៕

ប្រទេសថៃ ៖ មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង និយាយថា ស្ត្រីខ្មែរបានបង្កភាពចលាចលនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ហើយលោកអំពាវនាវឱ្យមេដឹកនាំកម្ពុជាសូមទោស និងថ្កោលទោសស្ត្រីខ្មែរដែលចង្អុលមុខកងទ័ពថៃនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ខណៈថៃបានចាត់វិធានការតាមច្បាប់រួចហើយទៅលើអតីតទាហានឈុតខ្មៅថៃវាយកងទ័ពខ្មែរនៅប្រាសាទតាមាន់ធំហើយគេចខ្លួន ។ ក្រៅពីនេះ កងទ័ពកម្ពុជា-ថៃបានឯកភាពគ្នាចំនួន៣ចំណុច ក្នុងការរៀបចំភ្ញៀវទេសចរមកលេងប្រាសាទតាមាន់ធំ ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Ch7HD News កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ។

កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា មានការប៉ះពាក្យសម្តីគ្នារវាងស្ត្រីខ្មែរជាភ្ញៀវទេសចរជាមួយកងទ័ពថៃនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ដោយសារកងទ័ពថៃហាមឃាត់ស្ត្រីខ្មែរម្នាក់មិនឱ្យឡើងប្រាសាទតាមាន់ធំដែលជាសម្បត្តិរបស់ខ្មែរ ប៉ុន្តែស្ត្រីខ្មែរតវ៉ាថា ប្រាសាទនេះជារបស់ខ្មែរ ទើបកងទ័ពថៃខឹងសម្បារ និងប្រមូលផ្តុំគ្នាឡើងប្រាសាទបណ្តេញស្ត្រីខ្មែរជាម្ចាស់ប្រាសាទ ប៉ុន្តែត្រូវបានកងទ័ពខ្មែរជួយអន្តរាគមន៍ ។ ក្រោយមក ក៏មានការជម្លៀសភ្ញៀវទេសចរចេញពីប្រាសាទជាបន្ទាន់ ប៉ុន្តែភាគីថៃបែរជាចោទប្រកាន់ថា ហេតុការណ៍នេះកើតឡើងដោយសារកម្ពុជាញុះញង់ចង់ឱ្យមានការប៉ះទង្គិច ។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា នៅប្រាសាទតាមាន់ធំ មេបញ្ជាការរងនៃកងកម្លាំងស៊ុណារី លោក ប៊ុនសឺម ប៊ុនបាំរ៉ុង បានពិភាក្សាជាមួយលោកឧត្តមសេនីយ៍ត្រី នាក់ វង្ស និងឯកភាពគ្នាចំនួន៣ចំណុច រួមមាន ៖

១-បើមានបញ្ហាកើតឡើងដោយសារភ្ញៀវទេសចរ ប្រសិនបើជាភ្ញៀវទេសចរថៃ សូមឱ្យកម្ពុជាជូនដំណឹងមកថៃដើម្បីឱ្យថៃនាំភ្ញៀវទេសចរចេញពីប្រាសាទតាមាន់ធំ ។ ដូចគ្នានេះ បើភ្ញៀវទេសចរកម្ពុជាបង្កបញ្ហា សូមឱ្យថៃជូនដំណឹងមកកម្ពុជាដើម្បីឱ្យកម្ពុជានាំភ្ញៀវទេសចរចេញពីប្រាសាទតាមាន់ធំ
២-បើមានបញ្ហាក្នុងតំបន់ គឺក្រុមមន្ត្រីសម្របសម្រួលមូលដ្ឋាន ចំនួន៧នាក់ ជាអ្នកដោះស្រាយបញ្ហា និង
៣-សូមឱ្យភាគីទាំងពីរត្រួតពិនិត្យភ្ញៀវទេសចរមុនពេលឡើងប្រាសាទតាមាន់ធំ ។

ចំណែកមេបញ្ជាករយោធភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង និយាយថា កងទ័ពកម្ពុជា-ថៃបានពិភាក្សាគ្នារៀបចំភ្ញៀវទេសចរមកលេងប្រាសាទតាមាន់ធំជាថ្មី និងព្រមព្រៀងគ្នាថា បើមានហេតុការណ៍អ្វីកើតឡើង គឺមិនឱ្យកងទ័ពទាំងសងខាងចូលមកក្នុងតំបន់ដាច់ខាត ហើយទុកតួនាទីនេះឱ្យមន្ត្រីសម្របសម្រួលព្រំដែនទាំងសងខាងដោះស្រាយ ។ បើភ្ញៀវទេសចរភាគីណាបង្កហេតុ គឺឱ្យភាគីនោះនាំភ្ញៀវទេសចររបស់ខ្លួនចេញពីតំបន់ដើម្បីកុំឱ្យហេតុការណ៍នេះកើតឡើងទៀត ដែលធ្វើឱ្យកងទ័ពកម្ពុជា-ថៃប្រឈមមុខគ្នា ។

ករណីឯកឧត្តម ទៀ សីហា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាទាមទារឱ្យអតីតទាហានឈុតខ្មៅថៃដែលវាយកងទ័ពខ្មែរនៅប្រាសាទតាមាន់ធំហើយគេចខ្លួននោះ សូមទោសកម្ពុជា គឺខាងថៃបានចាត់វិធានការអតីតទាហានឈុតខ្មៅនេះរួចហើយ ។ ប៉ុន្តែលោកសូមឱ្យមេដឹកនាំកម្ពុជាសូមទោស និងថ្កោលទោសស្ត្រីខ្មែរដែលចង្អុលមុខកងទ័ពថៃនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ដោយលោកចោទប្រកាន់ថា ស្ត្រីខ្មែររូបនេះបង្កភាពចលាចល និងចង្អុលមុខជេរកងទ័ពថៃនៅលើទឹកដីថៃ រួមទាំងចាត់វិធានការកងទ័ពកម្ពុជាដែលរុញកងទ័ពថៃរហូតដួល ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ លោក រាំងស៊ីម៉ាន់ រ៉ូម សមាជិកសភាថៃ និងជាអនុប្រធានគណបក្សប្រជាជន ក្នុងឋានៈជាប្រធានគណៈកម្មការសន្តិសុខជាតិ កិច្ចការព្រំដែន យុទ្ធសាស្ត្រជាតិ និងកំណែទម្រង់ បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានពីគម្រោងសាងសង់របងជុំវិញប្រាសាទតាមាន់ធំថា ប្រទេសថៃពុំចាំបាច់ចាក់ប្រេងលើគំនរភ្លើងទេ តើថៃធ្វើរបងដើម្បីអ្វី? បើថៃធ្វើរបង កម្ពុជានឹងយកបញ្ហានេះធ្វើឱ្យមានការប៉ះទង្គិចគ្នា ហើយកម្ពុជាអាចយកបញ្ហានេះទៅដោះស្រាយនៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ទើបលោកគិតថា ថៃពុំចាំបាច់ចាក់ប្រេងលើគំនរភ្លើង ។

សារព័ត៌មានថៃសួរថា គម្រោងធ្វើរបងជុំវិញប្រាសាទតាមាន់ធំនេះជាការអំពាវនាវរបស់ពលរដ្ឋថៃ ដោយពួកគេចោទប្រកាន់ថា កងទ័ពកម្ពុជាតែងតែបង្កបញ្ហាជាញឹកញាប់ តើលោកគិតដូចម្តេច? លោក រាំងស៊ីម៉ាន់ រ៉ូម សមាជិកសភាថៃ និងជាអនុប្រធានគណបក្សប្រជាជន និយាយថា ត្រូវតែគិតជាមុនថា តើថៃត្រូវការអ្វី ប្រសិនបើថៃត្រូវការឱ្យកម្ពុជានាំថៃទៅដោះស្រាយបញ្ហានៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ គឺថៃអាចធ្វើរបងក៏បាន ។

ប៉ុន្តែបើត្រូវការឱ្យព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃត្រឡប់មករកភាពប្រក្រតីឡើងវិញ ហើយចង់ឱ្យប្រទេសនានាលើពិភពលោក មើលឃើញថា កម្ពុជា គឺជា Land of Scammers គឺថៃត្រូវតែធ្វើចិត្តឱ្យធ្ងន់ ពុំគួរដុតភ្លើងនៅតំបន់ផ្សេងៗបណ្តាលឱ្យមានការប៉ះទង្គិចទេ ។ ប្រទេសទាំងពីរប៉ះទង្គិចគ្នាពេលណា គឺកម្ពុជានឹងនាំថៃឡើងតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ហើយពេលនោះ កម្ពុជានឹងទទួលជ័យជម្នះ ។

ដោយឡែក នាពេលថ្មីៗនេះ អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃ លោក ណាតផុន ណាកផានិត បាននិយាយមកកាន់សារព័ត៌មានថា ប្រទេសថៃគ្មានគម្រោងសាងសង់របងនៅប្រាសាទតាមាន់ធំដូចការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន និងសូមឱ្យជឿជាក់លើព័ត៌មានផ្លូវការពីរដ្ឋាភិបាលថៃប៉ុណ្ណោះ ។ លោកសុំកិច្ចសហការពីសារព័ត៌មាននានាដែលផ្សព្វផ្សាយពីបញ្ហាកម្ពុជា-ថៃ សូមផ្សព្វផ្សាយតែព័ត៌មានពិតប្រាកដ ។

លោក ណាតផុន ណាកផានិត អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិបាននិយាយពីការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានថ ថៃត្រៀមសាងសង់របងនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បរិវេណប្រាសាទតាមាន់ធំ រហូតធ្វើឱ្យសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជាថ្លែងថា បើថៃសាងសង់របងនឹងមានសង្គ្រាម ។ លោកធ្លាប់ស្នើសុំកិច្ចសហការពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាកម្ពុជា-ថៃ គឺជាការតទល់ដោយពាក្យសម្តី ប៉ុន្តែគ្មានឯកសារផ្លូវការ ។ ដូច្នេះ លោកចង់ឱ្យស្តាប់ព័ត៌មានផ្លូវការពីរដ្ឋាភិបាលដែលទទួលខុសត្រូវផ្នែកនេះ ។

ដោយឡែក លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ថា ការសាងសង់របងជុំវិញប្រាសាទតាមាន់ធំ អាចនឹងមានបញ្ហាកើតឡើង ប៉ុន្តែបើរដ្ឋាភិបាលថៃបញ្ជាឱ្យសាងសង់របង កងទ័ពត្រូវតែសាងសង់តាមបញ្ជា ។ ដូច្នេះ ត្រូវពិចារណាឱ្យបានល្អិតល្អន់ យើងប្រើប្រាស់តាមផែនទីរបស់ថៃ មិនថា Google កំណត់ប្រាសាទតាមាន់ធំស្ថិតនៅប្រទេសណាទេ វាជារឿងបច្ចេកទេសដែលរដ្ឋាភិបាលមានតួនាទីដោះស្រាយ ៕