រដ្ឋធានីមូស្គូ៖ រហូតមកដល់ពេលនេះ ក្រុមមន្រ្ដីលោកខាងលិច និង អ្នកជំនាញពីកិច្ចការរុស្ស៊ី និង អតីតសហភាពសូវៀត បានប្រមើលមើល អំពីគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតរបស់លោក ព្រីហ្គោហ្ស៊ីន នៅបេឡារុស នាពេលខាងមុខ ថ្វីបើរដ្ឋាភិបាលក្រុងមូស្គូ បានលុបចោលនូវរាល់ការចោទប្រកាន់ អំពីបទក្បត់ជាតិ ប្រឆាំងនឹងថៅកែក្រុមហ៊ុនទាហានស៊ីឈ្នួល Wagner និង កម្លាំងទាហានរបស់គាត់ ក្រោមការសម្របសម្រួល ពីលោកប្រធានាធិបតីបេឡារុស លូកាសេនកូ យ៉ាងណាក្ដី ។

សារព័ត៌មានអារ៉ាប់អន្ដរជាតិ Alarabiya News បានចេញផ្សាយ នៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៦ ខែមិថុនា ថា លោកស្រី ជីល ឌូហ្គើរធី (Jill Dougherty) ជាអ្នកកាសែតអាមេរិកាំង និង ជាអ្នកជំនាញ ស្ដីពីកិច្ចការរុស្ស៊ី អតីតសហភាពសូវៀត និង ពិភពលោក មកពីមជ្ឈមណ្ឌល Wilson បានអះអាង ថា ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុនទាហានស៊ីឈ្នួលរបស់រុស្ស៊ី Wagner (វ៉ាគណឺរ) លោក យ៉ែវហ្គេនី ព្រីហ្គោហ្ស៊ីន (Yevgeny Prigozhin) នឹងនៅតែមិនទាន់រួចផុត អំពីគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតនៅឡើយ ថ្វីបើគាត់បានធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសបេឡារុស យ៉ាងណាក៏ដោយ។ ជាការពិតណាស់ លោក វ៉្លាឌីមៀ ពូទីន (Vladimir Putin) ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី នឹងមិនលើកលែងទោស ដល់ជនក្បត់ជាតិណាម្នាក់នោះទេ។លោកស្រី ឌូហ្គើរធី អ្នកជំនាញ ស្ដីពីកិច្ចការរុស្ស៊ី និង អតីតសហភាពសូវៀត រូបនេះ បានប្រាប់ដល់បណ្ដាញទូរទស្សន៍របស់សហរដ្ឋអាមេរិក CNN ថា «លោកប្រធានាធិបតី ពូទីន នឹងមិនអត់ឱនទោសឲ្យដល់ជនក្បត់ជាតិ។ បើទោះជាលោក ពូទីន បានអះអាង ថា ព្រីហ្គោហ្ស៊ីន បានទៅដល់ប្រទេសបេឡារុស យ៉ាងណាក្ដី ប៉ុន្ដែថៅកែទាហានវ៉ាគណឺរ រូបនេះ នៅតែជាជនក្បត់ជាតិ ហើយខ្ញុំគិត ថា ពូទីន នឹងមិនអត់ទោសឱ្យគាត់»។

លោកស្រី ជីល ឌូហ្គើរធី បានបន្ថែម ថា «បញ្ហានេះនឹងអាចប្រមើលមើល ពីជោគវាសនាដ៏អាក្រក់របស់លោក ព្រីហ្គោហ្ស៊ីន អាចនឹងត្រូវគេសម្លាប់ នៅក្នុងប្រទេសបេឡារុស នាពេលខាងមុខ។ សកម្មភាពទាំងនេះ អាចនឹងក្លាយជាបញ្ហាដ៏លំបាកបំផុត ដល់រដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ូស្គូ ពីព្រោះដរាបណា ថៅកែទាហានស៊ីឈ្នួលនេះ នៅតែមានការគាំទ្រពីប្រជាជនរុស្ស៊ី គាត់ក៏នៅតែជាការគំរាមកំហែង មិនគិត ថា គាត់នៅទីណានោះទេ។ ប្រសិនបើខ្ញុំ ជាពូទីន ខ្ញុំនឹងនៅតែព្រួយបារម្ភ អំពីមនុស្ស នៅតាមដងផ្លូវ នៃទីក្រុងរ៉ូស្ដូវ (Rostov) អបអរសាទរ ដល់កម្លាំងទាហានស៊ីឈ្នួល Wagner ខណៈពួកគេកំពុងតែចាកចេញ។

សារព័ត៌មាន Times Radio បានផ្សាយ នៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៦ ខែមិថុនា ថា លោក ស៊ើរ រ៉ូដេរិក លីន (Sir Roderic Lyne) អតីតឯកអគ្គរដ្ឋទូតរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស បានបញ្ជាក់ ថា «ការបះបោររបស់កម្លាំងទាហានវ៉ាគណឺរ បានក្លាយជាពញ្ញាក់ អំពីការអំពាវនាវមួយ ដល់សិទ្ធិរបស់ប្រជាជន នៅទូទាំងប្រទេសរុស្ស៊ី។ ប៉ុន្ដែប្រសិនបើលោក យ៉ែវហ្គេនី ព្រីហ្គោហ្ស៊ីន នៅតែបន្ដបង្កបញ្ហា មកលើលោកប្រធានាធិបតី ពូទីន បន្ថែមទៀត នឹងមានការរំពឹងទុក លើជីវិតរបស់គាត់ អាចនឹងខ្លី»។

តើហេតុអ្វីបានជាប្រជាជនសាមញ្ញរបស់រុស្ស៊ី បានចេញមកតាមដងផ្លូវ អបអរសាទរដល់កម្លាំងទាហាន Wagner កំពុងតែងើបបះបោរឡើងនោះ? តើនេះមានន័យថា ប្រហែលជាប្រជាជនរុស្ស៊ី គាំទ្រ ឬចូលចិត្តដល់ទាហានស៊ីឈ្នួលទាំងនេះ? ហើយអ្វីៗដែលកំពុងតែកើតឡើង ក៏ក្លាយជាដំណឹងដ៏អាក្រក់មួយ សម្រាប់លោក ពូទីន ថែមទៀផង។

ព្រឹត្ដិការណ៍បានវិវឌ្ឍដ៏គួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើល មិននឹកស្មានដល់នោះ គឺកម្លាំងទាហានប្រដាប់ដោយអាវុធធុនធ្ងន់របស់លោក ព្រីហ្គោហ្ស៊ីន បានដកចេញពីទីក្រុងរ៉ូស្ដូវ(Rostov) នាភាគខាងត្បូងរបស់ប្រទេសរុស្ស៊ី ហើយបញ្ឈប់តម្រង់ទិសដៅ ឆ្ពោះទៅកាន់ទីក្រុងមូស្គូ។ ការបង្វែរទិសដៅទាំងនេះ បានកើតឡើង ក្រោយការធានាសុវត្ថិភាព ដល់កម្លាំងទាហានស៊ីឈ្នួល Wagner ដោយជំរុញឲ្យពួកគេវិលត្រឡប់ ទៅកាន់បន្ទាយរបស់ពួកគេវិញ។ បញ្ហានេះ ក៏បង្កើតជាសំណួរយ៉ាងច្រើន សម្រាប់របបគ្រប់គ្រងរបស់លោកប្រធានាធិបតី ពូទីន នៅរុស្ស៊ី។

កិច្ចព្រមព្រៀង ក្រោមការសម្របសម្រួលពីលោក អាឡិកសានដឺរ លូកាសេនកូ (Alexander Lukashenko) ប្រធានាធិបតីបេឡារុស នោះ បានតម្រូវឲ្យលោក ព្រីហ្គោហ្ស៊ីន នឹងត្រូវទៅកាន់ប្រទេសបេឡារុស។ ដោយឡែក កម្លាំងទាហាន Wagner របស់លោក ព្រីហ្គោហ្ស៊ីន បានដង្ហែក្បួនទ័ព ទៅកាន់រដ្ឋធានីមូស្គូ ដើម្បីទាមទារសេរីភាព ដោយកំណត់គោលដៅលើក្រុមមេបញ្ជាការកំពូលៗ ប្រព្រឹត្ដពុករលួយ និង អសមត្ថភាពរបស់រុស្ស៊ី ទទួលខុសត្រូវ សម្រាប់សង្គ្រាម នៅអ៊ុយក្រែន៕

រដ្ឋធានីកៀវ៖ ស្របពេលពិភពលោកទាំងមូល បានផ្ដោតការយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេស បណ្ដាប្រទេសមហាអំណាចលោកខាងលិច ក្រោយការបះបោរប្រដាប់អាវុធ ពីកម្លាំងទាហានស៊ីឈ្នួលវ៉ាគណឺរ នៅរុស្ស៊ី នោះមក មេដឹកនាំអ៊ុយក្រែន ក៏បានប្រាប់ អំពីការបង្ហាញសញ្ញាមិនល្អ នៃរបបគ្រប់គ្រង នៅរុស្ស៊ី ដល់ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ខណៈក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន នៅតែប្ដេជ្ញាបញ្ជូនគ្រឿងសឹកទំនើបៗ បន្ដបញ្ជូនទៅជួយរដ្ឋាភិបាលក្រុងកៀវ។

បណ្ដាញទូរទស្សន៍ Alarabiya News បានផ្សាយ នៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៦ ខែមិថុនា ថា លោក វ៉ូឡូឌីមៀ (Volodymyr Zelenskyy) ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន និង ប្រមុខរដ្ឋសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ចូ បៃដិន (Joe Biden) បានពិភាក្សាគ្នា តាមទូរស័ព្ទ អំពីស្ថានភាពវិបត្ដិដ៏ធ្ងន់ចុងក្រោយបំផុត នៅរុស្ស៊ី។ ការបះបោររបស់កម្លាំងទាហានស៊ីឈ្នួលវ៉ាគណឺរ (Wagner) កំពុងតែបង្ហាញសញ្ញាចុះខ្សោយ ក្រោមរបបគ្រប់គ្រងរបស់លោក វ៉្លាឌីមៀ ពូទីន ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី។

មន្រ្ដីអ៊ុយក្រែន បានអះអាង ថា លោកប្រធានាធិបតី ហ្សេឡែនស្គី និង លោកប្រធានាធិបតី បៃដិន បានចេញរំលែក អំពីការវាយតម្លៃរបស់ពួកគាត់ នៅក្នុងការវិវឌ្ឍវិបត្ដិចុងក្រោយបំផុត កាលពីពេលថ្មីៗនេះ នៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី។ បណ្ដាមេដឹកនាំប្រទេសមហាអំណាចលោកខាងលិច និង សម្ពន្ធមិត្ត បាន និង កំពុងតែតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ហើយធ្វើការងារយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្នបំផុត ពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើអត្ថាធិប្បាយ ជុំវិញបញ្ហាវិបត្ដិដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ នៅរុស្ស៊ី នាពេលថ្មីៗនេះ។

លោកប្រធានាធិបតី វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេឡែនស្គី បានបញ្ជាក់ ថា «ព្រឹតិ្ដការណ៍ចុងក្រោយ កាលពីចុងប្ដាហ៍កន្លងទៅថ្មីៗនេះ បានបង្ហាញ អំពីសញ្ញាចុះខ្សោយ ក្រោមរបបគ្រប់គ្រងរបស់ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ៉្លាឌីមៀ ពូទីន ។ ដូច្នេះពិភពលោក ត្រូវតែបង្កើននូវការដាក់សម្ពាធ ប្រឆាំងនឹងរុស្ស៊ី រហូតសណ្ដាប់ធ្នាប់របស់អន្ដរជាតិ ត្រូវបានស្ដារឲ្យល្អឡើងវិញ»។

លោក ចូ បៃដិន ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក និង មេដឹកនាំអ៊ុយក្រែន លោក ហ្សេឡែនស្គី បានពិភាក្សាគ្នា អំពីការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្ដិការ លើវិស័យការពារជាតិបន្ថែមទៀត ជាពិសេស បង្កើនជំនួយគ្រឿងសព្វាវុធបាញ់ចម្ងាយ នៅលើសមរភូមិរបស់អ៊ុយក្រែន។

សេតវិមាន បានបញ្ជាក់ ថា មេដឹកនាំទាំង២ បានពិភាក្សាគ្នា អំពីព្រឹត្ដិការណ៍ថ្មីៗ នៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី។ ប៉ុន្ដែមន្រ្ដីសហរដ្ឋអាមេរិក មិនផ្ដល់ព័ត៌មានលម្អិតណានោះឡើយ។ បន្ថែមពីលើនេះ បានបញ្ជាក់ទៀត ថា មេដឹកនាំទាំង២ បានពិភាក្សាគ្នា អំពីសកម្មភាពវាយបករបស់អ៊ុយក្រែន ដែលកំពុងតែបន្ដ ប្រឆាំងនឹងទាហានរុស្ស៊ី។ សហរដ្ឋអាមេរិក នៅតែអះអាងជាថ្មី អពីកិច្ចគាំទ្ររបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ជួយដល់ក្រុងកៀវ ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងការបន្ដផ្ដល់ជំនួយសន្ដិសុខ សេដ្ឋកិច្ច និង មនុស្សធម៌។

លោក យ៉ែវហ្គេនី ព្រីហ្គោហ្ស៊ីន (Yevgeny Prigozhin) ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុនទាហានស៊ីឈ្នួលវ៉ាគណឺរ (Wagner) បានបង្កើតឱ្យមានវិបត្តិនយោបាយ នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តថ្មីៗរបស់ប្រទេសរុស្ស៊ី តាមរយៈការបះបោរប្រដាប់អាវុធ នៃកម្លាំងទាហានឯកជនរបស់គាត់។ ថៅកែទាហានវ៉ាគណឺរ រូបនេះ កាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ បានប្ដេជ្ញាផ្តួលរំលំរដ្ឋមន្រ្ដីក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ី លោក ស៊ើរហ្គេ សយហ្គូ (Sergei Shoigu) និង លោកឧត្ដមសេនីយ៍ វ៉ាឡេរី ជេរ៉ាស៊ីម៉ូវ (Valery Gerasimov) នាយអគ្គសេនាធិការកងទ័ពរុស្ស៊ី ចេញពីតំណែង។ ក្រៅពីនេះ កម្លាំងទាហាន Wagner ក៏បានអះអាង អំពីការទម្លាក់ឧទ្ធម្ភាគចក្រ និង យន្តហោះយោធារបស់រុស្ស៊ី ជាច្រើនគ្រឿងផងដែរ។

លោក ព្រីហ្គោហ្ស៊ីន ថៅកែទាហានឯកជនវ៉ាគណឺរ កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅថ្មីៗនេះ បានណែនាំដល់កម្លាំងទាហានរបស់គាត់ ឱ្យដណ្តើមកាន់កាប់ទីបញ្ជាការយោធាដ៏ធំរបស់រុស្ស៊ី នៅតំបន់រូស្ដូ-អន-ដូន (Rostov-on-Don) សម្រាប់ប្រតិបត្តិការសង្គ្រាម នៅអ៊ុយក្រែន មុននឹងចាប់ផ្តើមការហែក្បួនទ័ព ឆ្ពោះទៅកាន់ទីក្រុងមូស្គូ។ លុះក្រោយមក គាត់បានបញ្ជាឱ្យទាហានរបស់គាត់ ផ្លាស់ប្តូរទិសដៅបកក្បាលត្រឡប់ វិលចូលបន្ទាយវិញ។

សកម្មភាពនឹកស្មានមិនដល់នេះរបស់កម្លាំងទាហានស៊ីឈ្នួល បានកើតឡើង ក្រោយពេលមានកិច្ចព្រមព្រៀងមួយ ត្រូវបានធ្វើឡើង កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ក្រោមការសម្របសម្រួលពីលោក អាឡិចសានដឺរ លូកាសែនកូ (Alexander Lukashenko) ប្រធានាធិបតីបេឡារុស។ ការបះបោរនេះ បានធ្វើឱ្យមនុស្ស ទាំងនៅទូទាំងប្រទេសរុស្ស៊ី និង ពិភពលោក ភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង។ ប៉ុន្ដែសកម្មភាពរបស់ទាហានឯកជនវ៉ាគណឺរ បានបញ្ចប់ទៅវិញ ដោយគ្មានការបង្ហូរឈាមដាក់គ្នា ខណៈលោក ព្រីហ្គោហ្ស៊ីន យល់ព្រមនិរទេស ទៅកាន់ប្រទេសបេឡារុស៕

ប្រទេសវៀតណាម ៖ វៀតណាម គឺជាប្រទេសមួយដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនខ្លាំងនៅតំបន់អាស៊ាន ហើយគេសង្ឃឹមថា ពលរដ្ឋវៀតណាមនឹងកើនដល់ជាង៣៦លាននាក់នៅឆ្នាំ២០៣០ ។ ហេតុនេះ កំណើនការទិញទំនិញកើនឡើង វានឹងក្លាយជាកត្តាមួយទៀតជួយជំរុញឱ្យសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមរីកចម្រើនយ៉ាងរឹងមាំ ។

ឧស្សាហកម្មមួយរបស់វៀតណាមដែលកំពុងរីកចម្រើន គឺឧស្សាហកម្មផលិតរថយន្តអគ្គិសនី (Electric vehicle) ។ ការផលិត និងការលក់រថយន្តកើនឡើងនៅវៀតណាម នឹងធ្វើឱ្យវៀតណាមក្លាយជាទីផ្សាររថយន្តអគ្គិសនីរឹងមាំមួយនៅលើពិភពលោក នាពេលឆាប់ៗនេះ ហើយវៀតណាមនឹងមានសក្តានុពលអាចរារាំងឥទ្ធិពលចិនក្នុងការផលិត និងការលក់រថយន្តអគ្គិសនីទៀតផង ។

ការផលិតរថយន្តអគ្គិសនីជាផ្នែកសំខាន់មួយ ដែលធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមរីកចម្រើននាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺស្មើជិត២៥% របស់ GDP នៅឆ្នាំ២០២១ ។ ហេតុនេះ ការចាប់អារម្មណ៍ក្នុងការផលិតរថយន្តអគ្គិសនី និងថ្មរថយន្តអគ្គិសនីនៅវៀតណាមបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ។ កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ នេះ BYD ជាក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តអគ្គិសនីដ៏ធំមួយរបស់ចិន ក៏មានគម្រោងផលិតរថយន្តអគ្គិសនីនៅវៀតណាមផងដែរ ។

ក្រៅពីនេះ ក្រុមហ៊ុនវៀតណាម VinFast បានបោះជំហានទៅមុខទៀត ដោយសារក្រុមហ៊ុនមិនត្រឹមតែផលិតរថយន្តអគ្គិសនីប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែកាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ ក្រុមហ៊ុនក៏បានប្រកាសថា នឹងបង្កើតរោងចក្រដំឡើងរថយន្តអគ្គិសនីនៅសហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ ។ ក្រុមហ៊ុន VinFast បានបង្កើតរោងចក្រផលិតថ្មរថយន្តអគ្គិសនីដំបូងគេនៅវៀតណាម ស្មើនឹងទឹកប្រាក់១៧៥លានដុល្លារអាមេរិក ។

តម្រូវការរថយន្តអគ្គិសនីនៅវៀតណាមបានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ក្នុងនោះកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ ក្រុមហ៊ុន Volvo Car Malaysia បានប្រកាសថា នឹងចាប់ផ្តើមនាំចេញរថយន្តអគ្គិសនីមកវៀតណាម ។ ដូចគ្នានេះ ក្រុមហ៊ុន Nissan ក៏បានប្រកាសថា នឹងនាំចេញរថយន្តអគ្គិសនីមកវៀតណាមផងដែរ កាលពីពេលខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ។ ហេតុនេះ វៀតណាមនឹងក្លាយជាប្រទេសផលិតរថយន្តអគ្គិសនីដ៏រឹងមាំ និងចាប់ផ្តើមផ្គត់ផ្គង់ថ្មរថយន្តអគ្គិសនីផងដែរ រហូតដល់វៀតណាមអាចទប់ស្កាត់ឥទ្ធិពលចិនក្នុងទីផ្សាររថយន្តអគ្គិសនី ។

កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ វៀតណាមជាប្រទេសមួយស្ថិតក្នុងចំណោម៣ប្រទេសដំបូង ដែលបានប្រកាសចូលរួមក្នុងបណ្តាញផ្លាស់ប្តូរថាមពល ហើយវៀតណាមនឹងអាចក្លាយជាប្រទេសផ្តល់ប្រភពថាមពលប្រកបដោយនិរន្តរភាព ៕ ប្រភព ៖ AEC connect

តារាសម្តែងដែលលេចមុខក្នុងខ្សែភាពយន្តរឿងភាគជាច្រើនអ្នកនាង អេង វ៉ាណង ធ្វើឱ្យមហាជននិងអ្នកក្នុងរង្វង់សិល្បៈរំជួលចិត្តអាណិតជាពន់ពេកបន្ទាប់ពីដឹងថាតារាសម្តែងនេះកំពុងមានជំងឺមហារីករហូតដល់ត្រូវកោរសក់ ខណៈជំងឺមហារីកឈានដល់ដំណាក់កាលទី៣ ដោយក្តីអាណិតអាសូរអ្នកសិល្បៈជាច្រើនរូបរួមទាំងសប្បុរសជននានាបានចូលរួមបរិច្ចាគថវិកា។

អ្នកនាង អេង វ៉ាណង ជាតារាសម្តែងម្នាក់ដែលភាគច្រើនបានដើរតួជាម្តាយនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តរឿងភាគតាមបណ្តាស្ថានីយទូរទស្សន៍នានា។ អ្វីដែលនឹកស្មានមិនដល់ថ្មីៗនេះតារាស្រីរូបនេះបានបង្ហោះរូបភាពជាមួយខ្លឹមថាខំអស់លទ្ធផលភាពហើយមិនមានថវិកាសម្រាប់ព្យាបាលទៀតដែលរូបនាងកំពុងមានជំងឺកាចសាហាវរហូតត្រូវកោរសក់ទៀតផង។

បើតាមការឆ្លើយឆ្លងខំមិន អ្នកនាង អេង វ៉ាណង ពេលនេះកំពុងមានជំងឺមហារីកសុដន់ ខណៈដែលតារាសម្តែងលោក សាវិន ហ្វីលីព បានបញ្ជាក់ថាជំងឺមហារីករបស់តារាសម្តែងរូបនេះស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលទី៣ហើយ ខណៈពេលនេះតារាសម្តែងរូបនេះក៏ខ្វះខាតថវិកាព្យាបាលជំងឺផងដែរ។ បន្ទាប់ពីទទួលដំណឹងថាតារាសម្តែង អេង វ៉ាណង មានជំងឺកាចសាហាវជាប់ខ្លួនបណ្តាមិត្តរួមអាជីពសិល្បៈ និងសប្បុរសជនបានចូលរួមបរិច្ចាគដល់តារាស្រីរូបនេះ និងជូនពរឱ្យនាងឆ្លងផុតពីជំងឺនេះឆាប់ៗ។

ក្នុងនោះដែរ បើតាមសម្តីរបស់អ្នកសិល្បៈដែលរួមការងារជាមួយតារាសម្តែងស្រីខាងលើបានឱ្យដឹងថា អ្នកនាង អេង វ៉ាណង មានទំនួលខុសត្រូវខ្ពស់លើការងាររបស់ខ្លួនណាស់ ឈឺក៏ដោយសុខចិត្តទ្បើងចុះរត់មកថតផងរត់ទៅពេទ្យផងដោយសារតែមិនចង់ឱ្យតួដទៃពិបាកដោយសារខ្លួនឯង។

ឃើញស្ថានភាពបែបនេះមហាជនសម្តែងនូវក្តីអាណិតជាខ្លាំង និងជូនពរឱ្យនាងឆាប់ជាសះស្បើយអាចវិលមកបម្រើវិស័យសិល្បៈវិញ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា បើតាមគេហទំព័រហេឡូគ្រូពេទ្យ បានឱ្យដឹងខ្លះៗផងដែរថាជំងឺមហារីកសុដន់មាន៤ដំណាក់កាល ដោយដំណាក់កាលទី៣គឺជាដំណាក់កាលរីករាលដាល ហើយចូលទៅដល់កូនកណ្ដុរជុំវិញឆ្អឹងកងក ឬទៅក្នុងសុដន់ជ្រៅ។ ដុំមហារីកអាចរីកលូតលាស់ទំហំ ហើយបន្តរីករាលដាលទៅដល់ជញ្ជាំងទ្រូង ឬស្បែក៕

នាវាដឹកយន្តចម្បាំងអាមេរិក  Ronald Reagan របស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានមកដល់ទីក្រុង Danang ភាគកណ្តាលប្រទេសវៀតណាម បន្ទាប់ពីនាវាចម្បាំងចិន បើកចូលដែនទឹកវៀតណាមជាច្រើនលើកច្រើនសារ បើទោះមានការព្រមានពីប្រទេសវៀតណាមយ៉ាងក៏ដោយ។

ដំណើរការចុះចតនៅកំពង់ផែក្រុងដាណាង របស់នាវាដឹកយន្តហោះចម្បាំង USS Ronald Reagan នេះ ធ្វើឡើងនៅក្នុងការប្រារព្ធខួបលើកទី១០នៃ”ភាពជាដៃគូនៃពាណិជ្ជកម្មសកលរវាងប្រទេសទាំងពីរ” និងក៏ដើម្បីផ្តល់ភាពកក់ក្តៅដល់វៀតណាម ដែលកំពុងរងការរំលោភចូលដែនទឹកពីចិនផងដែរ។

ទន្ទឹមនឹងវត្តមានរបស់ នាវាដឹកយន្តចម្បាំងអាមេរិក ខាងចិនឯណោះ បានលើកឡើងថា៖” ស្ទើរតែទាំងអស់នៃសមុទ្រចិនខាងត្បូង ស្ថិតនៅក្នុងដែនទឹក និងការគ្រប់គ្រងរបស់ចិន ដូច្នេះ ការបើកចូលទៅកាន់សមុទ្រភាគកណ្តាល នៃប្រទេសវៀតណាម ជាប់សមុទ្រចិនខាងត្បូងមិនបានរំលោភបំពានច្បាប់អ្វីណាមួយនោះទេ”។

សូមរំលឹកផងដែរថា​ ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង បានបង្កជាភាពអសន្តិសុខជាខ្លាំង ទៅដល់ប្រទេសដែលបានអះអាងថាខ្លួនជាម្ចាស់នៃដែនសមុទ្រនោះ ដោយរួមមានវៀតណាម ហ្វីលីពីន ម៉ាឡេស៊ី និងប្រ៊ុយណេ៕

ប្រភព៖ aljazeera

តាមការស្រាវជ្រាវមួយរបស់ទស្សនាវដ្តី Nature Communications បង្ហាញថា កាលពី៣លាន ទៅ១៥លានឆ្នាំមុន ពិភពលោកធ្លាប់មានហេតុការណ៍បាក់ដីនៅក្រោមសមុទ្រដ៏ធំមួយនៅទ្វីបអង់តាកទិក ដែលធ្វើឱ្យកើតរលកយក្សស៊ូណាមិវាយប្រហារឆ្នេរសមុទ្រអាមេរិកខាងត្បូង, ប្រទេសនូវែលសេឡង់ និងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ។ អ្នកស្រាវជ្រាវលើកឡើងថា បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុអាចធ្វើឱ្យកើតរលកយក្សស៊ូណាមិម្តងទៀត ។

អ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើការស្ទង់មតិដោយការជីកស្រទាប់ដីល្បាប់នៅបាតសមុទ្រជ្រៅនៅទ្វីបអង់តាកទិក ហើយពួកគេរកឃើញថា ស្រទាប់ដីល្បាប់ទន់នៅក្រោមបាតសមុទ្របានធ្វើឱ្យដីក្រោមបាតសមុទ្របាក់ រហូតបណ្តាលឱ្យកើតរលកយក្សស៊ូណាមិកាលពីអតីតកាល ។ អ្នកស្រាវជ្រាវប៉ាន់ស្មានថា រលកយក្សស៊ូណាមិនេះអាចកើតឡើងដោយសារផ្ទាំងទឹកកករលាយ ដែលធ្វើឱ្យសម្ពាធដីនៅក្រោមសមុទ្រកាត់បន្ថយ និងបាក់ស្រទាប់ដីផ្នែកខាងលើ ។

គ្មានអ្នកណាម្នាក់បានដឹងអំពីទំហំ និងភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃរលកយក្សស៊ូណាមិកាលពីអតីតកាលទេ ប៉ុន្តែអ្នកស្រាវជ្រាវលើកឡើងថា រលកយក្សស៊ូណាមិកាលពីអតីតកាលមានកម្ពស់១៣ម៉ែត្រ ដែលបានកើតឡើងនៅឆ្នេរសមុទ្ររដ្ឋញូវហ្វូនឡែន ប្រទេសកាណាដា កាលពីឆ្នាំ១៩២៩ បានឆ.ក់យកជី.វិតមនុស្សអស់ចំនួន២៨នាក់ ។ ចំណែកស៊ូណាមិមានកម្ពស់១៥ម៉ែត្របានកើតឡើងនៅប្រទេសប៉ាពួញូហ្គីណេ កាលពីឆ្នាំ១៩៩៨ បានឆ.ក់យកជី.វិតមនុស្សអស់រាប់ពាន់នាក់ ។

អ្នកស្រាវជ្រាវម្នាក់លើកឡើងថា ៖ «វាអាចជាការប៉ាន់ស្មានខុសក៏ថាបាន ហើយវាអាចមានមូលហេតុផ្សេងទៀតដូចជា សីតុណ្ហភាពនៅសមុទ្រប្រែប្រួលយ៉ាងឆាប់រហ័សបានបំផ្លាញដីល្បាប់នៅក្រោមទឹក និងបណ្តាលឱ្យកើតការបម្លាស់ទីសំបកផែនដី ។ ការប្រើគំរូក្នុងកុំព្យូទ័រនឹងជួយឱ្យយើងអាចស្វែងរកចម្លើយនៅថ្ងៃអនាគតបាន» ។

ទោះយ៉ាងណា សីតុណ្ហភាពកើនឡើងនៅលើពិភពលោកបានធ្វើឱ្យផ្ទាំងទឹកកករលាយ ហើយសំបកផែនដីផ្លាស់ទីម្តងទៀតនៅថ្ងៃអនាគត ដោយសារសម្ពាធពីផ្ទាំងទឹកកកថយចុះ ហើយរលកយក្សស៊ូណាមិដែលគេប៉ាន់ស្មានក្នុងការស្រាវជ្រាវនេះអាចនឹងកើតឡើងពិតប្រាកដ ។ ហេតុនេះ ការជួយគ្នាកាត់បន្ថយសីតុណ្ហភាពនៅលើពិភពលោកមិនឱ្យកើនឡើង គឺប្រទេសនានាត្រូវប្រញាប់ដោះស្រាយរួមគ្នា ដើម្បីការពារកុំឱ្យមានការបាត់បង់ដ៏ធំកើតឡើង ៕ ប្រភព ៖ environman