បរទេស៖ ប្រឡាយដែលមានប្រវែង ១១ គីឡូម៉ែត្រ ជាមួយទទឹង ១០០ ម៉ែត្រ នឹងក្លាយជាប្រឡាយដំបូងគេដែលត្រូវបានសាងសង់នៅក្នុងប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដើម្បីបម្រើតម្រូវការការធ្វើដំណើរ និងការកម្សាន្តរបស់ប្រជាជន។
យោងតាមប្រភពព័ត៌មាន Alarabiya News ដែលបានរាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី ១ ខែកញ្ញាថា គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ថ្មីនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃគម្រោងតំបន់ទីក្រុង MARAFY ដែលមានទីតាំងនៅភាគខាងជើងនៃរដ្ឋធានី Jeddah។

គម្រោង MARAFY មិនត្រឹមតែមានសោភ័ណភាពប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបម្រើដល់ការដឹកជញ្ជូន ការភ្ជាប់លំនៅដ្ឋាន និងសហគមន៍ក្នុងតំបន់ផងដែរ ដែលវាអាចផ្ទុកមនុស្សបានប្រហែល ១៣០,០០០ នាក់។ MARAFY ត្រូវបានគេប្រៀបធៀបទៅនឹងទីក្រុងធំៗដូចជា Chicago, Stockholm, Hamburg និង London ដែលជាតំបន់មាត់ទឹកដើរតួជាកន្លែងសម្រាកលំហែកាយ និងការកម្សាន្តសម្រាប់អ្នករស់នៅ។ គម្រោង MARAFY នឹងរួមបញ្ចូលស្រុកជាច្រើន ដែលនីមួយៗមានលក្ខណៈប្លែកពីគេ ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើបេតិកភណ្ឌស្ថាបត្យកម្ម និងវប្បធម៌ក្នុងស្រុក។ ស្រុក និងទីក្រុង Jeddah នឹងត្រូវបានតភ្ជាប់ទៅប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនច្រើនបែប ដែលរួមមានឡានក្រុង តាក់ស៊ីទឹក ស្ថានីយ៍រថភ្លើងក្រោមដី និងប្រឡាយតភ្ជាប់ទៅកាន់អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ King Abdulaziz។

លោក David Grover នាយកប្រតិបត្តិនៃអចលនទ្រព្យ Roshn បាននិយាយថា “MARAFY នឹងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវគុណភាពនៃជីវិត និងមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើរដ្ឋធានី Jeddah” ។ “នេះគឺជាគម្រោងមួយក្នុងចំណោមគម្រោងល្បីៗដែលមានគោលបំណងបង្កើតសហគមន៍រស់រវើក និងសេដ្ឋកិច្ចដែលរីកចម្រើន”។
អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត សង្ឃឹមថា គម្រោងថ្មីនេះ នឹងទាក់ទាញអ្នកស្រុក រួមជាមួយអ្នកទស្សនាកាន់តែច្រើនជុំវិញពិភពលោក។ ពួកគេក៏បានមើលឃើញថាភូមិសាស្ត្រគឺជាអត្ថប្រយោជន៍មួយក្នុងការក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក៕
ប្រភព៖vnexpress

បរទេស៖ អង្គការស្រាវជ្រាវអវកាសឥណ្ឌា (ISRO) បានបាញ់បង្ហោះដោយជោគជ័យនូវ យាន Aditya-L1 ពីមជ្ឈមណ្ឌលអវកាស Satish Dhawan នៅម៉ោង ១៣:២០ នាទី នាថ្ងៃទី ២ ខែកញ្ញា ។

យានអវកាស Aditya-L1 បានទៅដល់គន្លងផែនដីទាបនៃព្រះអាទិត្យដោយជោគជ័យ បន្ទាប់មកស៊ើបអង្កេតនឹងបាញ់ប្រព័ន្ធជំរុញរបស់វា ហើយឆ្ពោះទៅកាន់ចំណុច Lagrange 1 (L1) រវាងផែនដី និងព្រះអាទិត្យ។ Lagrange 1 (L1) គឺជាចំណុចលំនឹងនៃទំនាញផែនដី ដែលមានចម្ងាយ ១.៥ លានគីឡូម៉ែត្រពីផែនដី។ ដូចនេះយានអវកាស Aditya-L1 នឹងអាចសិក្សាពីព្រះអាទិត្យដោយមិនរងផលប៉ះពាល់ពីបាតុភូត occultation សេឡេស្ទាលឡើយ។

បេសកកម្មនេះមានគោលដៅវិទ្យាសាស្ត្រជាច្រើន ដែលឧបករណ៍ទាំងប្រាំពីររបស់ Aditya-L1 ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីសង្កេតមើលបរិយាកាសរបស់ព្រះអាទិត្យ ផ្ទៃវាលម៉ាញេទិក និងភាគល្អិតជុំវិញផ្កាយ។ តំបន់ខ្លាំងបំផុតមួយដែលយានអវកាស Aditya-L1 នឹងសិក្សាគឺបរិយាកាសខាងលើរបស់ព្រះអាទិត្យ។
ពេលយានអវកាស Aditya-L1 បានទៅកាន់គន្លងផែនដីទាបនៃព្រះអាទិត្យ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តក៏បានរកឃើញអាថ៌កំបាំងនៃមេរោគ Corona ដែលធ្វើពីប្លាស្មានឹងអាចក្តៅរហូតដល់ ១.១ លានអង្សាសេ។ លើសពីនេះគេក៏សង្កេតឃើញថាអណ្តាតភ្លើងព្រះអាទិត្យ និងការផ្ទុះ Coronal (CMEs) គឺជាការផ្ទុះដ៏ខ្លាំងក្លាដែលអាចប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិតនៅលើផែនដី។

Coronal (CMEs) គឺជាពពកដ៏ធំនៃប្លាស្មា ដែលបាញ់ចូលទៅក្នុងលំហ នៅពេលដែលបន្ទាត់ដែនម៉ាញេទិចរបស់ព្រះអាទិត្យត្រូវបានបង្វិល និងបង្វិលត្រឡប់មកវិញត្រង់ក្នុងដំណើរការដែលហៅថា ការតម្រឹមម៉ាញេទិកឡើងវិញ។ រឿងនេះតែងតែកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់សកម្មខ្លាំងនៃព្រះអាទិត្យ ដែលបង្ហាញពីអត្ថិភាពនៃពន្លឺថ្ងៃ។ ពន្លឺថ្ងៃអាចនាំឱ្យមានវិទ្យុសកម្មអេឡិចត្រូម៉ាញេទិក ដែលជារឿយៗអមជាមួយ CMEs ប៉ុន្តែក៏អាចកើតឡើងដោយឯករាជ្យផងដែរ។

ដូច្នេះហើយយានអវកាស Aditya-L1 នឹងពិនិត្យមើលអ័ក្សម៉ាញេទិក coronal និងប្លាស្មា ដោយវាស់សីតុណ្ហភាព ល្បឿន និងដង់ស៊ីតេរបស់វា ហើយយានអវកាសក៏នឹងសាកល្បងសក្ដានុពលដែនម៉ាញេទិចរបស់ព្រះអាទិត្យ ដែលដឹកនាំធ្នូ ដើម្បីការពារភពផែនដី៕
ប្រភព៖vnexpress

រដ្ឋធានីញូវដេលី៖ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និង ហ្វីលីពីន កំពុងតែចូលរួមជាមួយនឹងឥណ្ឌា តវ៉ាប្រឆាំងនឹងការគូសវាសផែនទីថ្មីរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ទាមទារយកដែនដី នៅក្នុងតំបន់ជម្លោះ តាមអ្វីដែលក្រសួងការបរទេសចិន បានអះអាង អំពីក្ដីសង្ឃឹម លើភាគីពាក់ព័ន្ធ អាចមើលឃើញផែនទីស្ដង់ដារថ្មី នៅក្នុងគោលដៅ និង វិធីសាស្រ្ដសមហេតុផល។

សារព័ត៌មាន Channel News Asia បានចេញផ្សាយ នៅថ្ងៃសុក្រ ទី១ ខែកញ្ញា ថា ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និង ហ្វីលីពីន កំពុងតែធ្វើឡើង ស្របនឹងសកម្មភាពរបស់ឥណ្ឌា តវ៉ាប្រឆាំងនឹងប្រទេសចិន ជុំវិញការបោះពុម្ពផែនទីថ្មី ទាមទារដែនដី នៅតំបន់មានជម្លោះ ស្របពេលឥណ្ឌូណេស៊ី អះអាង ថា ការគូសខ្សែបន្ទាត់ដែនដីណាមួយ ត្រូវតែធ្វើឡើង ដោយអនុលោមតាមច្បាប់នានារបស់អន្ដរជាតិ។

ក្រសួងធនធានធម្មជាតិចិន កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា បានចេញផ្សាយផែនទីមួយឈ្មោះ «China Standard Map Edition 2023 (ឆាយណាស្ដែនដាដម៉ែប អេឌីសិន ២០២៣)» ដោយបង្ហាញ អំពីការទាមទារដែនដី នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលមានជម្លោះ ជាមួយនឹងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី វៀតណាម ហ្វីលីពីន និង ប្រ៊ុយណេ ព្រមទាំងតំបន់ដីមួយចំនួនទៀត ស្ថិតក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា និង រុស្ស៊ី។

ការចេញផ្សាយផែនទីថ្មីរបស់ចិន កើតឡើង នៅមុនកិច្ចប្រជុំកំពូលរបស់សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) នឹងត្រូវធ្វើឡើង នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ចន្លោះពីថ្ងៃទី៥ ដល់ថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា និង កិច្ចប្រជុំកំពូលរបស់ក្រុមប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿន G20 ចន្លោះពីថ្ងៃទី៩ ដល់ថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ស្របពេលមេដឹកនាំចិន ត្រូវគេរំពឹង ថា នឹងអញ្ជើញទៅចូលរួម នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនោះផងដែរ។

សារព័ត៌មានរបស់ម៉ាឡេស៊ី The Star បានរាយការណ៍ ថា លោក ហ្សាមប្រ៊ី អាប់ឌូល កាឌៀរ (Zambry Abdul Kadir) រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសម៉ាឡេស៊ី បានបញ្ជាក់ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ (ទី៣១ ខែសីហា) ថា ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បានផ្ញើលិខិតតវ៉ាមួយ ទៅកាន់ប្រទេសចិន ក្រោយការទាមទាររបស់ក្រុងប៉េកាំង នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ក៏ដូចជា ការគូសវាផែនទីថ្មីនេះ ផងដែរ។

ការប្ដឹងតវ៉ានេះ បានកើតឡើង ក្រោយពេលក្រសួងការបរទេសម៉ាឡេស៊ី បានថ្លែង នៅមុននេះ ថា ម៉ាឡេស៊ី មិនទទួលស្គាល់ ចំពោះការទាមទារដែនដីរបស់ចិន នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ រីឯផែនទីថ្មីគូសវាសដោយប្រទេសចិន នឹងមិនមានសិទ្ធិអំណាចអ្វី មកលើប្រទេសម៉ាឡេស៊ី នោះឡើយ។

លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសម៉ាឡេស៊ី បានថ្លែង នៅខាងក្រៅព្រឹត្ដិការណ៍ឯករាជ្យ ថា សកម្មភាពបន្ទាប់របស់ម៉ាឡេស៊ី កំពុងតែធ្វើឡើង ក្រោយពេលមានសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសម៉ាឡេស៊ី បានផ្ញើកំណត់ការទូតតវ៉ា ទៅកាន់ប្រទេសចិន។

ក្រសួងការបរទេសម៉ាឡេស៊ី កាលពីថ្ងៃពុធ បានបញ្ជាក់ ថា ផែនទីមាននេះ ស្ថិតក្នុងចំណោមបញ្ហាផ្សេងៗទៀត ដោយបានបង្ហាញ អំពីការទាមទារដែនដីជាឯកតោភាគីរបស់ចិន នៅសមុទ្រខាងត្បូង ដោយរួមទាំងតំបន់សមុទ្ររបស់ម៉ាឡេស៊ី ស្ថិតក្នុងរដ្ឋសាបាស (Sabah) និង រដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក (Sarawak)។

ជាមួយគ្នានេះដែរ លោកស្រី រេតណូ ម៉ាស៊ូឌី (Retno Marsudi) រដ្ឋមន្រ្ដីក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌូណេស៊ី បានបញ្ជាក់ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ (ទី៣១ ខែសីហា) ថា ការគូសវាសខ្សែព្រំដែនណាមួយ ត្រូវតែធ្វើឡើង អនុលោមតាមអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ ឆ្នាំ១៩៨២ ហៅកាត់ UNCLOS 1982។.

បើតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានរបស់បារាំង AFP បានឲ្យដឹង ថា អាជ្ញាធរឥណ្ឌា កាលពីថ្ងៃអង្គារ (ទី២៩ ខែសីហា) បានតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងក្លា ប្រឆាំងនឹងការគូសវាសផែនទីថ្មីរបស់ចិន។

ផែនទីថ្មីរបស់ប្រទេសចិន ត្រូវបានគេរាយការណ៍ អំពីការទាមទារភាពជាកម្មសិទ្ធិ នៅលើដែនដី ដែលរដ្ឋាភិបាលក្រុងញូវដេលី អះអាង ថា តំបន់ទាំងនោះជាទឹកដីរបស់ឥណ្ឌា រួមទាំងទឹកដីនៅជិតកន្លែង ដែលបបានប្រយុទ្ធជាមួយនឹងចិន នៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ផងដែរ។

លោក អារីនដាម បាកឈី (Arindam Bagchi) អ្នកនាំពាក្យ ក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌា បានបញ្ជាក់ នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ ថា «ថ្ងៃនេះ យើងបានតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងក្លា តាមរយៈបណ្តាញការទូត ជាមួយភាគីចិន លើអ្វីដែលហៅថា «ផែនទីស្តង់ដារឆ្នាំ២០២៣របស់ចិន ដោយបានទាមទារយកទឹកដីរបស់ឥណ្ឌា»៕