នៅអំឡុងមុនចូលឆ្នាំថ្មីខាងមុខនេះ ប្រទេសថៃប្រឈមនឹងអាកាសធាតុក្តៅហែង និងបរិយាកាសខ្យល់ពុល ស្ទើរពេញផ្ទៃប្រទេស ។ ស្របពេលដែលកំដៅកើនឡើងក្តៅបំផុតរហូតដល់៤៣អង្សាសេ ដែលមនុស្សយើងអាចគ្រោះថ្នា.ក់ដល់ជីវិត ការកើនកំដៅនេះនឹងកើតមានឡើងនៅថ្ងៃទី៨ ដល់ថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ហើយប្រទេសកម្ពុជាយើងក៏អាចរងផលប៉ះពាល់ពីការកើនកំដៅនៅប្រទេសថៃផងដែរ ព្រោះតែជាប្រទេសដែលមានភូមិសាស្ត្រក្បែរខាងគ្នា ។

សារព័ត៌មាន ខេប៊ីអិន សូមដកស្រង់នូវសារដាស់តឿនរបស់អ្នកជំនាញខាងសុខភាព បរិស្ថានយកមកចែកបន្តដើម្បីការពារសុខភាពបងប្អូនប្រជាជនខ្មែរយើង ដែលបាន និងកំពុងតែធ្វើការនៅក្រោមកំដៅថ្ងៃ ដូចខាងក្រោមនេះ ៖

អ្នកជំនាញសុខភាព និងបរិស្ថានថៃ លោក ស៊ុនធិ ឃុតឆាវ៉ាត់ បានដាស់តឿនឱ្យថែទាំសុខភាពពេលអាកាសធាតុក្តៅបំផុត ចាប់ពីថ្ងៃទី៨ ដល់ថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ជាពិសេស អ្នករស់នៅភាគខាងជើង និងកណ្តាល ពីព្រោះសីតុណ្ហភាពនឹងកើនឡើងចាប់ពី៤២ ដល់៤៣អង្សាសេ ខណៈទីក្រុងបាងកក ៤១អង្សាសេ ។ បើស្ថិតក្នុងអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងចាប់ពី៤១អង្សាសេ រយៈពេល១ម៉ោង នឹងប្រឈមការដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល និងប៉ះពាល់បេះដូង គួរចៀសវាងនៅក្រោមកំដៅថ្ងៃចាប់ពីម៉ោង៩ព្រឹក ដល់ម៉ោង៣រសៀល និងផឹកទឹក២លីត្រក្នុង១ថ្ងៃដើម្បីរក្សាសីតុណ្ហភាពរាងកាយ ។

លោក ស៊ុនធិ ឃុតឆាវ៉ាត់ បានបង្ហោះសារក្នុងហ្វេសប៊ុកដាស់តឿនឱ្យថែទាំសុខភាពពេលអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងនៅខែមេសា ថា ប្រទេសថៃកំពុងប្រឈមនឹងអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង (Extreme heat) ដោយសំណូមពរឱ្យគ្រប់គ្នាបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន ជាពិសេស ចាប់ពីថ្ងៃទី៨ ដល់ថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ។ បើតាមនាយកដ្ឋានឧតុនិយម គឺក្នុងអំឡុងពេលនេះ អាកាសធាតុនឹងក្តៅខ្លាំងបំផុត ហើយសីតុណ្ហភាពនៅខេត្តជាច្រើននឹងកើនឡើងខ្ពស់ ដូចជា ៖ ខេត្តភាគខាងជើង និងកណ្តាល សីតុណ្ហភាពនឹងកើនឡើងខ្ពស់ជាងគេ ចាប់ពី៤២ ដល់៤៣អង្សាសេ ។

អ្នកជំនាញរូបនេះបានបង្ហាញការស្រាវជ្រាវរបស់ទីប្រឹក្សាវេជ្ជសាស្ត្រគ្លីនិក Valiant នៅទីក្រុងឌូបៃ ប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ថា បើស្ថិតក្នុងអាកាសធាតុក្តៅរយៈពេល១ម៉ោង ឬតិចជាងនេះ នឹងរងផលប៉ះពាល់សុខភាពជាច្រើន ដូចជា ៖

-សីតុណ្ហភាព ចាប់ពី៣៩ ដល់៤០អង្សាសេ ៖ ខួរក្បាល និងសរីរាង្គផ្សេងៗចាប់ផ្តើមដំណើរការយឺត ឆាប់ហត់ និងដកដង្ហើមញាប់
-សីតុណ្ហភាព ចាប់ពី៤០ ដល់៤១អង្សាសេ ៖ អស់កម្លាំងក្នុងខ្លួន និងងងុយគេងយ៉ាងខ្លាំង
-សីតុណ្ហភាពលើស៤១អង្សាសេ ៖ ប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធក្នុងរាងកាយទាំងអស់ ដូចជា ៖ បេះដូងលោតញាប់ បើកញើសច្រើន ដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ដោយសារសីតុណ្ហភាពរាងកាយកើនឡើងខ្ពស់ឆាប់រហ័ស រាងកាយបញ្ចេញកំដៅមិនទាន់ពេល និងឈានទៅបាត់បង់ជីវិត
-សីតុណ្ហភាពលើស៥០អង្សាសេ ៖ រាងកាយមិនអាចទទួលយកបាន និងស្លាប់ដោយសារបេះដូងដំណើរការខុសប្រក្រតី ។

ប្រសិនបើសីតុណ្ហភាពចាប់ពី៣៨អង្សាសេឡើងទៅ អ្នកជំនាញណែនាំឱ្យចៀសវាងនៅកណ្តាលថ្ងៃ ចាប់ពីម៉ោង៩ព្រឹក ដល់ម៉ោង៣រសៀល និងផឹកទឹកឱ្យបានញឹកញាប់ យ៉ាងហោចណាស់ ២លីត្រក្នុង១ថ្ងៃ ។ បើចាំបាច់ត្រូវចេញទៅក្រៅ គួរស្លៀកពាក់ជិតៗ បាំងឆ័ត្រ ពាក់មួក ពាក់វ៉ែនតាការពារកំដៅថ្ងៃ និងនៅក្រោមកំដៅថ្ងៃឱ្យតិចបំផុត ។

ក្រៅពីនេះ ចៀសវាងផឹកគ្រឿងស្រវឹង កាហ្វេ និងភេសជ្ជៈផ្អែម ពីព្រោះវានឹងប៉ះពាល់សុខភាពកាន់តែខ្លាំង និងប្រឈមការដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល គួរនៅកន្លែងម្លប់ ឬក្នុងអគារ បើកកង្ហារ ឬម៉ាស៊ីនត្រជាក់ជួយបញ្ចេញកំដៅ ។ អ្នកជំនាញបញ្ជាក់ថា នៅមុនពេលចូលឆ្នាំខែមេសា គឺជាពេលក្តៅបំផុត សូមគ្រប់គ្នាថែទាំសុខភាពឱ្យល្អ កុំមើលស្រាលគ្រោះថ្នាក់កើតឡើងដោយសាររលកកំដៅ ៕

ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក Emmanuel Macron កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ បានអំពាវនាវដល់ប្រទេសនានាកុំនៅក្រោមឥទ្ធិពលមហាអំណាចអាមេរិក ឬចិន ដែលការអំពាវនាវនេះបន្ទាប់ពីលោកមានជម្លោះពាក្យសម្តីយ៉ាងបើកចំហជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ពាក់ព័ន្ធនឹងសង្គ្រា.មនៅអ៊ីរ៉ង់ និងសមាជិកអង្គការសន្ធិសញ្ញាអាត្លង់ទិកខាងជើង (NATO) មិនជួយបើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ។ លោកជំរុញឱ្យប្រទេសទាំងអស់កុំព្រងើយកន្តើយនឹងការចលាចលលើពិភពលោក ត្រូវរួមគ្នាការពារច្បាប់អន្តរជាតិ និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ។

ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ទីក្រុងសេអ៊ូល កាលពីសុក្រ ថ្ងៃទី៣ ខែមេសា លោកប្រធានាធិបតី Macron បានអំពាវនាវដល់ប្រទេសនានាលើពិភពលោក រួមទាំងកូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន ប្រេស៊ីល ឥណ្ឌា អូស្ត្រាលី និងកាណាដា បង្កើត «សម្ព័ន្ធភាពឯករាជ្យ» ដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការប្តេជ្ញាចិត្តរួមក្នុងប្រធានបទផ្សេងៗ ដូចជា ៖ ច្បាប់អន្តរជាតិ លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ។

ពេលថ្លែងសុន្ទរកថានៅសាកលវិទ្យាល័យ Yonsei ប្រធានាធិបតីបារាំងថា ៖ «ជាច្រើនទសវត្សរ៍មកនេះ យើងរីករាយនូវអ្វីហៅថាស្ថិរភាព ដែលបង្កើតឡើងលើសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិ និងភាពជាក់លាក់ ។ ប៉ុន្តែពេលនេះ អ្វីៗប្រែប្រួល យើងមិនគួរព្រងើយកន្តើយនឹងការចលាចលលើពិភពលោក ដូច្នេះ ត្រូវតែបង្កើតច្បាប់ថ្មីដែលមិនក្រោមឥទ្ធិពលមហាអំណាចអាមេរិក ឬចិន» ។

លោក Macron មិនគាំទ្រសង្គ្រាមរវាងអ៊ីរ៉ង់ជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលទេ ព្រមទាំងនិយាយទៅកាន់លោកប្រធានាធិបតី Trump ដែលបានចំអកអង្គការ NATO ជាខ្លាក្រដាសព្រោះតែសមាជិកអង្គការនេះមិនជួយបើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ថា ៖ «ខ្ញុំមិនជឿលើការដោះស្រាយបញ្ហាដោយគ្រាន់តែទម្លាក់គ្រាប់បែក និងប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ពនៅមជ្ឈិមបូព៌ាទេ» ។

លោកធ្លាប់បានលើកឡើងពីភាពតានតឹងរវាងអាមេរិក-ចិន កំពុងតែជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់សន្តិសុខ និងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ដោយលោកជំរុញឱ្យគ្រប់ប្រទេសដើរតួនាទីឯករាជ្យ ពង្រឹងកិច្ចសហការក្នុងតំបន់ ជាជាងការលម្អៀងទៅរកភាគីណាមួយ ។

គួរបញ្ជាក់ថា បារាំងបានគាំទ្ររុស្ស៊ី និងចិន ដែលប្រឆាំងក្រុមប្រឹក្សាអង្គការសហប្រជាជាតិអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើប្រតិបត្តិការកងទ័ពលើអ៊ីរ៉ង់នៅច្រកសមុទ្រ Hormuz ។ រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ លោក Macron បានបង្កើនថវិកាវិស័យការពារជាតិដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពមីស៊ីល ដ្រូន និងនាវាមុជទឹក ដោយលោកថា បារាំងអាចនឹងពង្រីកសមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនដើម្បីការពារអាល្លឺម៉ង់ និងបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុប ៕

ទំនាក់ទំនងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តណាតូ បានធ្លាក់ចុះដល់អ្វីដែលអ្នកវិភាគពិពណ៌នាថាជាចំណុចទាបបំផុតរបស់ពួកគេនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររយៈពេល 77 ឆ្នាំ ចំពេលមានភាពតានតឹងកាន់តែខ្លាំងឡើងលើជម្លោះជាមួយអ៊ីរ៉ង់ និងការមិនចុះសម្រុងគ្នាបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់កាន់តែខ្លាំងទៅលើសន្តិសុខពិភពលោក។

យោងតាមអត្ថបទដែលចុះផ្សាយដោយ The Guardian លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលនៅចំកណ្តាលនៃវិបត្តិនេះបានរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះសម្ព័ន្ធមិត្តអឺរ៉ុប ដែលបដិសេធមិនគាំទ្រសកម្មភាពយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ជាពិសេសកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាក់ទងនឹងមជ្ឈិមបូព៌ា ក្នុងការបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូស។ ការខកចិត្តរបស់គាត់បាននាំឱ្យមានការគំរាមកំហែងម្តងហើយម្តងទៀត ដើម្បីដកសហរដ្ឋអាមេរិកចេញពីអង្គការណាតូ ដែលបង្កើនការព្រួយបារម្ភនៅទូទាំងអឺរ៉ុប។

ភាពតានតឹងបានផ្ទុះឡើងយ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពីបណ្តាប្រទេសជាសមាជិកណាតូនៅអឺរ៉ុប បានបដិសេធសំណើរបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក្នុងការបញ្ជូនកងទ័ពជើងទឹកទៅកាន់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ដើម្បីរួមដៃជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលក្នុងការប្រឈមមុខដាក់គ្នាជាមួយអ៊ីរ៉ង់។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានសម្តែងការមិនពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ដោយលោកហៅអង្គការណាតូថាជា «ខ្លាក្រដាស» ដែលចាំតែយកប្រយោជន៍ពីអាមេរិក ប៉ុន្តែមិនព្រមជួយនៅពេលអាមេរិកត្រូវការ។

បើតាមប្រភពពី The Economic Times លោកត្រាំ បានលើកឡើងថា លោកមានអារម្មណ៍ «ខ្ពើមរអើម» ចំពោះការដែលអាមេរិកត្រូវចំណាយថវិកាយ៉ាងមហាសាលដើម្បីការពារអឺរ៉ុប ខណៈដែលប្រទេសទាំងនោះមិនផ្តល់កិច្ចសហការវិញ។

បើតាមអ្នកវិភាគមួយចំនួន នេះគឺជាវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរបំផុតដែលណាតូបានជួបប្រទះចាប់តាំងពីការបង្កើតរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំ 1949 ដោយមេដឹកនាំអឺរ៉ុបកាន់តែមានការសង្ស័យថាតើពួកគេអាចពឹងផ្អែកលើការធានាសន្តិសុខរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានទៀតដែរឬទេ។

គួរជម្រាបថា អង្គការណាតូ ឬ អង្គការសន្ធិសញ្ញាអាត្លង់ទិកខាងជើង (The North Atlantic Treaty Organization) គឺជាបក្សសម្ព័ន្ធយោធាមួយ ត្រូវបង្កើតឡើងតាមរយៈសន្ធិសញ្ញាអាត្លង់ទិកខាងជើង ដែលបានចុះហត្ថលេខានាថ្ងៃទី០៤ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៤៩ ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួននៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ គោលបំណងរបស់វាគឺការបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពរវាងអឺរ៉ុប និងអាមេរិក ខាងជើងដើម្បីធានានូវសេរីភាព និងសន្តិសុខរបស់ប្រទេសជាសមាជិកតាមរយៈមធ្យោបាយនយោបាយ និង យោធា ។

ក្រោយពឹងពាក់លើស្ថាប័ននេះដើម្បីគាំទ្រប្រតិបត្តិការនៅអ៊ីរ៉ង់មិនបាន លោក ដូណាល់ត្រាំ បានហៅអង្គការណាតូ (NATO) ថាជា “ខ្លាក្រដាស” ហើយបាននិយាយទៀតថា លោកកំពុងពិចារណាយ៉ាងម៉ត់ចត់ក្នុងការដកសហរដ្ឋអាមេរិកចេញពីសម្ព័ន្ធភាពមួយនេះ ពីព្រោះពួកគេមិនខ្វល់ទៅនឹងសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ ការបែកបាក់នេះ បង្ហាញពីការមិនចុះសម្រុងគ្នាខាងគោលនយោបាយ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសម្ព័ន្ធភាពចុះខ្សោយ ជាមួយនឹងផលវិបាករយៈពេលវែងសម្រាប់សន្តិសុខពិភពលោក៕

កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លោក Lawrence Wong បានបង្ហោះវីដេអូបារម្ភពីសង្គ្រា.មនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ប្រភពថាមពល និងការដឹកជញ្ជូនលើពិភពលោក ដោយលោកថា ប្រសិនបើស្ថានការណ៍ជម្លោះអូសបន្លាយពេលយូរ នឹងកោះប្រជុំគណៈកម្មការថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីដើម្បីរកវិធានការដោះស្រាយវិបត្តិនេះ ។ រដ្ឋាភិបាលបានកំណត់វិធានការជួយពលរដ្ឋ និងអាជីវកម្មរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងពីតម្លៃថាមពលកើនឡើងខ្ពស់ ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីនិយាយថា គណៈកម្មការនេះចាប់ផ្តើមកែលម្អផែនការបន្ទាន់ និងរកវិធីថ្មី ដើម្បីទប់ទល់នឹងស្ថានការណ៍សង្គ្រាមដែលមិនធ្លាប់កើតឡើងពីមុន ហើយគណៈកម្មការនេះជាយន្តការសំខាន់ដែលបង្កើតឡើងបន្ទាប់ពីមានវិបត្តិថាមពល ។ រដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរីកំពុងស្វែងរកប្រភពផ្គត់ផ្គង់ថាមពល គឺក្នុងរយៈពេលខ្លី រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងនឹងកាត់បន្ថយកម្លាំងផលិត ខណៈអាជីវកម្មនឹងស្វែងរកវត្ថុធាតុដើមពីតំបន់ផ្សេងក្រៅពីមជ្ឈិមបូព៌ា រីឯក្រុមហ៊ុននាំចូលឧស្ម័ន LNG កំពុងស្វែងរកប្រភពផ្គត់ផ្គង់ថ្មី ។

ចំណែករយៈពេលវែង សិង្ហបុរីនឹងសហការផ្នែកថាមពលជាមួយអូស្ត្រាលី បច្ចុប្បន្ន កំពុងស្វែងរកឧស្ម័ន LNG ឱ្យបាន១ផ្នែកក្នុងចំណោម៣ផ្នែកនៃតម្រូវការ ព្រមទាំងសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនូវែលសេឡង់ក្នុងការដឹកជញ្ជូនទំនិញ និងអាហារ ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ រដ្ឋាភិបាលក៏បានត្រៀមវិធានការជួយពលរដ្ឋ និងអាជីវកម្មបន្ថែមទៀត បន្ទាប់ពីតម្លៃថាមពលកើនឡើងខ្ពស់ ដោយពន្លឿនការអនុវត្តវិធានការចាស់នៅឆ្នាំ២០២៦ និងត្រៀមវិធានការពិសេសសម្រាប់ជួយអាជីវកម្មរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំង ហើយនឹងប្រកាសនាពេលឆាប់ៗ ។

ស្ថានការណ៍តានតឹងនៅមជ្ឈិមបូព៌ាប៉ះពាល់ដល់ការដឹកជញ្ជូនថាមពលតាមច្រកសមុទ្រ Hormuz ធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈកើនឡើងជាង៦០% ដោយបានដាក់សម្ពាធដល់ការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលលើពិភពលោក ជាពិសេស នៅតំបន់អាស៊ី ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីបន្តថា ទោះជាមានការព្យាយាមចរចាដោយសន្តិវិធី ប៉ុន្តែសង្គ្រាមនេះនឹងអូសបន្លាយពេលយូរបណ្តាលឱ្យរាំងស្ទះដល់ការដឹកជញ្ជូនសំខាន់ៗតាមផ្លូវទឹក រួមទាំងសមុទ្រក្រហម វានឹងកាន់តែធ្វើឱ្យពិភពលោក មានវិបត្តិថាមពលខ្លាំងឡើង ។

លោកសំណូមពរឱ្យអាជីវកម្ម និងពលរដ្ឋជួយសន្សំសំចៃថាមពល កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់មិនចាំបាច់ ពីព្រោះប្រទេសរឹងមាំបានមិនអាស្រ័យលើរដ្ឋាភិបាលតែមួយទេ គឺអាស្រ័យលើគ្រប់គ្នាចូលរួមសហការ ។ ទោះជាស្ថានការណ៍ពិភពលោកមិនប្រាកដប្រជា ប៉ុន្តែបើប្រទេសរឹងមាំផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងសហការគ្នាក្នុងសង្គម នឹងអាចជួយឱ្យប្រទេសឆ្លងផុតវិបត្តិនេះបាន ដូចគ្នានឹងការឆ្លងកាត់វិបត្តិកន្លងមក ដូចជា ៖ វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុនៅអាស៊ី និងការឆ្លងរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ ៕