ប្រទេសហៃទី ៖ ហៃទី គឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសរងផលប៉ះពាល់ដោយសារតម្លៃទំនិញ និងម្ហូបអាហារកើនឡើងខ្ពស់នៅលើពិភពលោក ហើយការឡើងថ្លៃម្ហូបអាហារបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋក្រីក្រយ៉ាងខ្លាំង ។ ក្រុមគ្រួសារជាច្រើននៅប្រទេសហៃទីមានជីវភាពខ្វះខាត, គ្មានលទ្ធភាពទិញម្ហូបអាហារមកបរិភោគ ខណៈគ្រួសារខ្លះទៀតគ្មានប្រាក់សម្រាប់ទិញអង្ករទុកបរិភោគប្រចាំថ្ងៃ ។

ហេតុនេះ ពួកគេគ្មានជម្រើសអ្វីផ្សេងក្រៅពីនាំគ្នាហូបភក់ដើម្បីបំបាត់ការស្រេកឃ្លាន និងជាវិធីដោះស្រាយមួយក្នុងអំឡុងពេលម្ហូបអាហារឡើងថ្លៃមិនឈប់ឈរ ។ ពលរដ្ឋក្រីក្របានយកភក់មកធ្វើនំ Cookie តាមបែបនំបុរាណរបស់ពួកគេ ដោយយកភក់មកផ្សំគ្នាជាមួយប័រ និងអំបិល បន្ទាប់មក យកទៅហាលថ្ងៃ ។ ក្មេងៗ និងស្ត្រីមានផ្ទៃពោះបាននាំគ្នាហូបនំ Cookie ធ្វើពីភក់ ហើយពួកគេនិយាយថា វាសម្បូរទៅដោយកាល់ស្យូម និងជាថ្នាំបន្សាបជាតិអាស៊ីតផងដែរ ។ ប៉ុន្តែការហូបនំ Cookie ភក់បានប៉ះពាល់ដល់សុខភាពពួកគេខុសៗគ្នា ។

វេជ្ជបណ្ឌិតម្នាក់ឈ្មោះ Gabriel Thimothee និងជានាយកក្រសួងសុខាភិបាលប្រទេសហៃទី និយាយថា វាមានហានិភ័យខ្ពស់ណាស់ និងកង្វះអាហារូបត្ថម្ភសម្រាប់អ្នកហូបនំ Cookie ភក់ ហើយវាអាចស្រូបយកសំណើមទាំងអស់ក្នុងមាត់ ។ បើទោះជាពួកគេនិយាយថា Cookie ភក់មានរសជាតិឆ្ងាញ់ក្តី ប៉ុន្តែភក់ទាំងនេះនឹងជាប់ក្នុងមាត់អស់ជាច្រើនម៉ោង ដូច្នេះ លោកមិនគាំទ្រឱ្យពលរដ្ឋហូបនំ Cookie ភក់ជាដាច់ខាត ។

ការបរិភោគនំ Cookie ភក់ គឺជាវិធីដោះស្រាយមួយដើម្បីឱ្យមានជីវិតរស់សម្រាប់ពលរដ្ឋក្រីក្រនៅហៃទី ដោយសារតម្លៃម្ហូបអាហារ និងទំនិញផ្សេងៗក្នុងប្រទេសនេះកើនឡើងខ្ពស់ឥតឈប់ឈរ ។ លើសពីនេះ តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈក៏បានកើនឡើងខ្ពស់ផងដែរ ខណៈប្រទេសហៃទីបានប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈសម្រាប់ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ, ការធ្វើជីកសិកម្ម និងការដឹកជញ្ជូនផ្សេងៗ ។

ហេតុនេះ ពលរដ្ឋហៃទីជាច្រើនគ្រួសារបានរស់នៅក្នុងជីវភាពលំបាកបំផុត ក្នុងចំណោមប្រទេសនៅអាមេរិកខាងជើង ។ រីឯតម្រូវការមូលដ្ឋាន ដូចជា ៖ ស្រូវសាឡី និងផ្លែពោត ក៏បានកើនឡើងផងដែរក្នុងប្រទេសនេះ ។ បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលពុំទាន់មានវិធានការណាមួយជួយដោះស្រាយបញ្ហារបស់ពលរដ្ឋក្រីក្រទេ ៕

ទឹកអំពៅគឺជាភេសជ្ជៈដែលមានការពេញនិយមខ្លាំងក្នុងរដូវក្តៅនេះ ដោយសារតែវាមានរសជាតិផ្អែមឆ្ងាញ់ ក៏ដូចជាជួយបន្ថែមថាមពល កំចាត់កំដៅក្តៅចេញពីរាងកាយ ជួយឱ្យរាងកាយមានអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយជាងមុន។ ទឹកអំពៅត្រជាក់ ១០០ ក្រាម មានជាតិខ្លាញ់ 0.5g ប្រូតេអ៊ីន 0.2g ស្ករ 12g បូករួមជាមួយវីតាមីន និងសារធាតុរ៉ែជាច្រើនទៀតដូចជា វីតាមីន B វីតាមីន C វីតាមីន D កាល់ស្យូម ផូស្វ័រ ប៉ូតាស្យូម ម៉ាញ៉េស្យូម និងជាតិដែក។ ទឹកអំពៅ ផ្តល់នូវបរិមាណជាក់លាក់នៃជាតិសរសៃ ក្រៅពីនេះវាក៏បន្ថែមសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដូចជា polyphenols និង flavonoids ដែលជាអាស៊ីតសរីរាង្គ និងអង់ស៊ីមដែលល្អសម្រាប់រាងកាយ។ ទោះជាយ៉ាងណាមនុស្សជាច្រើនឆ្ងល់ថា តើការផឹកទឹកអំពៅអាចធ្វើឱ្យឡើងទម្ងន់ដែរឬទេ? ព្រោះទឹកអំពៅគឺមានជាតិផ្អែមខ្លាំងណាស់។

សម្រាប់ចម្លើយនោះគឺទឹកអំពៅមិនអាចធ្វើឱ្យអ្នកឡើងទម្ងន់បានឡើយ ព្រោះទឹកអំពៅមិនមានផ្ទុកជាតិខ្លាញ់ទេ ហើយភាពផ្អែមធម្មជាតិរបស់ទឹកអំពៅនឹងជួយធ្វើឱ្យអ្នកស្រស់ស្រាយនៅថ្ងៃក្តៅនឹងជៀសវាងការស្រូបជាតិខ្លាញ់ចូលទៅក្នុងខ្លួន។ លើសពីនេះ ទឹកអំពៅមួយកែវអាចផ្តល់ជាតិសរសៃប្រហែល ១៣ ក្រាម ដែលប្រហែល ៥០% នៃជាតិសរសៃដែលរាងកាយត្រូវការក្នុងមួយថ្ងៃ។ ជាតិសរសៃមិនត្រឹមតែល្អសម្រាប់ផ្លូវរំលាយអាហារប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយរក្សាអារម្មណ៍ឆ្អែតបានយូរ និងកាត់បន្ថយចំណង់អាហារផងដែរ។

បើប្រៀបធៀបទៅនឹងតែទឹកដោះគោ ទឹកអំពៅអាចចាត់ទុកថាជាភេសជ្ជៈដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់សុខភាពនៅរដូវក្តៅនេះ។ ការទទួលទានទឹកអំពៅឱ្យបានត្រឹមត្រូវ មិនត្រឹមតែបំពេញជាតិទឹកដល់រាងកាយប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្តល់វីតាមីន សារធាតុរ៉ែ និងអេឡិចត្រូលីតជាច្រើន ដើម្បីជួយស្តារថាមពល និងរក្សាសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ។ ជាទូទៅ ទឹកអំពៅមិនមានកាឡូរីខ្ពស់ពេក និងមិនមានផ្ទុកជាតិខ្លាញ់ ដូច្នេះប្រសិនបើប្រើតែក្នុងបរិមាណមធ្យម វានឹងមិនធ្វើឱ្យឡើងទម្ងន់ឡើយ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយគួរកត់សម្គាល់ថាទឹកអំពៅមានផ្ទុកជាតិ fructose ច្រើនដូច្នេះវាក៏អាចបង្កើតថាមពលច្រើនផងដែរ។ នៅពេលផឹកទឹកអំពៅ យើងក៏គួរកំណត់ផងដែរ ប្រសិនបើផឹកច្រើនលើសលប់ពេកក៏អាចបណ្តាលឱ្យឡើងទម្ងន់ផងដែរ។ ដូច្នេះដើម្បីជៀសវាងការបង្ករឱ្យមានកាឡូរីលើសដែលបណ្តាលឱ្យប្រមូលផ្តុំជាតិខ្លាញ់ និងបង្កើនទម្ងន់ យើងចាំបាច់ត្រូវរក្សារបៀបរស់នៅដែលមានសុខភាពល្អ របបអាហារសមរម្យ សារធាតុចិញ្ចឹមគ្រប់គ្រាន់ និងចូលរួមក្នុងសកម្មភាពកីឡា ដើម្បីរក្សាសុខភាពរាងកាយ៕

ប្រទេសហ្វីលីពីន ៖ បច្ចុប្បន្ន ហ្វីលីពីនមានពលរដ្ឋសរុបស្មើរហូតដល់១០០លាននាក់ ហើយប្រទេសនេះមានវប្បធម៌ចម្រុះគ្នាច្រើន ទើបបណ្តាលឱ្យមានគម្លាតគ្នាខ្លាំងរវាងអ្នកក្រ និងអ្នកមាន ។ វាបានក្លាយជាវិសមភាពសង្គម ដែលរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនពិបាកដោះស្រាយបញ្ហានេះយ៉ាងខ្លាំង ។ អ្នកមានជីវភាពធូរធាបានបរិភោគអាហារឆ្ងាញ់ៗ និងហូរហៀររហូតបោះចោលក្នុងធុងសំរាម ខណៈអ្នកក្រគ្មានប្រាក់ទិញអាហារល្អៗ និងមានលទ្ធភាពត្រឹមតែបរិភោគអាហារចម្អិនពីកាកសំណល់ ហៅថា «Pagpag» ។

ពលរដ្ឋមានជីវភាពសមរម្យបានចំណាយប្រាក់ទិញអាហារយ៉ាងច្រើនមកបរិភោគ រហូតដល់ពួកគេធុញទ្រាន់នឹងអាហារទាំងនេះ ហើយពេលបរិភោគមិនអស់ ពួកគេក៏យកវាទៅចោលក្នុងធុងសំរាម ។ ប៉ុន្តែកាកសំណល់អាហារ និងបន្លែផ្សេងៗក្នុងធុងសំរាមបានក្លាយជាអាហារដ៏មានរសជាតិឆ្ងាញ់សម្រាប់អ្នកមានជីវភាពក្រីក្រ រកព្រឹកខ្វះល្ងាច ។

ពលរដ្ឋមានជីវភាពលំបាកភាគច្រើនគ្មានប្រាក់សម្រាប់ទិញម្ហូបអាហារ និងបន្លែ ត្រីសាច់នៅផ្សារទេ ហើយពួកគេបានទិញម្ហូបអាហារមានតម្លៃថោកៗនៅតាមហាងលក់ម្ហូបតូចៗ ដើម្បីយកមកឱ្យកូនចៅបរិភោគ ។ អាហារមានតម្លៃថោកទាំងនេះ ភាគច្រើនជាឆ្អឹងមាន់ជាប់សាច់ខ្លះៗដែលហាងលក់ម្ហូបបានទិញពីរថយន្តដឹកសំរាម ។

ជារៀងរាល់ថ្ងៃ រថយន្តដឹកសំរាមជាច្រើនគ្រឿងបានបើកទៅកាន់ហាង, ភោជនីយដ្ឋាន និងហាងសាច់មាន KFC ក្នុងទីក្រុង ដើម្បីប្រមូលសំរាម និងបែងចែកសំរាមតាមប្រភេទ រហូតដល់ព្រឹកថ្ងៃបន្ទាប់ ។ ពួកគេបានយកឆ្អឹងមាន់ជាប់សាច់ចេញពីគំនរសំរាមមកច្រកក្នុងថង់ធំៗ និងបោះចោលសាច់ជ្រូក ព្រោះសាច់ជ្រូកជាប់ខ្លាញ់ច្រើនអាចងាយឆ្លងមេរោគ ។

នៅពេលបែងចែកសំរាម និងប្រមូលឆ្អឹងមាន់ច្រកថង់រួចរាល់ហើយ រថយន្តដឹកសំរាមបានយកឆ្អឹងមាន់ទាំងនេះទៅលក់ឱ្យហាងលក់ម្ហូបអាហារតូចៗក្នុងទីប្រជុំជន ។ បន្ទាប់មក ហាងលក់ម្ហូបអាហារក៏យកទឹកមកលាងសម្អាតឆ្អឹងមាន់ទាំងនេះប្រមាណ៤លើក រហូតដល់ទឹកនោះលែងខាប់ និងគ្មានជាប់កំទេចដីលើឆ្អឹងមាន់ ។

នៅពេលលាងសម្អាតឆ្អឹងមាន់រួច ហាងក៏បានយកវាទៅចម្អិនជាមុខម្ហូបសាមញ្ញ និងដាក់គ្រឿងផ្សំផ្សេងៗ ។ រីឯទឹកប៉េងប៉ោះ គឺជាគ្រឿងផ្សំដ៏សំខាន់មិនអាចខ្វះបាន និងត្រូវដាក់ចូលក្នុងអាហារឱ្យច្រើនផងដែរ ព្រោះវានឹងជួយបង្កើនរសជាតិអាហារឱ្យឆ្ងាញ់ និងបំបាត់ក្លិនស្អុយពីសំរាម ។ អាហារប្រភេទនេះ ពលរដ្ឋហ្វីលីពីនហៅថា «Pagpag ឬអាហារចម្អិនពីកាកសំណល់» ដែលមានតម្លៃ៧០០រៀលក្នុង១ចាន ៕

មន្តអាគមគឺជាវិជ្ជាខ្មៅងងឹតមួយដែលមានពាសពេញតំបន់អាស៊ី សូម្បីតែនៅអឺរ៉ុបក៏មានដែរ។ ជាការពិតណាស់ ទោះបីជាបច្ចុប្បន្នមានការអភិវឌ្ឍន៍យ៉ាងឆាប់រហ័សនៃផលិតផលបច្ចេកវិទ្យាឆ្លាតវៃក៏ដោយ ក៏ប្រជាជនមួយចំនួនទូទាំងពិភពលោកនៅតែជឿលើជំនឿអរូបីយ មិនថានៅប្រទេសកម្ពុជាយើងទេ សូម្បីតែនៅប្រទេសហ្វីលីពីនក៏គេជឿខ្លាំងដែរ។ ដោយកោះមួយក្នុងប្រទេសនេះសព្វថ្ងៃបានកំពុងល្បីល្បាញខ្លាំងខាងមន្តអាគម ក៏ដូចជាបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរយ៉ាងច្រើន ឱ្យចូលមកទស្សនាកោះនេះជារៀងរាល់ឆ្នាំ នឹងបានសុំពរជ័យពីគ្រូធ្មប់ ឬក៏មកព្យាបាលជំងឺផ្សេងៗនៅទីនេះ រួមទាំងការសុំទឹកមន្តដើម្បីរំដោះគ្រោះ ការធ្វើគ្រឿងសក្ការៈវេទមន្ត និងការងូតទឹកស្ទីមរុក្ខជាតិជាដើម។

កោះ Siquijor ដែលមានទីតាំងនៅតំបន់ Visayas ត្រូវបានគេស្គាល់ទូទាំងប្រទេសហ្វីលីពីនថាជា “មជ្ឈមណ្ឌលនៃវេទមន្ត” និងជាជម្រករបស់មេធ្មប់។ កោះនេះគឺមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញខ្លាំងណាស់ដោយសារមនុស្សដែលមកទីនេះតែងតែបួងសួងអ្វីសម្រេចដូចសេចក្តីប្រាថ្នា ហើយអ្នកដែលមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃទាំងប៉ុន្មានត្រូវបានព្យាបាលជាទាំងអស់ នៅពេលបានមកជួបគ្រូមន្តអាគមនៅកោះនេះ។ មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ក្នុងស្រុក Luis Nathaniel Borongan បាននិយាយថាមនុស្សជាច្រើនតែងតែមកកោះ Siquijor ដើម្បីស្វែងរកអ្នកព្យាបាល ជាជាងទៅជួបគ្រូពេទ្យ។ ដោយពួកគេជឿថានៅជុំវិញខ្លួនរបស់ពួកគេគឺពោរពេញទៅដោយវិញ្ញាណ ហើយវិញ្ញាណតែងតែនៅជុំវិញព្រៃ សមុទ្រ និងទឹកជ្រោះជាដើម។

ប្រសិនបើមនុស្សបំពានឬប្រមាទលើវិញ្ញាណទាំងនោះ មនុស្សនឹងឈឺជាក់ជាមិនខាន ហើយពេលខ្លះក៏អាចបណ្តាលឱ្យស្លាប់ដោយមិនដឹងមូលហេតុទៀតផង។ ស្តាប់ទៅដូចជាអភិនិហាពេក ប៉ុន្តែវាជារឿងពិតនៅឆ្នាំ ១៥៦៥ អ្នករុករកជនជាតិអេស្ប៉ាញ ២ នាក់គឺ Juan Aguirre និង Esteban Rodriguez គឺជាជនជាតិអឺរ៉ុបដំបូងគេដែលបានទៅដល់កោះនេះ។ នៅពេលនោះពួកគេបានឃើញសត្វចចកហើរលើអាកាសដែលសឹងមិនជឿនឹងភ្នែក ហើយពួកគេក៏បានដាក់ឈ្មោះកោះនោះថាជា “កោះវេទមន្ត” រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។

ទោះជាយ៉ាងណាកោះអាថ៌កំបាំងនេះនៅតែស្ថិតក្នុងចម្ងល់របស់មនុស្សជាច្រើនដោយសារវាគ្មានប្រវត្តិច្បាស់លាស់ ហើយអ្នកស្រុកនៅទីនោះក៏មិនប្រាប់លម្អិតពីដើមកំណើតនៃការកកើតកោះនេះនោះឡើយ។ សព្វថ្ងៃកោះ Siquijor គឺមានការពេញនិយមខ្លាំងក្នុងការលក់ថ្នាំស្នេហា ដែលភ្ញៀវទេសចរភាគច្រើនតែងមកកោះនេះដើម្បីទិញថ្នាំស្នេហាក្នុងតម្លៃ ១០០ ប៉េសូ (ប្រមាណ ១ ដុល្លារអាមេរិក) ដែលមានធាតុផ្សំពីធម្មជាតិចំនួន ២០ មុខ។ Lilia Alom ដែលជាអ្នកផលិតថ្នាំអស់រយៈពេលជាង ៣០ ឆ្នាំបាននិយាយថា “ថ្នាំនេះនឹងនាំមកនូវសំណាងនិងមនោសញ្ចេតនាល្អនៅក្នុងរឿងស្នេហា”។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយថ្នាំស្នេហាគឺមានលក់តាមរដូវកាលប៉ុណ្ណោះ មិនមានលក់គ្រប់ពេលនោះទេ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា ប្រសិនបើអ្នកមានបំណងចង់ព្យាបាលជំងឺនៅកោះ Siquijor គ្រូពេទ្យនៅកោះនេះមិនត្រូវការថវិការនោះទេ ដោយអ្នកគ្រាន់តែបរិច្ចាកអ្វីតូចមួយទៅតាមសំណើររបស់គ្រូពេទ្យប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើយោងតាមសម្តីរបស់គ្រូពេទ្យ Juanita Torremacha បាននិយាយថាពួកគេព្យាបាលអ្នកជំងឺមិនមែនដើម្បីរកប្រាក់ចំណេញទេ ពួកគេគឺចូលចិត្តការរស់នៅសាមញ្ញ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សព្វថ្ងៃនេះចំនួនអ្នកមកព្យាបាលនៅលើកោះនេះគឺបានថយចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់៕