ជាការពិតណាស់ ដូនតាខ្មែរយើងតែងមានជំនឿថា នៅក្នុងថ្ងៃបុណ្យកាន់បិណ្ឌដែលត្រូវនឹង ថ្ងៃ១រោច ដល់ថ្ងៃ១៥រោច ខែភទ្របទ គឺជាថ្ងៃដែលឋាននរកបើកទ្វារប្រលែងពពួកប្រេ.តចេញ មករកចំណីអាហារ និងសំណែនពីសាច់ញាតិនៅតាមវត្តអារាម។

បើយោងតាមគម្ពីរសំយុត្តនិកាយ ដែលជាគម្ពីរក្នុងព្រះត្រៃបិដក បាននិទានថា ប្រេតមាន ១២ ប្រភេទ។ ប្រេតទាំងនោះ គឺមានរូបរាងអាក្រក់ផ្សេងៗពីគ្នា អាស្រ័យមកពីអំពើបាបកម្ម ដែលខ្លួនបានសាងពីជាតិមុនមក។ ប្រេតទាំង១២ប្រភេទនោះមានដូចតទៅ៖

១. វន្តាសប្រេត (ប្រេតស៊ីរបស់ដែលគេខ្ជាក់ចេញហើយ) ។ ក្នុងតម្រាខ្មែរ ប្រេតនេះមាន ខ្លួនធំក្លិនខ្មួរ រូបរាងមិនល្អ ដំបៅពេញកាយ ហើយរាប់រយលានឆ្នាំមិនដែលស្គាល់បាយ ស៊ីតែកំហាក ដែលស្តោះចេញពីមាត់គេ ។

២. កុណបាសប្រេត (ប្រេតស៊ីសាកសព)៖ ប្រេតនេះមានធុំក្លិនស្អុយអសោច ស៊ីតែសពខ្មោច និងខ្ទុះឈាម ហើយក៏អត់បាយរាប់កោដិឆ្នាំមកហើយដែរ។

៣. គូថខាទកប្រេត (ប្រេតស៊ីលាមក) ៖ ប្រេតនេះស៊ីតែលាមក ក្លិនស្អុយខ្មោះៗ តែងខំដើរស្កាត់រកគំនរលាមកមកធ្វើចំណី។ កាលពីអតីតជាតិ ប្រេតនេះគឺជាជនពាលអត់មានសទ្ធា កោងកាចអប្រិយ ។

៤. អគ្គិជាលមុខប្រេត (ប្រេតដែលមានភ្លើងនៅក្នុងមាត់)៖ ប្រេតនេះ មានភ្លើងឆេះរោលរាលពេញខ្លួនប្រាណទាំងយប់ថ្ងៃ តែងស្រែកយំ ហុយផ្សែង រលួយសុះសាច់ស្បែក។ ពួកប្រេតនេះគឺចង្រៃ ព្រោះមានកម្មសាងពីជាតិមុន គឺជាមនុស្សប៉ោឡែ។

៥. សូចិមុខប្រេត (ប្រេតដែលមានមាត់ប៉ុនម្ជុល) ៖ ពួកប្រេតនេះ ច្រើនរស់នៅបព្វតាព្រៃភ្នំជ្រៅ ហើយតែងស្រេកឃ្លានអាហារចាក់ទឹកមិនចូល ញាត់បាយមិនទៅ ចេះតែរស់នៅដោយផលកម្មដែលខ្លួនបានសាង ។ កាលពីជាតិមុនជាមនុស្សដែលមិនបានធ្វើបុណ្យ មានទ្រព្យច្រើនតែចិត្តកំណាញ់។

៦. តណ្ហដ្តិតប្រេត (ប្រេតដែលត្រូវសេចក្តីលំបាកបៀតបៀន) ៖ ប្រេតនេះច្រើនរស់នៅក្នុងព្រៃជ្រៅដាច់ពីគេឯង ហើយស្រេកឃ្លានអាហារព្រោះស៊ីមិនបាន, ស្រេកទឹកខ្លាំងណាស់ ឃើញបឹងស្រះស្ទុះទៅរក ប៉ុន្តែបានប្រែក្លាយទៅជាគ្រួសថ្មទៅវិញ ។

៧. សុនិជ្ឈាមកប្រេត (ប្រេតដែលត្រូវឆេះខ្មៅដូចគល់ឈើ) ៖ ប្រេតនេះគឺមានកម្មក្រាស់ណាស់ បើមានចំណីគឺមិនអាចស៊ីបានទេ មានមាត់ដុះកន្ទុយ វាច្រើនរស់នៅក្នុងព្រៃជ្រៅឆ្ងាយដាច់ពីគេ ឬនៅលើកោះតែម្នាក់ឯង ព្រោះតែប្រព្រឹត្តិខ្លួនចង្រៃ។

៨. សត្ថង្គប្រេត (ប្រេតមានក្រចកដូចកាំបិត)៖ ជាប្រេតដែលស្រែកថ្ងូររងទុក្ខ ដោយមានសេចក្តីស្រេកឃ្លាន ហើយខ្វេះ សាច់ខ្លួនឯងយកមកស៊ីជាអាហារ។ កាលពីអតីតជាតិជាមនុស្សដែលមានចិត្តកាចសាហាវ ប្រមាថ វាយដំអ្នកមានគុណ។

៩. បព្វតង្គប្រេត (ប្រេតមានកាយដូចភ្នំ)៖ មានភ្លើងឆេះរងំទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ ដូចភ្លើងឆេះភ្នំ ស្រេកឃ្លានអាហារតែមិនស្លាប់ លុះអស់កម្មពៀរ ។ ប្រេតនេះច្រើនរស់នៅក្នុងដងព្រៃភ្នំ កាលពីជាតិមុនគឺមនុស្សទុរជន មានចិត្តរឹងរូស ចងគំនុំ ឈ្លោះប្រកែក និងតាមព្យាបាទគេឯង។

១០. អជគរង្គប្រេត (ប្រេតមានកាយដូចពស់ថ្លាន់)៖ ប្រេតនេះមានខ្លួនជាពស់ថ្លាន់ និងក្បាលជាសត្វផ្សេងៗ ដូចជាខ្លា ឆ្មា ក្របីជាដើម និងច្រើនរស់នៅក្នុងព្រៃជ្រៅ ភ្នំ ក្បែរសមុទ្រ លើដុំសិលា ។ ប្រេតនេះពីជាតិមុនមិនបានធ្វើបុណ្យ ប៉ោឡែ មិនខ្លាចនិងប្រមាថដល់ ម៉ែ ឪ ជីដូន ជីតា និងសូម្បីព្រះសង្ឃ។

១១. វិមានកប្រេត (ប្រេតមានវិមាននៅ)៖ ប្រេតនេះ គេហៅថា យមរាជ ដៃកាន់អាវុធជាប់ជានិច្ច និងមានតួនាទីជាអ្នកវាយសួរចម្លើយ កាត់ទោស និងធ្វើទារុណកម្មប្រេតផ្សេងៗនាំឲ្យឈាមប្រឡាក់ពេញខ្លួន តែក៏ស្រេកឃ្លានអាហារដូចគ្នា។ កាលពីអតីតជាតិគឺជាមនុស្សដែលបុណ្យក៏ធ្វើ បាបក៏សាង។

១២. មហិទ្ធិកប្រេត (ប្រេតមានឫទ្ធិច្រើន) ៖ជាស្តេចនៃប្រេត មើលខុសត្រូវប្រេតទាំងឡាយ និងមានឫទ្ធិល្អស្មើទេព្តា មានគ្រឿងស្លៀកពាក់ល្អស្អាតក្រៃ ទាស់តែស្រេកឃ្លានអាហារ ។ កាលពីអតីតជាតិគឺជាព្រះសង្ឃដែលប្រមាថធម៌វិន័យក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា៕

នាក្នុងពិធីប្រគល់សញ្ញាបត្រជូននិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រ និងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានស្នើឱ្យបញ្ចប់វិវាទ នៃការបញ្ចេញទស្សនៈលើព្រឹត្តិការណ៍ Gumball 3000 ។

សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានលើកឡើងថា៖”ព្រឹត្តិការណ៍នេះ បញ្ចប់ទៅអស់រយៈពេលជាង១០ថ្ងៃទៅហើយ ដោយពលរដ្ឋមួយចំនួន ហាក់នៅបង្ហាញកង្វល់ ដោយលើកឡើងថា ការតម្រៀបឡាននៅមុខអង្គរជាការមិនសមរម្យចំពោះបុព្វបុរសខ្មែរជំនាន់មុន”។

ជុំវិញបញ្ហានេះ សម្តេចធិបតីបានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖”គ្មានពីណាមានចិត្តមើលងាយបុព្វបុរសរបស់យើងនោះទេ មុននឹងសម្រេចតម្រៀបឡាននៅមុខប្រាសាទអង្ករវត្ត គឺមានការជជែកគ្នាតឹងតែងណាស់ និងរៀបចំរូបមន្តច្បាស់លាស់ណាស់ ដោយមានតែ៩ឡានប៉ុណ្ណោះដែលអនុញ្ញាតឱ្យតម្រៀបនៅពីមុខអង្គរ និងជាង១០០ឡានទៀតដាក់នៅកៀន។ យើងក៏បានហាមឡានមិនឱ្យចូលទៅក្នុងតំបន់អង្គរ៤០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងហាមមិនឱ្យរ៉ូម៉ាស៊ីន ហ៊ានតែរ៉ូដេញចេញតែម្តង”។

គួររំលឹកផងដែរថា ព្រឹត្តិការណ៍ Gumball 3000 បានរៀបចំឡើងនៅកម្ពុជា រយៈពេល ០២ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយបានបញ្ចប់ទៅដោយរលូន៕

នំអន្សម ជានំដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរស្ទើរគ្រប់ក្រុមគ្រួសារ តែងតែរៀបចំវេចនៅអំឡុងពេលរដូវបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ដើម្បីទុកធ្វើជាចង្ហាន់ប្រគេនព្រះសង្ឃ ឬក៏ទុកចែកជូនក្រុមគ្រួសារសាច់ញាតិជាដើម។

ពាក្យថា អន្សម តាមវចនានុក្រមសម្ដេចសង្ឃ ជួន ណាត បានពន្យល់ថា ជាឈ្មោះនំ ធ្វើដោយអង្ករដំណើបខ្ចប់ដោយស្លឹកស្រស់ តាមធម្មតា ច្រើនប្រើស្លឹកចេក មានរាងមូលស្មើចុងស្មើដើម ចម្អិនដោយស្ងោរ។

នំអន្សម មានច្រើនប្រភេទ ដូចជា អន្សមចេក អន្សមជ្រូក ឬអន្សមដូង ដោយនេះជាការនិយមខុសៗគ្នាតាមស្រុក តាមខេត្ត នីមួយៗ។

បើតាមឯកសារប្រវត្តិសាស្រ្តមួយចំនួនបានសរសេរថា៖”ការវេចនំអន្សម មានកើតឡើងតាំងសម័យបុរាណមក ដោយកាលនោះកម្ពុជាប្រកាន់សាសនាព្រាហ្មណ៍។ ក្នុងសាសនាព្រាហ្មណ៍ នំអន្សម ជាការតំណាងឱ្យលិង្គព្រះឥសូរ ចំណែកឯនំគមវិញ គឺតំណាងឱ្យយោនី នាងឧមា ដែលជាព្រះមហេសីរបស់ព្រះឥសូរ”។

បច្ចុប្បន្នការវេចនំនេះ នៅទីក្រុងហាក់មិនសូវសម្បូរដូចមុន ដោយពលរដ្ឋភាគច្រើន តែងទិញនៅផ្សារ ច្រើនជាងការចំណាយពេល៥-៦ម៉ោង ធ្វើនំនេះដោយខ្លួនឯង៕

ពេជ្រ វត្តីសារ៉ាវឌ្ឍី Miss Grand Cambodia 2022 ដ្បិតថាការប្រកួតតំណាងប្រទេសរបស់នាងកន្លងផុតហើយក្តីប៉ុន្តែជាប្រជាប្រិយភាពនិងការប្រាស្រ័យទាក់ទងរវាងនាងនិងបវរកញ្ញាផ្សេងទៀតនៅតែផ្សាភ្ជាប់បានល្អ។ ពេជ្រ វត្តីសារ៉ាវឌ្ឍី ថាក្នុងទំនាក់ទំនងយើងត្រូវមានភាពក្លាហានប្រសិនជាជួបមនុស្សដែលយើងគិតថាត្រូវចិត្តហើយ។

នៅក្នុងថ្ងៃខួបកំណើតនិងការជួបជុំអ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួនកាលពីកន្លងមកនេះ ពេជ្រ វត្តីសារ៉ាវឌ្ឍី បានទទួលសំណួរមួយពីហ្វេនតើធ្វើដូចម្តេចទើបតែរក្សាទំនាក់ទំនងបានល្អទាំងទៅប្រកួតប៉ុន្តែត្រឡប់មកវិញបានទំនាក់ទំនងយ៉ាងល្អ?។ Miss Grand Cambodia 2022 បានផ្តល់ចម្លើយថា ហ្វេនៗបានដឹងថាហើយថាគ្រប់ពេលដែលនាងមានបញ្ហាគឺតែងតែនិយាយថានាងអត់រួសរាយ ខ្មើតជាដើម ប៉ុន្តែនៅក្នុងសមភូមិដែលយើងប្រកួតប្រយុទ្ធគ្នាគឺនាងតែងតែបានមិត្តភក្តិរហូតដូចជាកាលពីប្រកួត Miss World Miss Grand Cambodia 2022 ហើយការប្រកួតនៅស្រុកក្រៅគឺបានមិត្តភក្តិច្រើនថែមទាំងស្និទ្ធគ្នាទៀតដូចជាប្រទេសថៃ ប្រេស៊ីល មីយ៉ាន់ម៉ា ជប៉ុន ម៉ាឡេស៊ី អេក្ខាទ័រ និងជាច្រើនទៀត។

ពេជ្រ វត្តីសារ៉ាវឌ្ឍី ថាអ្វីដែលខ្លួនអាចរក្សាទំនាក់ទំនងបានគឺនាងមានសេចក្តីក្លាហាន ពេលដែលនាងចង់និយាយជាមួយអ្នកណា ចង់រាប់អានអ្នកណាម្នាក់មានអារម្មណ៍ថាគេត្រូវជាមួយយើងគឺទៅនិយាយតែម្តងដោយមិនគិតថាគេមើលមកយើងយ៉ាងមិចនោះទេ។ បវរកញ្ញារូបនេះថា មានមនុស្សជាច្រើនដែលមិនបាននិយាយជាមួយ មិនបានរួសរាយរាក់ទាក់មិនមែនមានន័យថាស្អប់នោះទេ។ ជាឧទាហរណ៍ថាមនុស្សនៅថ្នាក់តែមួយមានអ្នកខ្លះយើងក៏ស្និទ្ធ អ្នកខ្លះក៏មិនស្និទ្ធវាជារឿងធម្មតា។ ហើយការរក្សាទំនាក់ទំនងបានគឺការយល់ពីគ្នាទៅវិញទៅមក ទោះបីជាប្រកួតដើម្បីតំណាងប្រទេសរៀងៗខ្លួនប៉ុន្តែអាចធ្វើជាមិត្តភក្តិគ្នាបានដោយរក្សាភាពវិជ្ជមាន ការប្រកួតមានរយៈពេលខ្លី ប៉ុន្តែការរាប់អានគឺអាចមួយជីវិត។

ពេជ្រ វត្តីសារ៉ាវឌ្ឍី លើកឡើងទៀតថានាងមិនយកអ្វីមកដោះដូរជាមួយទំនាក់ទំនងជាដាច់ខាត បើគេល្អជាមួយនាង នាងនឹងល្អទៅគេវិញ បើគេមិនល្អគ្រាន់តែដើរចេញមិនចាំបាច់តបតអ្វីនោះទេ ដោយឱ្យហ្វេនៗរក្សាទំនាក់ទំនងដែលកំពុងតែមានព្រោះជីវិតមនុស្សម្នាក់ៗមិនទៀងនោះទេ៕