ប្រទេសតួកគី ៖ ខ្យាដំរី គឺជាសត្វមានពិសដែលមនុស្សភាគច្រើនខ្លាចរអារ ប៉ុន្តែនៅប្រទេសតួកគីវិញបានធ្វើកសិដ្ឋានបង្កាត់ពូជខ្យាដំរី ដើម្បីច្របាច់យកពិសលក់នៅតំបន់អឺរ៉ុប ។ ចំណែកពិសខ្យាដំរីមានតម្លៃខ្ពស់ខ្លាំងណាស់ គឺស្មើរហូតដល់១០លានដុល្លារអាមេរិកក្នុង១លីត្រ ។

លោក Metin Orenler គឺជាម្ចាស់កសិដ្ឋានចិញ្ចឹមខ្យាដំរីនៅទីក្រុង Sanliurfa ស្ថិតនៅភាគអាគ្នេយ៍ប្រទេសតួកគី និយាយថា កសិដ្ឋានរបស់លោកមានខ្យាដំរីជាង២ម៉ឺនក្បាល ។ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ កសិដ្ឋាននេះអាចច្របាច់យកពិសខ្យាដំរី បានប្រមាណ២ក្រាមប៉ុណ្ណោះ ។

ចំណែកពិសខ្យាដំរី ដែលកសិដ្ឋានទទួលបាន ត្រូវយកវាទៅក្លាស្សេជាមុនសិន ។ បន្ទាប់មក ត្រូវយកពិសនេះទៅកែច្នៃធ្វើជាម្សៅ រួចហើយបញ្ជូនទៅលក់នៅបណ្តាប្រទេសតំបន់អឺរ៉ុប ដើម្បីប្រើប្រាស់ធ្វើជាសារុធាតុផ្សំក្នុងការផលិតថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិច, គ្រឿងសម្អាង និងថ្នាំបំបាត់ការឈឺចុកចាប់ ។

ខ្យាដំរី គឺជាប្រភេទសត្វគ្មានឆ្អឹងខ្នង ហើយវាចូលចិត្តរស់នៅតាមកន្លែងងងឹត និងមានសំណើម ។ ពួកវាមានទម្លាប់ស្រឡាញ់ការស្ងប់ស្ងាត់ និងមិនធ្វើបាបគេមុនទេ ប៉ុន្តែបើមានមនុស្ស ឬសត្វផ្សេងរំខានវា វានឹងលើកកន្ទុយឡើងលើដើម្បីគំរាមសត្រូវ បន្ទាប់មក វានឹងខាំដើម្បីការពារខ្លួន ។

នៅពេលខ្យាដំរីខាំអ្នកណាម្នាក់ វានឹងបញ្ចេញពិសចេញមកក្រៅ ហើយពិសរបស់វានឹងធ្វើឱ្យឈឺចុកចាប់ខ្លាំង ឬរលាកនៅត្រង់បរិវេណដែលវាខាំ ។ ពិសរបស់ខ្យាដំរីភាគច្រើនគ្មានគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតទេ ហើយមានខ្យាដំរីមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ ដែលពិសរបស់វាមានគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំង ។ កាលពីមុន មនុស្សយើងបានបរិភោគខ្យាដំរី ដោយសារជឿថា វាជាឱសថដ៏ល្អ ។

បើតាមការស្រាវជ្រាវអំពីសមាសធាតុ និងផ្នែកជីវសាស្ត្រទៅលើពិសខ្យាដំរី របស់ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីសាកលវិទ្យាល័យខនគែន ប្រទេសថៃ និងបានចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តីឈ្មោះ «Thai Journal of Toxicology» បង្ហាញថា សារធាតុបិបថៃ នៅក្នុងពិសខ្យាដំរី គឺមានឥទ្ធិពលផ្នែកជីវសាស្ត្រដែលមានប្រយោជន៍ច្រើន ។

លើសពីនេះ វាសាកសមសម្រាប់ប្រើប្រាស់ជាគំរូការអភិវឌ្ឍឱសថនាពេលអនាគត ដូចជា ៖ ប្រឆាំងបាក់តេរី, ប្រឆាំងផ្សិត, ប្រឆាំងមេរោគ, ប្រឆាំងប៉ារ៉ាស៊ីត, ប្រឆាំងមហារីក, ប្រឆាំងការរលាក និងមានឥទ្ធិពលកែប្រែប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ ៕

បរទេស៖ ខ្សែប្រយុទ្ធ Cristiano Ronaldo របស់ Al Nassr រកចំណូលបាន ២៧៥ លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ច្រើនជាង Lionel Messi រហូតទៅដល់ពីរដងឯណោះ។
ro
យោងតាមសារព័ត៌មាន Sportico ដែលបានរាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ ថា ខ្សែប្រយុទ្ធព័រទុយហ្គាល់ទទួលបាន ២៧៥ លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ ២០២៣។ ក្រៅពីប្រាក់ខែរបស់គាត់នៅ Al Nassr Ronaldo ក៏រកចំណូលបាន ៦០ លានដុល្លារពីកិច្ចសន្យាផ្សាយពាណិជ្ជកម្មជាមួយម៉ាកដូចជា Nike, Herbalife, Armani, Tag Heuer, DAZN ឬ PokerStars ផងដែរ។ លើសពីនេះគាត់ក៏ទទួលបានជោគជ័យជាមួយនឹងម៉ាកផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ CR7 ទៀតផង។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សម្រាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី ២ បានទៅលើកីឡាករវាយកូនហ្គោលជនជាតិអេស្ប៉ាញ Jon Rahm ជាមួយនឹងប្រាក់ចំណូល ១៨១ លានដុល្លារអាមេរិក។ ចំណែកឯខ្សែប្រយុទ្ធអាហ្សង់ទីន Lionel Messi វិញជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី ៣ លើពិភពលោកជាមួយនឹងប្រាក់ចំណូលប្រមាណ ១៣០ លានដុល្លារអាមេរិក រួមទាំង ៦៥ លានដុល្លារជាប្រាក់បៀវត្សរ៍ពីការលេង និងប្រាក់ចំណូលដែលនៅសល់គឺបានមកពីកិច្ចសន្យាផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម។

ក្រៅពី Ronaldo និង Messi មានកីឡាករបាល់ទាត់ពីរនាក់ក្នុងចំណោមអត្តពលិកដែលរកចំណូលបានច្រើនជាងគេបំផុតទាំង ១០ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣។ ក្នុងចំណោមនោះ Kylian Mbappe ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី ៥ ជាមួយនឹង ១២៥ លានដុល្លារ និង Neymar ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី ៦ ជាមួយនឹង ១២២ លានដុល្លារអាមេរិក។ ស្ថិតនៅពីលើអ្នកទាំងពីរនេះក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី ៤ គឺតារាបាល់បោះ LeBron James នៃក្រុម Los Angeles Lakers ដែលមានទឹកប្រាក់ចំនួន ១២៦ លានដុល្លារ។

ចំពោះតំណែងទាំងបួនដែលនៅសល់ក្នុង Top 10 គឺជារបស់តារាបាល់បោះបីនាក់គឺ Stephen Curry (៩៩ លានដុល្លារ), Giannis Antetokounmpo (៨៨ លានដុល្លារ), Kevin Durant (៨៧ លានដុល្លារ) និងតារាបាល់ទាត់ Patrick Mahomes ដែលមានទឹកប្រាក់ ៨៤ លានដុល្លារអាមេរិក។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា Ronaldo បានប្រជែងយកតំណែងកំពូលជាមួយ Messi ស្ទើរតែគ្រប់អាជីពរបស់គាត់តែម្តង។ ទោះបីជាការឈ្នះពាន Golden Ball តិចជាង Messi ក៏ដោយ ក៏ Ronaldo នៅតែរកចំណូលបានច្រើនជាងគេបំផុតលើពិភពលោកសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៣៕

ប្រទេសថៃ ៖ នៅដើមឆ្នាំ២០២៤នេះ មានមតិខ្លះលើកឡើងថា តែរបស់ថៃបានផ្សំនូវសារធាតុម្យ៉ាងឈ្មោះ «Sunset Yellow FCF» ខណៈតែថៃ គឺជាភេសជ្ជៈចាប់ផ្តើមពេញនិយមនៅទូទាំងពិភពលោក ប៉ុន្តែបែរជាប្រទេសមួយចំនួនហាមនាំចូលតែថៃ ដោយសារបារម្ភអំពីការផ្សំនូវសារធាតុពណ៌លឿង ។

តែថៃ គឺជាភេសជ្ជៈដ៏ពេញនិយមដែលគេចូលចិត្តផឹកពេលអាកាសធាតុក្តៅនៅប្រទេសថៃ ។ តើដឹងឬទេថា ការពិត តែថៃ គ្មានពណ៌ទឹកក្រូចតាមធម្មជាតិទេ ហើយពណ៌ទឹកក្រូចរបស់តែថៃ កើតចេញពីសារធាតុផ្សំអាហារហៅថា «Sunset Yellow FCF» ដែលមានពណ៌លឿងលាយទឹកក្រូច ។ សារធាតុផ្សំអាហារប្រភេទនេះ ត្រូវបានគេយកមកផ្សំក្នុងអាហារឱ្យមានពណ៌ឆើតស្រស់ និងគួរឱ្យចង់ទទួលទាន ។

បើទោះជាសារធាតុផ្សំអាហារ Sunset Yellow FCF ទទួលបានការអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ដាក់ក្នុងម្ហូបអាហារ ឬភេសជ្ជៈនៅប្រទេសថៃក្តី ប៉ុន្តែប្រទេសមួយចំនួនបានហាមនាំចូលសារធាតុប្រភេទនេះ ដូចជា ៖ បណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុប និងអង់គ្លេស ។ ប្រទេសទាំងនេះបានចេញច្បាប់ហាមនាំចូលសារធាតុផ្សំអាហារ Sunset Yellow FCF និងសារធាតុផ្សំអាហារ៥ប្រភេទទៀត រួមមាន ៖ Tartrazine, Quinoline Yellow, Carmoisine, Ponceau 4R និង Allura Red ។

ចំណែកមូលហេតុធ្វើឱ្យបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុប និងអង់គ្លេសហាមនាំចូលសារធាតុផ្សំអាហារ Sunset Yellow FCF ដោយសារលទ្ធផលការស្រាវជ្រាវផ្នែកពេទ្យនៅតំបន់អឺរ៉ុបបង្ហាញថា សារធាតុផ្សំអាហារនេះបណ្តាលឱ្យកុមារខ្វះការតាំងស្មារតី ។ ក្រៅពីនេះ ការស្រាវជ្រាវបានណែនាំថា បើគ្មានការប្រើប្រាស់សារធាតុផ្សំអាហារនេះ នឹងអាចកាត់បន្ថយបញ្ហាខ្វះការតាំងស្មារតីរបស់កុមារបាន ។

ទោះយ៉ាងណា លទ្ធផលការស្រាវជ្រាវនេះមិនបានបញ្ជាក់ថា សារធាតុផ្សំអាហារ Sunset Yellow FCF គឺជាមូលហេតុចម្បងដែលធ្វើឱ្យកុមារខ្វះការតាំងស្មារតីនោះទេ ។ ប្រសិនបើតែថៃ ដាក់សារធាតុផ្សំអាហារ Sunset Yellow FCF នឹងធ្វើឱ្យតែថៃ មានពណ៌ទឹកក្រូចគួរឱ្យចង់ផឹក ។ តើពណ៌ពិតប្រាកដរបស់តែថៃ គឺពណ៌អ្វី?

សំណួរនេះ ត្រូវក្រឡេកទៅមើលប្រភពរបស់តែថៃ ដែលគេគិតថា តែថៃមានប្រភពពីតែស៊ីឡន ដាំដុះនៅប្រទេសស្រីលង្កា ដែលមានពណ៌ត្នោតលាយក្រហម ។ បើគេផ្សំជាមួយទឹកដោះគោក្នុងតែស៊ីឡន វានឹងប្រែទៅជាពណ៌ត្នោតខ្ចី ។ រីឯការផ្សំនូវសារធាតុអាហារក្នុងតែថៃ គឺអាចផ្សំក្នុងតែថៃមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ ឬអាចនិយាយថា តែថៃមានប្រភេទដាក់សារធាតុផ្សំអាហារ និងតែថៃមិនដាក់សារធាតុផ្សំអាហារ ។

ក្រៅពីនេះ សារធាតុផ្សំអាហារ Sunset Yellow FCF បានទទួលការអនុញ្ញាតនៅប្រទេសថៃ រួមទាំងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ ដែលមិនបានហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់សារធាតុផ្សំអាហារប្រភេទនេះ ។ គេចាប់ផ្តើមឃើញថា នៅសហរដ្ឋអាមេរិកមានហាងលក់តែថៃ កើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងកំពុងក្លាយជាភេសជ្ជៈកាន់តែពេញនិយមសម្រាប់ផឹកពេលអាកាសធាតុក្តៅ ៕  

បរទេស៖ ថ្មីៗនេះក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអ៊ីស្រាអែលមកពីវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យា Technion-Israel បានស្នើគំនិតដ៏មានសក្តានុពលមួយ ដោយប្រើប្រាស់ឆ័ត្រយក្សបង្ហោះលើទីអវកាស ក្នុងគោលបំណងរារាំងកាំរស្មីព្រះអាទិត្យ ដើម្បីកាត់បន្ថយកម្តៅផែនដី។

កាលពីដើមខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ យោងតាមសារព័ត៌មានអន្តរជាតិមួយ បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអាកាសធាតុកំពុងបង្កើតឆ័ត្រយក្សមួយដែលមានទំហំប្រមាណ ២.៦ លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ ស្មើនឹងទំហំនៃប្រទេសអាហ្សង់ទីន ដែលវានឹងជួយបាំងពន្លឺព្រះអាទិត្យ ដើម្បីកាត់បន្ថយឥទ្ធិពលនៃការឡើងកំដៅផែនដី។

គំនិតដ៏អស្ចារ្យនេះ បានមកពីក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវអ៊ីស្រាអែលដែលជឿគេថា ការបង្កើតឆ័ត្រយក្សទៅបង្ហោះលើអាកាសអាចកាត់បន្ថយសីតុណ្ហភាពរបស់ផែនដីបាន ២.៧ អង្សាក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំ។ ដូច្នេះអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់សម្រាប់ការសាងសង់របាំងយក្សដំបូងបង្អស់របស់ខ្លួនដែលមានទំហំធំជាង ៩,៣ លានម៉ែត្រការ៉េក្នុងតម្លៃប្រមាណ ២០ លានដុល្លារអាមេរិក ដោយពួកគេបាននិយាយថាគម្រោងនេះនឹងអាចសម្រេចបាននៅឆ្នាំ ២០២៧។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Avi Loeb រូបវិទូនៅសាកលវិទ្យាល័យ Harvard បានអត្ថាធិប្បាយលើគម្រោងនេះថា “ការដំឡើងរបាំងការពារព្រះអាទិត្យនៅលើលំហអាកាស” នឹងមានតម្លៃថ្លៃណាស់ ហើយទាមទារឱ្យមានកិច្ចសហការជាអន្តរជាតិដ៏ធំមួយ តាមរយៈការបែងចែកមូលនិធិពីថវិកាយោធា ទៅជាគោលបំណងសន្តិភាព។
គួរបញ្ជាក់ដែរថា ការកាត់បន្ថយពន្លឺ ឬរារាំងព្រះអាទិត្យដើម្បីធ្វើឱ្យផែនដីត្រជាក់ គឺជាផែនការមួយក្នុងចំណោមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជាច្រើន។ នៅឆ្នាំ២០២១ គំនិតផ្តួចផ្តើមចំនួន ៣ លានដុល្លាររៀបចំដោយ Bill Gates បានបង្ហាញថាការស្រាវជ្រាវនេះមិនទទួលលទ្ធផលជោគជ័យទេ។

ហើយកាលពីឆ្នាំមុន សេតវិមានក៏បានប្រកាសដែរថា ខ្លួននឹងបើកចំហចំពោះផែនការទប់ស្កាត់ពន្លឺព្រះអាទិត្យមិនឱ្យមកលើផ្ទៃផែនដី ក្នុងគោលបំណងបញ្ឈប់ការឡើងកំដៅផែនដី ប៉ុន្តែផែនការទាំងអស់នេះគ្មានភាពពេញលេញនោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណា ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រក្នុងប្រទេសអ៊ីស្រាអែលរំពឹងថានឹងមានគំរូពេញលេញក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំខាងមុខ ហើយគម្រោងរបស់ក្រុមនេះនឹងទទួលបានលទ្ធផលជោគជ័យនាពេលអនាគត៕