ឥណ្ឌូនេស៊ី៖ យោងតាមរដ្ឋមន្ត្រីកោះបាលី បាននិយាយថា ខ្លួននឹងប្រមូលពន្ធចំនួន ១៥០,០០០ រូពី (ស្មើនឹង ១០ ដុល្លារអាមេរិក) ក្នុងមនុស្សម្នាក់ លើភ្ញៀវទេសចរបរទេសទាំងអស់ ក្នុងគោលបំណងប្រើប្រាស់សម្រាប់កម្មវិធីគ្រប់គ្រងគុណភាពកាកសំណល់ និងការអភិរក្សវប្បធម៌នៅកោះបាលី។ លេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ និងសេដ្ឋកិច្ចច្នៃប្រឌិត Ni Wayan Giri Adnyani បាននិយាយថា ក្រសួងគាំទ្រការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋមន្ត្រីកោះបាលីក្នុងការដាក់ពន្ធលើវិស័យទេសចរណ៍ ហើយនឹងជួយអនុវត្តគោលនយោបាយនេះឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។

បច្ចុប្បន្ន កោះបាលីនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីបានក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមបំផុតរបស់ពិភពលោក ជាមួយនឹងការកែលម្អ ការគ្រប់គ្រងកាកសំណល់ រួមជាមួយគុណភាពបរិស្ថាន និងកម្មវិធីអភិរក្សវប្បធម៌។អភិបាលស្តីទីនៃកោះបាលី Mahendra Jaya ក្នុងជំនួបជាមួយលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ និងសេដ្ឋកិច្ចច្នៃប្រឌិតឥណ្ឌូនេស៊ី Ni Wayan Giri Adnyani នៅទីក្រុង Denpasar បាននិយាយថា រដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់នឹងប្រើប្រាស់ប្រាក់ដែលប្រមូលបានពីពន្ធទេសចរណ៍សម្រាប់សកម្មភាពអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍន៍កោះបាលីបន្តទៀត។

ដូច្នេះហើយ ថ្មីៗនេះកោះបាលីក៏កំពុងរឹតបន្តឹងបទប្បញ្ញត្តិសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរដែលមកទស្សនាកោះនេះ បន្ទាប់ពីឧប្បត្តិហេតុជាបន្តបន្ទាប់ដែលអ្នកទេសចរ មិនគោរពវប្បធម៌ហិណ្ឌូ មិនគោរពភាពបរិសុទ្ធនៃព្រះវិហារ វត្តអារាម ការគោរពបូជា និងនិមិត្តសញ្ញាសាសនា ការស្លៀកសម្លៀកបំពាក់មិនសមរម្យនៅតាមទីសាធារណៈ រួមជាមួយអាកប្បកិរិយាមិនគួរសមនៅទីសាធារណៈ និងបង្កឱ្យមានកាកសំណល់លើបរិស្ថានក្នុងកោះបាលីជាដើម។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ យោងតាមទិន្នន័យពីរដ្ឋាភិបាលខេត្តបាលី យ៉ាងហោចណាស់មានអ្នកទេសចរបរទេសចំនួន ៣.៤ លាននាក់បានមកលេងកោះបាលីគិតត្រឹមខែសីហាឆ្នាំនេះ ដោយជនជាតិអូស្ត្រាលីគឺជាក្រុមអ្នកទេសចរច្រើនជាងគេនៅកោះបាលី។ រដ្ឋាភិបាលគ្រោងនឹងស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរបរទេសសរុបចំនួន ៥.៥ លាននាក់ទៅកាន់កោះបាលីនៅចុងឆ្នាំ ២០២៣ នេះ៕
ប្រភព៖cafef.com

ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ គោលនយោបាយគាំទ្ររថយន្តអគ្គិសនីរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីបានទាក់ទាញវិនិយោគិននៅលើពិភពលោក ឱ្យចូលមកប្រទេសនេះកាន់តែច្រើន ។ អ្នកជំនាញមើលឃើញថា រឿងនេះអាចជំរុញការវិនិយោគក្នុងឧស្សាហកម្មរថយន្តនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ផងដែរ ។

តាមរបាយការណ៍របស់ ASEAN Briefing បង្ហាញថា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីសម្បូរទៅដោយធនធានរ៉ែ ដែលមានសារសំខាន់សម្រាប់ការផលិតថ្មរថយន្តអគ្គិសនី ដូចជា ទង់ដែង និងនីកែល ហើយឥណ្ឌូណេស៊ីជាប្រទេសនាំចេញនីកែលដ៏ច្រើនបំផុតលើពិភពលោក ស្មើនឹង២២% របស់នីកែលសរុបទូទាំងពិភពលោក ។ ក្រៅពីនេះ ឥណ្ឌូណេស៊ីបានព្យាយាមទាក់ទាញក្រុមហ៊ុន Tesla ដោយសង្ឃឹមថា នឹងយកកត្តាមានប្រៀបផ្នែកធនធានធម្មជាតិ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសរបស់ខ្លួនក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលផ្គត់ផ្គង់រថយន្តអគ្គិសនីដ៏សំខាន់លើពិភពលោក ។

គោលដៅរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីដើម្បីក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលផលិតថ្មរថយន្តអគ្គិសនីលើពិភពលោក ហាក់ដូចជាទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ។ គេសង្កេតឃើញ ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តនៅអាស៊ី ដូចជា ក្រុមហ៊ុន Toyota និង Hyundai ក៏បានជះប្រាក់វិនិយោគរាប់លានដុល្លារអាមេរិក ដើម្បីពង្រីករោងចក្រផលិតរថយន្តអគ្គិសនីនៅឥណ្ឌូណេស៊ីផងដែរ ។

តាមរបាយការណ៍វិនិយោគអាស៊ានឆ្នាំ២០២២ បង្ហាញថា ការផលិតថ្មរថយន្តអគ្គិសនីបានបង្កើតសមាមាត្រការវិនិយោគដោយផ្ទាល់ពីប្រទេសផ្សេងៗមកកាន់តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៩ ដល់ឆ្នាំ២០២១ បានយ៉ាងច្រើនមហាសាល ជាពិសេស នៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី, ម៉ាឡេស៊ី និងថៃ ។

ទោះយ៉ាងណា ការរីកចម្រើនផ្នែកឧស្សាហកម្មរថយន្តអគ្គិសនីនៅឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងមានឥទ្ធិពលដល់ប្រទេសជិតខាង ។ Maybank មើលឃើញថា ការបើកឱ្យចូលប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដើមសំខាន់ៗរបស់ថ្មរថយន្តអគ្គិសនីនៅឥណ្ឌូណេស៊ី គឺអាចទាក់ទាញការវិនិយោគបន្ថែមទៀតយ៉ាងច្រើន និងអាចជួយឱ្យតំបន់អាស៊ានអាចប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនីយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងមានតម្លៃថោក ៕ ប្រភព ៖ AEC connect

រោងមហោស្រពទីក្រុងហូជីមិញឬហៅថា Saigon Opera House ត្រូវបានសាងសង់ក្នុងឆ្នាំ ១៨៩៧។ បច្ចុប្បន្ននេះ សម្ភារៈដែលខូចគុណភាពជាច្រើននឹងត្រូវជួសជុល និងជួសជុលឡើងវិញដោយចំណាយអស់ទឹកប្រាក់ ៣៣៧ ពាន់លានដុង ប្រមាណ(ជាង១៣លាន៨ម៉ឺនដុល្លារ)។ នេះបើតាមលោក Lam Ngo Hoang Anh ប្រធានការិយាល័យវប្បធម៌ និងកីឡានៃទីក្រុងហូជីមិញ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្ដីពីស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមរបស់ទីក្រុង នារសៀលថ្ងៃទី២៨ កញ្ញា។ ការជួសជុលនេះមានគោលបំណងថែរក្សាសម្បត្តិស្ថាបត្យកម្ម និងសិល្បៈជាតិ ឱ្យក្លាយជាកន្លែងទទួលភ្ញៀវអន្តរជាតិមកកាន់ទីក្រុង រៀបចំពិធីបុណ្យ សិល្បៈ និងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ។

យោងតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាប្រជាជនទីក្រុងដែលបានអនុម័តនាពេលថ្មីៗនេះ រោងមហោស្រពនេះនឹងត្រូវបានជួសជុល និងជួសជុលឡើងវិញ ជាមួយនឹងប្រព័ន្ធបច្ចេកទេស និងឧបករណ៍បន្ថែម។ រៀបចំការផ្លាស់ប្តូរទីតាំង ការអភិរក្ស និងរបៀបប្រើប្រាស់វត្ថុបុរាណ និងឧបករណ៍កំឡុងពេលសាងសង់។
រោងមហោស្រពគឺជាបូជនីយដ្ឋានជាតិ ដូច្នេះតម្រូវការសំខាន់មួយនៅពេលជួសជុលគឺធានានូវភាពដើមនៃអគារ។ ដូច្នេះហើយទើបអាជ្ញាធរបានស្កែន 3D លើការងារស្ថាបត្យកម្មនេះទាំងស្រុង។ វាជួយបង្កើតឯកសារទិន្នន័យដែលមានរូបភាព 3D ទំហំត្រឹមត្រូវ រចនាសម្ព័ន្ធ សមាសធាតុ… មុនពេលជួសជុល។គម្រោងកែលម្អនេះនឹងធ្វើឡើងជាង៣ឆ្នាំ។ នៅក្នុងត្រីមាសទី ៤ នៃឆ្នាំនេះ របាយការណ៍សិក្សាលទ្ធភាពត្រូវបានរៀបចំសម្រាប់គម្រោង។ នៅឆ្នាំ ២០២៤ គម្រោងវិនិយោគ ការរចនាគំនូរសំណង់ និងការប៉ាន់ប្រមាណសរុបនឹងត្រូវដាក់ជូនសម្រាប់ការអនុម័ត។ នៅឆ្នាំ ២០២៥ ការដំឡើងនឹងត្រូវបានអនុវត្ត ហើយនៅឆ្នាំ ២០២៦ ការដំឡើងឧបករណ៍ ការប្រមូល និងការបង្ហាញនឹងត្រូវបានអនុវត្ត។ ការសាងសង់ត្រូវបានអនុវត្តនៅលើមូលដ្ឋានរមៀលដើម្បីធានាថាបន្ទប់ដែលមានមុខងារដំណើរការជាទៀងទាត់។

តំណាងនាយកដ្ឋានវប្បធម៌ និងកីឡាបាននិយាយថា ការផ្តល់មូលនិធិលម្អិតសម្រាប់ធាតុគម្រោងនីមួយៗនឹងមាននៅពេលដែលមជ្ឈមណ្ឌលអភិរក្សវិមានបង្កើតគម្រោងជាក់លាក់មួយដោយផ្ទាល់។ ដំណើរការជួសជុលនឹងមានជំហានបន្ថែមនៃការបន្ថយដំណោះស្រាយ ដែលមានន័យថាត្រូវដកព័ត៌មានលម្អិត ហើយបន្ទាប់មកជួសជុល និងស្ដារឡើងវិញ។ វត្ថុធាតុដើមជាច្រើនត្រូវតែនាំចូលពីបរទេសដើម្បីបំពេញតម្រូវការ។នៅពេលដែលរោងមហោស្រពទីក្រុងបានបើកជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ ១៩០០ វាត្រូវបានគេហៅថា Saigon Opera House (L’Opera de Saigon) ដែលរចនាដោយស្ថាបត្យករ Félix Olivier រចនាឡើងក្នុងរចនាប័ទ្មស្ថាបត្យកម្ម Flamboyant Gothic នៃសាធារណរដ្ឋទីបីរបស់បារាំងនៃសតវត្សទី១៩ ។នៅឆ្នាំ ១៩៤៤ រោងមហោស្រពត្រូវបានខូចខាតយ៉ាងខ្លាំងដោយសារគ្រាប់បែកមួយ ហើយបានឈប់ដំណើរការ។ ជាង១០ឆ្នាំក្រោយមក វាត្រូវបានជួសជុលឡើងវិញ ប៉ុន្តែត្រូវបានគេប្រើជាទីស្នាក់ការកណ្តាលនៃរដ្ឋសភា និងបន្ទាប់មកសភាតំណាងនៃរបបសាធារណរដ្ឋវៀតណាម។ បន្ទាប់ពីឆ្នាំ ១៩៧៥ កន្លែងនេះបានត្រឡប់ទៅមុខងាររបស់ខ្លួនក្នុងការរៀបចំសិល្បៈសម្តែង។ចាប់តាំងពីពេលនោះមក គម្រោងនេះត្រូវបានជួសជុលឡើងវិញយ៉ាងធំក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៨ ក្នុងឱកាសគម្រប់ខួប ៣០០ ឆ្នាំនៃទីក្រុង Saigon ។ នៅពេលនោះ ទីក្រុងហូជីមិញបានចំណាយថវិកាចំនួន ២៥ពាន់លានដុង ដើម្បីជួសជុលជញ្ជាំង និងរូបចម្លាក់តាមគំរូដើម ដោយជួសជុលឡើងវិញនូវការតុបតែងមួយចំនួនជាមួយនឹងសម្ភារៈថ្មី។ រោងមហោស្រពក៏មានបំពាក់ប្រព័ន្ធអគ្គិសនីទំនើប សំឡេង ភ្លើង ឆាក…៕

ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ៖ ស្ត្រីជាពលករមីយ៉ាន់ម៉ាម្នាក់ដែលមកធ្វើការនៅប្រទេសថៃ និយាយថា ៖ «រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាធ្វើបែបនេះ គឺមិនចង់ឱ្យយើងរីកចម្រើនទេ ។ បើរដ្ឋាភិបាលមិនធ្វើបែបនេះ យើងនឹងនៅសល់ប្រាក់ខ្លះផ្ញើទៅឱ្យក្រុមគ្រួសារ ។ បច្ចុប្បន្ន យើងពិបាកស្រាប់ទៅហើយនៅប្រទេសថៃ ហើយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ក៏ពិបាកដែរ ។ បើរដ្ឋាភិបាលឱ្យពលករផ្ញើប្រាក់ត្រឡប់ចូលប្រទេស វាហាក់ដូចជាគៀបសង្កាត់យើងខ្លាំងណាស់» ។

នេះជាការបញ្ចេញយោបល់របស់ពលករមីយ៉ាន់ម៉ា ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលយោធាចេញបញ្ជាឱ្យពលករធ្វើការនៅក្រៅប្រទេស ត្រូវតែផ្ញើប្រាក់មកកាន់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា យ៉ាងហោចណាស់ ២៥% នៃប្រាក់ឈ្នួលដែលពួកគេទទួលបាន ។ រដ្ឋាភិបាលបញ្ជាក់ថា បើពលករណារំលោភនឹងបទបញ្ជានេះ អាចត្រូវហាមឃាត់ធ្វើការនៅក្រៅប្រទេសរយៈពេល៣ឆ្នាំ គឺគិតចាប់ពីថ្ងៃលិខិតអនុញ្ញាតធ្វើការបច្ចុប្បន្នផុតសុពលភាព ។

លោកស្រី សុកាន់តា សុខផៃតា ទីប្រឹក្សាផ្នែកពលករបរទេសប្រចាំមូលនិធិសិទ្ធិមនុស្ស និយាយថា ៖ «រដ្ឋាភិបាលគួរចេញគោលនយោបាយជួយសង្គ្រោះ និងឧបត្ថម្ភឱ្យពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនអាចរស់នៅយ៉ាងមានគុណតម្លៃ ។ លើសពីនេះ ប្រទេសសមាជិកអាស៊ានគួរដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា ឱ្យគិតគូរពីជីវភាពរស់នៅរបស់ពលករដែលធ្វើការនៅក្រៅប្រទេស ព្រោះប្រាក់ចំណូលមួយផ្នែករបស់ពួកគេ ក៏បានជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចមីយ៉ាន់ម៉ារួចហើយ» ។

លោក និស៊ីត ផាន់ថាមិត្ត ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំអាស៊ាននៃវិទ្យាល័យអន្តរជាតិឌីជីថលខេត្តឈៀងម៉ៃ លើកឡើងថា ៖ «វាជាការជំរុញច្រើនជាងការទាក់ទាញប្រាក់ចំណូលចូលប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ហើយអ្វីដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ននោះ គឺសិក្សាពីតួនាទីប្រាក់ចំណូលពលករ» ។

បច្ចុប្បន្ន មានពលករមីយ៉ាន់ម៉ាធ្វើការនៅប្រទេសថៃស្របច្បាប់ប្រមាណពី១លាន៦សែននាក់ ទៅ២លាននាក់ ។ ពលករមីយ៉ាន់ម៉ាបានធ្វើការនៅទីក្រុងបាងកក, ខេត្តសមុទ្រសាខន, ខេត្តសមុទ្រប្រាកាន និងខេត្តរ៉ាក់ណង ដោយពួកគេទទួលធ្វើការងារណាដែលពលរដ្ឋថៃមិនសូវនិយមធ្វើ ដូចជា ផ្នែកសំណង់, នេសាទ និងកសិកម្ម ។

ចំណែកពលករមីយ៉ាន់ម៉ានៅទូទាំងពិភពលោក មិនឯកភាពនឹងគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលទេ ហើយពួកគេនឹងប្រឆាំងរហូតដល់ទីបំផុត ទាំងនៅប្រទេសថៃ និងប្រទេសផ្សេងទៀត ដោយពួកគេនឹងតវ៉ាជាបន្តបន្ទាប់ ៕ ប្រភព ៖ Mono News

ទីក្រុងប៊្រុចសែលស៍ (Brussels)៖ សហភាពអឺរ៉ុប ជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំបំផុតមួយ ជាមួយនឹងប្រទេសចិន ប៉ុន្ដែប្លុកសេរីមួយនេះ ក៏មិនស្ទាក់ស្ទើរនឹងការធ្វើសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម ជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង នោះដែរ ព្រោះតែ អឺរ៉ុប ចង់ការពារដល់ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្ដ នៅក្នុងប្លុករបស់ខ្លួន ខណៈក្រុមហ៊ុន Tesla របស់លោកមហាសេដ្ឋី អេឡុន ម៉ាស់ខ៍ (Elon Musk) និង ក្រុហ៊ុនផលិតរថយន្ដ ជាច្រើនទៀត ក៏ស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យ នៅក្នុងការស៊ើបអង្កេតរបស់អឺរ៉ុប លើឧបត្ថម្ភមធនរថយន្ដអគ្គិសនីរបស់ប្រទេសចិន។

សារព័ត៌មាន African News បានចេញផ្សាយ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២៨ ខែកញ្ញា ថា ឧស្សាហកម្មរថយន្តអគ្គិសនី (EV) មានទំនាក់ទំនង ជាមួយនឹងប្រទេសចិន ត្រូវបានរកឃើញ ថា វាជាចំណុចកណ្តាល នៃការស៊ើបអង្កេតដ៏សំខាន់ ដឹកនាំ ដោយសហភាពអឺរ៉ុប។ សកម្មភាពទាំងនេះ កំពុងតែចាប់ផ្តើមឡើង ស្របពេលប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុប លោកស្រី អើស៊ូឡា វ៉ន់ ដឺរ ឡេយ៉ែន (Ursula von der Leyen) បានប្រកាស អំពីការស៊ើបអង្កេត ប្រឆាំងនឹងការឧបត្ថម្ភធន លើរថយន្តអគ្គិសនី ផលិតនៅក្នុងប្រទេសចិន នៅក្នុងអំឡុងពេលសុន្ទរកថា ទៅកាន់រដ្ឋសហភាពរបស់លោកស្រី កាលពីដើមខែកញ្ញា។

ការដាក់ចេញវិធានការបែបនេះ នឹងមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងទូលំទូលាយ មិនត្រឹមតែ សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្ត EV របស់ចិនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏មានផលប៉ះពាល់ទៅលើក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្ដផ្សេងៗទៀត នៅទូទាំងពិភពលោក មានដូចជា ក្រុមហ៊ុន Tesla និង ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តជាច្រើនទៀតរបស់អឺរ៉ុប ដែលនាំចេញរថយន្ដ មកពីប្រទេសចិន ចូលមកកាន់សហភាពអឺរ៉ុប វិញ ផងដែរ។

លោក វ៉ាលឌីស ដូមប្រូវស្គីស (Valdis Dombrovskis) អនុប្រធានប្រតិបត្តិសហភាពអឺរ៉ុប បានបញ្ជាក់ ថា សហភាពអឺរ៉ុប មានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់បង្ហាញ អំពីភាពត្រឹមត្រូវ ចំពោះការស៊ើបអង្កេត លើការនាំចូលរថយន្តប្រើប្រាស់អគ្គិសនី មកពីប្រទេសចិន។ ជាមួយគ្នានេះដែរ សហភាពអឺរ៉ុប មានការព្រួយបារម្ភ ថា ការនាំចូលរថយន្ដ ដែលត្រូវបានឧបត្ថម្ភធនដោយរដ្ឋទាំងនេះ អាចមានសក្តានុពល គ្របដណ្តប់លើវិស័យឧស្សាហកម្មរថយន្ត នៅអឺរ៉ុប ដោយបង្កើតឱ្យមានទីផ្សារមិនស្មើភាពគ្នា។

លោកអនុប្រធានប្រតិបត្តិសហភាពអឺរ៉ុប បានសង្កត់ធ្ងន់ ថា ការស៊ើបអង្កេតនេះ មិនបានកំណត់ ចំពោះតែម៉ាកយីហោរបស់ប្រទេសចិន តែមួយប៉ុណ្ណោះទេ។ សហភាពអឺរ៉ុប ក៏បង្កើនលទ្ធភាពត្រួតពិនិត្យ ទៅលើក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្ដផ្សេងៗទៀត ផងដែរ៕