គូឡាឡាំពួរ៖ ព្រះមហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ីនឹងធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចដ៏សំខាន់មួយទៅកាន់ប្រទេសរុស្ស៊ី ដើម្បីជួបជាមួយប្រធានាធិបតី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ខណៈដែលប្រទេសទាំងពីរសម្លឹងមើលការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ ចំពេលមានការផ្លាស់ប្តូរជាសកល។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន CNA។

ព្រះរាជវាំងបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ថា ដំណើររបស់ស្តេចស៊ុលតង់ Ibrahim Sultan Iskandar នឹងធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃអង្គារ (ថ្ងៃទី ៥ ខែសីហា) ដល់ថ្ងៃទី ១០ ខែសីហា គឺតាមការអញ្ជើញរបស់ពូទីន ដែលមានទីតាំងនៅវិមានក្រឹមឡាំងក្នុងទីក្រុងមូស្គូ។ វានឹងក្លាយជាដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋលើកដំបូងរបស់ព្រះមហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ីទៅកាន់ប្រទេសរុស្ស៊ីចាប់តាំងពីទំនាក់ទំនងការទូតត្រូវបានបង្កើតឡើងរវាងប្រទេសទាំងពីរក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៧។

លោក Istana Negara បាននិយាយថា ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះក៏ឆ្លុះបញ្ចាំងពីតួនាទីដ៏សំខាន់របស់រាជាធិបតេយ្យម៉ាឡេស៊ី ក្នុងការជំរុញការទូតរបស់ប្រទេសនេះផងដែរ”។ លោក បន្ថែមថា វាក៏អាចបើកផ្លូវថ្មីសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យនានា រួមទាំងពាណិជ្ជកម្ម បច្ចេកវិទ្យា និងការអប់រំឧត្តមសិក្សាផងដែរ។ បន្ថែមពីនេះ វិមានក្រឹមឡាំងបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ថា ការអភិវឌ្ឍន៍បន្ថែមទៀតនៃទំនាក់ទំនងរុស្ស៊ី-ម៉ាឡេស៊ី ក៏ដូចជា “បញ្ហាអន្តរជាតិ និងតំបន់មួយចំនួន” នឹងស្ថិតនៅក្នុងរបៀបវារៈក្នុងអំឡុងពេលកិច្ចចរចនេះ។

យ៉ាងណាមិញ ក្នុងនាមជាប្រធានសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ានបច្ចុប្បន្ន) ម៉ាឡេស៊ីក៏នឹងដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាយុទ្ធសាស្ត្រ ជាពិសេសក្នុងបរិបទនៃឋានៈរបស់រុស្ស៊ីជាដៃគូសន្ទនាអាស៊ានចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៦ មក។ គួររំលឹកថា ដំណើរទស្សនកិច្ចជាប្រវត្តិសាស្ត្រនាពេលខាងមុខរបស់ព្រះមហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ី ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានការផ្លាស់ប្តូរថ្មីៗរវាងប្រទេសទាំងពីរ រួមទាំងដំណើរទស្សនកិច្ច និងការបំពេញទស្សនកិច្ចរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី Anwar Ibrahimផងដែរ។ លោក Anwar បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​បី​លើក​ទៅ​រុស្ស៊ី​ក្នុងរួចមកហើយ ដោយ​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ចុងក្រោយ​របស់​លោក​គឺ​នៅ​ក្នុង​ខែ​ឧសភា។

លើសពីការសម្លឹងមើលការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី លោកក៏បាននិងកំពុងជំរុញការពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងរុស្ស៊ី និងអាស៊ានផងដែរ។ ដូចគ្នានេះ លោក Anwar បានអញ្ជើញលោក Putin ឱ្យចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានក្នុងខែតុលាផងដែរ ប៉ុន្តែនៅមិនច្បាស់ទេថា តើមេដឹកនាំរុស្ស៊ីនឹងទទួលបានដីកាចាប់ខ្លួនដោយតុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ (ICC) ដែរឬទេ ប្រសិនបើលោកធ្វើដំណើរមកចូលរួម។ ទោះជាយ៉ាងណា ម៉ាឡេស៊ីមិនមែនជាប្រទេសហត្ថលេខីរបស់ ICC ទេ។

អ្នកវិភាគពីមុនបានប្រាប់សារព័ត៌មាន CNA ថាការសម្រេចចិត្តរបស់លោក អាន់វ៉ា ក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងអាស៊ាន-រុស្ស៊ី អាចធ្វើឱ្យប្រទេសសមាជិក និងដៃគូសន្ទនាមួយចំនួន មានការធូរស្បើយ រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសលោកខាងលិចផ្សេងទៀត៕

នៅវេលាម៉ោង១១ព្រឹក ថ្ងៃទី០៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ថៃបានបញ្ជូនកម្លាំងប្រដាប់ដោយអាវុធគ្រប់ដៃ និងគ្រឿងចក្រ ចូលក្នុងតំបន់អានសេះ និងតំបន់ផ្សេងទៀត ដែលជាដែនអធិបតេយ្យរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ហើយថែមទាំងបានរាយបន្លាលួស បើទោះបីជាត្រូវបានហាមឃាត់យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់កងកម្លាំងកម្ពុជាក៏ដោយ។ តើនេះឬ? ជាការគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បា.ញ់ និងត្រូវការសន្តិភាពដែលថៃនិយាយ?

គួររំលឹកថា កម្ពុជាទើបតែបានរៀបចំនូវដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់អនុព័ន្ធយោធាបរទេស ប្រចាំនៅកម្ពុជា ទៅកាន់ទីកន្លែងនោះកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលនោះបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ទីនោះគឺជាដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា។ ទង្វើរបស់ថៃនេះ គឺជាការរំលោភបំពានដល់បទឈប់បាញ់យ៉ាងគឃ្លើន និងបានបង្កការគំរាមកំហែងដ៏ធ្ងន់ធ្ងរចំពោះសន្តិភាព និងសន្តិសុខនៅតាមតំបន់បណ្តោយព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរ។

ដោយឡែកនៅមុននេះបន្តិច មេទ័ពភូមិភាគ២ថៃ លោក Boonsin Padklang បានបញ្ជាក់ប្រាប់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថៃថា យោធាថៃនឹងនៅតែប្រកាន់ជំហរការពារអធិបតេយ្យភាព និងមិនព្រមដកថយជាដាច់ខាត។

ស្របពេលដែលមេទ័ពរូបនេះប្រកាសពីការរក្សាជំហរមិនដកថយទ័ព ខណៈពេលដែលយោធាថៃចាប់ផ្ដើមបញ្ជូនកម្លាំងប្រដាប់ដោយអាវុធគ្រប់ដៃ គ្រឿងចក្រ និងរាយបន្លាលួស ចូលមកកាន់ទឹកដីកម្ពុជាបែបនេះ តើជាការរក្សាជំហរការពារអធិបតេយ្យភាពថៃ ឬជាការរក្សាជំហរឈ្លានពានកម្ពុជាឲ្យប្រាកដ?

យ៉ាងណាមិញ កម្ពុជាបានអំពាវនាវដល់សហគមន៍អន្តរជាតិ ជាពិសេសប្រទេសដៃគូដែលបានខិតខំប្រឹងប្រែងជួយឱ្យសម្រេចបានបទឈប់បាញ់ដ៏លំបាកមួយនេះ ហើយសុទ្ធតែមានបំណងចង់ឃើញបទឈប់បាញ់មួយនេះត្រូវបានអនុវត្តដោយពេញលេញ និងប្រកបប្រសិទ្ធភាព ទាមទារឱ្យថៃបញ្ឈប់ទង្វើឈ្លានពានរបស់ខ្លួនជាបន្ទាន់ និងគោរពឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់នូវច្បាប់អន្តរជាតិ ជាពិសេសអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា៕

(បាងកក)៖ អ្នកជំនាញផ្នែកសន្តិសុខ និងកិច្ចការបរទេសថៃ បានជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលថៃ បង្កើតក្រុមទំនាក់ទំនងឯកទេស និងធ្វើការឲ្យបានជិតស្និទ្ធជាមួយម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីគ្រប់គ្រងការចរចាររបស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ជាមួយប្រទេសកម្ពុជាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងមានតម្លាភាព។

យោងតាមសារព័ត៌មាន The Nation នាថ្ងៃទី4 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 នេះបានឲ្យដឹងថា អ្នកជំនាញផ្នែកសន្តិសុខ និងកិច្ចការអន្តរជាតិរបស់ថៃ លោកសាស្ត្រាចារ្យបណ្ឌិត Panitan Wattanayagorn បានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃ បង្កើនយុទ្ធសាស្ត្របន្ថែមទៀត ក្នុងការដោះស្រាយព័ត៌មានមិនពិត ក្នុងអំឡុងពេលចរចាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា។

លោក Panitan Wattanayagorn ចាត់ទុកព័ត៌មានភាគច្រើនដែលមានប្រភពមកពីកម្ពុជា ថាជារឿងមិនពិត ដូច្នេះលោកបានសង្កត់ធ្ងន់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលថៃ ធ្វើយ៉ាងណាក្រុមឯកទេសទំនាក់ទំនងមួយដើម្បីប្រឆាំងនឹងអ្វីដែលខ្លួនហៅថាជារឿងប្រឌិតនោះ ជៀសវាងការប៉ះពាល់ដល់កិច្ចពិភាក្សាគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC)។ អ្នកជំនាញផ្នែកសន្តិសុខរូបនេះក៏បានផ្តល់យោបល់ឱ្យអាជ្ញាធរថៃ ឲ្យធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចពិភាក្សានេះ ដើម្បីជួយរៀបចំរបៀបវារៈ និងគ្រប់គ្រងព័ត៌មានសំខាន់ៗ ដែលគួរចែកចាយទៅកាន់សាធារណៈជន និងសហគមន៍អន្តរជាតិ។

បន្ថែមពីនេះ លោកបានស្នើឱ្យមានការចូលរួមពីប្រទេសមហាអំណាចដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិនជាអ្នកសង្កេតការណ៍ក្នុងការចរចា ដោយជឿថាវត្តមានរបស់ពួកគេនឹងផ្តល់នូវតុល្យភាព និងកាត់បន្ថយភាពលំអៀងដែលអាចកើតមាន។ អនុសាសន៍ទាំងនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំងឡើងដែលថាព័ត៌មានមិនពិតរបស់កម្ពុជាអាចនឹងមានឥទ្ធិពលលើមតិអន្តរជាតិ ឬលទ្ធផលការទូត ដែលអាចធ្វើឲ្យថៃក្លាយជាប្រទេសដែលលែងគួឲ្យទុកចិត្ត។
គួរជម្រាបថា ការលើកឡើងខាងលើរបស់អ្នកជំនាញថៃរូបនេះ គឺជាការឆ្លុះបញ្ជាំងពីក្ដីបារម្ភរបស់ថៃក្នុងការចរចានៃកិច្ចប្រជុំពិភាក្សា GBC ដែលនឹងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី4 ដល់ទី7 សីហាខាងមុខ ដោយមានវត្តមានអាមេរិក ចិន និងម៉ាឡេសុីចូលរួមក្នុងនាមជាអ្នកសង្កេតការ ព្រោះយល់ថាប្រទេសទាំងបីអាចនឹងលំអៀងមកខាងកម្ពុជា៕

ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ អ្នកនាំពាក្យរងកងទ័ពជើងគោកថៃ លោក រិឆា សុខសុវ៉ាណុន និយាយថា ក្រោយកម្ពុជា និងថៃអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បា.ញ់បន្ទាន់ កងទ័ពថៃក៏បានចាប់ខ្លួនកងទ័ពកម្ពុជាចំនួន២០នាក់ និងបញ្ជូនមកឃុំឃាំង ដោយកងទ័ពថៃបានថែទាំកងទ័ពកម្ពុជាតាមគោលការណ៍មនុស្សធម៌ បន្ទាប់មក កងទ័ពថៃបានដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជា២នាក់ឱ្យត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញ ។ រីឯកងទ័ពកម្ពុជា១៨នាក់ទៀត កងទ័ពថៃនឹងដោះលែង លុះត្រាតែស្ថានការណ៍ស្ងប់ស្ងាត់ និងអនុវត្តបទឈប់បា.ញ់ទាំងស្រុង ។

ការចាប់ខ្លួនកងទ័ពកម្ពុជាត្រូវបានមហាជនចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ហើយអ្នកនាំពាក្យរងកងទ័ពជើងគោកថៃ លោក រិឆា សុខសុវ៉ាណុន ចោទប្រកាន់ថា កម្ពុជាបានផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានទម្លាក់កំហុសលើថៃពាក់ព័ន្ធនឹងការចាប់ខ្លួនកងទ័ពកម្ពុជាមកធ្វើបាប ។ ហេតុនេះ កងទ័ពថៃសូមបញ្ជាក់ថា កងទ័ពកម្ពុជាទាំងអស់ដែលថៃចាប់ខ្លួន គឺទទួលបានការថែទាំតាមច្បាប់អន្តរជាតិក្នុឋានៈជាអ្នកទោសសង្គ្រាម ហើយថៃអនុវត្តតាមអនុសញ្ញាទីក្រុងហ្សឺណែវ ឆ្នាំ១៩៤៩ ដែលកម្ពុជា និងថៃ គឺជារដ្ឋភាគីនៃអនុសញ្ញានេះ ។

អ្នកនាំពាក្យរងកងទ័ពជើងគោកថៃបន្តថា ក្រោយការចាប់ខ្លួនកងទ័ពកម្ពុជាដែលថៃចាត់ទុកជាអ្នកទោសសង្គ្រាម គឺកងទ័ពថៃបានបញ្ជូនពួកគេចេញពីតំបន់គ្រោះថ្នាក់ពីការប្រយុទ្ធទៅកាន់កន្លែងសុវត្ថិភាពក្រោមការទទួលខុសត្រូវរបស់កងទ័ពភូមិភាគ២ ។ យើងបានផ្តល់អាហារ ទឹក សម្លៀកបំពាក់ដល់កងទ័ពកម្ពុជា រួមទាំងមានក្រុមគ្រូពេទ្យត្រួតពិនិត្យសុខភាព រួមទាំងអនុវត្តចំពោះកងទ័ពកម្ពុជាដោយគោរពតាមច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ ។

កាលពីថ្ងៃទី១ ខែសីហា កងទ័ពថៃបានដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាដែលរងរបួសឱ្យត្រឡប់មកប្រទេសវិញតាមច្រកព្រំដែនឆងចម ខេត្តសុរិន្ទ (ទល់មុខច្រកព្រំដែនអូរស្មាច់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ) ក្រោយពីកងទ័ពទាំង២រូបទទួលបានការព្យាបាលពីភាគីថៃ ។ រីឯកងទ័ពកម្ពុជា១៨នាក់ទៀត គឺថៃនៅតែបន្តឃុំខ្លួនក្នុងឋានៈជាអ្នកទោសសង្គ្រាម ថៃនឹងដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨នាក់ លុះត្រាតែស្ថានការណ៍ផ្ទុះអាវុធស្ងប់ស្ងាត់ ហើយកម្ពុជា-ថៃអនុវត្តបទឈប់បា.ញ់ទាំងស្រុងតាមការកំណត់ក្នុងអនុសញ្ញាទីក្រុងហ្សឺណែវ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យរងកងទ័ពជើងគោកថៃ ។

ចំណែកកម្ពុជាអាចនឹងពឹងពាក់កាកបាទក្រហមអន្តរជាតិឱ្យជួយរំដោះកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨នាក់ ដែលកងទ័ពថៃកំពុងឃុំឃាំង ។ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជាបានបង្ហោះសារក្នុងហ្វេសប៊ុកថា កម្ពុជាឈានទៅរកការពឹងពាក់លើកាកបាទក្រហមអន្តរជាតិដើម្បីជួយដល់កងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨នាក់ដែលថៃចាប់ក្រោយបទឈប់បាញ់ ពីព្រោះថៃពុំទាន់បញ្ជូនមកឱ្យកម្ពុជាវិញ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការចាប់ខ្លួនកងទ័ពកម្ពុជានេះ គឺជាការបំពានបទឈប់បាញ់របស់ភាគីថៃ ដែលខ្លួនបានព្រមព្រៀងជាមួយកម្ពុជាអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់បន្ទាន់ដោយឥតលក្ខខណ្ឌ ។ ហេតុអ្វីថៃរង់ចាំរហូតដល់ស្ថានការណ៍ស្ងប់ស្ងាត់ និងអនុវត្តបទឈប់បា.ញ់ទងស្រុង ទើបដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជា១៨នាក់ ឬមួយថៃមានល្បិចអ្វីម្យ៉ាង?

ប្រទេសចិន ៖ ទោះជាអាមេរិក និងចិនបានចរចាពាណិជ្ជកម្មជាមួយគ្នាក្តី ប៉ុន្តែមហាអំណាចទាំងពីរមានបញ្ហារឿងថាមពល ដោយសារចិននៅតែបន្តទិញប្រេងឥន្ធនៈពីអ៊ីរ៉ង់ និងរុស្ស៊ី ទោះជាអាមេរិកប្រកាសដំឡើងពន្ធទំនិញរហូតដល់១០០% ក្តី ។ អ្នកវិភាគយល់ឃើញថា ចិនអាចប្រើប្រាស់ថាមពលដើម្បីចរចាឱ្យអាមេរិកបន្ធូរបន្ថយការគ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យា ខណៈប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ពុំហ៊ានដំឡើងពន្ធទំនិញចិនតាមការប្រកាស ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស នៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ។

គេហទំព័រ Yahoo Finance រាយការណ៍នៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ថា ទោះជាអាមេរិក និងចិនអាចចរចាជាច្រើនប្រធានបទដើម្បីធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម និងចៀសវាងការដំឡើងពន្ធទំនិញ ប៉ុន្តែមហាអំណាចទាំងពីរពុំឯកភាពក្នុងប្រធានបទសំខាន់ គឺអាមេរិកអំពាវនាវឱ្យចិនឈប់ទិញប្រេងឥន្ធនៈអ៊ីរ៉ង់ និងរុស្ស៊ី ។ ការលក់ប្រេងឥន្ធនៈឱ្យចិនជាចំណូលយ៉ាងសំខាន់របស់ប្រទេសទាំងពីរអនុវត្តគោលនយោបាយកងទ័ព និងការបរទេស ជាពិសេស រុស្ស៊ីនឹងយកចំណូលពីការលក់ប្រេងទៅចំណាយក្នុងសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែន ហើយអ៊ីរ៉ង់នឹងយកចំណូលចំណាយឱ្យក្រុមប្រដាប់អាវុធ ។

ក្រសួងការបរទេសចិនបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍តាមបណ្តាញសង្គម X ថា ៖ «ចិននឹងរក្សាថាមពលជាប្រយោជន៍របស់ខ្លួន រីឯការដាក់សម្ពាធរបស់អាមេរិកនឹងពុំទទួលបានផល ។ ចិននឹងការពារអធិបតេយ្យ សន្តិសុខ និងផលប្រយោជន៍ការអភិវឌ្ឍ ដែលបង្ហាញថា ចិននៅតែភ្ជាប់ពាណិជ្ជកម្មជាមួយគោលនយោបាយថាមពល និងការបរទេស» ។

តាមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុអាមេរិក គឺចិនច្បាស់លាស់ជាមួយអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន និងសុខចិត្តបង់ពន្ធទំនិញរហូតដល់១០០% ដោយចិនពុំធ្វើតាមការអំពាវនាវរបស់អាមេរិក ។ គោលជំហររឹងមាំរបស់ចិនពុំធ្វើឱ្យការចរចាពាណិជ្ជកម្មផ្អាកទេ ហើយអាមេរិក-ចិនអាចនឹងសម្រេចចិត្តព្រមព្រៀងសំខាន់ ។

អ្នកវិភាគពាណិជ្ជកម្មយល់ថា លោក Trump នឹងពុំដំឡើងពន្ធទំនិញចិន១០០%ទេ ពីព្រោះអាចប៉ះពាល់ដល់ការចរចាពាណិជ្ជកម្មទាំងអស់ និងកាត់បន្ថយការប្រកាសកិច្ចព្រមព្រៀងរួមរវាងលោក Trump និងប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង នាចុងឆ្នាំ២០២៥ ។ ចិនអាចយកបញ្ហាទិញប្រេងឥន្ធនៈចរចាជាមួយអាមេរិក ដូចជា ៖ ឱ្យអាមេរិកបន្ធូរបន្ថយការគ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យា និងបន្ថយពន្ធទំនិញប្រទេសផ្សេង ។

ក្រៅពីនេះ ចិននៅតែពឹងផ្អែកការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈតម្លៃថោករបស់អ៊ីរ៉ង់ និងរុស្ស៊ី ។ អ៊ីរ៉ង់បាននាំចេញប្រេងឥន្ធនៈពី៨០% ទៅ៩០% ទៅចិន ខណៈចិននាំចូលប្រេងឥន្ធនៈពីរុស្ស៊ី រហូតដល់ជាង១លាន៣សែនបារ៉ែលក្នុង១ថ្ងៃ កាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ។ ចិននឹងពុំឈប់ទិញប្រេងពីប្រទេសទាំងពីរងាយៗទេ ដោយសារតម្លៃថោកជាងទីផ្សារ ជាពិសេស ពេលសេដ្ឋកិច្ចចិនរងសម្ពាធ ។

នេះបង្ហាញថា ទោះជាអាមេរិក និងចិន ចង់កាត់បន្ថយស្ថានការណ៍តានតឹងសេដ្ឋកិច្ច ប៉ុន្តែថាមពល និងភូមិសាស្ត្រនៅតែជាឧបសគ្គយ៉ាងធំក្នុងការធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់មហាអំណាចទាំងពីរដែលប្រឈមនឹងភាពពុំប្រាកដប្រជារយៈពេលយូរ ។ រីឯឥណ្ឌា ក៏រងសម្ពាធការដំឡើងពន្ធទំនិញពីអាមេរិកដែរ ដោយសារឥណ្ឌានៅតែបន្តទិញប្រេងឥន្ធនៈពីរុស្ស៊ី ។ លោក Trump ប្រកាសដំឡើងពន្ធទំនិញឥណ្ឌាលើសពី២៥% ខណៈឥណ្ឌាថា ខ្លួនមានទំនាក់ទំនងជាមួយរុស្ស៊ីយូរហើយ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ព្រឹទ្ធអាមេរិកបានធ្វើសេចក្តីព្រៀងច្បាប់ផ្តល់អំណាចឱ្យប្រធានាធិបតីអាចដំឡើងពន្ធទំនិញខ្ពស់រហូតដល់៥០០% សម្រាប់ប្រទេសណាដែលទិញថាមពលពីរុស្ស៊ី ហើយសេចក្តីព្រៀងច្បាប់នេះមានសំឡេងគាំទ្រ៨៤សំឡេង ក្នុងចំណោម១០០សំឡេង ៕

ថៃ៖ អ្នកភូមិអ្នកស្រុកនៅក្នុងខេត្តមួយចំនួនរបស់ប្រទេសថៃបាននាំគ្នាភ័យស្លន់ស្លោ បន្ទាប់ពីឮសូរលាន់សន្ធឹកពេញមេឃ ខណៈមានដុំភ្លើងធំមួយកំពុងហោះនៅលើអាកាស ដែលបើតាមអ្នកជំនាញក្រោយមកបានបញ្ជាក់ថា នោះគឺជាបាតុភូតធម្មជាតិ ហើយដុំភ្លើងដែលគេឃើញនោះគឺជា «ផ្កាយដុះកន្ទុយ»។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃបានឲ្យដឹងថា នាយប់ពាក់កណ្ដាលអាធ្រាតឆ្លងចូលថ្ងៃទី០៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ អ្នកយកព័ត៌មានបានរាយការណ៍ថា ពលរដ្ឋថៃជាច្រើនបានឃើញដុំភ្លើងដ៏ធំមួយ និងលឺសម្លេងផ្ទុះយ៉ាងចម្លែកក្នុងខេត្តមួយចំនួន ពិសេសភូមិភាគឦសាន ដូចជាខេត្ត នគររាជសីមា ខនកែន និងស៊ីសាកេត។ រឿងនេះ បង្កើតបានជាការព្រួយបារម្ភដល់អ្នកភូមិ ដែលនាំឱ្យពួកគេជឿថាវាជាសញ្ញានៃភាពចលាចលតាមព្រំដែន។

ទំព័រហ្វេសប៊ុកមួយដែលនិយាយពីតារាសាស្ត្រថៃ បានអះអាងថា ដុំភ្លើងដ៏ធំដែលហោះមក អមដោយការផ្ទុះដ៏ខ្លាំងនោះ បានបង្ហាញខ្លួនឲ្យអ្នកស្រុកនៅក្នុងខេត្តជាច្រើនក្នុងប្រទេសថៃបានឃើញ កាលពីយប់មិញនេះ។ បើតាមការស៊ើបអង្កេត វាទំនងជាអាចម៍ផ្កាយ ដែលជាបាតុភូតធម្មជាតិមួយ ដែលកើតឡើងនៅពេលដែលវត្ថុសេឡេស្ទាលតូចមួយចូលទៅក្នុងបរិយាកាសរបស់ផែនដី ហើយប៉ះនឹងខ្យល់ក្នុងរយៈកំពស់ប្រហែល 80-120 គីឡូម៉ែត្រ ទើបបង្កើតបានជាពន្លឺភ្លឺពេញផ្ទៃមេឃ។

គួរជម្រាបថា បើតាមអបិយជំនឿរបស់ខ្មែរតាំងពីបុរាណកាលមក ការប្រទះឃើញផ្កាយដុះកន្ទុយនេះ អាចជាប្រផ្នូលមិនល្អសម្រាប់ប្រទេសនោះឡើយ។ តាមការកត់ចំណាំរបស់ចាស់ៗជាច្រើនជំនាន់បានបញញជាក់ថា ផ្កាយនេះគឺជាសញ្ញានៃសេចក្តីវិនាសអន្តរាយ និង កលិយុគផ្សេងៗដែលនឹងកើតមាននៅក្នុងស្រុកទេស។

ដូច្នេះហើយ ការប្រទះឃើញផ្កាយដុះកន្ទុយរបស់ប្រជាជននៅក្នុងប្រទេសថៃនេះ អាចជាការចង់បង្ហាញថា ប្រទេសនេះកំពុងតែមានរឿងក្តៅក្រហាយកើតឡើងហើយ ជាពិសេសគឺកើតឡើងចំពេលប្រទេសមួយនេះ កំពុងឈ្លានពានចង់បានទឹកដី និង តែងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញមកលើប្រទេសកម្ពុជាម្ដងហើយម្ដងទៀតមិនចេះចប់។

មិនត្រឹមតែជាមួយប្រទេសជិតខាងនោះទេ ប៉ុន្តែថ្មីៗនេះបញ្ហាផ្ទៃក្នុងនៅក្នុងប្រទេសថៃក៏កំពុងជួបការរង្គោះរង្គើរ និងភាពវឹកវរផងដែរ រហូតធ្វើឲ្យទំព័រហ្វេសប៊ុកយោធាថៃ ចេញសារដាស់តឿន និងរម្លឹកទៅកាន់ពលរដ្ឋកុំឲ្យមានការប្រយុទ្ធគ្នាឯង៕