ក្រោយពីមានភាពតានតឹងនៅតំបន់ប្រាសាទតាមាន់ធំ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលោកស្រី Paetongtarn Shinawatra បានចេញមុខបញ្ជាក់ច្បាស់ៗថាប្រាសាទតាមាន់ធំ ស្ថិតក្នុងខេត្តសុរិន្ទ ក្រោមដែនអធិបតិយ្យភាពរបស់ថៃ។

លោកស្រី Paetongtarn Shinawatra បានលើកឡើងថា៖” ភាពតានតឹងនៅតំបន់ប្រាសាទតាមាន់ធំ បានត្រឡប់មកប្រក្រតីវិញហើយ ក្រោយពីមានជំនួបពិភាក្សាថ្នាក់មូលដ្ឋាន រវាងប្រទេសទាំង២”។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ បានបន្ថែមទៀថា៖”បញ្ហានេះ នឹងត្រូវដោះស្រាយបញ្ចប់ តាមរយៈការពិភាក្សាការទូតក្នុងអំឡុងពេលទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រីនៅកម្ពុជានាពេលខាងមុខ”។

គួររំលឹកថា កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥កន្លងទៅ មានមន្ត្រីយោធាកម្ពុជាដឹកនាំភ្ញៀវទេសចរទៅទស្សនាប្រាសាទតាមាន់ធំ នៅក្បែរព្រំដែនថៃ-កម្ពុជា ហើយបានច្រៀងចម្រៀងស្នេហាជាតិនៅក្នុងបរិវេណប្រាសាទ តែត្រូវបានយោធាថៃ ស្នើសុំឱ្យបញ្ឈប់សកម្មភាព។

សូមបញ្ជាក់ថា បើតាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ ប្រាសាទតាមាន់ធំ ឬប្រាសាទវេទមន្ត មានទីតាំងស្ថិតនៅ ភូមិតាមាន់សែនជ័យ ឃុំគោកមន ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ដែលត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងសតវត្សទី១១ ដល់ទី១៣ ដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧៕

កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ រដ្ឋសភាកម្ពុជា បានអនុម័តច្បាប់ថ្មីស្ដីពីការប្រឆាំងការមិនទទួលស្គាល់ឧក្រិដ្ឋកម្មដែលប្រព្រឹត្តឡើងក្នុងរយៈកាលនៃកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។

ច្បាប់នេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើង ក្នុងគោលបំណងកំណត់អំពីការផ្ដន្ទាទោសចំពោះបុគ្គលទាំងឡាយដែលមិនទទួលស្គាល់ ឬសម្រាល ឬបដិសេធ ឬជំទាស់អត្ថិភាពនៃឧក្រិដ្ឋកម្ម ឬលើកតម្កើងឧក្រិដ្ឋកម្ម ដែលប្រព្រឹត្តឡើងក្នុងរយៈកាលនៃកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។

ច្បាប់ថ្មីនេះ នឹងផ្ដន្ទាទោសចំពោះអ្នកល្មើសពីចន្លោះពី១ឆ្នាំទៅ៥ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពីចន្លោះពី ១០លាន ទៅ ៥០លានរៀល។

អត្ថិភាពនៃឧក្រិដ្ឋកម្មទាំងនេះ ត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយសេចក្តីសម្រេចស្ថាពរ ឬ នៅក្នុងកិច្ចដំណើរការនីតិវិធីរបស់អង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា ដែលកាត់សេចក្តីឧក្រិដ្ឋកម្មដែលប្រព្រឹត្តឡើងក្នុងរយៈកាលនៃកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ក្នុងគោលបំណងផ្តល់យុត្តិធម៌ដល់ជនរងគ្រោះ និងទប់ស្កាត់កុំឱ្យឧក្រិដ្ឋកម្មទាំងនេះវិលត្រឡប់មកវិញនៅកម្ពុជា។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីឆ្នាំ២០១៣ កម្ពុជាបានអនុម័តច្បាប់នេះម្ដងហើយ ដោយកំណត់ផ្ដន្ទាទោសអ្នកមិនទទួលស្គាល់ឧក្រិដ្ឋកម្មនៅសម័យខ្មែរក្រហមដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ខែ ទៅ២ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ ពី១លានរៀល ទៅ៤លានរៀល៕

ថ្លែងក្នុងឱកាសអញ្ជើញបើកសប្តាហ៍គាំពារសង្គមកម្ពុជាឆ្នាំ២០២៥ និងប្រកាសដាក់ ឱ្យអនុវត្តជាផ្លូវការនូវក្របខណ្ឌគោល-នយោបាយជាតិគាំពារសង្គម ឆ្នាំ ២០២៤-២០៣៥ សម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បដិសេធសំណើរធ្វើផ្លូវ មួយខែ្សតម្លៃ៥០លានដុល្លារ។

សម្ដេចធិបតី បានបង្ហើបថា៖” សម្ដេចបានបដិសេធសំណើរសាងសង់ផ្លូវមួយខ្សែតម្លៃ៥០លានដុល្លារ ដោយផ្ដល់អាទិភាពលើការអភិវឌ្ឍមន្ទីរពេទ្យវះកាត់ ដើម្បីសង្គ្រោះជីវិតពលរដ្ឋមុន និងសំណើរអភិវឌ្ឍវិស័យទឹកស្អាត ដើម្បីកុំឱ្យពលរដ្ឋកើតជំងឺពីការប្រើប្រាស់ទឹកមិនស្អាត”។

ជុំវិញការរអភិវឌ្ឍន៍មន្ទីរពេទ្យវះកាត់នេះ រាជរដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចផ្ដល់ថវិកាជាង១៨លានដុល្លារ ក្នុងការពង្រឹងសមត្ថភាពវះកាត់សង្គ្រោះបន្ទាន់ នៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកស្រុក ដែលនឹងជួយសង្គ្រោះអាយុជីវិតប្រជាពលរដ្ឋត្រូវការវះកាត់បន្ទាន់ ដោយមិនរង់ចាំការបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យនៅខេត្ត។

ដោយឡែកចំពោះការរអភិវឌ្ឍន៍ទឹកស្អាតវិញ រដ្ឋាភិបាលក៏បានផ្តល់ថវិការ៦០លានដុល្លារផងដែរ ដើម្បីពង្រីកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទឹកស្អាតក្នុងខេត្តចំនួន៥ ដែលរួមមានខេត្តកំពត,ខេត្តស្វាយរៀង,ខេត្តកំពង់ធំ,
ខេត្តមណ្ឌលគីរី និងខេត្តពោធិ៍សាត់៕

រាជធានីភ្នំពេញ ៖ ឆ្លើយតបទៅនឹងវីដេអូកងទ័ពថៃហាមឃាត់ពលរដ្ឋខ្មែរមួយក្រុមដែលទៅលេងនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ និងច្រៀងចម្រៀងជាតិ ដើម្បីផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់កងទ័ពខ្មែរឈរជើងនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ស្ថិតលើភ្នំដងរែក ឃុំគោកមន ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ជាប់ព្រំដែនខេត្តសុរិន្ទ កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ដែលធ្វើពលរដ្ឋខ្មែរចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេស ក្នុងបណ្តាញសង្គម សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ថ្លែងថា កម្ពុជានឹងប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុ.ធ បើប្រទេសណាមួយហ៊ានប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុ.ធ ឈ្លានពា.ន ។

ក្នុងពិធីប្រគល់សញ្ញាបត្រជូននិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យអាស៊ី-អឺរ៉ុប នាព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ថ្លែងថា កម្ពុជានឹងដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី ប៉ុន្តែកម្ពុជានឹងរក្សាសិទ្ធិការពារខ្លួនគ្រប់មធ្យោបាយ រួមទាំងការប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុធ បើប្រទេសណាមួយហ៊ានប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុធឈ្លានពានកម្ពុជា ។

សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ថ្លែងថា ព្រំដែននៅប្រាសាទតាមាន់ និងតាក្របី គឺកម្ពុជា និងថៃបានឯកភាពគ្នាតាមការចុះ MOU ឆ្នាំ២០០០ ហើយកម្ពុជាយកតាមព្រំដែនឆ្នាំ១៩០៨ ធ្វើជាគោល ពុំមែនកំណត់ព្រំដែនតាម Google ទេ ។ កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន ថៃបានកំណត់ព្រំដែនតាម Google បើកម្ពុជាកំណត់ព្រំដែនតាម Google គឺមិនមែនជាគោលទេ ពីព្រោះអ្នកណាក៏អាចកែសម្រួល Google ដែរ ។ ព្រំដែនដែលយើងឯកភាពជាផ្លូវការ គឺព្រំដែនពីជំនាន់បារាំង ឆ្នាំ១៩០៨ ដើម្បីជាគោលក្នុងការចរចា ព្រមទាំងលិខិតតូបករណ៍ផ្សេងៗ, MOU ឆ្នាំ២០០០ ឬកិច្ចព្រមព្រៀងផ្សេងៗដែលយើងយកជាគោល កម្ពុជានឹងចរចាតាមវិធីចាស់ទុំ ។

សម្តេចក៏សូមយកឱកាសនេះបញ្ជូនសារទៅអ្នកនយោបាយទាំងអស់ទាំងខ្មែរ ទាំងថៃ សូមកុំយករឿងនយោបាយមកឡូកឡំទៅលើកិច្ចការបច្ចេកទេស ពីព្រោះអ្នកនយោបាយអត់ដឹងកិច្ចការបច្ចេកទេសជាងអ្នកភូមិសាស្ត្រទេ ទុកឱ្យអ្នកបច្ចេកទេសធ្វើការដោះស្រាយតាមការងារបច្ចេកទេស ។ វាទាក់ទងនឹងបញ្ហាបច្ចេកទេស និងច្បាប់អន្តរជាតិដើម្បីកុំឱ្យវាយគ្នា រីឯអ្នកនយោបាយថៃសូមកុំជំរុញរឿងនេះយកចំណេញនយោបាយ ។ អ្នកនយោបាយប្រឆាំងទាំងនេះជាដើមហេតុធ្វើឱ្យមានសង្គ្រាមរវាងប្រទេសទាំងពីរ រឿងប្រាសាទព្រះវិហារ នៅឆ្នាំ២០០៨ ។

កម្ពុជាផ្អែកលើមូលដ្ឋានថែរក្សាអធិបតេយ្យភាព យើងដោះស្រាយបញ្ហាពីមុនតាមរយៈយន្តការឯកភាពគ្នាផ្លូវការ ដែលមានគណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ធ្វើការផ្អែកលើមូលដ្ឋានច្បាប់អន្តរជាតិ និងតាមផែនទីបារាំងតម្កល់ទុក ។ កម្ពុជាចង់ដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី ប៉ុន្តែកម្ពុជាក៏រក្សាសិទ្ធិការពារខ្លួនគ្រប់មធ្យោបាយ រួមទាំងការប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុធ បើប្រទេសណាមួយហ៊ានប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុធឈ្លានពានកម្ពុជា ។

បច្ចុប្បន្ន ស្ថានភាពនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ហាក់មានភាពប្រក្រតីធម្មតាវិញហើយ ប៉ុន្តែតម្រូវឱ្យនៅតាមតំបន់ប្រាសាទតាមាន់ធំ មានកងទ័ពឈរយាម និងកំណត់ចំនួនកងទ័ពស្មើៗគ្នា ៕

ក្រសួងមហាផ្ទៃ, ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ, និងរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល បានប្រកាសកំណត់យកទីតាំងជាង ២០កន្លែង ហាមមិនឱ្យមានការបង្ហោះដ្រូនជាដាច់ខាត។

បើតាមប្រកាសអន្តរក្រសួង ចុះថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ បានកំណត់មិនឱ្យបង្ហោះដ្រូនកាត់ជាដាច់ខាត តាមទីតាំងទាំងដូចខាងក្រោម៖

• ព្រះបរមរាជវាំង
• ស្ថាប័នរដ្ឋ
• មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន និងផ្សារ
• ពហុកីឡដ្ឋាន
• តំបន់រមណីដ្ឋានអង្គរ និងបរិវេណប្រាសាទ
• លំនៅដ្ឋានប្រធានព្រឹទ្ធសភា ប្រធានរដ្ឋសភា និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី
• និវេសនដ្ឋានទូត ស្ថានទូត អគ្គកុងស៊ុល និងអង្គការអន្តរជាតិ
• មូលដ្ឋានយោធា និងមូលដ្ឋាននគរបាលជាតិ
• ទីតាំង ឬឃ្លាំង ស្តុកសារធាតុងាយឆេះ ឬងាយផ្ទុះឆេះ
• ស្ថានីយវិទ្យុ ស្ថានីយទូរទស្សន៍ រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេង ឧស្ម័ន រ៉ែ រោងចក្រអគ្គិសនី និងអនុស្ថានីយ ត្រូវបានហាមមិនឱ្យបង្ហោះដ្រូន លុះត្រាតែមានការអនុញ្ញាតពីស្ថាប័នសាមី។

មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ អ្នកកាន់កាប់ដ្រូនប្រភេទនេះ មិនត្រូវបង្ហោះលើសកម្ពស់មិនឱ្យលើសពី៩០ម៉ែត្រ ពីរបងអាកាសយានដ្ឋានស៊ីវិល និងអាកាសយានដ្ឋានយោធា លើកលែងតែមានការអនុញ្ញាតពីរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល។

ចំពោះការគ្រប់គ្រងទិន្នន័យ និងការប្រើប្រាស់ដ្រូន ដែលផ្ទុកទម្ងន់ចាប់ពី ២គីឡូក្រាមឡើងទៅ ក្នុងវិស័យកសិកម្ម មន្ទីរកសិកម្មជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ៕