សារព័ត៌មានអន្តរជាតិ Al Jazeera, CNN, CNA, Nikkei Asia និងសារព័ត៌មានអន្តរជាតិផ្សេងទៀត ដែលមានអ្នកតាមដានរាប់លាននាក់នៅជុំវិញពិភពលោកបានចេញផ្សាយអំពីការពិតនាមុននេះបន្តិចថា ប្រទេសថៃបានបើកការវា.យប្រហា.រតាមផ្លូវអាកាសមកលើប្រទេសកម្ពុជា ខណៈដែលកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរបស់លោក Trump នៅតែមានប្រសិទ្ធភាព។

នៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Al Jazeera បានចុះផ្សាយអត្ថបទព័ត៌មានអមដោយចំណងជើងធំៗថា «ប្រទេសថៃបើ.កការវាយប្រហារផ្លូវអាកាសតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា» និងបានរៀបរាប់អំពីហេតុការណ៍នេះថា ការវាយប្រហារមកលើកម្ពុជាមុននេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីកងទ័ពភូមិន្ទថៃចោទប្រកាន់កងកម្លាំងកម្ពុជាថាបានបាញ់ទៅលើពួកគេមុន។

បន្ថែមលើនេះ Al Jazeera បានលើកឡើងពីពាក្យសម្ដីរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាលោកជំទាវ ម៉ាលីសុជាតា ដែលបានបញ្ជាក់ពីគោលជំហររបស់កម្ពុជាទៅលើករណីនេះថា កម្ពុជានឹងនៅតែរក្សាការអត់ធ្មត់ដោយមិនធ្វើការឆ្លើយតបសងសឹកទៅកាន់ភាគីថៃវិញនោះទេ។

ដោយឡែក ចំពោះការចុះផ្សាយរបស់កាសែត CNN នៅព្រឹកថ្ងៃដដែលនេះ បានបង្ហាញថា ការចាប់ផ្តើសកម្មភាពវា.យប្រហារតាមអាកាសលើប្រទេសកម្ពុជារបស់ប្រទេសថៃ ធ្វើឡើងខណៈដែលកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដែលផ្ដួចផ្ដើមឡើងដោយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump នៅតែមានតុល្យភាព ដែលនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពតានតឹងកាន់តែខ្លាំងឡើង បើទោះបីជាមានបទឈប់បា.ញ់នៅក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិហើយក៏ដោយ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានធំៗរបស់ពិភពលោកទាំងពីរដូចខាងលើ វាបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់អំពីការមើលឃើញរបស់អន្តរជាតិមកលើទង្វើឈ្លានពានយ៉ាងកំរោលរបស់យោធាថៃ ដែលមិនត្រឹមតែរំលោ.ភបទឈប់បា.ញ់ ទាត់ចោលសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួម និងបំផ្លាញកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏សបញ្ជាក់ឲ្យឃើញពីភាពគ្មានមនុស្សធម៌ផងដែរ តាមរយៈបើកការបា.ញ់ប្រហារទាំងគ្មានមូលហេតុមកលើកម្ពុជាមុន ដោយមិនខ្លាចការវា.យតម្លៃពីអន្តរជាតិ។

បន្ទាប់ពីការវា.យប្រហារនេះ កម្ពុជាបានអំពាវនាវឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិចូលរួមថ្កោលទោសយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ចំពោះការរំលោភបំពាន និងសកម្មភាពខុសច្បាប់របស់ថៃម្តងហើយម្តងទៀតនេះ ដោយទាមទារឱ្យថៃទទួលខុសត្រូវទាំងស្រុងចំពោះការរំលោភបំពានដ៏កំរោលនេះ។

កម្ពុជា ក៏អំពាវនាវឱ្យថៃបញ្ឈប់រាល់អរិភាពជាបន្ទាន់ ដែលគំរាមកំហែងដល់សន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់។ ទន្ទឹមនឹងនេះ កម្ពុជាអំពាវនាវឱ្យភាគីថៃងាកមកគោរពកិច្ចព្រម ព្រៀមបទឈប់បាញ់ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព និងកាតព្វកិច្ចទាំងឡាយនៅក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ ស្មោះត្រង់ និងដោយសុច្ឆន្ទៈពិតប្រាកដ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពថៃបានបើកការបា.ញ់ប្រ.ហារមកលើកងទ័ពកម្ពុជាដែលឈរជើងនៅតំបន់ព្រលានថ្ម ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ រួចហើយ កងទ័ពថៃក៏បើកការបា.ញ់ប្រ.ហារមកលើកងទ័ពកម្ពុជាជាលើកទី២ ដោយប្រើកាំភ្លើ.ងដៃបា.ញ់ជាច្រើនគ្រាប់នៅមុខខ្សែត្រៀមរបស់កម្ពុជាក្នុងភូមិសាស្រ្តអូរផ្កាស្នេហ៍ និងបន្តបា.ញ់ប្រ.ហារមកលើកងទ័ពកម្ពុជានៅទីតាំងព្រលានថ្ម ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ដោយប្រើកាំភ្លើ.ងដៃ និងកាំភ្លើ.ងត្បាល់ បា.ញ់ជាច្រើនគ្រាប់ ។ លើសពីនេះ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ កងទ័ពថៃបានបើកការបា.ញ់ប្រ.ហារមកលើកងកម្លាំងកម្ពុជានៅតំបន់អានសេះ ខេត្តព្រះវិហារ រួមទាំងបា.ញ់នៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ដោយប្រើប្រាស់រថក្រោះបា.ញ់ចូលជាច្រើន និងនៅតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ នៅ៥មករា និងនៅចំការចេក ។

កងទ័ពថៃបើកការបាញ់ប្រហារមកលើកងទ័ពកម្ពុជាជាច្រើនលើកនេះ បន្ទាប់ពីកងទ័ពថៃបានធ្វើសកម្មភាពបង្កហេតុជាច្រើនរាប់មិនអស់ច្រើនថ្ងៃមកហើយ ជាពិសេស កងទ័ពថៃបើកការបាញ់ប្រហារមកលើកងទ័ពកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ នៅព្រលានថ្ម ក្នុងចេតនាញុះញង់ដើម្បីនាំដល់ការប៉ះទង្គិចគ្នា និងមានគោលបំណងបំភ័ន្តសាធារណមតិជាតិ-អន្តរជាតិ ដើម្បីធ្វើលេសបង្កឱ្យមានភាពតានតឹងផ្នែកកងទ័ពជាមួយកម្ពុជាឡើងវិញ ។ ប៉ុន្តែថៃបែរជាចោទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋានមកលើកម្ពុជា ទាំងដែលកងទ័ពកម្ពុជាពុំបានបាញ់តបតឡើយ ដោយកំពុងបន្តតាមដានលើការវិវត្តនេះយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន និងយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់បំផុត ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃ លោក Natthaphon Narkphanit បានបញ្ជាឱ្យមេបញ្ជាការកំពូលកងទ័ព រហូតដល់គ្រប់អង្គភាពកងទ័ពបាញ់ប្រហារមកលើកម្ពុជាបន្តទៀតដោយគ្មានញញើតអាមេរិក បន្ទាប់ពីកងទ័ពថៃបើកការបាញ់ប្រហារលើកងទ័ពកម្ពុជាជាច្រើនថ្ងៃ ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃចោទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋានថា កងទ័ពកម្ពុជាបាញ់កងទ័ពថៃនៅតំបន់ព្រលានថ្ម ខេត្តស៊ីសាកេត ពេលកងទ័ពថៃកំពុងរៀបចំកែលម្អផ្លូវ បន្ទាប់មក ថៃក៏បានរៀបចំឆាកល្ខោនបំភ័ន្តភ្នែកអន្តរជាតិ ដោយឱ្យកងទ័ពរបស់ខ្លួន២នាក់សម្តែងជារងរបួស ដូចដែលថៃធ្លាប់សម្តែងរហូតមកដើម្បីចោទប្រកាន់កម្ពុជា ។

បន្ទាប់ពីស្ថានការណ៍ទឹកជំនន់នៅប្រទេសថៃស្រកចុះបន្តិច ក្រសួងការពារជាតិថៃ និងកងទ័ពថៃក៏ចាប់ផ្តើមបង្ករឿង និងបើកការបាញ់ប្រហារមកលើកម្ពុជាជាថ្មី រួចហើយចោទប្រកាន់កម្ពុជាដូចរាល់ដងដើម្បីធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍ព្រំដែនតានតឹងឡើងវិញ ។ កងទ័ពថៃបានបាញ់ និងព្យាយាមញុះញង់គ្រប់រូបភាពនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ទាំងដែលកងទ័ពកម្ពុជាមិនតបត ដោយកម្ពុជាឈរលើស្មារតីនៃការគោរពរាល់កិច្ចព្រមព្រៀងដែលបានឯកភាពគ្នា និងដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធីស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ។

កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ក្រោយពីកងទ័ពថៃបើកការវាយប្រហារមកលើកម្ពុជា ពួកគេក៏ជម្លៀសពលរដ្ឋរបស់ខ្លួននៅខេត្តចំនួន៤ ជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃភ្លាមៗ រួមមាន ៖ បុរីរាំ សុរិន្ទ ស៊ីសាកេត និងឧប៊ុនរ៉ាជថានី ទៅកាន់ជំរំភៀសសឹកដែលអាជ្ញាធរថៃបានរៀបចំមុនរួចជាស្រេចអស់ហើយ ។ ក្រសួងការពារជាតិថៃបានបញ្ជាឱ្យកងទ័ពគ្រប់អង្គភាពនៅជាប់ព្រំដែនកម្ពុជាការពារសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋថៃ ក្នុងអំឡុងពេលកងទ័ពថៃបើកការបាញ់លើកម្ពុជា ។

យោងតាមក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ យោធាថៃបានបើកការបាញ់ប្រហារមកលើកម្លាំងកងទ័ពកម្ពុជាដែលឈរជើងនៅតំបន់ព្រលានថ្ម ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ចាប់ពីម៉ោងប្រមាណ១៤:១៥នាទី រហូតដល់ម៉ោងប្រមាណ១៤:៣២នាទី ហើយថែមទាំងចោទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋានមកលើកម្ពុជា ខណៈការពិតជាក់ស្តែង គឺកងកម្លាំងរបស់កម្ពុជាពុំបានបាញ់តបតអ្វីឡើយ ។ ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាសូមបដិសេធ និងច្រានចោលទាំងស្រុងចំពោះការចោទប្រកាន់ទាំងឡាយរបស់ភាគីថៃ ដែលមានគោលបំណងបំភ័ន្តសាធារណមតិជាតិ និងអន្តរជាតិ និងយកមកធ្វើជាលេសដើម្បីបង្កឱ្យមានភាពតានតឹងផ្នែកយោធាជាមួយកម្ពុជាឡើងវិញ ។

លើសពីនេះ នាវេលាម៉ោងប្រមាណ២០:០២នាទីយប់ យោធាថៃបានបើកការបាញ់ប្រហារមកលើកម្លាំងកងទ័ពកម្ពុជាជាលើកទី២ ដោយប្រើកាំភ្លើងដៃបាញ់ជាច្រើនគ្រាប់នៅមុខខ្សែត្រៀមរបស់កម្ពុជាក្នុងភូមិសាស្រ្តអូរផ្កាស្នេហ៍ ។ បន្ទាប់មក នៅវេលាម៉ោង២០:៣០នាទី កងកម្លាំងយោធាថៃបានបន្តបាញ់ប្រហារមកលើទាហានកម្ពុជា នៅទីតាំងព្រលានថ្ម ក្នុងស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ជាទីតាំងដែលយោធាថៃបានបើកការបាញ់ប្រហារកាលពីរសៀលថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដោយប្រើកាំភ្លើងដៃ និងកាំភ្លើងត្បាល់ បាញ់ជាច្រើនគ្រាប់ ។ សកម្មភាពបាញ់ប្រហាររបស់កងកម្លាំងយោធាថៃ បានបញ្ឈប់ការបាញ់របស់ខ្លួននៅវេលាម៉ោង២០:៥០នាទីយប់ ។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ចាប់ពីវេលាម៉ោងប្រមាណ០៥:០៤នាទី យោធាថៃបានបើកការបាញ់ប្រហារមកលើកងកម្លាំងកម្ពុជា នៅក្នុងតំបន់អានសេះ ខេត្តព្រះវិហារ បន្ទាប់មកបាញ់នៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ដោយប្រើប្រាស់រថក្រោះបាញ់ចូលជាច្រើន និងនៅតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ នៅ៥មករា និងនៅចំការចេក ។ ការបើកការវាយប្រហារនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីយោធាថៃបានធ្វើសកម្មភាពបង្កហេតុជាច្រើនរាប់មិនអស់ច្រើនថ្ងៃមកហើយ ជាពិសេស ឧបទ្ទវហេតុកាលពីម្សិលមិញ (ថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ) នៅព្រលានថ្ម ក្នុងចេតនាញុះញង់នាំដល់ការប៉ះទង្គិចគ្នា ។ ដោយឈរលើស្មារតីនៃការគោរពរាល់កិច្ចព្រមព្រៀងដែលបានឯកភាពគ្នា និងការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិនៅក្នុងឧប្បត្តិហេតុលើកទី២នោះ កងកម្លាំងកម្ពុជាក៏មិនបានបាញ់តបតឡើយ ដោយកំពុងបន្តតាមដានលើការវិវត្តនេះយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន និងយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់បំផុត ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Better News នៅថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពអាកាសថៃបានប្រកាសប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 វា.យប្រ.ហារមកលើទីតាំងកងទ័ពកម្ពុជាបន្ថែមទៀត បន្ទាប់ពីកងទ័ពថៃបើកការបា.ញ់ប្រ.ហារដោយអាវុ.ធគ្រប់ប្រភេទ ដូចជា ៖ កាំភ្លើ.ងដៃ កាំភ្លើ.ងត្បាល់ និងរថក្រោះ អស់រយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃ ជាពិសេស នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ទាំងដែលកងទ័ពកម្ពុជាមិនតបត ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃ បានបើកដៃឱ្យកងទ័ពខ្លួនធ្វើប្រតិបត្តិការនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បន្ទាប់ពីកងទ័ពថៃបង្កហេតុជាថ្មី ក្នុងគោលបំណងបំភ័ន្តសាធារណមតិជាតិ និងអន្តរជាតិ និងយកមកធ្វើជាលេសបង្កឱ្យមានភាពតានតឹងផ្នែកកងទ័ពជាមួយកម្ពុជាឡើងវិញ ។

អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកថៃ លោក Winthai Suvaree បាននិយាយក្រោយពីកងទ័ពថៃបើកការបាញ់ប្រហារមកលើកងទ័ពកម្ពុជានៅតំបន់ព្រំដែនជាច្រើនកន្លែងតាំងពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ថា នៅព្រឹកថ្ងៃនេះ (ព្រឹកថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ) កងទ័ពអាកាសថៃប្រកាសប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែកកំទេចទីតាំងចំនួន៣ របស់កងទ័ពកម្ពុជា រួមមាន ៖ ១-ច្រកអានសេះ ២-ប្រាសាទខ្នា និង៣-តំបន់ក្បែរប្រាសាទព្រះវិហារ ។

ដូចគ្នានេះ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពអាកាសថៃ លោក ចាក់គ្រីត ថាំម៉ាវីឆ័យ និយាយថា កងទ័ពអាកាសថៃបានសហការជាមួយកងកម្លាំងស៊ុណារី ដោយប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំងទម្លាក់គ្រាប់បែកលើទីតាំងរបស់កងទ័ពកម្ពុជា ក្រោយពីកងទ័ពថៃជម្លៀសពលរដ្ឋថៃភ្លាមៗទៅកាន់ជំរំភៀសសឹកដែលបានត្រៀមទុកមុនកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ។ កងទ័ពអាកាសថៃបានកំណត់គោលដៅប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំងទម្លាក់គ្រាប់បែកកំទេចលើមូលដ្ឋានកងទ័ពកម្ពុជា កំទេចឃ្លាំងដាក់អាវុធ និងទីតាំងបញ្ជាការ ក្រោមហេតុផលការពារអាយុជីវិត និងទ្រព្យសម្បត្តិពលរដ្ឋថៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការប្រកាសប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 របស់កងទ័ពអាកាសថៃ បន្ទាប់ពីកងទ័ពជើងគោកថៃធ្វើសកម្មភាពបង្កហេតុជាច្រើនរាប់មិនអស់ច្រើនថ្ងៃមកហើយ ជាពិសេស ឧបទ្ទវហេតុកាលពីម្សិលមិញ (ថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ) នៅព្រលានថ្ម ក្នុងចេតនាញុះញង់ដើម្បីនាំដល់ការប៉ះទង្គិចគ្នា ទាំងដែលកងទ័ពកម្ពុជាមិនតបត ។

នាវេលាម៉ោងជាង១០ព្រឹក ថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបានច្រានចោលការលើកឡើងរបស់ផេកផ្លូវការរបស់កងទ័ពថៃ និងបណ្តាញសារព័ត៌មានថៃមួយចំនួន ដែលថាកម្ពុជាបើកការបាញ់មុន និងប្រើសព្វាវុធធុនធ្ងន់នៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គឺជាព័ត៌មានមិនពិត កងកម្លាំងយោធាថៃបានចាប់ផ្តើមបើកការវាយប្រហារមកលើកងកម្លាំងយោធាកម្ពុជា នៅព្រឹកថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ចាប់តាំងពីម៉ោង៥ព្រឹកមក ។ សកម្មភាពនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីយោធាថៃសកម្មភាពបង្កហេតុជាច្រើនរាប់មិនអស់ច្រើនថ្ងៃមកហើយ ជាពិសេស ឧបទ្ទវហេតុកាលពីម្សិលមិញ (ថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ) នៅព្រលានថ្ម ក្នុងចេតនាញុះញង់នាំដល់ការប៉ះទង្គិចគ្នា ។

ដោយឈរលើស្មារតីនៃការគោរពរាល់កិច្ចព្រមព្រៀងដែលបានឯកភាពគ្នា និងការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ នៅក្នុងឧប្បត្តិហេតុលើកទី២នោះ កងកម្លាំងកម្ពុជាក៏មិនបានបាញ់តបតឡើយ និងកំពុងបន្តតាមដានលើការវិវត្តនេះយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន និងយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់បំផុត ។ ជាមួយគ្នានេះ កម្ពុជាបានជូនដំណឹងជាលើកទី២ ទៅកាន់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) អំពីឧប្បត្តិហេតុនេះរួចហើយ ព្រមទាំងគ្រោងនឹងស្នើឱ្យ AOT ចុះទៅទីតាំង ដើម្បីធ្វើការស្រាវជ្រាវស៊ើបអង្កេតស្វែងរកការពិត និងធានាឱ្យបាននូវតម្លាភាព យុត្តិធម៌ និងភាពត្រឹមត្រូវ ៕