ការបោះបង្គោលព្រំដែនរវាងប្រទេសនិងប្រទេស រវាងរដ្ឋនិងរដ្ឋ គឺជាការព្រមព្រៀងរវាងរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរប្រទេស មិនចាំបាច់មានអ្នកទីបីទេ ព្រោះជារដ្ឋឯករាជ្យអធិបតេយ្យ។

នៅកម្ពុជា ការបោះបង្គោលព្រំដែន ជាមួយប្រទេសជិតខាង រួមមាន វៀតណាម ឡាវ និងថៃ មិនអាចប្រើប្រាស់ផែនទី Google Maps ដើម្បីធ្វើជាមូលដ្ឋានបាននោះឡើយ ទោះបីកម្ពុជាចង់ប្រើប្រាស់ ក៏ភាគីផ្សេងមិនព្រមនោះដែរ។

ក្នុងការបង្គោលព្រំដែននេះ កម្ពុជា ប្រើប្រាស់បង្គោលព្រំដែន៣ប្រភេទ ដើម្បីកំណត់ដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួនដែលរួមមាន៖

១. បង្គោលមេ
២. បង្គោលបំពេញបន្ថែម
៣. បង្គោលតម្រុយព្រំដែន

កម្ពុជានិងចិន ជាប្រទេសជិតខាងល្អ ដែលមានប្រវត្តិទំនាក់ទំនងល្អយូរយារណាស់មកហើយ បើទោះបីជាប្រទេសទាំងពីរមិនមានព្រំប្រទល់ជាប់គ្នាក្តី។

ចិន តែងតែជួយដល់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច និងវិស័យនយោបាយ។ ជាពិសេសការជួយអភិវឌ្ឍហេដ្ឋរចនាសម្ព័ន្ធ ដែលរួមមានផ្លូវល្បឿនលឿន អាកាសាយានដ្ឋាន ព្រែកជីក និងស្ពានជាដើម។

នៅកម្ពុជា ស្ពានជាមធ្យោយបាយចាំបាច់មួយ សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋធ្វើដំណើរ ជាពិសេសការឆ្លងពីត្រើយទន្លេម្ខាងទៅម្ខាង ក្នុងនោះចិនបានជួយឥណទានសម្បទានធ្វើស្ពានរហូតដល់១៦ ដែលរួមមាន៖

1. ស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន(សេកុងស្ទឹងត្រែង)
2. ស្ពានមិត្តភាព កម្ពុជា-ចិន(ព្រែកក្ដាម)
3. ស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន(ព្រែកតាមាក់)
4. ស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន (ជ្រោយចង្វារទី២)
5. ស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន(មេគង្គស្ទឹងត្រែង)
6. ស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន (តាខ្មៅ)
7. ស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន(កោះធំ)
8. ស្ពានអាកាសមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន(សែនសុខ)
9. ស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន(ស្ទឹងត្រង់-ក្រូចឆ្មារ)
10. ស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន(កោះអន្លង់ចិន)
11. ស្ពាន មិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន(ឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គក្រចេះ)
12-15. ស្ពានរំលង ឬស្ពានអាកាសចំនួន ៤កន្លែង (កាត់ពី លើផ្លូវជាតិលេខ៤ លេខ៣ លេខ២ និងលេខ២១) ដែលជាផ្នែកនៃគម្រោងផ្លូវក្រវាត់ក្រុងទី៣
16.ស្ពាន ឆ្លងកាត់ទន្លេបាសាក់ (ចាក់អង្រែក្រោម-ព្រែកប្រា)

ប្រាសាទវេទមន្តធំ ឬពលរដ្ឋខ្មែរយើងស្គាល់ថាប្រាសាទតាមាន់ មានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិគូ ឃុំអំពិល ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ តាមផ្លូវជាតិលេខ ៥៦ ដែលមានចម្ងាយ ពីទីរួមក្រុងសំរោង ៤៨គីឡូម៉ែត្រ។

ប្រាសាទនេះ កសាងឡើងក្នុងសតវត្សទី១១ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ (១០០២-១០៥០) និងឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២ (១០៥០-១០៦៦)។

កេរ្តិ៍ឈ្មោះប្រាសាទនេះចាប់ផ្ដើមល្បីល្បាញខ្លាំង នៅក្នុងសង្គ្រាមរវាងកម្ពុជា-និងថៃ ដណ្តើមប្រាសាទព្រះវិហារ ដោយកាលនោះថៃបានឆ្លៀតដាក់ពង្រាយកងទ័ព និងមានការវាយប្រយុទ្ធគ្នាដណ្តើម ប្រាសាទតាក្របី និងប្រាសាទតាមាន់យកមកគ្រប់គ្រង។

បច្ចុប្បន្ននេះ បើតាមការចេញផ្សាយរបស់គេហទំព័រ Loun Sovath ដែលបានធ្វើបទសម្ភាសន៍ជាមួយទាហានម្នាក់ មិនបញ្ចេញឈ្មោះយាមល្បាតនៅទីនោះបានឱ្យដឹងថា៖” ប្រាសាទតាមាន់ ត្រូវបានទាហានកងទ័ពថៃកាន់កាប់បានពាក់កណ្តាលទៅហើយ ខណៈទានហាននាំភ្ញៀវមិនអាចនាំផុតពាក់កណ្តាលប្រាសាទនោះទេ ព្រោះនឹងត្រូវមេស្តីឱ្យ”។

តាមប្រភពដដែលបានលើកឡើងថា៖” ការព្រមព្រៀងឱ្យខាងថៃគ្រប់គ្រងពាក់កណ្តាលប្រាសាទនេះ គឺត្រឹមការសម្រេចចិតមេបញ្ជាការប៉ុណ្ណោះ មិនមែនជាការសម្រេចរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលនោះទេ”។

តែយ៉ាងណាមិញ បើយើងគិតពីបង្គោលព្រំដែនកម្ពុជា ដល់ទល់ដែនថៃ មានចម្ងាយជាងមួយគីឡូទៀតឯណោះពីប្រាសាទតាមាន់នេះ តែបែរជាថៃមានសិទ្ធគ្រប់គ្រប់ប្រាសាទតាមាន់ពាក់កណ្តាលទៅវិញ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា បច្ចុប្បន្ននេះ គេពិបាកក្នុងការកែប្រែប្រាសាទតាមាន់ឱ្យទៅជាតំបន់ទេសចរណ៍ ក៏ព្រោះថាប្រាសាទនេះ ជាតំបន់ទាហានគ្រប់គ្រង និងមានការដាក់ពង្រាយកងទ័ពរាងៗខ្លួនរវាងកម្ពុជា និងថៃ៕

ថ្មីៗមានគណនីហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ Gidi Jing ជានាយទាហានរបស់អង្គភាពគ្រប់គ្រងឃ្លាំងអាវុធ នៃយោធភូមិភាគទី៤ បានធ្វើការបង្ហោះវីដេអូ ស្នើឱ្យថា្នក់ដឹកនាំជួយ ដោយលើកឡើងថាខ្លួនត្រូវបានមេបញ្ជាការធ្វើបាប ក្រោយពីខ្លួនជួយពលរដ្ឋស្លូតត្រង់។

ជុំវិញករណីនេះ អង្គភាពគ្រប់គ្រងឃ្លាំងអាវុធ នៃយោធភូមិភាគទី៤ បានចេញលិខិតធ្វើការបកស្រាយដោយលើកឡើងថា៖” ទាហាននោះ ជាអនុសេនីយ៍ត្រី ឈ្មោះ រ័ត្ន ទីណា អត្តលេខ ២៣៤៤៨១ មុខងារ មេក្រុម “ខ” ដឹកជញ្ចូន អង្គភាពគ្រប់គ្រងឃ្លាំងសព្វាវុធ យោធភូមិភាគទី៤”។

លោកអនុសេនីយ៍ត្រី រ័ត្ន ទីណា ជាទូទៅតែងតែដើរហើរសេរី មិនគោរពបទបញ្ជាមេបញ្ជាការគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ និងជាពិសេសមិនគោរពវិន័យកងទ័ព នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ជាក់ស្ដែងកំឡុងពេលអនុវត្តបទបញ្ជាថ្នាក់លើឱ្យប្រមូលផ្ដុំកម្លាំងត្រៀមលើចំណុចខ្ពស់ ដែលបានអនុវត្តចាប់ពីយប់ថ្ងៃទី១៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែសីហាឆ្នាំ២០២៤ ហើយកំពុងបន្តរង់ចាំបទបញ្ជាថ្នាក់លើ ចាប់ពីថ្ងៃទី០១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ រហូតដល់មានបទបញ្ជាថ្មី ដូចនេះលោកអនុសេនីយ៍ត្រី រ័ត្ន ទីណា គាត់បានមានមុខប្រចាំការនៅបន្ទាយ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ ប៉ុន្តែគាត់ (រ័ត្ន ទីណា) បាត់មុខ១ថ្ងៃ ១យប់ ដោយមិនបានសុំច្បាប់មេបញ្ជាការរបស់ខ្លួន។

ហើយនៅមុនថ្ងៃទី១៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ (មុនថ្ងៃត្រួតពល) ប្រកាសអាសន្ន លោកអនុសេនីយ៍ត្រី រ័ត្ន ទីណា មកប្រចាំការនៅអង្គភាពក្នុង ១អាទិត្យមានមុខតែ ១ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ហើយលោកវរសេនីយ៍ទោ ប្រាក់ សារ៉ាវ៉ាន់ មេបញ្ជាការ នៃអង្គភាពគ្រប់គ្រងឃ្លាំងសព្វាវុធ បានប្រជុំជួរទ័ពណែនាំកុំឱ្យយោធិនបាត់មុខពីអង្គភាពកំឡុងពេលត្រៀមកម្លាំង ១០០% លើចំណុចខ្ពស់ហើយមិនអនុញ្ញាតឱ្យដើរហើរសេរីគ្មានច្បាប់ទំលាប់ខុសពីលក្ខន្តិកៈ នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ស្រាប់តែលោកអនុសេនីយ៍ត្រី រ័ត្ន ទីណា មានការមិនសប្បាយចិត្ត ហើយបាត់មុខពីអង្គភាពនៅថ្ងៃទី០១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤។

លុះនៅយប់ថ្ងៃទី០១ និងព្រឹកថ្ងៃទី០២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ លោកអនុសេនីយ៍ត្រី រ័ត្ន ទីណា បានបាត់មុខពីអង្គភាពគ្រប់គ្រងឃ្លាំងសព្វាវុធ យោធភូមិភាគទី៤ និងបានឡាយ (Live) វីដេអូវាយប្រហារមកលើលោកមេបញ្ជាការ នៃអង្គភាពគ្រប់គ្រងឃ្លាំងសព្វាវុធ និងបានចោទប្រកាន់បំភ្លើសខុសពីការពិត និងបានញុះញង់បង្កើតបញ្ហា ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ជាពិសេសញុះញង់បំបាក់ស្មារតីសាមគ្គីភាពរបស់កងទ័ពនៅក្នុងអង្គភាព ហើយធ្វើជាគំរូអាក្រក់ដល់យោធិនគ្រប់រូប៕

យោងតាមព្រះរាជក្រឹត្យព្រះមហាក្សត្រ ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ បានឱ្យដឹងថា ប្រធានក្រុមឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ សម្តេច ហ៊ុន សែន ក្រាបបង្គំទូលថ្វាយព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដើម្បីត្រាស់បង្គាប់ផ្តល់គោរមងារដល់លោកស្រី គង់ បញ្ញា ជា “លោកអ្នកឧកញ៉ា មហាភក្តី គង់ បញ្ញា”។

បន្ថែមពីនេះទៀត លោកអ្នកឧកញ៉ា មហាភក្តី គង់ បញ្ញា ក៏ត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រ ត្រាស់បង្គាប់ឱ្យក្លាយជា ទេសរដ្ឋមន្ត្រី ទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅ អមក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង ជំនួសសម្តេច មហាមន្ត្រី គុយ សុផល ដែលទើបទទួលគោរមងារសម្តេច និងជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង ជំនួសសម្តេចចៅហ្វាវាំង គង់ សំអុល ដែលទទួលមរណភាព។

គួរបញ្ជាក់ថា លោកអ្នកឧកញ៉ា មហាភក្តី គង់ បញ្ញា ជាកូនស្រីបង្កើតរបស់សម្តេចចៅហ្វាវាំង វរវៀងជ័យ អធិបតីស្រឹង្គារ គង់ សំអុល ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង ដែលលោកទើបទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី០២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ វេលាម៉ោង ៨៖៣៥នាទីព្រឹក ក្នុងជន្មាយុ៩៤ឆ្នាំ ដោយជរាពាធ។

លោកស្រីជារដ្ឋលេខាធិកាក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង និងជាប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា បម្រើការនៅក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង ហើយក៏មានតួនាទីជាទីប្រឹក្សាក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង មានឋានៈស្មើទេសរដ្ឋមន្រ្តី បន្ថែមលើមុខងារបច្ចុប្បន្ន៕