សហរដ្ឋអាមេរិក៖ ក្រុមហ៊ុន Tesla Optimus ដែលជាក្រុមហ៊ុនផលិតមនុស្សយន្តទំនើបបំផុតរបស់អាមេរិក កាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានរាយការណ៍ថា ខ្លួនគ្រោងបង្កើត Robot ដែលអាចផ្ទុកកូ.នមនុស្សនៅក្នុងពោះបានរយៈពេល ៩ ខែ ជាមួយគោលបំណងកាត់បន្ថយចំនួនមនុស្សស្រីដែលស្លា.ប់ក្នុងអំឡុងពេលឆ្លងទន្លេ។

ជាការពិតណាស់ នៅពេលដែលស្ត្រីសម្រាលកូនតែងតែប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់ជាច្រើនដែលមិននឹកស្មានដល់ ដូច្នេះដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យទាំងអស់នេះ Elon Musk មានគម្រោងបង្កើត Robot ដែលអាចផ្ទុកកូនរបស់មនុស្សបានរយៈពេល ៩ ខែ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យមនុស្សយើងអាចធ្វើការងារផ្សេងៗបានយ៉ាងស្រួល និងមិនចាំបាច់ខ្វល់ខ្វាយពីរឿងពពោះឡើយ។ អ្វីដែលត្រូវការជាពិសេសនោះ គឺមេជីវិត ដើម្បីឱ្យការបង្កកំណើត និងការលូតលាស់ កើតឡើងនៅខាងក្នុងពោះមនុស្សយន្តរយៈពេល ៩ ខែពេញលេញ។

ទោះជាយ៉ាងណាមនុស្សជាច្រើនបានសម្តែងការព្រួយបារម្ភថា កាលដែលផ្ទុកទារកពិតប្រាកដនៅក្នុងពោះមនុស្សយន្តអាចប្រឈមគ្រោះថ្នាក់នៅពេលសម្រាល ប៉ុន្តែលោក Musk បាននិយាយ រឿងនេះគឺមានសុវត្ថិភាព ១០០ ភាគរយសម្រាប់ទារក មិនអាចមានគ្រោះថ្នាក់នោះទេ ដោយសារមនុស្សយន្តរបស់យើងត្រូវបានពិនិត្យយ៉ាងដិតដល់បំផុត មុននឹងក្រុមហ៊ុនប្រកាសដាក់ដំណើរការ។ មនុស្សយន្តនេះអាចកាត់បន្ថយផលវិបាកនៃការមានផ្ទៃពោះ និងការបាត់បង់សោកនាដកម្ម ជាពិសេសទារកនៅក្នុងពោះមនុស្សយន្ត ក៏ត្រូវបានថែទាំពីវេជ្ជសាស្រ្តកំពូលៗផងដែរ។

Elon Musk ជឿជាក់ថាគម្រោងនេះនឹងដំណើរការផលិតដោយជោគជ័យនាពេលអនាគត។ ទោះជាយ៉ាងណាសម្រាប់តម្លៃត្រូវបានគេនិយាយថា មនុស្សយន្តមានផ្ទៃពោះអាចមានតម្លៃខ្ពស់បន្តិចប្រហែល ២ ទៅ ៣ ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះសម្រាប់តម្លៃនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាសមរម្យជាងរថយន្ត ខណៈរថយន្តនីមួយៗគឺមានតម្លៃរាប់សិបម៉ឺនដុល្លារឯណោះ៕

ប្រទេសនីមួយៗនៅលើពិភពលោកយើងនេះសុទ្ធតែមានពិធីបុណ្យប្រពៃណីជាតិរៀងៗខ្លួន និងខុសៗគ្នា ហើយខ្លះទៀតក៏មានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាផងដែរ ដោយសារតែការកាន់សាសនាដូចគ្នា។ ប៉ុន្តែក៏មានពិធីបុណ្យមួយចំនួនត្រូវបានគេចាត់ទុកថាប្លែកជាងគេផងដែរដូចជាពិធីបុណ្យ Day of the Dead របស់ប្រទេសម៉ិកស៊ិក, ពិធីបុណ្យត្រីបាឡែនរបស់ប្រទេសដាណឺម៉ាក និងពិធីបុណ្យគប់លាមកគោរបស់ប្រទេសឥណ្ឌា ដែលប្រទេសទាំងបីនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាមានពិធីបុណ្យប្រពៃណីចម្លែកជាងគេបំផុតក្នុងលោក។

ពិធីបុណ្យ Day of the Dead របស់ប្រទេសម៉ិកស៊ិកជាញឹកញាប់បកប្រែថា “ថ្ងៃនៃមរណៈ” គឺជាពិធីបុណ្យដែលរំលឹក និងគោរពដល់អ្នកស្លាប់។ ពិធីបុណ្យនេះធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី ១-២ ខែវិច្ឆិកាជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយតម្រូវឱ្យអ្នកចូលរួមស្លៀកពាក់ជាគ្រោងឆ្អឹង ឬជានិមិត្តសញ្ញាពីវប្បធម៌ប្រពៃណី ដើម្បីគោរពដល់អ្នកស្លាប់។ ពិធីបុណ្យនេះក៏រួមបញ្ចូលនូវសកម្មភាពវប្បធម៌ជាច្រើនដូចជាការរាំ និងតន្ត្រីផ្ទាល់ផងដែរ។ Day of the Dead ត្រូវបានអង្គការ UNESCO ទទួលស្គាល់ជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិក្នុងឆ្នាំ ២០០៨។

រីឯពិធីបុណ្យត្រីបាឡែនរបស់ប្រទេសដាណឺម៉ាកវិញក៏ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាចម្លែក និងប្លែកជាងគេបំផុតក្នុងលោកផងដែរ ដោយសារក្នុងអំឡុងពេលពិធីបុណ្យនេះ ត្រីបាឡែនជាច្រើនក្បាលត្រូវបានគេសម្លាប់ដើម្បីផ្តល់អាហារដល់ប្រជាជនក្នុងតំបន់។ ពិធីបុណ្យត្រីបាឡែន ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា “Grindadráp” ប្រារព្ធឡើងនៅកោះ Faroe តំបន់ស្វយ័តរបស់ប្រទេសដាណឺម៉ាក ដែលមានទីតាំងនៅមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកខាងជើង។ ពិធីបុណ្យនេះមានអាយុកាលរាប់រយឆ្នាំមកហើយ គឺជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ជនជាតិ Faroese។

ចំណែកឯ Gorehabba ដែលជាពិធីបុណ្យគប់លាមកគោមានតែមួយគត់ក្នុងលោកធ្វើឡើងនៅក្នុងភូមិ Gumatapura រដ្ឋ Karnataka ប្រទេសឥណ្ឌា ក៏ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាប្លែក និងចម្លែកជាងគេផងដែរ។ ពិធីបុណ្យនេះត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃទី ១០ ខែវិច្ឆិកាជារៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយទាក់ទាញការចូលរួមពីអ្នកស្រុក និងភ្ញៀវទេសចររាប់ពាន់នាក់។ Gorehabba មានដើមកំណើតពីពិធីគោរពព្រះដែលមនុស្សជឿថាការចោលលាមកគោឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក ជួយការពារវិញ្ញាណអាក្រក់ និងនាំមកនូវសំណាងល្អ ក៏ដូចជាការប្រមូលផលល្អជាដើម៕

ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ សារព័ត៌មានបរទេសបានរាយការណ៍ កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ ថា ឥណ្ឌូណេស៊ីបានហាមឃាត់ក្រុមហ៊ុន Apple លក់ទូរស័ព្ទ iPhone 16 ក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន ហើយចាត់ទុកថា គឺជាទង្វើខុ.សច្បាប់ ។ ប៉ុន្តែភ្ញៀវទេសចរបរទេសអាចប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទនេះនៅឥណ្ឌូណេស៊ីបាន ដោយសារវាជាទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួន ។

ក្រសួងឧស្សាហកម្មឥណ្ឌូណេស៊ីប្រកាសថា ភ្ញៀវទេសចរបរទេសដែលធ្វើដំណើរមកដល់ឥណ្ឌូណេស៊ី ពួកគេអាចយកទូរស័ព្ទ iPhone 16 មកឥណ្ឌូណេស៊ីបាន ដោយសារវាជាទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួន ហើយគ្មានបំណងយកទូរស័ព្ទនេះមកលក់ចែកចាយ ឬនាំចូលឥណ្ឌូណេស៊ីតាមប្រៃសណីយ៍ ។ ហេតុនេះ ភ្ញៀវទេសចរបរទេសអាចប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទ iPhone 16 នៅឥណ្ឌូណេស៊ីបាន ។

រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ីបានកំណត់ឱ្យពលរដ្ឋអាចយកទូរស័ព្ទ iPhone 16 មកឥណ្ឌូណេស៊ី ត្រឹមតែ២គ្រឿងប៉ុណ្ណោះក្នុងម្នាក់ ។ បើគិតចាប់ពីខែសីហា រហូតដល់ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ មានការនាំចូលទូរស័ព្ទ iPhone 16 ប្រមាណ៩.០០០គ្រឿងចូលប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី សម្រាប់ប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ខ្លួន និងបានបង់ពន្ធរួចរាល់ ។

រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ីនឹងចាត់ទុកថា វាជាទង្វើខុសច្បាប់ ប្រសិនបើពលរដ្ឋណាម្នាក់នាំចូលទូរស័ព្ទនេះជាច្រើនគ្រឿងមកលក់នៅឥណ្ឌូណេស៊ី ។ មូលហេតុដែលទូរស័ព្ទនេះខុសច្បាប់ ដោយសារក្រុមហ៊ុន Apple ពុំទាន់សម្រេចគោលដៅវិនិយោគនៅឥណ្ឌូណេស៊ី ឱ្យស្មើទឹកប្រាក់១.៧១លានលានរូពៀ ទើបមានសិទ្ធិលក់ទូរស័ព្ទនៅឥណ្ឌូណេស៊ីបាន ។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុនបានវិនិយោគទឹកប្រាក់ត្រឹមតែ១.៤៨លានលានរូពៀប៉ុណ្ណោះ ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្មឥណ្ឌូណេស៊ីបានថ្លែងនៅដើមខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ ថា ឥណ្ឌូណេស៊ីពុំអនុញ្ញាតឱ្យទូរស័ព្ទស៊េរីទំនើបចុងក្រោយរបស់ក្រុមហ៊ុន Apple គឺ iPhone 16 ចូលក្នុងទីផ្សារឥណ្ឌូណេស៊ីទេ ដោយសារក្រុមហ៊ុននេះពុំអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌកំណត់ការនាំចូល ។

ចំណែកក្រុមហ៊ុន Apple បានលើកឡើងកាលពីថ្ងៃទី១១ ខែតុលា កន្លងមកថា ក្រុមហ៊ុនប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំចំពោះប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ហើយក្រុមហ៊ុនមានអារម្មណ៍រំភើបក្នុងការយកទូរស័ព្ទស៊េរីទំនើបចុងក្រោយ រួមទាំងទូរស័ព្ទ iPhone 16 មកលក់ឱ្យអតិថិជនឥណ្ឌូណេស៊ីយ៉ាងឆាប់រហ័សបំផុត ៕

ប្រទេសវៀតណាម៖ ផុតពីព្យុះមួយ ចូលព្យុះមួយ វៀតណាមកំពុងជួបទុ.ក្ខផ្ទួនៗខណៈព្យុះ Trami ថ្មីបានបោកបក់មកលើតំបន់ជាច្រើនបណ្តាលឱ្យជន់លិចយ៉ាងខ្លាំង។

ក្នុងរយៈពេលបីថ្ងៃកន្លងមកនេះ ពោលគឺចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា តំបន់ជាច្រើនក្នុងប្រទេសវៀតណាម ត្រូវបានជន់លិចក្នុងជម្រៅ ១-២ ម៉ែត្រ នៅពេលដែលព្យុះ Trami បានបោកបក់ជាបន្តបន្ទាប់ ដែលបណ្តាលឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ពីមធ្យមទៅច្រើន។

យោងតាមគណៈកម្មាធិការដឹកនាំការពារ ស្វែងរក និងជួយសង្គ្រោះគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នភ្លៀងនៅតែបន្តធ្លាក់ខ្លាំងឥតឈប់ឈរដោយសារឥទ្ធិពលព្យុះ Trami បង្កឱ្យមានទឹកជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរបំផុត ហើយដើមឈើជាច្រើនក៏ត្រូវដួលរលំ។ លើសពីនេះដំណាំរបស់ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ៣៧៤ ហិកតានៅក្នុងស្រុក ឡឺ ធុយ ក៏បានរងការខូចខាត ហើយការចិញ្ចឹមត្រីចំនួន ១០០ ហិកតាក៏ត្រូវបានទឹកហូរកាត់ផងដែរ។

ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពអាយុជីវិតប្រជាជន អាជ្ញាធរបានកំពុងរៀបចំការផ្លាស់ទីលំនៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ១០ ម៉ឺននាក់ទៅកាន់ទីសុវត្ថិភាព ខណៈប្រជាជនក៏ត្រូវបានណែនាំកុំឱ្យធ្វើដំណើរតាមទឹកជ្រៅដែលហូរលឿនផងដែរ។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ក្នុងរយៈពេល ៣ ថ្ងៃមកនេះព្យុះត្រាមី បានបង្កឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់យ៉ាងគំហុកនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាមភាគខាងជើង និងភាគកណ្តាល ដោយបានសម្លាប់មនុស្ស ៣នាក់ និងបាត់ខ្លួនម្នាក់ ដោយសារទឹកជំនន់ និងឧបទ្ទវហេតុលិចលង់ផ្ទះសម្បែង។

ព្យុះនេះក៏បានបង្កការខូចខាតយ៉ាងច្រើននៅកន្លែងមន្ទីពេទ្យ រួមទាំងបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ជាមួយនឹងផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍ជាង ៦០ បានដួលរលំ ភ្លើងចរាចរណ៍ចំនួន ៣១ ត្រូវបានខូចខាត និងឈប់ដំណើរការ។ ទីភ្នាក់ងារឧតុនិយមបានព្យាករណ៍ថា យប់ថ្ងៃទី ២៨ នេះតំបន់ភាគខាងត្បូងប្រទេសវៀតណាមក៏ត្រូវរងឥទ្ធិពលព្យុះត្រូពិក Trami ផងដែរ៕

ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ៖ សេដ្ឋវិទូជាន់ខ្ពស់មកពីធនាគារពិភពលោក (World Bank) និយាយថា ម៉ាឡេស៊ីនឹងក្លាយជាប្រទេសមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ក្នុងរយៈពេល៤ឆ្នាំខាងមុខ (ឬមានចំណូលខ្ពស់យ៉ាងឆាប់រហ័សនៅឆ្នាំ២០២៨) ដោយសារសេដ្ឋកិច្ចម៉ាឡេស៊ីរីកចម្រើនខ្លាំងជាងប្រទេសនានានៅអាស៊ាន លើកលែងសិង្ហបុរី ហើយតម្លៃរូបិយប័ណ្ណរីងហ្គីតរឹងមាំ ។

លោក Apurva Sanghi ប្រធានសេដ្ឋវិទូធនាគារពិភពលោក ប្រចាំម៉ាឡេស៊ីនិយាយថា ម៉ាឡេស៊ីបានដើរលើផ្លូវឈានទៅសម្រេចគោលដៅនេះ ក្រោយពីធនាគារពិភពលោក បានកែប្រែការព្យាករកំណើនសេដ្ឋកិច្ចម៉ាឡេស៊ី នៅឆ្នាំ២០២៤ ពី៤,៣% មកស្មើ៤,៩% ។ កំណើនខ្ពស់នេះ មានន័យថា ពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ីមានកម្រិតជីវភាពរស់នៅកាន់តែល្អប្រសើរឡើង ព្រមទាំងតម្លៃរូបិយប័ណ្ណរីងហ្គីតរឹងមាំ ដែលបានជំរុញឱ្យម៉ាឡេស៊ីក្លាយជាប្រទេសមានចំណូលខ្ពស់នាពេលឆាប់ៗ ។

ចំណែកសេដ្ឋកិច្ចម៉ាឡេស៊ី ក៏បានរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងរីកចម្រើនជាងអំឡុងពេលមុនជំងឺកូវីដ-១៩ ឆ្លងរាតត្បាត រហូតដល់១២% ។ នេះចាត់ទុកថា គឺជាការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំង និងវ៉ាដាច់ស្ទើរគ្រប់ប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាន លើកលែងតែសិង្ហបុរី ។

លោក Apurva យល់ឃើញថា កត្តាទាំងអស់នេះនឹងជំរុញឱ្យម៉ាឡេស៊ីក្លាយជាប្រទេសមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់យ៉ាងឆាប់រហ័សនៅឆ្នាំ២០២៨ ប្រសិនបើមានកំណែទម្រង់ជាបន្តបន្ទាប់ ។

លោកក៏បានសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីផ្តល់ភាពសំខាន់លើការធ្វើកំណែទម្រង់ផ្សេងៗដើម្បីឱ្យម៉ាឡេស៊ីរីកចម្រើនកាន់តែខ្លាំង ព្រមទាំងបន្ធូរបន្ថយការឧបត្ថម្ភធុនទិញប្រេងឥន្ធនៈ ។ ក្រៅពីនេះ រដ្ឋាភិបាលគួរតែដោះស្រាយបញ្ហាការធ្វើការកម្រិតទាប ឬធ្វើការទាបជាងជំនាញរបស់ពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ីប្រមាណ២លាននាក់ ដែលពួកគេមានសមត្ថភាពខ្ពស់ជាងការងារដែលកំពុងធ្វើ ។

ធនាគារពិភពលោក បានកំណត់លក្ខខណ្ឌប្រទេសដែលមានចំណូលខ្ពស់ គឺត្រូវតែជាប្រទេសមានចំណូលជាតិសរុប (Gross National Income: GNI) ក្នុងពលរដ្ឋម្នាក់លើសពី១៤.០០៥ដុល្លារអាមេរិក ។

ការធ្វើការកម្រិតទាប មានន័យថា គឺជាការធ្វើការមិនពេញលេញ ដែលកើតឡើងក្នុងពេលសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ ។ ជាក់ស្តែង ពលរដ្ឋមួយចំនួនពុំបានធ្វើការពេញម៉ោង ដោយសារមានការងារតិច ឬពលរដ្ឋពុំអាចស្វែងរកការងារពេញម៉ោងធ្វើបាន ឬសុខចិត្តធ្វើការទាបជាងចំណេះដឹង និងសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន ទើបធ្វើឱ្យពួកគេទទួលបានប្រាក់ចំណូលតិចតួចជាងការរំពឹងទុក ៕