មិនខ្វល់ថាចិនពេញចិត្ត ឬមិនពេញចិត្តនោះទេ សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែជ្នះដាក់ពង្រាយប្រព័ន្ធមីស៊ីលបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់បន្ថែមទៀតទៅកាន់ប្រទេសហ្វីលីពីន ដើម្បីជួយទប់ស្កាត់ការឈ្លានពាននៅតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ការណ៍នេះបង្កឲ្យមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ថាតើនឹងមានអ្វីកើតឡើងបន្ទាប់ទៀតទៅលើប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ានមួយនេះ។

យោងតាមការចេញផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AP កាលពីថ្ងៃអង្គារសប្ដាហ៍នេះបានបង្ហាញថា ទីក្រុងប៉េកាំងបានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភម្តងហើយម្តងទៀត ចំពោះការដំឡើងប្រព័ន្ធមីស៊ីលរយៈចម្ងាយមធ្យមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅភាគខាងជើងប្រទេសហ្វីលីពីន ខណៈដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបកស្រាយថាអាវុធទាំងនោះមានគោលបំណងទប់ស្កាត់ការកើនឡើងរបស់ប្រទេសចិន ពីសកម្មភាពបង្កការគំរាមកំហែងដល់ស្ថិរភាពក្នុងតំបន់។

ដោយឡែក បើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមក្រោយកិច្ចសន្ទនាយុទ្ធសាស្រ្តទ្វេភាគីលើកទី១២ នៅទីក្រុងម៉ានីល អាម៉េរិក និងហ្វីលីពីន បានបញ្ជាក់ពីសន្ធិសញ្ញាការពារគ្នាទៅវិញទៅមក ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធការវាយប្រហារដោយកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ យុទ្ធហោះ និងការវាយប្រហារលើនាវាសាធារណៈនៃប្រទេសទាំងពីរនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក រួមទាំងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលនេះ បានបញ្ជាក់ពីការបង្កើនការពង្រាយមីស៊ីលបំពាក់បច្ចេកវិទ្យាទំនើប និងប្រព័ន្ធគ្មានមនុស្សបើកបន្ថែមនៅហ្វីលីពីន។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ប្រទេសទាំងពីរ បានរិះគន់ផងដែរលើសកម្មភាពខុសច្បាប់ គំរាមកំហែង នៅក្នុងដែនទឹក ដោយគ្មានលើកឈ្មោះនៃបណ្តាប្រទេសណាមួយឡើយ។ ទោះមិនបានបញ្ចេញឈ្មោះ ប៉ុន្តែភាគីទាំងពីរ ទំនងសំដៅដល់ចិន ដែលមានទំនាស់ខ្លាំងជាមួយហ្វីលីពីននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ កន្លងមក នាវាល្បាតចិន ធ្លាប់ប៉ះទង្គិច និងបាញ់ទឹកដាក់ទូកល្បាតរបស់ហ្វីលីពីនថែមទៀត។
ទីក្រុងប៉េកាំងបានទាមទារម្តងហើយម្តងទៀតឲ្យដកអាវុធទាំងនោះចេញ ដោយព្រមានពីការគំរាមកំហែងដល់ស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ ប៉ុន្តែប្រធានាធិបតី Ferdinand Marcos Jr. នៅតែរក្សាជំហររឹងមាំ ដោយអះអាងពីសិទ្ធិអធិបតេយ្យភាពរបស់ទីក្រុងម៉ានីលក្នុងការការពារទឹកដីរបស់ខ្លួន។

លើសពីន ឯកអគ្គរដ្ឋទូតហ្វីលីពីនប្រចាំសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Jose Manuel Romualdez បានបញ្ជាក់ច្បាស់ថា អាវុធដ៏ទំនើបទាំងនេះគឺសម្រាប់តែការទប់ស្កាត់ប៉ុណ្ណោះ ដោយលោកកត់សម្គាល់ថា រាល់សកម្មភាពឈ្លានពានរបស់ចិន មានតែធ្វើឲ្យទីក្រុងម៉ានីលកាន់តែប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការពង្រឹងឃ្លាំងអាវុធរបស់ខ្លួន។ ក្រៅពីការដាក់ពង្រាយបណ្តោះអាសន្ន ហ្វីលីពីនក៏កំពុងសិក្សាពីការទិញយកប្រព័ន្ធបាញ់បង្ហោះមីស៊ីលកម្រិតខ្ពស់ដោយខ្លួនឯង ដើម្បីធ្វើទំនើបកម្មកងទ័ពផងដែរ៕

អាជីវករថៃនៅផ្សាររុងក្លឿទ្រាំលែងបានហើយដោយសារផ្សារមានសភាពស្ងាត់ជ្រងំបន្ទាប់ពីកងទ័ពថៃបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាជាឯកតោភាគី បណ្តាលឱ្យពួកគេបាត់បង់ចំណូលយ៉ាងខ្លាំងនាពេលនេះ និងអង្វរឱ្យរដ្ឋាភិបាលក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Anutin Charnvirakul ស្វែងរកការចរចាជាមួយកម្ពុជាបន្ទាន់ ។

ការលក់ដូររបស់អាជីវករថៃនៅស្រុកអារញ្ញប្រាថេត ខេត្តស្រះកែវ ក្បែរព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ មានសភាពស្ងប់ស្ងាត់យ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពីកងទ័ពថៃបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាអស់រយៈពេលជាច្រើនខែ បណ្តាលឱ្យប៉ះពាល់អាជីវករថៃ និងអាជីវកម្មផ្សេងៗ ជាពិសេស ផ្សាររុងក្លឿរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេ ខណៈផ្សារនេះជាកន្លែងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចថៃ ។

តូបលក់ដូរជាច្រើនក្នុងផ្សាររុងក្លឿបានបិទទ្វារ និងមានតូបតិចតួចប៉ុណ្ណោះដែលបើកទ្វារ ប៉ុន្តែគ្មានអតិថិជនដើរផ្សារឡើយ ។ វាខុសគ្នាកាលពីអំឡុងពេលមិនទាន់បិទព្រំដែន ដែលពេលនោះ ការលក់ដូររបស់អាជីវករថៃកាក់កបយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារមានភ្ញៀវទេសចរ ។

អាជីវករថៃនៅផ្សាររុងក្លឿប្រាប់ថា តាំងពីព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃបិទមក ប្រាក់ចំណូលរបស់ពួកគេធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ថ្ងៃខ្លះ ស្ទើរតែអតិថិជនដើរផ្សារសោះ ពួកគេគ្មានចំណូលដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពឡើយ ។ ពលរដ្ឋថៃនៅព្រំដែនរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុត និងសំណូមពរទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលថៃធ្វើអ្វីឱ្យច្បាស់លាស់ មិនមែនបានតែទ្រឹស្តី ពីព្រោះពួកគេត្រូវប្រកបមុខរបរនៅកន្លែងនេះ (ផ្សាររុងក្លឿ) គ្មានកន្លែងផ្សេងសម្រាប់លក់ដូរទេ ។

អាជីវករថៃទាំងនេះចង់ឱ្យប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ ងាកមកចរចាគ្នាឡើងវិញ ពីព្រោះបើមានសង្គ្រាមកើតឡើងម្តងទៀត អ្នកដែលប៉ះពាល់បំផុត គឺពលរដ្ឋ និងអាជីវករ គ្មានអ្នកណាទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីសង្គ្រាមទេ ។

ស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃនាពេលបច្ចុប្បន្នគ្មានភាពច្បាស់លាស់ ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋខេត្តស្រះកែវបារម្ភពីការប៉ះទង្គិចរវាងប្រទេសទាំងពីរជាលើកទី៣ ខណៈក្រុមគ្រួសារមួយចំនួនចាប់ផ្តើមត្រៀមខ្លួនទប់ទល់នឹងស្ថានការណ៍មិនច្បាស់លាស់នេះ

ពលរដ្ឋ និងអាជីវករថៃអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួនប្រញាប់ស្វែងរកវិធីដោះស្រាយដោយការចរចាជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពតានតឹង និងស្តារសេដ្ឋកិច្ចព្រំដែនឡើងវិញ ។ ពលរដ្ឋថៃចង់ប្រកបមុខរបរ និងទទួលបានប្រាក់ចំណូលដូចមុន ។

គួរបញ្ជាក់ថា កងទ័ពថៃបានបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាជាឯកតោភាគី តាំងពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ បណ្តាលឱ្យប៉ះពាល់ពលរដ្ឋពលរដ្ឋថៃដែលទទួលបានចំណូលពីការបើកព្រំដែន កន្លងមក ពួកគេស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលបើកព្រំដែនឡើងវិញ ប៉ុន្តែលោក Anutin មិនខ្វល់ពីផលប៉ះពាល់ទាំងនេះឡើយ លោកចង់ទទួលបានសំឡេងឆ្នោតដើម្បីបន្តអំណាចដោយការបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាបន្តទៀតតាមការទាមទាររបស់ក្រុមជាតិនិយមជ្រុល ៕

ធ្លាប់តែមើលងា.យពលករខ្មែរមកស៊ីឈ្នួលលក់កម្លាំងពលកម្ម និងពឹងផ្អែកនៅថៃ ប៉ុន្តែពេលនេះ ថៃខ្លួនឯងបែរជាខ្វះខាតពលករធ្វើការយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ទៅស្រវាយកពលករប្រទេសផ្សេងមកធ្វើការ ប៉ុន្តែខ្វះខាតជំនាញ ខណៈការចំណាយលើប្រាក់ឈ្នួលវិញក៏ខ្ពស់ និងធ្វើការមិនល្អដូចពលករខ្មែរ ។ បច្ចុប្បន្ន ការងារជាច្រើនកន្លែងនៅថៃលែងដំណើរការ ជាពិសេស ការងារប្រមូលផលដំណាំកសិកម្មមិនទាន់ពេលវេលា ដោយសារពលករខ្មែរបោះបង់ការងារនៅថៃ ដែលធ្វើឱ្យក្រសួងការពារថៃសម្រេចចិត្តមិនទាន់បញ្ជូនពលករខ្មែរជាង១សែននាក់ត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញ ។

បើតាមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារថៃ អ្នកស្រី Trinuch Thienthong និយាយកាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ស្ថាប័នកងទ័ពកំណត់ឱ្យពន្លឿនការត្រួតពិនិត្យពលករខ្មែរដែលកំពុងធ្វើការនៅប្រទេសថៃជាង១សែននាក់ ប៉ុន្តែក្រសួងការងារសម្រេចចិត្តមិនទាន់បញ្ជូនពួកគេត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញទេ ពីព្រោះត្រូវពិនិត្យស្ថានការណ៍ឱ្យគ្រប់ជ្រុងជ្រោយសិន ប្រសិនបើបញ្ជូនទៅប្រទេសវិញនឹងធ្វើឱ្យវិស័យកសិកម្មថៃខ្វះខាតពលករធ្វើការយ៉ាងខ្លាំង ។

កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ នៅវិមានរដ្ឋាភិបាល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ អ្នកស្រី Trinuch បាននិយាយពីការបន្តសុពលភាពលិខិតអនុញ្ញាតការងាររបស់ពលករខ្មែរជាង១សែននាក់ដែលកំពុងធ្វើការនៅប្រទេសថៃថា មិនទាន់បញ្ជូនពួកគេទៅប្រទេសវិញ ដោយសារក្រសួងការងារថៃរង់ចាំតាមដានស្ថានការណ៍សិន ។ ពេលនេះ យើងកំពុងពិចារណាបញ្ហាសន្តិសុខជាតិ ប៉ុន្តែទទួលស្គាល់ថា ម្ចាស់អាជីវកម្មថៃ ជាពិសេស វិស័យកសិកម្មប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងព្រោះគ្មានពលករខ្មែរធ្វើការ ។

ហេតុនេះ អ្នកស្រីសំណូមពរឱ្យស្ថាប័នកងទ័ពត្រួតពិនិត្យសន្តិសុខជាមុន ទើបក្រសួងការងារលើកឡើងពីបញ្ហាពលករខ្មែរជាង១សែននាក់នេះពិភាក្សាក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ដើម្បីឱ្យមានភាពច្បាស់លាស់នាពេលឆាប់ៗថា តើត្រូវបន្តសុពលភាពលិខិតអនុញ្ញាតការងាររបស់ពលករខ្មែរ ឬក៏បញ្ជូនត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញ ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារថៃបន្តថា ពលករខ្មែរជាង១សែននាក់នេះបានធ្វើការនៅប្រទេសថៃដោយស្របច្បាប់ ប៉ុន្តែស្ថានការណ៍ព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ ធ្វើឱ្យពួកគេក្លាយជាពលករខុសច្បាប់នាពេលបច្ចុប្បន្ន ។ ថៃមិនទាន់អាចបញ្ជូនពួកគេទៅប្រទេសវិញទេ ដោយសារតែលក្ខខណ្ឌមួយចំនួន បញ្ហានេះត្រូវតែពិចារណាឱ្យគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ដោយសារតែខ្វះខាតពលករធ្វើការខ្លាំង ប្រទេសថៃបានប្រកាសជ្រើសរើសពលករប្រទេសស្រីលង្ការ ចំនួន១ម៉ឺននាក់មកធ្វើការក្នុងវិស័យនានាជាបន្ទាន់ រួមមាន ៖ សំណង់ កសិកម្ម ម្ហូបអាហារនិងភេសជ្ជៈ ឧស្សាហកម្ម និងជីករ៉ែ ។ រដ្ឋាភិបាលថៃគ្មានជម្រើសអ្វីក្រៅពីប្រកាសជ្រើសរើសពលករប្រទេសផ្សេងមកធ្វើការជំនួសពលករខ្មែរទេ បើទោះជាថៃត្រូវចំណាយថ្លៃឈ្នួលយ៉ាងខ្ពស់ទៅឱ្យពលករប្រទេសផ្សេងក្តី ។

ការទទួលយកពលករប្រទេសផ្សេងមកធ្វើការនេះ ថៅកែថៃភាគច្រើនមិនពេញចិត្តនោះទេ ដោយសារត្រូវចំណាយប្រាក់ឈ្នួលខ្ពស់ទ្វេដង បើធៀបនឹងពលករខ្មែរ ពលករខ្មែរស៊ូនឹងការងារជាង ម្យ៉ាងទៀត ពិបាកទំនាក់ទំនងគ្នា ដោយសារថៅកែថៃស្តាប់មិនសូវយល់ភាសាអង់គ្លេស ៕