ប្រទេសចិន ៖ បើនិយាយពីភ្នំកើតឡើងតាមធម្មជាតិ និងមានទេសភាពស្រស់ស្អាតប្រៀបដូចជាឋានសួគ៌នៅលើដីនោះ គឺគ្មានកន្លែងណាស្អាតជាងភ្នំ Tianmenshan (ឬភ្នំទ្វារឋានសួគ៌) ឡើយ ហើយមានភ្ញៀវទេសចរជាច្រើននាក់ ដែលប្រាថ្នាមកលេងទីនេះឱ្យបានម្តងក្នុងមួយជីវិត ។ ភ្នំនេះស្ថិតនៅកណ្តាលឧទ្យានជាតិធៀនម៉ឺន (Tianmen) ក្នុងទីក្រុងចាងជៀជៀ ខេត្តហ៊ូណាន ប្រទេសចិន ។

កាលពីឆ្នាំ២០២០ ភ្នំទ្វារឋានសួគ៌ ធៀនម៉ឺនសាន (Tianmenshan) មានឈ្មោះថា ភ្នំ Songliang ដែលមានកម្ពស់ជាង៣.០០០ម៉ែត្រ ។ នៅចំណុចកណ្តាលរបស់ភ្នំនេះបានញែកដាច់ចេញពីគ្នា និងមានប្រហោងនៅផ្នែកខាងលើភ្នំស្រដៀងនឹងមាត់ល្អាង ដែលមាត់ល្អាងនេះមានកម្ពស់ជាង១៣១ម៉ែត្រ ។ វាជាការបង្កើតឡើងដ៏អស្ចារ្យរបស់ធម្មជាតិ ដែលកម្រមានតំបន់ណាលើពិភពលោក មានលក្ខណៈបែបនេះណាស់ ។

ហេតុនេះ ដោយសារមើលឃើញថា វាមានលក្ខណៈខុសប្លែកពីតំបន់ផ្សេងទៀត ទើបប្រទេសចិនបានប្តូរឈ្មោះពីភ្នំ Songliang ទៅជាភ្នំ Tianmenshan វិញ មានន័យថា ជាទ្វារឋានសួគ៌ ។ រីឯភ្ញៀវទេសចរចង់ឡើងទៅមើលទេសភាពនៅមាត់ល្អាងផ្នែកខាងលើរបស់ភ្នំ Tianmenshan ដែលជាមាត់ល្អាងខ្ពស់មួយក្នុងចំណោមមាត់ល្អាងខ្ពស់ៗលើពិភពលោក ដែលបង្កើតឡើងដោយធម្មជាតិនេះ គឺពួកគេអាចជ្រើសរើសការធ្វើដំណើរ ចំនួន៣វិធី ដូចជា ៖

១-ឡើងតាមជណ្តើរធម្មតា ដែលមានចំនួន៩៩៩កាំ
២-ឡើងតាមជណ្តើរយន្ត ដែលបានធ្វើឡើងដោយការចោះភ្នំ និង
៣-អាចជិះកន្ត្រកខ្សែរ៉ក ។

ក្រៅពីនេះ នៅទីនេះ មានវត្តឈ្មោះ Tianmenshan ដែលបានកសាងឡើងតាំងពីសម័យរាជវង្សថាង (គិតចាប់ពីឆ្នាំ៦១៨ ដល់ឆ្នាំ៩០៧) ។ វត្តនេះធ្លាប់មានឈ្មោះថា វត្តលីងឆ្វៀន ដែលត្រូវសាងសង់ធ្វើឡើងនៅលើផ្ទៃដីយ៉ាងធំទូលាយ ។

អ្វីដែលធ្វើឱ្យភ្នំទ្វារឋានសួគ៌កាន់តែមានភាពទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរខ្លាំងនោះ គឺនៅផ្នែកចំហៀងកាំជណ្តើរធម្មតាដែលឡើងទៅកាន់មាត់ល្អាងខាងលើ មានទឹកជ្រោះផងដែរ ។ ដូច្នេះ វាធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរឡើងទៅមាត់ល្អាងតាមជណ្តើរធម្មតាបាត់អស់ការនឿយហត់ ដោយសារបានស្តាប់សំឡេងទឹកជ្រោះធ្លាក់ ។

ភ្ញៀវទេសចរភាគច្រើនតែងតែមកសុំពរ និងលាភសំណាងផ្សេងៗ ដោយសារពួកគេជឿថា នៅទីនេះជាកន្លែងស័ក្តិសិទ្ធិ ។ ភ្ញៀវទេសចរក៏អាចសម្រាកនៅតាមចំណុចផ្សេងៗ និងថតរូបលេងជាមួយទេសភាពធម្មជាតិនៅលើភ្នំដ៏ខៀវស្រងាត់ ។ រីឯចំណុចទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរខ្លាំងបំផុតនោះ គឺការបរិភោគអាហារឆ្ងាញ់ៗជាច្រើនមុខ ៕

រាជរដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ ជាថ្ងៃអបអរសាទរផ្លូវការនៃការបើកការដ្ឋាន សាងសង់ព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ ដែលជាគម្រោងផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដ៏មហាសាលដល់សង្គម-សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា តាមរយៈសារាចរលេខ១០ សរ ចុះថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤។

ដើម្បីឱ្យជនរួមជាតិខ្មែរគ្រប់រូបមានលទ្ធភាព ចូលរួមអបអរសាទរ ប្រកបដោយបរិយាកាសអធិកអធម កុះករ ក្លៀវក្លា និងជាទីមោទនៈ នាឱកាសដ៏ថ្លៃថ្លានិង ជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងស្មារតី “គម្រោងរបស់ខ្មែរទាំងអស់គ្នា ដោយខ្មែរ និងដើម្បីខ្មែរគ្រប់រូប – រាជរដ្ឋាភិបាល សូមធ្វើការណែនាំឱ្យអនុញ្ញាតឱ្យមន្ត្រីរាជការ បុគ្គលិក កម្មករ និយោជិត និងសិស្ស និស្សិត ឈប់សម្រាកចំនួន១ (មួយ)ថ្ងៃ គឺនៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។

ការឈប់សម្រាកនៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ របស់បុគ្គលិក និងកម្មករ និយោជិត ត្រូវទទួល បានប្រាក់ឈ្នួល។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ត្រូវធ្វើសេចក្តីណែនាំដល់ រោងចក្រ សហគ្រាស គ្រឹះស្ថាន អំពីការឈប់សម្រាកដោយមានប្រាក់ឈ្នួលនេះ ដែលស្ថិតនៅ ក្រោមច្បាប់ស្តីពីការងារនិងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តជាធរមាន៕

គិតមកទល់ពេលនេះ ទ្វារទឹកស្ទឹងតូច និងការស្តារស្ទឹងតូចប្រវែង ៥១គីឡូម៉ែត្រ ចាប់ពីស្ទឹងព្រែកត្នោតក្នុងស្រុកសំរោងទង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដល់ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល សម្រេចបានការសាង់សង់ប្រមាណ ៨៥ភាគរយ ដោយគ្រោងបញ្ចប់ការសាសង់នៅចុងឆ្នាំនេះ។

ទ្វារទឹកស្ទឹងតូច នេះមានលទ្ធភាពរំដោះទឹកពីស្ទឹងព្រែកត្នោតបានប្រមាណ៣០០ម៉ែត្រគូបក្នុង១វិនាទី ដើម្បីពង្វាងទឹកជំនន់ចេញពីភូមិសាស្ត្ររាជធានីភ្នំពេញ។

គម្រោងសាងសង់ទ្វារទឹកស្ទឹងតូច និងការស្តារស្ទឹងតូច ត្រូវបានរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអនុម័តកញ្ចប់ថវិកា ជាង ៣០០លានដុល្លារ ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិជន់លិចទីក្រុង។

បើតាមប្រសាសន៍របស់សម្តេចធិបតីកាលពីថ្ងៃទី១០មេសា ឆ្នាំ២០២៤ នៅក្នុងពិធីបិទសន្និបាតក្រសួងធនធានទឹកនិងឧតុនិយម កាលពីពេលងកន្លងទៅតបានបញ្ជាក់ថា៖”គម្រោងរបស់រដ្ឋមានមុខព្រួញសំខាន់២។ ទី១ គឺបញ្ចៀសទឹកកុំឱ្យបុកមកក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងទី២ ដោះស្រាយបញ្ហាប្រព័ន្ធរំដោះទឹកក្នុងរាជធានីភ្នំពេញដែលមានស្រាប់ដូចជា ការកាយប្រឡាយ រៀបចំស្តារដាក់លូថ្មី និងរៀបចំបង្កើតស្ថានីយ៍បូមទឹក”៕

ដូចដែលដឹងមកហើយថា កម្ពុជាយើងគឺសម្បូរទៅដោយប្រព័ន្ធផ្លូវទឹកជាច្រើនកន្លែង ស្របពេលដែលទន្លេសំខាន់ៗបានលេចវត្តមានឡើងនៅលើទឹកដីមួយនេះ។ ជាមួយគ្នានោះ ទឹកគឺជាប្រភពដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមួយភាគផងដែរ។ ដូច្នេះថ្ងៃនេះ សារព័ត៌មាន KBN យើងនឹងរៀបរាប់អំពីទន្លេសំខាន់ៗទាំង ៧ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក៏ដូចជាលក្ខណៈពិសេសមួយចំនួនរបស់វា៖

១ ទន្លេមេគង្គ ៖មានប្រវែងសរុប ៤២០០គីឡូម៉ែត្រ ហូរឆ្លងកាត់៦ប្រទេសគឺ ចិន ភូមា ថៃ ឡាវ កម្ពុជា និងវៀតណាម ហើយហូរចាក់ចូលក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ទន្លេមេគង្គក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានប្រវែង ៥០០គីឡូម៉ែត្រ ជាទន្លេដ៏សំខាន់មួយ ហូរឆ្លងកាត់ខេត្តស្ទឹងត្រែង ក្រចេះ ខេត្តកំពង់ចាម រាជធានីភ្នំពេញ និងព្រៃវែង។

២ ទន្លេស្រែពក មានប្រវែង ២៨១ គីឡូម៉ែត្រ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ទន្លេស្រែពកមានប្រភពមកពីតំបន់ភ្នំកណ្ដាលនៃប្រទេសវៀតណាម នឹងហូរកាត់ខេត្តមណ្ឌលគិរី រតនគិរី រួចបន្តហូរចូលទៅក្នុងទន្លេសេសានក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង។ ទន្លេនេះគឺជាជម្រករបស់ពពួកមច្ឆាជាតិទាំងកម្រនិងជិតផុតពូជ ស្ទើរតែគ្រប់ប្រភេទ។

៣ ទន្លេសេសាន៖ ប្រវែង ២៦៥ គីឡូម៉ែត្រ (ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា) ហូរឆ្លងកាត់ភាគកណ្តាល ប្រទេសវៀតណាម និងភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា។ ទន្លេសេសានគឺជាដៃទន្លេដ៏សំខាន់នៃទន្លេមេគង្គ ស្របពេលដែលមានទំនប់វារីអគ្គីសនីជាច្រើនស្ថិតតាមដៃទន្លេរបស់វាផងដែរ។

៤ ទន្លេសេកុង៖ ប្រវែង ១៥០ គីឡូម៉ែត្រ(ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា) ស្ថិតក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង ហូរឆ្លងកាត់ ៣ ប្រទេស គឺកម្ពុជា វៀតណាម និងឡាវ។

៥ ទន្លេសាប៖ ប្រវែង ១២០ គីឡូម៉ែត្រ ហូរឆ្លងកាត់ក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង កណ្តាល និងរាជធានីភ្នំពេញ។ ទន្លេសាបគឺជាតំបន់ដីសើមទឹកសាប ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាមានសារសំខាន់ជាងគេក្នុងភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលផ្គត់ផ្គង់ជលផលទឹកសាប ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងជីវចម្រុះ។ បឹងទន្លេសាប មានខេត្ត ៥ព័ទ្ធជុំវិញគឺ ខេត្តសៀមរាប កំពង់ធំ កំពង់ឆ្នាំង ពោធិ៍សាត់ និងបាត់ដំបង ខណៈជួយទ្រទ្រង់ដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនប្រមាណជាមួយភាគបួន (ក្នុងខេត្ដទាំង ៥ជុំវិញបឹងនេះ) ប្រមាណនឹង ២,៩លាននាក់។

៦ ទន្លេបាសាក់ ៖ ប្រវែង ១០០ គីឡូម៉ែត្រ (នៅកម្ពុជា) ទន្លេនេះចាប់ផ្តើមនៅរាជធានីភ្នំពេញ ហើយហូរទៅភាគខាងត្បូង ដោយឆ្លងកាត់ព្រំដែនចូលទៅប្រទេសវៀតណាម។ ទន្លេបាសាក់គឺជាច្រករបៀងដឹកជញ្ជូនដ៏សំខាន់មួយរវាងកម្ពុជា និងវៀតណាម ដែលមានកប៉ាល់ និងយានផ្សេងៗ ឆ្លងកាត់ទឹកជាហូរហែផងដែរ។

៧ទន្លេវ៉ៃគោ ៖ ប្រវែង ៣០ គីឡូម៉ែត្រ ស្ថិតនៅភាគខាងកើត និងខាងត្បូងនៃទីរួមខេត្ដស្វាយរៀង ដែលឈ្មោះទន្លេវ៉ៃគោនេះ ជាទម្លាប់ហៅរបស់អ្នកស្រុក ក្នុងអំឡុងស.វទី១២-១៣ មកម្លេះ។ ទន្លេវ៉ៃគោមានជម្រៅជ្រៅ អាចផ្ទុកទឹកជាច្រើនលានម៉ែត្រគូបបម្រើវិស័យកសិកម្ម និងផ្ដល់ពូជត្រីគ្រប់ប្រភេទ សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ដល់ជីវភាពប្រជាជនខេត្ដស្វាយរៀងមួយភាគផងដែរ៕