រាជធានីភ្នំពេញ ៖ ឆ្លើយតបទៅនឹងវីដេអូកងទ័ពថៃហាមឃាត់ពលរដ្ឋខ្មែរមួយក្រុមដែលទៅលេងនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ និងច្រៀងចម្រៀងជាតិ ដើម្បីផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់កងទ័ពខ្មែរឈរជើងនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ស្ថិតលើភ្នំដងរែក ឃុំគោកមន ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ជាប់ព្រំដែនខេត្តសុរិន្ទ កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ដែលធ្វើពលរដ្ឋខ្មែរចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេស ក្នុងបណ្តាញសង្គម សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ថ្លែងថា កម្ពុជានឹងប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុ.ធ បើប្រទេសណាមួយហ៊ានប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុ.ធ ឈ្លានពា.ន ។

ក្នុងពិធីប្រគល់សញ្ញាបត្រជូននិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យអាស៊ី-អឺរ៉ុប នាព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ថ្លែងថា កម្ពុជានឹងដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី ប៉ុន្តែកម្ពុជានឹងរក្សាសិទ្ធិការពារខ្លួនគ្រប់មធ្យោបាយ រួមទាំងការប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុធ បើប្រទេសណាមួយហ៊ានប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុធឈ្លានពានកម្ពុជា ។

សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ថ្លែងថា ព្រំដែននៅប្រាសាទតាមាន់ និងតាក្របី គឺកម្ពុជា និងថៃបានឯកភាពគ្នាតាមការចុះ MOU ឆ្នាំ២០០០ ហើយកម្ពុជាយកតាមព្រំដែនឆ្នាំ១៩០៨ ធ្វើជាគោល ពុំមែនកំណត់ព្រំដែនតាម Google ទេ ។ កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន ថៃបានកំណត់ព្រំដែនតាម Google បើកម្ពុជាកំណត់ព្រំដែនតាម Google គឺមិនមែនជាគោលទេ ពីព្រោះអ្នកណាក៏អាចកែសម្រួល Google ដែរ ។ ព្រំដែនដែលយើងឯកភាពជាផ្លូវការ គឺព្រំដែនពីជំនាន់បារាំង ឆ្នាំ១៩០៨ ដើម្បីជាគោលក្នុងការចរចា ព្រមទាំងលិខិតតូបករណ៍ផ្សេងៗ, MOU ឆ្នាំ២០០០ ឬកិច្ចព្រមព្រៀងផ្សេងៗដែលយើងយកជាគោល កម្ពុជានឹងចរចាតាមវិធីចាស់ទុំ ។

សម្តេចក៏សូមយកឱកាសនេះបញ្ជូនសារទៅអ្នកនយោបាយទាំងអស់ទាំងខ្មែរ ទាំងថៃ សូមកុំយករឿងនយោបាយមកឡូកឡំទៅលើកិច្ចការបច្ចេកទេស ពីព្រោះអ្នកនយោបាយអត់ដឹងកិច្ចការបច្ចេកទេសជាងអ្នកភូមិសាស្ត្រទេ ទុកឱ្យអ្នកបច្ចេកទេសធ្វើការដោះស្រាយតាមការងារបច្ចេកទេស ។ វាទាក់ទងនឹងបញ្ហាបច្ចេកទេស និងច្បាប់អន្តរជាតិដើម្បីកុំឱ្យវាយគ្នា រីឯអ្នកនយោបាយថៃសូមកុំជំរុញរឿងនេះយកចំណេញនយោបាយ ។ អ្នកនយោបាយប្រឆាំងទាំងនេះជាដើមហេតុធ្វើឱ្យមានសង្គ្រាមរវាងប្រទេសទាំងពីរ រឿងប្រាសាទព្រះវិហារ នៅឆ្នាំ២០០៨ ។

កម្ពុជាផ្អែកលើមូលដ្ឋានថែរក្សាអធិបតេយ្យភាព យើងដោះស្រាយបញ្ហាពីមុនតាមរយៈយន្តការឯកភាពគ្នាផ្លូវការ ដែលមានគណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ធ្វើការផ្អែកលើមូលដ្ឋានច្បាប់អន្តរជាតិ និងតាមផែនទីបារាំងតម្កល់ទុក ។ កម្ពុជាចង់ដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី ប៉ុន្តែកម្ពុជាក៏រក្សាសិទ្ធិការពារខ្លួនគ្រប់មធ្យោបាយ រួមទាំងការប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុធ បើប្រទេសណាមួយហ៊ានប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុធឈ្លានពានកម្ពុជា ។

បច្ចុប្បន្ន ស្ថានភាពនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ហាក់មានភាពប្រក្រតីធម្មតាវិញហើយ ប៉ុន្តែតម្រូវឱ្យនៅតាមតំបន់ប្រាសាទតាមាន់ធំ មានកងទ័ពឈរយាម និងកំណត់ចំនួនកងទ័ពស្មើៗគ្នា ៕

ក្រសួងមហាផ្ទៃ, ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ, និងរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល បានប្រកាសកំណត់យកទីតាំងជាង ២០កន្លែង ហាមមិនឱ្យមានការបង្ហោះដ្រូនជាដាច់ខាត។

បើតាមប្រកាសអន្តរក្រសួង ចុះថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ បានកំណត់មិនឱ្យបង្ហោះដ្រូនកាត់ជាដាច់ខាត តាមទីតាំងទាំងដូចខាងក្រោម៖

• ព្រះបរមរាជវាំង
• ស្ថាប័នរដ្ឋ
• មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន និងផ្សារ
• ពហុកីឡដ្ឋាន
• តំបន់រមណីដ្ឋានអង្គរ និងបរិវេណប្រាសាទ
• លំនៅដ្ឋានប្រធានព្រឹទ្ធសភា ប្រធានរដ្ឋសភា និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី
• និវេសនដ្ឋានទូត ស្ថានទូត អគ្គកុងស៊ុល និងអង្គការអន្តរជាតិ
• មូលដ្ឋានយោធា និងមូលដ្ឋាននគរបាលជាតិ
• ទីតាំង ឬឃ្លាំង ស្តុកសារធាតុងាយឆេះ ឬងាយផ្ទុះឆេះ
• ស្ថានីយវិទ្យុ ស្ថានីយទូរទស្សន៍ រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេង ឧស្ម័ន រ៉ែ រោងចក្រអគ្គិសនី និងអនុស្ថានីយ ត្រូវបានហាមមិនឱ្យបង្ហោះដ្រូន លុះត្រាតែមានការអនុញ្ញាតពីស្ថាប័នសាមី។

មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ អ្នកកាន់កាប់ដ្រូនប្រភេទនេះ មិនត្រូវបង្ហោះលើសកម្ពស់មិនឱ្យលើសពី៩០ម៉ែត្រ ពីរបងអាកាសយានដ្ឋានស៊ីវិល និងអាកាសយានដ្ឋានយោធា លើកលែងតែមានការអនុញ្ញាតពីរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល។

ចំពោះការគ្រប់គ្រងទិន្នន័យ និងការប្រើប្រាស់ដ្រូន ដែលផ្ទុកទម្ងន់ចាប់ពី ២គីឡូក្រាមឡើងទៅ ក្នុងវិស័យកសិកម្ម មន្ទីរកសិកម្មជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ៕

ជុំវិញបញ្ហាតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នៅតំបន់ប្រាសាទតាមាន់ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានលើកឡើងថា៖”កម្ពុជាចង់ដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី ប៉ុន្តែកម្ពុជាក៏រក្សាសិទ្ធិនៅក្នុងការការពារខ្លួនគ្រប់មធ្យោបាយ រួមទាំងការប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុធ បើសិនជាប្រទេសណាមួយ ហ៊ានប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុធមកឈ្លានពានកម្ពុជា។

សម្តេចធិបតី បានបន្តថា “កម្ពុជាផ្អែកទៅលើមូលដ្ឋាននៅក្នុងការថែរក្សាអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន យើងរកវិធីដោះស្រាយបញ្ហា ដែលបន្សល់ទុកពីមុន តាមរយៈយន្តការ ដែលយើងឯកភាពគ្នាជាផ្លូវការណ៍ ដែលមានគណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ធ្វើការដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋានច្បាប់អន្តរជាតិ ផ្អែកលើផែនទីដែលតម្កល់ទុកដោយបារាំង ដែលយើងឯកភាពគ្នា”។

បន្ថែមពីនេះ សម្តេចធិបតី ហាមកុំឱ្យអ្នកនយោបាយប្រឆាំងលូកដៃរឿងព្រំដែន ដើរតួជាអ្នកចេះដឹងជាអ្នកបច្ចេកទេស ព្រោះអ្នកទាំងនោះ ជាដើមហេតុ បណ្តាលឱ្យមានសង្គ្រាមរវាងប្រទេសទាំងពីរ រឿងប្រាសាទព្រះវិហារនៅឆ្នាំ២០០៨។

បច្ចុប្បន្ន ស្ថានភាពនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ហាក់មានប្រក្រតីធម្មតាវិញ តែតម្រូវឱ្យតាមតំបន់ប្រាសាទតាមាន់ធំមានកងទ័ពឈរយាម និងកំណត់ចំនួនទាហានស្មើៗគ្នា៕

ក្រៅពីទស្សនាប្រាសាទ ខេត្តសៀមរាបក៏មានរមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ល្បីៗជាច្រើនផងដែរ ក្នុងនោះ «សហគមន៍ទេសចរណ៍ធម្មជាតិបឹងឈូកបន្ទាយស្រី» ក៏ជាគោលដ៏មានប្រជាប្រិយភាពមួយ ដែលលោកអ្នកមិនគួររំលងនោះទេ។ «សហគមន៍ទេសចរណ៍ធម្មជាតិបឹងឈូកបន្ទាយស្រី» មានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិបន្ទាយស្រី ឃុំខ្នារសណ្ដាយ ស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាបដែលមានចម្ងាយពីប្រមាណជា ៣៦ គីឡូម៉ែត្រពីក្រុងសៀមរាប ក្បែរប្រាសាទបន្ទាយស្រីតែម្ដង។ 

នៅទីនោះភ្ញៀវទេសចរអាចអង្គុយញាំអាហារឆ្ងាញ់ៗ នៅតាមកញ្ចុះក្បែរមាត់ទឹក ស្រូបយកខ្យល់អាកាសដ៏ត្រជាក់បរិសុទ្ធ ជាមួយទិដ្ឋភាពស្ងប់ស្ងាត់ ស្ទូចត្រីលេងកម្សាន្ត ហែលទឹក និងងូតទឹកលេង ជិះទូកទស្សនាសត្វស្លាបជាច្រើនប្រភេទ ក៏ដូចជាដេីរកំសាន្តព្រៃកោងកាង ដើម្បីដាំដេីមឈេី ជិះទាទឹក ជិះទូកកាយ៉ាក ជិះកាណូតដេីរលេងទៅកោះ បោះតង់ រួមទាំងទស្សនាថ្ងៃលិច និងថ្ងៃរះយ៉ាងមានក្តីសុខទៀតផង។

បើនិយាយពីសម្រស់ធម្មជាតិនៅទីនេះវិញ គឺដូចកំពុងស្ថិតនៅមាត់ព្រែកកំពតអ៉ីចឹង គឺថាមានភ្នំ មានព្រៃកោងកាងទឹកសាប លាយឡំនិងផ្ទៃទឹកខៀវស្រងាត់ មើលទៅស្អាតដូចក្នុងគំនូរខ្លាំងណាស់។ សហគមន៍ទេសចរណ៍ធម្មជាតិនេះ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា កំពុងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ នៅក្នុងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិដែលមានក្នុងសហគមន៍ ហើយក៏បានជួយជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅមូលដ្ឋាននេះផងដែរ។

គួរជម្រាបផងដែរថា បឹងឈូកមានផ្ទៃដីសរុប ១៦៧ ហិកតាត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណង ការពារថែរក្សា និងអភិរក្សជីវៈចម្រុះ និងពូជត្រីនៅក្នុងតំបន់ទាំងនោះ៕