ឡើងកាន់តំណែងទើបតែបាន ៤ខែ ប៉ុណ្ណោះ ឥឡូវនេះប្រធានាធិបតីបណ្ដោះអាសន្ន លោក José Jerí ត្រូវបានសភាជានខ្ពស់ប្រទេសប៉េរូ សម្រេចបណ្ដេញចេញពីតំណែងភ្លាមៗ ដោយសារការលួចជួបពិភាក្សាគ្នាជាសម្ងាត់ ជាមួយអ្នកជំនួញចិនម្នាក់ ដែលកំពុងស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់រដ្ឋាភិបាល។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ចេញផ្សាយរបស់ BBC នៅថ្ងៃពុធទី១៨ ខែកុម្ភៈ។

ប្រភពខាងលើបានបង្ហាញថា រឿងអាស្រូ.វនេះបានលាតត្រដាងកាលពីខែមុនបន្ទាប់ពីវីដេអូបានបង្ហាញលោក Jerí ជួបគ្នាច្រើនដងក្រៅពីកាលវិភាគផ្លូវការរបស់លោកជាមួយពាណិជ្ជករចិនម្នាក់ឈ្មោះ Zhihua Yang ដែលរដ្ឋាភិបាលប៉េរូបានដាក់ចូលបញ្ជីឈ្មួញបរទេសដែលត្រូវស៊ើបអង្កេត។

ទោះជាយ៉ាងណា លោក Jerí ធ្លាប់បានសុំទោសចំពោះកិច្ចប្រជុំទាំងនោះផងដែរ ប៉ុន្តែបានបដិសេធការប្រព្រឹត្តខុសណាមួយ ហើយបានចោទប្រកាន់គូប្រជែងរបស់លោកថាបានលើកយកបញ្ហានេះមកធ្វើជាយុទ្ធនាការបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះលោកជាសាធារណៈ និងមានចេតនានយោបាយ។

សូមជម្រាបថា លោក Jeri ជាប្រធានាធិបតីទី៣ ហើយដែលត្រូវបានសភាដកតំណែង ខណៈដែលប៉េរូ បានផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំអស់ចំនួន៨រូបហើយក្នុងរយៈពេល៨ឆ្នាំចុងក្រោយ។ ដើមឡើយ លោក Jeri បានឡើងកាន់ តំណែងបន្តពីលោកស្រី Dina Boluarte កាលពីខែតុលា បន្ទាប់ពីលោកស្រីត្រូវបានដកតំណែង ដោយសារ រឿងពុករលួយ និងការកើនឡើងនៃបទឧក្រិដ្ឋ។ នាពេលនោះ លោកស្រី Boluarte មិនមានអនុប្រធានាធិបតី នាំឱ្យលោក Jeri ដែលជាប្រធានសភានៅពេលនោះ ត្រូវឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីស្ដីទីតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។

សភាប៉េរូនឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានសភាថ្មីម្នាក់ ដែលនឹងត្រូវឡើងកាន់តំណែងជា ប្រធានាធិបតីស្ដីទី រហូតដល់ការបោះឆ្នោតសកលនាថ្ងៃទី១២ ខែមេសា ខាងមុខ។ លោក Fernando Rospigliosi ដែលជា អ្នកមានសិទ្ធិបន្តតំណែងតាមឋានានុក្រម បានបដិសេធមិនទទួលយកតួនាទី ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យសភា ត្រូវសម្រេចជ្រើសរើសបុគ្គលផ្សេងជំនួសវិញ៕

ទំនងជាភ័យខ្លួនខ្លាំងហើយ ទើបប្រញាប់ប្រញាល់ហោះទៅទីក្រុងហ្សឺណែវ! រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក Sihasak Phuangketkeow និយាយថា នឹងហោះទៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីស ដើម្បីតបតរជាមួយកម្ពុជា ប្រសិនបើនិយាយអ្វីពាក់ព័ន្ធថៃ ។ ថៃចង់ត្រឡប់មកអនុវត្តបទឈប់បា.ញ់ឡើងវិញ និងមិនចង់ឱ្យកម្ពុជាប្រាប់ពិភពលោកពីបញ្ហាផ្សេងៗជាមួយថៃទេ ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក Sihasak នៅថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានថា ការចូលរួមកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ គឺជាជំនួបថ្នាក់ដឹកនាំដែលលោកមានគម្រោងទៅចូលរួម ចាប់ពីថ្ងៃទី២៣ ដល់ថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ដើម្បីលើកឡើងពីការឆបោកតាមអនឡាញ (Online Scames) និងការរំលោ.ភសិទ្ធិមនុស្សនៅថៃ ដូចជា ៖ បោកប្រាស់ និងជួញដូរមនុស្សឱ្យធ្វើការក្នុងបណ្តាញឆបោកអនឡាញ ប៉ុន្តែប្រសិនបើកម្ពុជានិយាយអ្វីពាក់ព័ន្ធនឹងថៃ លោកនឹងតបតរវិញ ។

ថៃមានរបៀបវារៈលើកឡើងក្នុងកិច្ចប្រជុំដើម្បីបញ្ជាក់ពីការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សនៅថៃ ប៉ុន្តែត្រៀមខ្លួនតបតរ ប្រសិនបើកម្ពុជាប្រើប្រាស់វេទិកានេះនិយាយពាក់ព័ន្ធនឹងថៃ ។ ពេលនេះ ប្រទេសទាំងពីរអាចងាកមករក្សាទំនាក់ទំនងល្អជាមួយគ្នា ដោយគោរពបទឈប់បាញ់ និងរក្សាទំនុកចិត្តទៅវិញទៅមក ថៃមិនចង់ឱ្យកម្ពុជាប្រាប់ពិភពលោកទេ ។ ថៃចង់អនុវត្តបទឈប់បាញ់ ពីព្រោះនៅទីបំផុត ប្រទេសទាំងពីរចៀសមិនផុតពីការចរចាទ្វេភាគី ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Sihasak ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ គឺបន្ទាប់ពីសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានប្រាប់សារព័ត៌មាន Reuters កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ថា កងកម្លាំងថៃកំពុងតែកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់ បន្ទាប់ពីការប្រយុទ្ធគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន (ឆ្នាំ២០២៥) ទោះជាមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដែលសម្របសម្រួលដោយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ក៏ដោយ ។

បើតាមសម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បច្ចុប្បន្ន ដែនអធិបតេយ្យជាតិរបស់កម្ពុជាមួយចំនួនត្រូវបានក្រុមយោធាថៃចូលកាន់កាប់យ៉ាងជ្រៅ និងដាក់កុងទឺន័រ រាយបន្លាលួស ដើម្បីរារាំងដល់ជនស៊ីវិលកម្ពុជា មិនអាចចូលត្រឡប់ចូលផ្ទះរបស់ពួកគេបាន ។ សម្តេចសង្ឃឹមថា ថៃនឹងវិលចូលកិច្ចប្រជុំ JBC ធ្វើការឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ពីព្រោះពេលនេះ ការបោះឆ្នោតបញ្ចប់ហើយ និងសង្ឃឹមថា ថៃអាចចាប់ផ្តើមយ៉ាងហោចណាស់លើកម្រិតបច្ចេកទេសដើម្បីវាស់វែង បោះបង្គោលក្នុងតំបន់ក្តៅ និងរៀបចំព្រំដែនឱ្យវិលមកសភាពដើមវិញ ៕

តើហេតុអ្វីបានជាថៃចាប់អារម្មណ៍តែរឿងព្រំដែនជាមួយខាងកម្ពុជា ​រីឯរឿងជម្លោះនៅព្រំដែនភាគខាងត្បូង តើថៃមិនបារម្ភពីការបំបែករដ្ឋទេឬ? ឬក៏ជាល្បែងនយោបាយចលនាជាតិនិយមហួសហេតុជាខែលការពារអំណាចខ្លួន? សំណួរនេះបានចោទសួរចំៗទៅរដ្ឋាភិបាលលោក Anutin ដែលនឹងក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីល្បីល្បាញខាងកេងបន្លំលើលទ្ធផលបោះឆ្នោត ក្រោមរូបភាពចលនាជាតិនិយមថៃយ៉ាងងងិតងងុល មិនក្រែងចិត្តកម្ពុជាដែលតែងតែចង់បានសន្តិភាព ។

អ្នកជំនាញសន្តិសុខថៃដ៏ល្បីបានដាក់ចំៗទៅកាន់លោក Anutin Charnvirakul និងរដ្ឋាភិបាលថ្មី កុំផ្តោតតែលើជំរុញឱ្យពលរដ្ឋមានស្មារតីជាតិនិយមជ្រុលរឿងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ រហូតភ្លេចដោះស្រាយបញ្ហាអសន្តិសុខនៅបណ្តាខេត្តភាគខាងត្បូងដែលបង្កឡើងដោយក្រុមបះបោរ ដូចជា ៖ ការដាក់គ្រាប់បែ.ក និងធ្វើសកម្មភាពហិង្សាស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែង ដើម្បីផ្តាច់ទឹកដីចេញពីប្រទេសថៃ ។ បើរដ្ឋាភិបាលថៃ និងអ្នកនយោបាយជ្រុលនិយមមិនចាប់អារម្មណ៍ទេថៃនឹងបាត់បង់ទឹកដីនៅភាគខាងត្បូងមិនខាន ។

លោក Anutin ប្រធានគណបក្សភូមិចៃថៃ ត្រូវបានមហាជនមើលឃើញថា ទទួលជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោតកាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ដោយសារជំរុញឱ្យពលរដ្ឋមានស្មារតីជាតិនិយមជ្រុល និងកេងចំណេញផលប្រយោជន៍នយោបាយពីបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។ លោក Anutin ផ្តោតតែលើការបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា សាងសង់របងព្រំដែន គ្រប់គ្រងទឹកដីកម្ពុជានៅព្រំដែនដោយខុសច្បាប់ រហូតភ្លេចដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែននៅភាគខាងត្បូងដែលកំពុងតែក្តៅគគុក ។

ការរិះគន់របស់អ្នកជំនាញសន្តិសុខ ស្របពេលបណ្តាខេត្តភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃមានបញ្ហាអសន្តិសុខកើតឡើងស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែង ជាពិសេស ការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកជាបន្តបន្ទាប់របស់ក្រុមផ្តាច់ខ្លួន ដែលប៉ះពាល់ដល់ការរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋថៃយ៉ាងខ្លាំង ។ អាជ្ញាធរ និងសមត្ថកិច្ចថៃបានព្យាយាមបង្ក្រាបក្រុមផ្តាច់ខ្លួនរហូតមក ប៉ុន្តែនៅតែមានការបះបោរមិនឈប់ឈរ ខណៈរដ្ឋាភិបាលថៃក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Anutin មិនសូវចាប់អារម្មណ៍ព្រំដែនភាគខាងត្បូងទេ ។

ការបណ្តុះស្មារតីជាតិនិយមជ្រុលរឿងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ធ្វើឱ្យគណបក្សភូមិចៃថៃរបស់លោក Anutin ទទួលបានការគាំទ្រពីពលរដ្ឋយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារលោកសន្យាថា នឹងប្រកាន់គោលជំហរដាច់ខាតជាមួយកម្ពុជា ព្រមទាំងបន្តបិទព្រំដែន ។ ក្រៅពីនេះ ការបោះឆ្នោតគ្មានភាពសេរី ត្រឹមត្រូវ យុត្តិធម៌ និងគ្មានតម្លាភាព កេងបន្លំពេលរាប់សន្លឹកឆ្នោតនៅតាមមណ្ឌលនានាធ្វើឱ្យគណបក្សភូមិចៃថៃទទួលផលចំណេញ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Nation កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ លោក សុឆាតិ បាំរុងសុខ អ្នកជំនាញសន្តិសុខនៅប្រទេសថៃ បានណែនាំឱ្យលោក Anutin កុំផ្តោតតែលើជំរុញឱ្យពលរដ្ឋមានស្មារតីជាតិនិយមជ្រុលរឿងព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា រហូតភ្លេចព្រំដែនភាគខាងត្បូង ដោយលោកបានបង្ហោះសារក្នុងបណ្តាញសង្គមពីបញ្ហាអសន្តិសុខនៅភាគខាងត្បូងថា ពេលប្រទេសថៃចាប់ផ្តើមមានរដ្ឋាភិបាលថ្មី ជនល្មើសក៏បង្កប់គ្រាប់បែកចំនួន៧កន្លែង នៅខេត្តណារ៉ាធិវ៉ាត ទោះជាគ្រាប់បែកទាំងនេះមិនបណ្តាលឱ្យមនុស្សរងរបួស ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលត្រូវតែគិតពីបញ្ហានេះ ។

លោកចាត់ទុកការបង្កប់គ្រាប់បែករហូតដល់៧កន្លែងនៅភាគខាងត្បូង គឺជាការស្វាគមន៍រដ្ឋាភិបាលថ្មីដែលកំពុងរៀបចំបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះ ប៉ុន្តែគ្មានអ្នកណាចាប់អារម្មណ៍ពីបញ្ហាអសន្តិសុខនេះ ពីព្រោះបច្ចុប្បន្ន គ្រប់គ្នាចាប់អារម្មណ៍តែរឿងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ។ ការបង្កប់គ្រាប់បែកជាច្រើនគ្រាប់ ក៏បញ្ជាក់ពីស្ថានការណ៍អសន្តិសុខភាគខាងត្បូងចាប់ផ្តើមកើតឡើងតាំងពីដើមឆ្នាំ២០២៦ និងបង្ហាញទៅរដ្ឋាភិបាលថៃថា កុំភ្លេចបញ្ហាព្រំដែនភាគខាងត្បូង ដោយសារមានអំពើហិង្សាជាបន្តបន្ទាប់ ។

ភាគខាងត្បូងកើតអសន្តិសុខតាំងពីការដុតស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ PTT ចំនួន១១កន្លែង និងហេតុការណ៍អាក្រក់ជាច្រើនកើតឡើងជាប់ៗគ្នាដើម្បីបំផ្លាញប្រទេសថៃគួរឱ្យបារម្ភ ហើយក្រុមជនល្មើសនឹងបង្កៃសន្តិសុខថែមទៀតដើម្បីផ្តាច់ទឹកដីចេញពីប្រទេសថៃ ។ រីឯរដ្ឋាភិបាលថៃវិញបារម្ភតែរឿងដណ្តើមទឹកដីកម្ពុជា និងខ្លាចកម្ពុជាទាមទារទឹកដីត្រឡប់ទៅវិញ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលថៃ និងអ្នកនយោបាយមិនចាប់អារម្មណ៍ពីការបាត់បង់ទឹកដីនៅភាគខាងត្បូងទេ ។

អ្នកជំនាញសន្តិសុខរូបនេះផ្តាំផ្ញើទៅកាន់រដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពថៃ បែងចែកពេលវេលាមកដោះស្រាយបញ្ហានៅភាគខាងត្បូងខ្លះផង កុំផ្តោតតែលើជំរុញឱ្យពលរដ្ឋមានស្មារតីជាតិនិយមជ្រុលរឿងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃខ្លាំងពេក រហូតភ្លេចពីការបះបោរផ្តាច់ទឹកដីនៅភាគខាងត្បូង ពីព្រោះជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ក្រុមផ្តាច់ខ្លួនបានបង្កសកម្មភាពអសន្តិសុខកាន់តែខ្លាំងគួរឱ្យបារម្ភ ៕

ក្រោយសមរភូមិយោធាត្រូវបានបញ្ចប់! សមរភូមិការទូត និងការប្រមូលឯកសារទាក់ទងនឹងខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និង ថៃ កំពុងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍សារជាថ្មី ខណៈសារព័ត៌មានអន្តរជាតិល្បីៗកាលពីពេលថ្មីៗនេះបានលើកឡើងពីជំហានដ៏សំខាន់របស់កម្ពុជាក្នុងការស្នើសុំប្រទេសបារាំងដែលជាអតីតអាណាព្យាបាលឲ្យផ្ដល់ជំនួយជាឯកសារ និងផែនទីដើម ដើម្បីដោះស្រាយវិវាទជាមួយភាគីថៃ។

ផ្អែកតាមការចេញផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារ DW របស់អាល្លឺម៉ង់ និង France 24 របស់បារាំងបានឲ្យដឹងថា ឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការកំណត់ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនដែលមានអាយុកាលរាប់រយឆ្នាំ បានក្លាយជាចំណុចដ៏ក្ដៅគគុកនៃសមរភូមិការទូតរវាងក្រុងភ្នំពេញ និងក្រុងបាងកក ខណៈស្ថាប័នសារព័ត៌មានអន្តរជាតិទាំងនេះ ផ្តោតសំខាន់លើការស្នើសុំដ៏សំខាន់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។

តាមអត្ថបទដែលចុះផ្សាយទីភ្នាក់ងារ DW កម្ពុជាបានស្នើសុំជំនួយជាផ្លូវការពីបារាំងក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនដ៏យូរអង្វែងជាមួយប្រទេសថៃ ដោយបានបង្ហាញពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជាបន្តបន្ទាប់របស់ទីក្រុងភ្នំពេញសម្រាប់ដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធី និងផ្អែកលើច្បាប់។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានសរសេរទៅកាន់ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង កាលពីដើមខែនេះ ដោយស្វែងរកការចូលមើលផែនទីសម័យអាណានិគម និងឯកសារព្រំដែនប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលត្រូវបានគូរជាលើកដំបូងនៅពេលដែលបារាំងគ្រប់គ្រងកម្ពុជាជាអាណាព្យាបាលពីឆ្នាំ 1863 ដល់ឆ្នាំ 1953។

កត្តាដែលជំរុញឲ្យសំណើររបស់កម្ពុជាក្លាយជាប្រធានបទគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍សម្រាបអន្តរជាតិ គឺដោយសារតែកម្ពុជាបានបង្ហាញចេតនារបស់ខ្លួនក្នុងការស្វែងរកការបំភ្លឺបន្ថែមពីតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ និងបានលើកឡើងពីការព្រួយបារម្ភនៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលផ្ទុយស្រឡះពីប្រទេសថៃ ដែលតែងសង្កត់ធ្ងន់ជាសាធារណៈលើចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះការចរចាទ្វេភាគី ដោយមិនចង់បានការសម្របសម្រួលពីភាគីទីបី , ទាមទារប្រើប្រាស់ផែនទីខ្នាត 1:50,000 ដែលគូសដោយខ្លួនឯង និងបដិសេធផែនទីដែលផលិតដោយបារាំងខ្នាត 1:200,000 យោងតាមសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ1907។

អ្នកវិភាគបរទេសយល់ឃើញថា តាមរយៈការទាញបញ្ហានេះទៅកាន់ទីក្រុងប៉ារីស កម្ពុជាកំពុងព្យាយាម «បញ្ជាក់ពីភាពស្របច្បាប់» នៃឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងនេះ ដែលជាជំហានដ៏មានឥទ្ធិពល ប្រសិនបើបញ្ហានេះត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ)៕