ការបិទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃជាឯកតោភាគីពីសំណាក់កងទ័ពថៃក្រោមហេតុផលផ្តល់សុវត្ថិភាពដល់ពលរដ្ឋខ្លួន និងទប់ស្កាត់បទល្មើសអនឡាញ បានធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនជប៉ុនកាន់តែច្រើនរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងដោយត្រូវចំណាយលើថ្លៃដឹកជញ្ជូនទំនិញរហូតដល់៣ដង ព្រមទាំងប៉ះពាល់ដល់គម្រោងពង្រីកអាជីវកម្ម «Thailand Plus One» ផងដែរ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានជប៉ុន ។

Yazaki Corporation គឺជាក្រុមហ៊ុនដំបូងគេរបស់ជប៉ុនដែលចាប់ផ្តើមអនុវត្តគម្រោងពង្រីកអាជីវកម្ម «Thailand Plus One» ប៉ុន្តែដោយសារក្រុមហ៊ុននេះពុំអាចដឹកជញ្ជូនទំនិញតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃផ្លូវគោក ក្រោយពីកងទ័ពថៃបិទព្រំដែនជាឯកតោភាគីកាលពីចុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ បានធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនប្តូរមកដឹកទំនិញតាមផ្លូវអាកាស និងផ្លូវទឹក ។

កន្លងមក ក្រុមហ៊ុននេះបានចំណាយពេល២ថ្ងៃសម្រាប់ដឹកទំនិញឆ្លងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃផ្លូវគោកតាមរយៈរថយន្តដឹកទំនិញ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុនចំណាយពេលរហូតដល់១០ថ្ងៃ សម្រាប់ការដឹកទំនិញតាមសមុទ្រ ។

ប្រធានសាខាក្រុមហ៊ុន Yazaki Corporation ប្រចាំប្រទេសថៃ និងកម្ពុជា និយាយថា ៖ «ទោះជាប្រទេសថៃស្ថិតនៅមិនឆ្ងាយពីរោងចក្រជប៉ុននៅខេត្តកោះកុង ប៉ុន្តែយើងត្រូវបង្ខំចិត្តដឹកទំនិញតាមរយៈផ្លូវផ្សេងវិញ» ។

ក្រៅពីនេះ ក៏មានក្រុមហ៊ុនជប៉ុនជាច្រើនទៀតរងផលប៉ះពាល់ដូចគ្នាក្រោយពីថៃបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ដោយសារក្រុមហ៊ុនទាំងនេះមានរោងចក្រផលិតទាំងនៅថៃ និងកម្ពុជា ។ តាមអ្នកជំនាញ គឺការបិទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃប៉ះពាល់ដល់ការចំណាយដើមទុនដឹកទំនិញរបស់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន និងប៉ះពាល់គម្រោង «Thailand Plus One» ដែលក្រុមហ៊ុនជប៉ុនអនុវត្តគម្រោងនេះដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាការចំណាយលើថ្លៃកម្លាំងពលកម្មខ្ពស់នៅថៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា តាំងពីឆ្នាំ១៩៩០ ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនជាច្រើន ជាពិសេស ក្រុមហ៊ុនរថយន្តបានពង្រីកអាជីវកម្មមកកាន់ប្រទេសថៃ ក្រោយពីការចំណាយថ្លៃកម្លាំងពលកម្មនៅជប៉ុនកើនឡើង ។ ចាប់ពីពេលនោះមក ថៃក៏ទទួលបានោកប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចពីក្រុមហ៊ុនជប៉ុន ប៉ុន្តែប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ការចំណាយថ្លៃកម្លាំងពលកម្មនៅថៃចាប់ផ្តើមកើនឡើង ទើបជប៉ុនផ្លាស់ប្តូររោងចក្រមកកម្ពុជា ឬផលិតនៅថៃដើម្បីនាំចេញទំនិញទៅទីផ្សារកម្ពុជា ដោយអនុវត្តគម្រោង «Thailand Plus One» ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ក្រោយពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ដាក់លក្ខខណ្ឌឱ្យកម្ពុជា-ថៃចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី នាចុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន និយាយថា មិនជំទាស់នឹងប្រធានាធិបតីអាមេរិកដែលចង់ជំរុញសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃ ។ ប៉ុន្តែថៃប្រកាន់យកផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួន និងចរចា លុះត្រាតែកម្ពុជាយល់ព្រមជម្លៀសពលរដ្ឋចេញពីតំបន់ព្រំដែនជាប់ខេត្តស្រះកែវមុនថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ។

នៅថ្ងៃទី៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន បាននិយាយក្រោយពីសារព័ត៌មានបរទេសចុះផ្សាយពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump ដាក់លក្ខខណ្ឌឱ្យកម្ពុជា-ថៃចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននាចុងខែតុលា ថា ថៃមានគោលជំហរច្បាស់លាស់ គឺថៃនឹងចរចា ដរាបណាកម្ពុជាជម្លៀសពលរដ្ឋចេញពីតំបន់ព្រំដែនជាប់ខេត្តស្រះកែវមុនថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ប៉ុណ្ណោះ ។ ទោះបីលោក Trump មានគោលបំណងល្អជំរុញសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃក្តី ប៉ុន្តែកម្ពុជាត្រូវតែអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌរបស់ថៃ ។

លោក អនុថីន និយាយបំភ្លៃថា ថៃជាប្រទេសរងគ្រោះ និងរងការឈ្លានពាន ហេតុនេះ ការចរចាអាចកើតឡើងបាន ដរាបណាកម្ពុជាអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌថៃទាំងអស់ រួមមាន ៖ ដកថយកម្លាំងទ័ព និងអាវុធចេញពីព្រំដែន, ជម្លៀសពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីតំបន់ព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ និងដោះមីននៅព្រំដែនដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ថៃ ។ បើលោក Trump ក្នុងឋានៈជាមនុស្សកណ្តាលអាចបញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យកម្ពុជាអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌទាំងនេះដើម្បីឱ្យថៃមានទំនុកចិត្តនោះ ថៃនឹងព្រមចរចាជាមួយកម្ពុជា ដោយសារជាប្រទេសជិតខាងគ្នា ។

លោកចាប់អារម្មណ៍តែផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេសថៃប៉ុណ្ណោះ ចំណែករឿងផ្សេងៗ ដូចជា ៖ លោក Trump នឹងទទួលបានពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពឬអត់ គឺលោកមិនចាប់អារម្មណ៍ទេ ។ បើលោក Trump ទទួលបានពានរង្វាន់សន្តិភាពមែននោះ លោកនឹងចូលរួមត្រេកអរ ប៉ុន្តែវាមិនពាក់ព័ន្ធនឹងថៃត្រូវចុះហត្ថលេខាសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជាឡើយ ។

ចំណែកមតិនានានៅប្រទេសថៃបារម្ភពីថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ពលរដ្ឋខ្មែរនឹងពុំព្រមចាកចេញពីទឹកដីរបស់ខ្លួនក្នុងតំបន់ព្រំដែនជាប់ខេត្តស្រះកែវ គឺលោក អនុថីន និយាយថា ប្រទេសថៃមានច្បាប់ និងបានប្រជុំត្រៀមផែនការបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែររួចអស់ហើយ ។ បើពលរដ្ឋខ្មែរពុំព្រមចាកចេញទេនោះ ថៃនឹងពុំយល់ព្រមជាដាច់ខាត ។

គួរបញ្ជាក់ថា កងទ័ព និងរដ្ឋាភិបាលថៃ បានគំរាមឱ្យកម្ពុជាជម្លៀសពលរដ្ឋចេញពីភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ក្នុងឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ (ជាប់ព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ) មុនថ្ងៃទី១០ ខែតុលានេះ បើមិនដូច្នោះទេ ថៃនឹងអនុវត្តច្បាប់ព្រៃ ។ ថៃបានទាមទារតំបន់នេះដោយឥតអៀនខ្មាស វង្វេងប្រវត្តិសាស្ត្រថា ជាទឹកដីរបស់ខ្លួនសម្អាងតាមផែនទីក្រៅផ្លូវការគូរជាឯកតោភាគី ហើយវាបានក្លាយជាប្រធានបទក្តៅនាពេលបច្ចុប្បន្នធ្វើឱ្យរាំងស្ទះការចរចា ៕

ប្រទេសថៃ៖ ធនាគារពិភពលោកបានព្រ.មានពីផលប៉ះពាល់ដែលបណ្ដាលមកពីបញ្ហាអស្ថិរភាពនយោបាយ ការរំខានផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម និងបញ្ហាមួយចំនួនទៀត ថាអាចនឹងធ្វើឲ្យការងើបឡើងវិញនៃសេដ្ឋកិច្ចថៃមានការអន់ថយ បើទោះជាមានការរំពឹងទុកថាសេដ្ឋកិច្ចថៃឆ្នាំនេះនឹងមានការកើនឡើងក៏ដោយ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation។

ក្នុងបច្ចុប្បន្នភាពសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីបូព៌ា និងប៉ាស៊ីហ្វិកចុងក្រោយបំផុត ធនាគារពិភពលោកបានទទួលស្គាល់ពីការស្តារឡើងវិញនូវសេដ្ឋកិច្ចរបស់ថៃក្រោយពេលនៃជំងឺរាតត្បាត ប៉ុន្តែបានព្រមានវិញថា អស្ថិរភាពនយោបាយដែលកើតមានញឹកញាប់ ការពន្យារពេលគោលនយោបាយសារពើពន្ធ និងការបិទច្រកព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាងអាចនឹងប៉ះពាល់ដល់សន្ទុះនៃល្បឿនសេដ្ឋកិច្ច។

កំណើនក្នុងតំបន់ត្រូវបានព្យាករណ៍ថានឹងកើនឡើង 4.8% នៅឆ្នាំនេះ និង 4.3% នៅឆ្នាំក្រោយ ដែលជាការធ្លាក់ចុះពី 5.0% កាលពីឆ្នាំមុន។ ប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេទាំងប្រាំក្នុងអាស៊ាន (ASEAN-5) – ឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី និងថៃ ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងកើនឡើងក្នុងអត្រា 4.6% នៅឆ្នាំនេះ និង 4.5% នៅឆ្នាំក្រោយ ដែលយឺតជាងឆ្នាំ 2024 ។

ភាពមិនច្បាស់លាស់នៃនយោបាយនៅក្នុងប្រទេស និងភាពតានតឹងក្នុងតំបន់អាចបំផ្លាញទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិនបរទេសដែលចង់បណ្ដាក់ទុននៅប្រទេសថៃ។ លើសពីនេះ ធនាគារពិភពលោកបានគូសបញ្ជាក់ថា ការបិទព្រំដែននាពេលថ្មីៗដែលជាប់ទាក់ទងនឹងបញ្ហាសន្តិសុខ និងជម្លោះនយោបាយជាមួយប្រទេសជិតខាងនេះ កំពុងបន្តដាក់សម្ពាធបន្ថែមលើពាណិជ្ជកម្ម និងភស្តុភារក្នុងស្រុក។

ធនាគារពិភពលោកក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរថា ការបិទព្រំដែនដែលអូសបន្លាយពេលកាន់តែយូរ និងការអនុវត្តច្បាប់យោធានៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បានរំខានដល់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្មក្នុងតំបន់ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់អ្នកនាំចេញខ្នាតតូច និងធ្លាក់ចុះខ្លាំងនៃការដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ព្រំដែនគោក។ បញ្ហាប្រឈមទាំងនេះ គួបផ្សំនឹងការរឹតបន្តឹងពាណិជ្ជកម្មជាសកល ដែលបន្តធ្វើឱ្យដំណើរការនាំចេញមានការធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក។

បើតាមរបាយការណ៍ព្យាករបានបង្ហាញថា កំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់ថៃនឹងកាត់បន្ថយបន្តិចមកនៅត្រឹម 1.8 ភាគរយនៅឆ្នាំ 2026 ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចសកល និងបញ្ហាប្រឈមក្នុងស្រុកដែលកំពុងបន្ត រួមទាំងបំណុលគ្រួសារខ្ពស់ និងឧបសគ្គទីផ្សារការងារ។

ជាមួយនឹងការចង្អុលបង្ហាញពីចំណុចអវិជ្ជមាននេះ ធនាគារពិភពលោកក៏បានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃរក្សាស្ថិរភាពគោលនយោបាយ ពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មជាមួយប្រទេសជិតខាង គាំទ្រដល់អាជីវកម្មខ្នាតតូច និងធានាឱ្យមានអភិបាលកិច្ចប្រកបដោយតម្លាភាព ដើម្បីពង្រឹងភាពធន់នៃសេដ្ឋកិច្ចចំពេលមានភាពមិនប្រាកដប្រជានៅក្នុងតំបន់៕

ប្រទេសថៃ ៖ ក្រោយពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ដាក់លក្ខខណ្ឌឱ្យកម្ពុជា-ថៃចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន នាចុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បែរជាភាគីថៃហាក់មិនសប្បាយចិត្តនឹងការកំណត់លក្ខខណ្ឌនេះ ។ ថៃយល់ថា វាជាការចាប់បង្ខំថៃចុះហត្ថលេខាសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីឱ្យប្រធានាធិបតីអាមេរិកទទួលបានផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន គឺពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាព ។

រយៈពេល១ឆ្នាំមកនេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump ព្យាយាមបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅប្រទេសជាច្រើន រួមទាំងសង្គ្រាមកម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីទទួលបានពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពប្រចាំឆ្នាំ២០២៥ ។ តាំងពីត្រឡប់មកកាន់តំណែងប្រធានាធិបតីអាមេរិកកាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ លោកបានជួយបញ្ចប់សង្គ្រាម និងជម្លោះ រហូតដល់៧កន្លែងនៅលើពិភពលោក ទើបលោកដាក់លក្ខខណ្ឌឱ្យកម្ពុជា-ថៃចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃនៅថ្ងៃទី៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា អតីតរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេស និងជាអតីតនាយករងទីភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍ព័ត៌មាននៅប្រទេសថៃ លោក ណាន់ធីវ៉ាត់ សាម៉ាត បានដាស់តឿនទៅនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន ពិចារណាឱ្យបានច្បាស់លាស់មុនសម្រេចចិត្តចុះហត្ថលេខាសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជាក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ។

លោក ណាន់ធីវ៉ាត់ បានសរសេរក្នុងហ្វេសប៊ុកមានចំណងជើង «សន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពក្លែងក្លាយ» ថា សារព័ត៌មានចុះផ្សាយពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump ដាក់លក្ខខណ្ឌឱ្យកម្ពុជា-ថៃចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននាចុងខែតុលា ដែលលោក Trump នឹងចូលរួមប្រជុំដែរ ។ តើថៃកំពុងត្រូវបង្ខំឱ្យមានសន្តិភាព មែនទេ? តើជាផលប្រយោជន៍របស់អ្នកណា តើដើម្បីឱ្យលោក Trump ទទួលបានពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាព? តើថៃនឹងទទួលបានប្រយោជន៍អ្វីពីសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា?

អតីតមន្ត្រីរាជការរូបនេះសួរថា តើអធិបតេយ្យទឹកដី និងផលប្រយោជន៍របស់ថៃនៅឯណា? ជីវិតជ.នជាតិថៃដែលស្លាប់ទៅហើយអាចរស់ឡើងវិញបានឬទេ ឬត្រូវឱ្យកម្ពុជា-ថៃចាប់ផ្តើមជាថ្មី? ឬថៃត្រូវស្តាប់តាមការបញ្ជារបស់អ្នកដទៃ? តើសន្តិភាពដែលចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀង គឺជាសន្ធិសញ្ញាមែនទេ? បើមែន ត្រូវសុំការអនុម័តពីរដ្ឋសភា បើរដ្ឋសភាមិនអនុម័ត គឺលោក អនុថីន ពុំអាចធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរហូតដល់៤ខែទេ ។ ហេតុនេះ សូមនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃគិតពីផលប្រយោជន៍ជាតិ ដោយដណ្តើមទឹកដីពីប្រទេសជិតខាង ទើបពលរដ្ឋថៃគាំទ្រ ។

លោក ណាន់ធីវ៉ាត់ មើលឃើញនយោបាយអន្តរជាតិ និងការទូតថៃអន់ខ្សោយជាងកម្ពុជា ថែមទាំងនិយាយមួលបង្កាច់ថា កម្ពុជា គឺជាកន្លែងប្រព្រឹត្តបទល្មើសឧក្រិដ្ឋកម្ម និងបោកបញ្ឆោតយកប្រាក់ពីមនុស្សទូទាំងពិភពលោកតាមរយៈអនឡាញ ថៃបានក្លាយជាប្រទេសចាញ់ ។ ហេតុនេះ ត្រូវគិតឱ្យបានច្បាស់លាស់មុនចុះហត្ថលេខាសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា តើអំណាចតវ៉ារបស់ថៃនៅឯណា?

គួរបញ្ជាក់ថា ថៃតែងតែគំរាមកំហែង បដិសេធសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា ថែមទាំងលាបពណ៌ និយាយមូលបង្កាច់ ចោទប្រកាន់ថា កម្ពុជា គឺជាទីតាំងបោកប្រាស់តាមប្រព័ន្ធអនឡាញដ៏ធំលើពិភពលោក ។ ការនិយាយលាបពណ៌ និងព្យាយាមទម្លាក់កំហុសមកលើកម្ពុជា គឺថៃចង់លាក់បាំងទង្វើអាក្រក់របស់ខ្លួន ពីព្រោះថៃត្រូវបានពិភពលោកចាត់ទុកជាទីតាំងឆបោកតាមអនឡាញដ៏ធំបំផុត ។

រដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពថៃ សុទ្ធតែពុំទទួលស្គាល់ការពិត និងតែងយកបញ្ហាឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន និងការឆបោកអនឡាញ ដែលពុំអាចដោះស្រាយក្នុងប្រទេសខ្លូនមកចោទប្រកាន់កម្ពុជា ។ ជនបរទេសរាប់ពាន់នាក់ត្រូវបានបោកប្រាស់ឱ្យទៅធ្វើការនៅថៃ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលថៃគ្មានចំណាត់ការលើក្រុមបោកប្រាស់អនឡាញ និង Call Center បែរមកចោទកម្ពុជាទៅវិញ ។ វាធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃ និងជនបរទេសរាប់ពាន់នាក់រងគ្រោះ ថែមទាំងធ្វើឱ្យក្រុមឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែននៅថៃចូលមកកម្ពុជា បង្កបញ្ហាដល់កម្ពុជា ៕