រដ្ឋធានីណៃពិដោរ៖ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា បានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងវិបត្ដិដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុត ក្រោយការធ្វើរដ្ឋប្រហារយោធា រឹបអូសអំណាចពីរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល កាលពីថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ រហូតមក ហើយឥឡូវនេះ ក៏មានសេចក្ដីរាយការណ៍ជាច្រើន អំពីការវាយប្រយុទ្ធគ្នាយ៉ាងខ្លាំង នៅក្នុងប្រទេសអាស៊ានមួយនេះ។

សារព័ត៌មានរបស់ភូមា The Irrawaddy បានចេញផ្សាយ កាលពីព្រឹក ថ្ងៃសុក្រ ទី២១ ខែកក្កដា ថា កងទ័ពឯករាជ្យកាឈីន (Kachin) ហៅកាត់ KIA បានអះអាង ថា ពួកគេ បានរឹបអូសច្រកមួយ ពីកម្លាំងទាហានរដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ស្ថិតនៅភាគខាងជើង រដ្ឋសាន (Shan)។

បើតាមអ្នកស្រុក បានប្រាប់ដល់ The Irrawaddy ថា នៅក្នុងអំឡុងពេលវាយឆ្មក់ទៅលើទីក្រុងឃូតខៃ (Kutkai) ថា កងទ័ពរបបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បានវាយប្រហារ ដោយកាំភ្លើងត្បាល់ មកជិតភូមិរបស់ពួកគាត់ ដោយបានសម្លាប់ក្មេងប្រុសជំទង់ម្នាក់ និង ៣នាក់ផ្សេងទៀត រងរបួស។ រីឯជំរំនោះ ត្រូវបានកាន់កាប់ដោយទាហានប្រហែល១០០នាក់ នៅជិតភូមិគងយ៉ា (Kaung Yar) ស្ថិតនៅតាមផ្លូវជាតិ ពីទីក្រុង Kutkai ទៅកាន់មូសេ (Muse)។

លោកវរសេនីយ៍ ណៅ ប៊ូ (Naw Bu) អ្នកនាំពាក្យរបស់កងទ័ពឯករាជ្យកាឈីន បានប្រាប់ដល់បណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយ ថា មូលដ្ឋានរបស់ទាហានរដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ត្រូវបានរឹបអូសជាបណ្ដោះអាសន្ន។

ដោយឡែក សារព័ត៌មានរបស់ថៃ The Nation បានចេញផ្សាយ កាលពីព្រឹក ថ្ងៃសុក្រ ទី២១ ខែកក្កដា ថា ទាហានរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា ប្រហែល៣០០នាក់ បានទៅដល់ជំរំ Doi Sam Muang (ដូយ សម មួង) និង ចាប៉ាសា (Japasa) ស្ថិតក្នុងរដ្ឋកាយ៉ា (Kayah) កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ដើម្បីពង្រឹងទីតាំងរបស់កងទ័ព។

The Irrawaddy បានចេញផ្សាយ កាលពីព្រឹកដដែលនេះថា ការប៉ះទង្គិចគ្នា រយៈពេល៤ថ្ងៃកន្លងមកនេះ កម្លាំងយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា យ៉ាងហោចណាស់ ចំនួន៣១នាក់ រួមទាំងសមាជិកកងជីវពលគាំទ្ររបបយោធា ក៏ដូចជា យុទ្ធជនតស៊ូចំនួន៣នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់ ខណៈកងកម្លាំងការពារប្រជាជន (PDF) បានបន្តវាយប្រហារ ទៅលើគោលដៅរបស់កម្លាំងទាហានរបស់រដ្ឋាភិបាលយោធា នៅទូទាំងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា៕ 

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា កន្លងមក អ្នកនាង Ratchada Thanadirek អ្នកនាំពាក្យរងប្រចាំការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លើកឡើងថា លោក ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា នាយករដ្ឋមន្ត្រីបញ្ជាក់ថា បានតាមដានស្ថានការណ៍នយោបាយដោយការព្រួយបារម្ភ ហើយលោកក៏បានផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់ពលរដ្ឋទាំងអស់ផងដែរ ។ ប៉ុន្តែគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធត្រូវបញ្ចេញយោបល់ឱ្យសមរម្យ គោរពតាមច្បាប់ ចៀសវាងប៉ះពាល់ដល់វិស័យសេដ្ឋកិច្ច និងទេសចរណ៍ប្រទេសថៃ ។

ក្នុងឋានៈជារដ្ឋាភិបាលចាំផ្ទះដែលបានរក្សានូវសុខសន្តិភាព និងសុវត្ថិភាពនៅប្រទេសថៃ លោក ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា បានសំណូមឱ្យគ្រប់ភាគីទាំងអស់បញ្ចេញយោបល់រឿងនយោបាយឱ្យសមស្របនៅក្រោមច្បាប់ ដោយប្រកាន់យកនូវសន្តិភាព មិនមែនប្រើអំពើហិង្សា ។ ការបញ្ចេញយោបល់របស់ភាគីទាំងអស់ ត្រូវតែមិនឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទំនុកចិត្តវិស័យសេដ្ឋកិច្ច និងទេសចរណ៍ ដែលគេរំពឹងថា នៅចុងឆ្នាំ២០២៣ នេះ នឹងមានភ្ញៀវទេសចរបរទេសមកកម្សាន្តនៅប្រទេសថៃ រហូតដល់៣៥លាននាក់ ។

ករណីតុលាការធម្មនុញ្ញបានសម្រេចឱ្យមេដឹកនាំគណបក្សកាវក្លៃ លោក Pita Limjaroenrat ដែលមានបញ្ជីឈ្មោះក្នុងសមាជិកសភា បាត់បង់តួនាទីនៅរដ្ឋសភា ដោយសារលោកបានកាន់កាប់ភាគហ៊ុនក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ITV ។ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ក្នុងកិច្ចប្រជុំនៅរដ្ឋសភា ដែលមានមតិដាក់ឈ្មោះលោក Pita Limjaroenrat ធ្វើជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏មិនអាចធ្វើបាន ដោយសារផ្ទុយនឹងបទប្បញ្ញត្តិទី៤១ ។ ដូច្នេះ វាបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់អារម្មណ៍ ហើយពលរដ្ឋមួយចំនួនមិនពេញចិត្ត ។

លោក ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា បញ្ជាក់ថា លោកយល់ពីអារម្មណ៍របស់ពលរដ្ឋដែលគាំទ្រគណបក្សកាវក្លៃ ប៉ុន្តែសូមអ្នកទាំងអស់គ្នាបញ្ចេញយោបល់ឱ្យសមស្របតាមច្បាប់ ។ លោកមិនចង់ឃើញការបញ្ចេញយោបល់ផ្ទុយគ្នានេះក្លាយទៅជាជម្លោះ និងរាលដាលកាន់តែខ្លាំង រហូតប៉ះពាល់ដល់ទំនុកចិត្តការវិនិយោគនៅប្រទេសថៃ ។

រយៈពេលកន្លងមក រដ្ឋាភិបាលបានព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងវិបត្តិផ្សេងៗរហូតអាចឆ្លងកាត់វាបានយ៉ាងល្អ ហើយធ្វើឱ្យធនាគារកណ្តាលប្រទេសថៃវាយតម្លៃថា សេដ្ឋកិច្ចថៃនៅឆ្នាំ២០២៣ មានឱកាសកើនឡើងពី៣% ទៅ៤% ជាពិសេស ក្នុងឆមាសទី២ ឆ្នាំ២០២៣ ដែលគេរំពឹងថា សេដ្ឋកិច្ចថៃនឹងកើនឡើងដល់៤,២% ៕ ប្រភព ៖ beartai BRIEF

ប្រទេសថៃ ៖ លោក Chuvit Kamolwisit អតីតអ្នកនយោបាយថៃដ៏ល្បីឈ្មោះម្នាក់បានបង្ហោះសារក្នុងបណ្តាញសង្គមថា ការលេងល្បែងនយោបាយនៅប្រទេសថៃ កុំគិតថា នឹងទទួលបានសំឡេងគាំទ្រពីសមាជិកព្រឹទ្ធសភា រហូតដល់៣៧៦ពិន្ទុឱ្យសោះ ។ បច្ចុប្បន្ន ត្រូវគិតត្រឹមតែធ្វើយ៉ាងណា ឱ្យលោក Pita Limjaroenrat មេដឹកនាំគណបក្សកាវក្លៃ បានធ្វើជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីបោះឆ្នោតលើកទី២ ក៏គ្មានឱកាសផង ។

ដំណើររឿងរបស់លោក Pita Limjaroenrat គឺដូចគ្នានឹងរឿងរបស់លោក Thanathorn Juangroongruangkit ដែរ ដែលតុលាការធម្មនុញ្ញបានសម្រេចដកសមាជិកភាពចេញពីសភា ។ ការដាក់ឈ្មោះលោក Pita Limjaroenrat ធ្វើជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីក្នុងការបោះឆ្នោតលើកទី២ បែរក្លាយជាការលាគ្នានៅកណ្តាលរដ្ឋសភាទៅវិញ ហើយជំហានបន្ទាប់ទៀត គេនឹងរំលាយគណបក្សកាវក្លៃ ហើយគណបក្សនេះមិនអាចដាក់ឈ្មោះលោក Pita Limjaroenrat ធ្វើជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីទៀតទេ ។

លោក Chuvit Kamolwisit បន្តថា បើគណបក្សភឿថៃដាក់ឈ្មោះលោក Srettha Thavisin ក៏ត្រូវប្រាកដចិត្តថា អាចឆ្លងកាត់ការបោះឆ្នោតគាំទ្រពីសមាជិកព្រឹទ្ធសភាតែម្តងប៉ុណ្ណោះ ។ ដូច្នេះ វាដល់ពេលគេជំរុញឱ្យគណបក្សកាវក្លៃក្លាយជាបក្សប្រឆាំងពេញលក្ខណៈ ព្រោះបើមានឈ្មោះគណបក្សកាវក្លៃចូលរួមបង្កើតរដ្ឋាភិបាលដែរនោះ វានឹងធ្វើឱ្យគណបក្សភឿថៃមិនទទួលបានសំឡេងគាំទ្រឱ្យសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ដើម្បីឱ្យលោក Srettha Thavisin ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទេ ។ ពេលនោះ សមាជិកព្រឹទ្ធសភានឹងរកលេសមិនបោះឆ្នោតឱ្យ ហើយវាធ្វើឱ្យខូចការណ៍ទៀត ។

អតីតអ្នកនយោបាយរូបនេះបន្ថែមថា គណបក្សកាវក្លៃទទួលបានសំឡេងឆ្នោតច្រើនក្នុងលំដាប់ទី១ បើតាមគោលការណ៍លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ គឺគណបក្សនេះត្រូវមានសិទ្ធិបង្កើតរដ្ឋាភិបាល ប៉ុន្តែបែរជាមិនទទួលបានអ្វីសោះ សូម្បីតែប្រធានសភា, មិនអាចធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី និងមិនអាចបង្កើតរដ្ឋាភិបាលបានទៀត ។ កន្លងមក ខ្ញុំធ្លាប់ដាស់តឿនហើយថា គណបក្សកាវក្លៃត្រូវកាន់តំណែងជាប្រធានសភាឱ្យបាន ។ ប៉ុន្តែតំណែងប្រធានសភាបានធ្លាក់ទៅក្នុងកណ្តាប់ដៃលោក Wan Muhamad Noor Matha ហេតុនេះ លទ្ធផលបានចេញមកហើយ គឺមិនអាចដាក់ឈ្មោះលោក Pita Limjaroenrat ឱ្យគេបោះឆ្នោតធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីលើកទី២ បានទៀតទេ ។

ចុងក្រោយ គណបក្សកាវក្លៃមិនទទួលបានអ្វីសោះពីការលេងល្បែងនយោបាយនេះ ហើយសំឡេងឆ្នោតរបស់ពលរដ្ឋបែរជានៅលំដាប់ចុងក្រោយ ។ គណបក្សកាវក្លៃបង្វិលស្ថានការណ៍នយោបាយមិនទាន់ ហើយបានធ្លាក់ចុះក្នុងទីដ៏ជ្រៅ ចំណែកកូនបាល់បានទៅលើគណបក្សភឿថៃ ហើយបើភឿថៃដើរមិនបានល្អទេ នឹងអាចបាត់បង់ឱកាសដូចគ្នា ។ ដូច្នេះ ភឿថៃត្រូវលេបទឹកមាត់ខ្លួនឯងវិញដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាល គឺត្រូវសហការជាមួយគណបក្សផ្លាំងប្រាឆារ៉ាត, រួមថៃសាងឆាតិ និងភូមិចៃថៃ និងលែងដៃចោលគណបក្សកាវក្លៃ ៕ ប្រភព ៖ khao chao baan